καταβάλλω
καταβάλλω, to throw down, overthrow
- throw down, overthrow, κατὰ πρηνὲς βαλέειν Πριάμοιο μέλαθρον Il. 2.414; ἐς μέσσον κ. τι 15.357; ἐνὶ πόντῳ Hes. Th. 189; ἐπʼ ἀκτῆς Il. 23.125 (tm.); ἐπὶ χθονί Hes. Sc. 462, etc.; κ. [τινὰ] ἐνθάδε Od. 6.172; κ. τὰ οἰκήματα, τὰ ἀγάλματα, Hdt. 1.17, 8.109; τεῖχος Th. 7.24; κ. τινὰ ἀπὸ τοῦ ἵππου X. HG 5.2.41; ἀπʼ ἐλπίδος Pl. Euthphr. 15e; κ. ἐς τὸ μηδέν to bring down to nothing, opp. ἐξᾶραι ὑψοῦ, Hdt. 9.79; κάββαλλε τὸν χείμωνα confound, defy the storm, Alc. 34.3.
- 2 κ. ἑαυτόν throw oneself down to sleep, Plu. Caes. 38.
- 3 strike down with a weapon, slay, Il. 2.692 (tm.), Hdt. 4.64, etc.; by a blow, κ. πατάξας Lys. 13.71; esp. of slaying victims, E. Or. 1603, Isoc. 2.20; κ. θῦμα δαίμοσιν E. Ba. 1246.
- b Pass., to be stricken, νόσῳ POxy. 1121.9 (iii A.D.).
- 4 throw into prison, κ. τινὰ ἐς ἐρκτήν Hdt. 4.146: generally, throw, bring into a certain state, κ. [τινὰ] ἐς ξυμφοράς E. IT 606, Antipho Soph. 58; εἰς ἀπορίαν, εἰς ἀπιστίαν, Pl. Phlb. 15e, Phd. 88c, etc.
- 5 overthrow, refute, οἱ -βάλλοντες (sc. λόγοι), title of work by Protagoras: κ. τινά Democr. 125; δόξαν Gal. UP 6.20.
- 6 abuse, bully, Phld. Rh. 2.164S.
- 7 cast down or away, cast off, reject, Isoc. 12.24: metaph., forget, Ael. Fr. 111; κ. εἴς τι throw away upon a thing, Pl. Lg. 960e:—Pass., οἱ καταβεβλημένοι despicable fellows, Isoc. 12.8; cf. καταβεβλημένως.
- II let fall, drop, ἀπὸ ἕο κάββαλεν υἱόν Il. 5.343; κάββαλε νεβρόν, of an eagle, 8.249; of a fawning dog, οὔατα κάββαλεν ἄμφω Od. 17.302; ἴουλον ἀπὸ κροτάφων κ. Theoc. 15.85; of sails, καθʼ ἱστία λευκὰ βαλόντες Thgn. 671; τἀκάτια Epicr. 10; κατʼ ὀφθαλμοὺς βαλεῖ A. Ch. 574; τὰς ὀφρῦς κ. E. Cyc. 167; κ. τὰ κέρατα droop their feelers, Arist. HA 590b26: in Politics, abandon a measure, καταβάλλοντʼ ἐᾶν ἐν ὑπωμοσίᾳ D. 18.103.
- 2 lay down, set down, κρεῖον μέγα κάββαλεν ἐν πυρὸς αὐγῇ Il. 9.206, cf. Ar. Ach. 165, V. 727, etc.
- 3 lay down, lay in stores, κ. σιτία Hdt. 7.25:—Pass., κὰτ ἄσπιδες βεβλήμεναι stored up, Alc. 15.5.
- 4 pay down, yield, bring in, ἡ λίμνη καταβάλλει ἐπʼ ἡμέρην ἑκάστην τάλαντον ἐκ τῶν ἰχθύων Hdt. 2.149; τὰς ἐπικαρπίας τῇ πόλει And. 1.92, cf. Lexib. 93.
- b pay, τἀργύριον Th. 1.27; τριώβολον Amips. 13; ἀρραβῶνα Men. 743, cf. PRev.Laws 48.10 (iii B.C.), etc.; τιμήν τινι ὑπέρ τινος Pl. Lg. 932d, Luc. Vit.Auct. 25; τέλη GDI 5018a17 (Gortyn), PHib. 29.6 (iii B.C.); λύτρα GDI 5151.8 (Cret., found at Delphi); καταβαλών σοι δραχμὴν τῶν βοτρύων for them, Philostr. Her.Praef. 1; κ. ζημίαν pay up, discharge a fine, D. 24.83, cf. 59.27:—later in Med., μισθὸν καταβαλέσθαι Alciphr. 1.12.
- 5 put in, deposit, in Pass., εἰ ἡ μαρτυρία κατεβάλλετο ἐνταῦθα D. 34.46:—but usu. in Med., deposit, γράμματα εἰς κιβωτόν BCH 25.100 (Tlos), cf. IG 12(1).3.15 (Rhodes); ψευδεῖς γραφὰς εἰς τὰ δημόσια γράμματα Docum. ap. D. 18.55; λόγους IG 7.2850 (Haliartus); δόγμα GDI 5182.10 (Cret., found at Teos).
- 6 throw down seed, sow, Men. Georg. 37, cf. καταβλητέον; κ. τὸ σπέρμα, of the male, Epicur. Nat. 908.1:—Pass., Placit. 5.7.4, Sor. 1.33, Ocell. 4.14: metaph., σπέρμα κ. τοιούτων πραγμάτων D. 24.154; κ. φάτιν ὡς . . spread abroad a rumour, Hdt. 1.122, cf. E. HF 758 (lyr.).
- 7 lay down as a foundation, mostly in Med., τὴν τῆς ναυπηγίας ἀρχὴν καταβαλλόμενος Pl. Lg. 803a: esp. metaph., -βαλλομένα μέγαν οἶκτον beginning a lament (cf. infr. 8), E. Hel. 164 (lyr.); Ἀρίστιππος τὴν Κυρηναϊκὴν φιλοσοφίαν κατεβάλετο Str. 17.3.22; καταβαλέσθαι τοὐπτάνιον Sosip. 1.39; ἐξ ἀρχῆς καινὴν νομοθεσίαν D.S. 12.20; τὴν Στωϊκῶν αἵρεσιν Plu. Alex. fort. 2.329a: hence generally, to be the author of, commit to writing, ἱστορικὰς καταβαλόμενοι πραγματείας D.H. 1.1; λόγον Darius ap. D.L. 9.13; φλυαρίας Gal. 7.476:— Pass., ὅταν δὲ κρηπὶς μὴ καταβληθῇ . . ὀρθῶς E. HF 1261: freq. metaph., δεδημοσιωμένα που καταβέβληται Pl. Sph. 232d; πολλοὶ λόγοι πρὸς αὐτὰ -βέβληνται Arist. EN 1096a10; καταβεβλημέναι μαθήσεις fundamental, established, Arist. Pol. 1337b21; τὰ κ. παιδεύματα ib. 1338a36, cf. Phld. Rh. 1.27 S.
- 8 c. inf., γάμον καταβάλλομʼ ἀείδειν I begin my song of, Call. Fr. 196.
- III Pass., lie down, εἰς εὐνάν Theoc. 18.11.
- 2 like καταβαίνω II.1, arrive at in a course of lectures, εἰς Γοργίαν Dam. Isid. 54.
- B intr., fall, εἰς φθόνον καὶ ἀπορίαν Pl. Ep. 344c.
1. met acc., meestal met bep. van richting of prep. bep. neerwerpen, naar beneden gooien:
2. met acc., zonder prep. bep.
a. spec. med. als fundament leggen, beginnen:
b. omverwerpen, verwoesten:
c. laten vallen, laten zakken:
d. neerleggen; opbergen:
1) herabwerfen, herunterwerfen, zu Bodenstürzen ; in tmesi, πρίν με κατὰ πρηνὲς βαλέειν Πριάμοιο μέλαθρον Il. 2.414 ; ἡ δὲ μέγα ἰάχουσα ἀπὸ ἕο κάββαλεν υἱόν 5.343, sie ließ den Sohn zur Erde fallen ; vom Adler, πὰρ δὲ Διὸς βωμῷ κάββαλε νεβρόν 8.249 ; κάββαλʼ ἐπʼ ἠπείροιο Hes. Th. 189 ; κατʼ ἀγρίῳ ἐν πυρὶ βάλλω Theocr. 2.54 ; von den schmeichelnden Hunden, οὔατα κάββαλεν, er ließ die Ohren hangen, senkte sie, Od. 17.302 ; vgl. Eur. καταβαλὼν τὰς ὀφρῦς Cycl. 167 ; vom Hirsch, καταβάλλειν τὰ κέρατα, das Geweih abwerfen, Arist. H.A. 6.18 u. öfter ; p. πρᾶτον ἴουλον ἀπὸ κροτάφων, den ersten Bart herabwallen lassen, Theocr. 15.85 ; Ggstz ἀναστῆσαι, Plat. Charm. 155b ; αἴσχιον ἐν πάλῃ τὸ πίπτειν ἢ τὸ καταβάλλειν Hipp. min. 374a ; vgl. Plut. Pericl. 8 ; καταβάλλειν ἀπὸ τοῦ ἵππου, vom Pferde herunterwerfen, Xen. Hell. 5.2.41 ; übertr., ἀπʼ ἐλπίδος Plat. Euthyphr. 15e ; zerstören, τὰ οἰκήματα οὐ κατέβαλλε Her. 1.17 ; τὰ θεῶν ἀγάλματα, umstürzen, 8.109 ; πολλοὺς Λακεδαιμονίων, niederstrecken, 9.63, wie Lys. πατάξας τινά 13.87 ; ἔνθεν καὶ ἔνθεν ἠκόντιζον καὶ πολλοὺς αὐτῶν κατέβαλλον Xen. Hell. 3.2.3, vgl. Cyr. 1.3.14 ; πατάξαι καὶ καταβαλεῖν τὴν παρθένον Plut. Cim. 6 ; Pol. 5.17.4 u. a.Sp. – So ist auch vielleicht ἱερεῖα καταβάλλειν Isocr. 2.20 zu nehmen, wenn es nicht wie unten 3) »die gesetzmäßigen Opfer abtragen, erlegen« ist ; vgl. Eur. καλὸν τὸ θῦμα καταβαλοῦσα δαίμοσιν Bacch. 1244 u. σφάγια Or. 1603.
2) in einen Zustand hineinversetzen, mit Heftigkeit oder plötzlich, εἰς συμφοράς Eur. I.T. 606, εἰς ἀπορίαν Plat. Phil. 15e, Hipp. mai. 286c ; εἰς ἀπιστίαν Phaed. 88c ; εἰς φόβον epist. VII.333c ; εἰς φθόνον ib. 344c ; εἶς δόξαν Rep. VII.538d. Auch med., sich stürzen, εἰς φθόνον καὶ ἀπορίαν Plat. Ep. VII.344c ; vgl. ἐξάρας με ὑψοῦ ἐς τὸ μηδὲν κατέβαλες, du stießest mich von der Höhe in das Nichts hinab, Her. 9.79. – Aehnlich im eigtl. Sinne εἰς γῆν φυτὸν καὶ σπέρμα Plat. Theaet. 149e, aussäen ; übertr., οὐδὲ σπέρμα δεῖ καταβάλλειν ἐν τῇ πόλει οὐδένα τοιούτων πραγμάτων Dem. 24.154. – Ueberhaupt verbreiten, καταβάλλειν φάτιν, das Gerücht verbreiten, Her. 1.122 ; δεδημοσιωμένα που καταβέβληται γεγραμμένα Plat. Soph. 232b ; πολλοὶ λόγοι πρὸς αὐτὰ καταβέβληνται Arist. Eth. 1.3 (s. unten 4).
3) niederlegen, hinlegen, Ar. Ach. 165, Ran. 1124. – Besonders Geld erlegen, zu dessen Bezahlung man verpflichtet ist, u. überhaupt Geld einbringen, abwerfen, ἡλίμνη ἐς τὸ βασιλεῖον καταβάλλει ἐπʼ ἡμέρην ἑκάστην τάλαντον ἐκ τῶν ἰχθύων Her. 2.149 ; τὰ νόμιμα Plat. Legg. V.742b, XI.932d ; χρήματα Andoc. 1.73 ; entrichten, Thuc. 1.27 ; τέλη ὠνούμενος μὴ καταβάλλειν Dem. 24.144 ; ζημίας ib. 83 ; τὰς καταβολάς 59.27 ; Sp., wie Plut. Them. 24 ; bezahlen, Strab. V.224 ; λύτρα πολεμίοις Dion.Hal. 2.10 ; ὑπέρ τινος, Luc. vit.auct. 25. – Ein Zeugnis ablegen, ἡ μαρτυρία κατεβάλλετο ἐνταῦθα Dem. 34.46.
4) verwerfen, Sp., bes. pass., αἱ καταβεβλημέναι ὑποθέσεις Arist. Pol. 8.2, wenn dies nicht zu 2) gehört, die allgemein verbreiteten, gewöhnlichen, u. deshalb nicht besonders zu achtenden ; Isocr. aber vrbdt τοῦ μὴ τῶν καταβεβλημένων εἷς εἶναι μηδὲ τῶν κατημελημένων, 12.8, wobei an den zu Boden gestreckten Ringer zu denken ist.
Med. für sich niederlegen, bes. den Grund zu Etwas, οἷον δή τις ναυπηγὸς τὴν τῆς ναυπηγίας ἀρχὴν καταβαλλόμενος Plat. Legg. VII.803a ; übh. begründen, anfangen, ὦ μεγάλων ἀχέων καταβαλλομένα μέγαν οἶτον Eur. Hel. 164, vgl. pass. ὅταν δὲ κρηπὶς μὴ καταβληθῇ γένους ὀρθῶς, ἀνάγκη δυστυχεῖν τοὺς ἐκγόνους Herc.Fur. 1261 ; τοὐπτάνιον, einrichten, Sosip. Ath. IX.318d ; Sp. häufiger, Ἀρίστιππος τὴν Κυρηναϊκὴν φιλοσοφίαν κατεβάλετο Strab. XVII.837, er gründete die kyrenäische Schule, wie ὁ Στωϊκῶν αἵρεσιν καταβαλόμενος Plut. de Alex. fort. 1.6 ; ἐξ ἀρχῆς καινὴν νομοθεσίαν καταβαλόμενος DS. 12.20 ; ἱστορικὰς πραγματείας Dion.Hal. 1.1. Von der Weltschöpfung, K.S. Vgl. καταβολή.
[κατα- 1.]
3 sing. contr. aor. κάββαλε (καβ = κατα-) Il. 5.343, Il. 8.249, Il. 9.206, Il. 12.206: Od. 6.172, Od. 17.302.
- 1
To throw down, let fall: κάββαλεν [αἰετὸς] νεβρόν Il. 8.249. Cf. Il. 12.206.
To set down, place: κρεῖον Il. 9.206.
To thrust from oneself, let go one’s hold of: ἀπὸ ἕο κάββαλεν υἱόν Il. 5.343.
Of a dog throwing back his ears Od. 17.302.
- 2
To throw down in way of destruction: ὄχθας καπέτοιο Il. 15.357.
- 3
To cast ashore: ἐνθάδε [με] κάββαλε δαίμων Od. 6.172.
- 1
- Ito throw down, overthrow, Hom., etc.; κ. εἰς τὸ μηδέν to bring down to nothing, Hdt.
- 2to strike down with a weapon, to slay, Il., Hdt., etc.
- 3to throw or bring into a certain state, Eur., Plat.
- 4to cast down or away, cast off, reject, Xen.
- IIin milder sense, to let fall, drop down, Hom.; κ. ἱστία to lower sail, Theogn.; τὰς ὀφρῦς κ. Eur.
- 2to lay down, set down, Lat. deponere, Il., Ar.
- 3to bring or carry down, esp. to the sea-coast, Hdt.
- 4to pay down, yield or bring in, Hdt.:— to pay down, pay, Thuc., etc.:—Mid. to cause to be deposited, Dem.
- 5to put in, render, μαρτυρίαν Dem.
- 6to throw down seed, sow, Dem.; κ. φάτιν, Lat. spargere voces, Hdt.
- 7to lay down as a foundation, mostly in Mid., Eur.:—Pass., καταβεβλημένος laid down, ordinary, Arist.
-
…παρὰ τῇ γυναικί, οἱ δʼ ὕστερον ἐν τῇ κλίνῃ γυμνὸν ἑστηκότα. ἐγὼ δʼ, ὦ ἄνδρες, πατάξας καταβάλλω αὐτόν, καὶ τὼ χεῖρε περιαγαγὼν εἰς τοὔπισθεν καὶ δήσας ἠρώτων διὰ τί ὑβρίζει εἰς τὴν οἰκίαν τὴν ἐμὴν εἰσιών…
Lysias, Speeches
-
…. τῆς γὰρ θαλάσσης οἱ Μιλήσιοι ἐπεκράτεον, ὥστε ἐπέδρης μὴ εἶναι ἔργον τῇ στρατιῇ. τὰς δὲ οἰκίας οὐ κατέβαλλε ὁ Λυδὸς τῶνδε εἵνεκα, ὅκως ἔχοιεν ἐνθεῦτεν ὁρμώμενοι τὴν γῆν σπείρειν τε καὶ ἐργάζεσθαι οἱ Μιλήσιοι, αὐτὸς δὲ…
Herodotus, The Histories
-
…πρῶτον στονόεντας ἐφορμήσεσθαι ἀέθλους. θήκατο δʼ ἀμφʼ ὤμοισιν ἀρῆς ἀλκτῆρα σίδηρον δεινὸς ἀνήρ · κοΐλην δὲ περὶ στήθεσσι φαρέτρην καββάλετʼ ἐξόπιθεν · πολλοὶ δʼ ἔντοσθεν ὀιστοὶ ῥιγηλοί, θανάτοιο λαθιφθόγγοιο δοτῆρες. πρόσθεν μὲν θάνατόν τʼ εἶχον καὶ δάκρυσι μῦρον…
Hesiod, Shield of Heracles
-
…ἔχοντα κατὰ στῆθος παρὰ δειρὴν ἰδνωθεὶς ὀπίσω · ὃ δʼ ἀπὸ ἕθεν ἧκε χαμᾶζε ἀλγήσας ὀδύνῃσι, μέσῳ δʼ ἐνὶ κάββαλʼ ὁμίλῳ, αὐτὸς δὲ κλάγξας πέτετο πνοιῇς ἀνέμοιο. Τρῶες δʼ ἐρρίγησαν ὅπως ἴδον αἰόλον ὄφιν κείμενον ἐν μέσσοισι Διὸς…
Homer, Iliad
-
…ἔγνω ὅτι κατὰ τὸν ἐκ Λυκείου δρόμον μέλλοιεν τὰς μηχανὰς προσάγειν, τὰ ζεύγη ἐκέλευσε πάντα ἁμαξιαίους λίθους ἄγειν καὶ καταβάλλειν ὅπου ἕκαστος βούλοιτο τοῦ δρόμου. ὡς δὲ τοῦτο ἐγένετο, πολλὰ εἷς ἕκαστος τῶν λίθων πράγματα παρεῖχε. πεμπόντων…
Xenophon, Hellenica
-
…ἔγχεα χερσὶν ἔχοντας, Νύμφας θʼ ἃς Μελίας καλέουσʼ ἐπʼ ἀπείρονα γαῖαν. μήδεα δʼ ὡς τὸ πρῶτον ἀποτμήξας ἀδάμαντι κάββαλʼ ἀπʼ ἠπείροιο πολυκλύστῳ ἐνὶ πόντῳ, ὣς φέρετʼ ἂμ πέλαγος πουλὺν χρόνον, ἀμφὶ δὲ λευκὸς ἀφρὸς ἀπʼ ἀθανάτου χροὸς…
Hesiod, Theogony
-
…Κυνώ. οἱ δὲ τοκέες παραλαβόντες τὸ οὔνομα τοῦτο, ἵνα θειοτέρως δοκέῃ τοῖσι Πέρσῃσι περιεῖναί σφι ὁ παῖς, κατέβαλον φάτιν ὡς ἐκκείμενον Κῦρον κύων ἐξέθρεψε. ἐνθεῦτεν μὲν ἡ φάτις αὕτη κεχώρηκε. Κύρῳ δὲ ἀνδρευμένῳ καὶ ἐόντι τῶν…
Herodotus, The Histories
-
…πάντες ὁμοκλήσαντες ἔχον ἐρυσάρματας ἵππους ἠχῇ θεσπεσίῃ · προπάροιθε δὲ Φοῖβος Ἀπόλλων ῥεῖʼ ὄχθας καπέτοιο βαθείης ποσσὶν ἐρείπων ἐς μέσσον κατέβαλλε, γεφύρωσεν δὲ κέλευθον μακρὴν ἠδʼ εὐρεῖαν, ὅσον τʼ ἐπὶ δουρὸς ἐρωὴ γίγνεται, ὁππότʼ ἀνὴρ σθένεος πειρώμενος ᾗσι…
Homer, Iliad
-
…, μηρὸν γυμνωθέντα σάκευς ὕπο δαιδαλέοιο οὔτασʼ ἐπικρατέως · διὰ δὲ μέγα σαρκὸς ἄραξε δούρατι νωμήσας, ἐπὶ δὲ χθονὶ κάββαλε μέσσῃ. τῷ δὲ Φόβος καὶ Δεῖμος ἐύτροχον ἅρμα καὶ ἵππους ἤλασαν αἶψʼ ἐγγύς, καὶ ἀπὸ χθονὸς εὐρυοδείης ἐς…
Hesiod, Shield of Heracles
-
…τοιάδʼ ἐξειργασμένων. ὦ πένθος οὐ μετρητὸν οὐδʼ οἷόν τʼ ἰδεῖν, φόνον ταλαίναις χερσὶν ἐξειργασμένων. καλὸν τὸ θῦμα καταβαλοῦσα δαίμοσιν ἐπὶ δαῖτα Θήβας τάσδε κἀμὲ παρακαλεῖς. οἴμοι κακῶν μὲν πρῶτα σῶν, ἔπειτʼ ἐμῶν · ὡς ὁ θεὸς…
Euripides, Bacchae