latro
latro, to bark; roar, rage
latro2, a mercenary soldier (archaic); bandit, robber
Could not find latro2 in Logeion dictionaries. Looking for closest alphabetic form.
- I Lit.: si canes latrent, Cic. Rosc. Am. 20, 56; Lucr. 5, 1066: ne latret canis, Hor. S. 1, 2, 128: quasi feta canes sine dentibus latrat, Enn. ap. Varr. L. L. 7, § 32 Müll. (Ann. v. 518 Vahl.): canis timidus vehementius latrat quam mordet, Curt. 7, 4, 13: canino rictu, Juv. 10, 272.—Impers. pass.: scit cui latretur cum solus obambulet ipse, Ov. Tr. 2, 459.—
- β Act. for allatrare, to bark at, bay: senem adulterum Latrent Suburanae canes, Hor. Epod. 5, 57: cervinam pellem, id. Ep. 1, 2, 66: nubila, Stat. Th. 1, 551.—Also in pass.: latrari a canibus, Plin. 25, 10, 78, § 126.—
- γ Part. pres. as subst.: lātrans, antis, m., a barker, i. e. a dog (poet.): inmeriti fatum latrantis, Ov. M. 8, 412; plur., id. ib. 8, 344.—
- B Transf.
- 1 To resound, roar, of water (poet.): latrantes undae, Sil. 5, 396: (amnis) Alpibus ortus fertur latrantibus undis, id. 3, 470; Stat. Ach. 1, 451.—
- 2 In speaking, to rant, roar, bluster: latrant jam quidam oratores, non loquuntur, Cic. Brut. 15, 58: rumperis et latras, Hor. S. 1, 3, 136.—
- β Act., to bark at: si quis Obprobriis dignum latraverit, Hor. S. 2, 1, 85.—
- II Trop., to bark at, rage, etc.
- A In gen.: multa ab animalium vocibus tralata in homines, partim quae sunt aperta, partim obscura. Perspicua, ut Ennii: Animus cum pectore latrat, Varr. L. L. 7, § 103 Müll. (cf. Ann. v. 570 Vahl.): admoto latrant praecordia tactu, rage, Stat. S. 2, 1, 13: curae latrantes, Petr. 119.—
- β Act.: magnas latrantia pectora curas, Stat. Th. 2, 338.—
- B In partic.
- 1 To demand vehemently: latrare Ennius pro poscere posuit, Paul. ex Fest. 121 Müll.; cf. Enn. l. l.: cum sale panis Latrantem stomachum bene leniet, Hor. S. 2, 2, 17: nil aliud sibi naturam latrare, nisi ut, etc., Lucr. 2, 17.—
- 2 Opening the mouth wide, pronounced with a wide mouth: hanc scripsit Latine Plautus cum latranti nomine, Plaut. Cas. prol. 34.
- a hired servant, hireling, mercenary, satellite, bodyguard, etc. (only ante-class.): haec effatus ibi, latrones dicta facessunt, Enn. ap. Non. 306, 23 (Ann. v. 60 Vahl.).—Of mercenary soldiers: latrones, quos conduxi, Plaut. Mil. 4, 1, 3 (949): nam hic latro in Sparta fuit, id. Poen. 3, 3, 50 (664): latronem suam qui auro vitam venditat, id. Bacch. 1, 1, 20 (54) Fleck.; cf.: fortunas suas coepere latrones Inter se memorare, Enn. ap. Non. 134, 29 (Ann. v. 528 Vahl.); cf. Varr. L. L. 7, p. 141 Müll., and the passage from Paul. ex Fest. infra.—
- II Transf.
- A A freebooter, highwayman, robber, bandit, irregular soldier, brigand (opp. justi hostes). Liv. 40, 27, 10: latrones eos antiqui dicebant, qui conducti militabant. ἀπὸ τῆς λατρείας. At nunc viarum obsessores dicuntur, Paul. ex Fest. p. 118 Müll.: hostes hi sunt, qui nobis, aut quibus nos publice bellum decrevimus: ceteri latrones aut praedones sunt, Dig. 50, 16, 118: vos latrones et mendicos homines magni penditis? Plaut. Stich. 1, 2, 75 (132): collecti ex praedonibus latronibusque Syriae, Caes. B. C. 3, 110; 3, 109 fin.; id. B. G. 3, 17: erat ei vivendum latronum ritu, ut tantum haberet, quantum rapere potuisset, Cic. Phil. 2, 25, 62: non semper viator a latrone, non numquam etiam latro a viatore occiditur, Cic. Mil. 21, 55; cf.: cantabit vacuus coram latrone viator, Juv. 10, 22; 13, 145: ne quis fur esset, neu latro, Hor. S. 1, 3, 106: quin etiam leges latronum esse dicuntur, etc., Cic. Off. 2, 11, 40: quaestio latronum, Paul. Sent. 5, 16, 13: qui latronem caedem sibi inferentem, occiderit, id. ib. 5, 23, 8.—Of an assassin, Val. Max. 5, 9, 4.—Poet. of a hunter, Verg. A. 12, 7.—Of a wolf, Phaedr. 1, 1, 4.—
- B For latrunculus, a chessman, a piece in the game of draughts or chess which represents a soldier; a man, pawn (poet.): latronum proelia, Ov. A. A. 3, 357: ludere bella latronum, Mart. 14, 20, 1; cf. vitreo latrone, id. 7, 72, 8.
omnes latrones numerantur sex legiones, / in tot glutones fulgura, Christi, tones
armiger, A.sqwyere. ~o, idem est
legentes in scriptura ‥ ~onem confessione in paradisum translatum
sicut ~o in hora ultima confessione ‥ meruit esse in paradiso
Habraham equos, capras, et porcasque benedic latrinibus [gl.: ]from ðeafum
de ~one qui judicatus est ad mortem
nemo potest habere curiam suam de probatore et ~one cognoscente
ad summonicionem ballivorum de Kyngeston’ pro †latrocinibus [MS: ~onibus ] judicandis
quedam mulier manens in domo J. de L. est receptatrix ~onum
dicunt quod ‥ Henricus C. est ~o agnorum
non utique legislator sed legislatro merito est dicendus
hic et hec ~o,a day-thefe
R. le C. captus pro receptamento W. ‥ publici ~onis
J. F. depredavit unum equum de G. C. ‥ et est communis ~o
inter eas [sc. ancillas ] quandoque est ~o quedam
quodsi venefici aut magi vel ~ones-homicide sive meretrices ‥ reperiantur(
murdri operarii [AS: ]morðwyrhtan
ut bene et quiete ‥ illud habeant, cum saca et socna ettoll etteam et ~one et cum omnibus legibus ‥ que ad me pertinent
istae consuetudines pertinent ad Tantone:(burgheristh , ~ones, pacis infractio ‥
lagemanni ‥ habebant infra domos suas sacam et socam et super homines suos ‥ forisfactura corporum suorum ‥ praeter ~onem(
omnes leges et consuetudines ‥ hoc est sacam et socam,toll etteam , ~onem
tol etteam etinfangentheof
~ones in terra capti
ut habeant eorum †seccam et socnam et pacis fracturam et pugnam in domo factam et vie assaltus et ~ones in terra sua captos ~onumque susceptionem
suum ~onem ubicumque captus fuerit,(infangethef etoutfangethef
diciturinfangenethef ~o captus in terra alicujus de hominibus suis propriis seisitus de latricinio.utfangenethef vero dicitur ~o extraneus veniens aliunde de terra aliena, et qui captus fuerit in terra ipsius qui tales habet libertates
- 1. (preklass.) huurling;
- 2. (struik)rover, schurk; ➤ expeditus ~; latronibus circumventum defendere;
- 3. (poët.; postklass.) moordenaar [servatorum];
- 4. (in de oorlog) vrijbuiter; ➤ latrones magis quam iusti hostes; ~ gentiumque vastator (v. Alexander de Grote);
- 5. (Verg.) (in een hinderlaag loerende) jager;
- 6. (poët.) stuk, steen v.e. bordspel.
- 1. blaffen; — subst. lātrāns, antis m (poët.) = hond;
- 2. (metaf., v. mensen) schreeuwen, kijven; ➤ rumperis et latras (Hor.) jij schreeuwt je keel kapot;
- 3. (poët.) (v. niet-lev.) lawaai maken, ruisen, razen; ➤ undae latrantes; stomachus latrans knorrend; II. tr.
- 1. blaffen tegen (m. acc.) [senem adulterum];
- 2. (poët.) (metaf.) beschimpen;
- 3. (Lucr.) luid eisen [sibi naturam].
magnam justitiam, seu jus gladii habet. Charta Willel. Comitis Pontivi ann. 1149. pro Monasterio Persiniensi :
Concedo etiam ipsis Monachis duellum suum et sanguinem suum, et Latronem suum et catalla Latronis si fugerit, vel deprehensus fuerit.Charta ann. 1060. apud Louvetum in Hist. Bellov. :
Nihilque sibi omnino retinuit in villa, nec justitiam, nec sanguinem, nec Latronem, nec talliam, etc.
Locum illum ab omni sæculari lege vel consuetudine liberum, banno scilicet, Latrone, inventione, furto, foro... tradidi S. Petro Principi Apostolorum, Cœnobii Hasnoniensis, sub manum Abbatis.
Quod neque bannum, neque corvadam neque ullam ibi accipiet consuetudinem, vel justitiam, vel Latronem, nisi forte, quod absit, castelli sui proditorem.Exstat Charta Goffridi Ducis Normann. et Comitis Andegaviæ, in Tabul. Andegav. qua concedit prædia
cum sanguine et Latrone, cum incendio, et raptu, et murtro. Alia Willelmi Nothi :
Sciatis, quod Abbati Ailisi socam, teloneum et Latronem... habere concedo.Occurrit non semel. Le Roman
de RouMS. :
Et tant franchise leur donna, Come le Duc en sa terre a, Ils ont le murdre et le Larron, Le rap, l'omecide, l'arson.
Lerrésvocat latronem seu prædatorem :
Hastainz li Lerrés l'essilla, L'avoir emprist, puis l'aluma.
Sacam et socam habere in totam terram suam et Latrocinium, etc.Chronicon Besuense :
Clamantem in atrio S. Martini de Montusca justitiam et Latrocinium.
Justitiamque Latronum, qui in bannum inciderunt, et sanguinis, qui effusus fuerit, sive Vicedominarium placitum....... concessimus.Aresta ann. 1257. in 1. Reg. Parlam. f. 5 :
Item dicit, quod habet justitiam Latronis, et potest Latronem capere et justitiare, etc.Vide Stabilimenta S. Ludovici lib. 1. cap. 38. et ibi Notas nostras, Consuetud. S. Audomari art. 7. Hemeræum in Aug. Viromand. in Regesto pag. 47. etc.
Corveias, omne carretum, palagium, expeditionem, Latronis redditionem, fossatorum castelli sui relevationem, etc.Charta Philippi Regis ann. 1275. ex Tabular. S. Germani Paris. :
Et quot homines seu hospites ipsorum Abbatis et conventus... de conducendis et adducendis Latronibus et aliis malefactoribus, quando ex parte ipsius Præpositi nostri de Castro forti super hoc requirebantur, quod quidem ipsi homines facere consueverant, de cætero sint quiti, liberi et immunes.
In molendinis ad Capitulum pertinentibus et in aliis quibus conceditur cavalla aut alia substantia seu redemptio Latronis.
furtum habentibus in manibus: forensibus Anglis,
a thiefe taken with the manuer. Ubi pro
manu opere, manu habere, restituit Somnerus. Vide Furtum.
Latro autem de furto convictus, tondeatur ad modum campionis, et pix bulliens super caput ejus effundatur, et pluma pulvinaris super caput ejus excutiatur ad cognoscendum eum, et in prima terra, qua naves applicuerint, projiciatur.Severius æquo quibusdam in locis animadversum in latrones domesticos, cum de leviori furto agebatur, judicavit S. Ludovicus ex Reg.
Intimatum fuit domino regi quod in baillivia Turonensi erat prava quædam consuetudo, videlicet quod quando aliquis homo vel aliqua mulier furabatur domino suo, de cujus familia erat, unum panem, vel unam gallinam, vel unumNostrispotum vini ; si posset inde convinci, aliquod membrum propter hoc amittebat. Dominus rex amovit istam consuetudinem.
Lerre, Latro ; unde
Lererie, latrocinium. Glossar. Lat. Gall. ann. 1352. ex Cod. reg. 4120 :
Chron. Bertr. Guescl. :Lerres, traitres et briseres de chemins.
Sires, font les bourgois, c'est un lerre prouvez.
Liers, in Vita J. C. MS. :
Pour chou nel dist Judas niant Qu'il ait cure de poure gant, Mais Liers ert et usuriers.
Liarreet
Lierre, apud Joinvill. edit. reg. pag. 87. et 150.
Qui mancipia aliena injuste tenet.
Traitre. Charta Guidonis de Rupe ann. 1205 :
Quia pro eo, quod locutus sum cum Galtero de Mandrevilla de proditore et Latrone domini mei Regis Franciæ, et propter probrum, quod dixit eidem Galtero, qui proditor erat domini Regis Franciæ, etc.Capit. 3. Caroli M. ann. 806. cap. 2. et lib. 3. cap. 23 :
Si hoc jurare non potuerit, et ab alio convictus fuerit, quod Latronem in hospitio suscepisset, quasi Latro et infidelis judicetur : quia Latro infidelis est nostro regno Francorum, et qui illum suscepit, similis est illi.
- to bark: si canes latrent: ne latret canis, H.: latrasse Dymantida, i. e. has been changed to a dog, O.: canino rictu, Iu.: Scit cui latretur cur solus obambulet ipse, O. —To bark at, bay: Senem, H.—To rant, roar, bluster: latrant quidam oratores, non loquuntur: Rumperis et latras, H.: multis latrantibus undis, V.: Latrantem stomachum lenire, raging, H.—To bark at: Obprobriis dignum, H.
- 2 LV-.—Orig., a mercenary soldier; hence, a freebooter, highwayman, robber, footpad, bandit, brigand, L.: multitudo latronum, Cs.: viator a latrone occiditur: Cantabit vacuus coram latrone viator, Iu.: leges latronum esse dicuntur, etc.: latronis telum, the hunter's dart, V.—Of a wolf, Ph.—A chessman, pawn: latronum proelia, O.
-
…accusatorum ratio. Alii vestrum anseres sunt qui tantum modo clamant, nocere non possunt, alii canes qui et latrare et mordere possunt. cibaria vobis praeberi videmus ; vos autem maxime debetis in eos impetum facere qui merentur .…
Cicero, pro S. Roscio Amerino
-
…Romani igitur est patronus L. Antonius. malam quidem illi pestem clamori enim vestro adsentior. non modo hic latro quem clientem habere nemo velit sed quis umquam tantis opibus, tantis rebus gestis fuit qui se populi Romani victoris…
Cicero, Philippicae
-
…cum prodere imperatorem suum non potuisset, reliquit ; alter est designatus Insteius nescio qui fortis, ut aiunt, latro ; quem tamen temperantem fuisse ferunt Pisauri balneatorem. sequuntur alii tribunicii, T. Plancus in primis qui si…
Cicero, Philippicae
-
…mediocris modo fortuna rei p. adiuverit, et audaciae perditorum et nostrae sollicitudinis hic finem reperiemus. quod si latro praecognito nostro adventu rursus in Italiam se recipere coeperit, Bruti erit officium occurrere ei ; cui scio nec consilium…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…non potuissem, nisi me moenibus et portis et studio municipi mei defendissem. atque idem hic myrmillo Asiaticus, latro Italiae, conlega Lentonis et Nuculae, cum Aquilae primi pili nummos aureos daret, de meis bonis se dare…
Cicero, Philippicae
-
…ut arguatis aliquem patrem occidisse neque dicere possitis aut qua re aut quo modo, ac tantum modo sine suspicione latrabitis, crura quidem vobis nemo suffringet, sed, si ego hos bene novi, litteram illam cui vos usque…
Cicero, pro S. Roscio Amerino
-
…populo gratissimum est. deinde, si voletis, etiam tum cum veri simile erit aliquem commisisse, in suspicione latratote ; id quoque concedi potest. sin autem sic agetis ut arguatis aliquem patrem occidisse neque dicere possitis aut qua…
Cicero, pro S. Roscio Amerino
-
…, quam cogitari potuisse videatur Quid enim hic meus frater ab arte adiuvari potuit, cum a Philippo interrogatus quid latraret, furem se videre respondit Quid in omni oratione Crassus vel apud centum viros contra Scaevolam vel contra accusatorem Brutum…
Cicero, de Oratore
-
…in urbem et in senatum eorum quam diligentissime potui causam rei p. egi periculumque omne quod instaret si ille latro cum suis omnibus navis conscendisset exposui. Rhodios autem tanta in pravitate animadverti ut omnis firmiores putarent quam bonos ,…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…a viro lectum esse diceres. cur igitur victus est quia non semper viator a latrone, non numquam etiam latro a viatore occiditur ; quia, quamquam paratus in imparatos Clodius, ipse Clodius tamen mulier inciderat in viros .…
Cicero, pro Milone
(cognate with λάτρις). An armed highwayman. The term for highway robbery was latrocinium, and was punishable with death. Unarmed robbers were called grassatores, but the distinction is not always observed (Juv.iii. 305).