καταβαίνω

καταβαίνω, Dor. κᾰβαίνω Alcm. 38: fut. -βήσομαι Hes. Th. 750, etc.: pf. -βέβηκα; Boeot. part. καταβεβάων IG 7.3055: aor. κατέβην Il. 10.541, Pi. O. 9.43, etc.; poet. 3 pl. κατέβαν Il. 24.329, κατέβησαν LXX 2 Ki. 23.13; imper. κατάβηθι Od. 23.20, Ar. Lys. 873, Lacon. κάβασι Hsch., κατάβᾱ Ar. V. 979, Ra. 35; Ep. 1 pl. subj. καταβήομεν (v.l. -βείομεν) Il. 10.97; late 3 sg. opt. κατάβοι LXX 2 Ki. 1.21 (cod. B), Conon 45.2J.; poet. part. καββάς Pi. N. 6.51; Ep. inf. καταβήμεναι Il. 14.19:—Med., Ep. aor. 1 κατεβήσετο 6.288, 13.17, Od. 2.337, al. (with v.l. κατεβήσατο); imper. καταβήσεο Il. 5.109:—

• go or come down from . ., c. gen., πόλιος κ. 24.329; οὐρανόθεν κ. 11.184; Παρνασοῦ Pi. O. 9.43, etc.: also with Preps., ἐξ ὄρεος Il. 13.17; ἐς πεδίον 3.252, etc.: also c. acc. loci, θάλαμον κατεβήσετο Od. 2.337; κ. Ἀΐδαν, Ἀΐδα δόμον, S. Ant. 822 (anap.), E. Heracl. 913 (lyr.); but κατέβην δόμον Ἄϊδος εἴσω Od. 23.252 (later abs., die, Lib. Or. 38.16); ἔσω κ. Hes. Th. 750: also c. acc. in quite different senses, κατέβαινʼ ὑπερώϊα she came down from the upper floor, Od. 18.206, 23.85; κλίμακα κατεβήσετο came down the ladder, 1.330 (κ. κατὰ τῆς κλίμακος Lys. 1.9); ξεστὸν ἐφόλκαιον καταβάς having got down by the lading-plank, Od. 14.350: abs., καταβαίνειν δʼ οὐ σχολή come downstairs, Ar. Ach. 409; esp.
• • • 1 dismount from a chariot or from horseback, δίφρου Il. 5.109; ἐκ τῆς ἁρμαμάξης Hdt. 9.76; ἀφʼ ἁρμάτων Pi. N. 6.51; ἀπὸ τοῦ ἵππου X. Cyr. 5.5.6; but κ. ἀπὸ τῶν ἵππων give up riding, D. 42.24, cf. Arist. Ath. 49.1:—hence in Pass., ἵππος καταβαίνεται the horse is dismounted from, X. Eq. 11.7.
    • 2 go down from the inland parts to the sea, esp. from central Asia (cf. ἀναβαίνω II.3), Hdt. 1.94, etc.; also from Athens, κ. ἐς Πειραιᾶ, ἐς λιμένα, Pl. R. 327a, Tht. 142a.
    • 3 go down into the scene of contest, γυμνὸν ἐπὶ στάδιον κ. Pi. P. 11.49; κ. ἐπʼ αὐτὸ τοῦτο (sc. τὸ ἀεθλεύειν) Hdt. 5.22: abs., = Lat. in certamen descendere, Pi. N. 3.42, S. Tr. 504 (lyr.), X. An. 4.8.27; cf. καταβατέον; μέτρῳ καταβαίνειν ‘seek no more contests’ (μέτρῳ by litotes for μή), Pi. P. 8.78; μεθʼ ὅπλων κ. Pl. Lg. 834c.
    • 4 of an orator, come down from the tribune, Lys. 12.92, D. 19.23, etc.; rarely in full, κ. ἀπὸ τοῦ βήματος ib. 113; so κατάβα.--καταβήσομαι Ar. V. 979; later, also κ. ἀπὸ τοῦ λόγου, ἀπὸ τῶν ἰαμβείων, to cease from . ., Luc. Tox. 35, Nec. 1.
    • 5 less freq. of things, πρὶν . . καταβήμεναι ἐκ Διὸς οὖρον Il. 14.19; of tears, E. Andr. 111 (eleg.); of streams, Pl. Criti. 118d; of the womb, Arist. HA 582b24; πόσσω κατέβα τοι ἀφʼ ἱστῶ; at what price did [the robe] come down from the loom? Theoc. 15.35; of the heavenly bodies, set, Vett.Val. 31.3.
  • II metaph.,
  • • 1 attain, πόμπιμον κατέβαινε νόστου τέλος Pi. N. 3.25; κ. ἐπὶ τελευτήν Pl. R. 511b: abs., attain oneʼs end, ἐν φάει κ. Pi. N. 4.38; simply, come to, arrive at in course of speaking, κατέβαινε ἐς λιτάς he ended with prayer, Hdt. 1.116: usu. c. part., κατέβαινε αὖτις παραιτεόμενος ib. 90, cf. 118, 9.94; καταβάς, of a writer, Eun. VS p.454 B.
    • 2 κ. εἰς . . conform to, εἰς τοὺς χρόνους κ. τούτους Arist. Pol. 1335a11.
    • 3 condescend, Timocl. 1.2 D.
    • 4 fall in value, POxy. 1223.33 (iv A.D.), cf. Poll. 1.51.
    • 5 λέγεται μηδὲν αὐτοῖς τούτων καταβαίνειν, of abusive language, does not affect them or get home, Chrysipp.Stoic. 2.242.

καταβαίνω, (βαίνω); imperat. aor. κατάβηθι, Od. 23.20 Ar. Nub. 237, auch κατάβα, Ran. 35 ; ep. conj. aor. καταβείομεν für καταβῶμεν, Il. 10.97 ; κατεβήσετο, Il. 13.17, 24.191, Od. 10.107, neben κατεβήσατο, Il. 6.288, Od. 1.330, 2.337, 15.99, wo Bekker überall κατεβήσετο schreibt ; καταβήσεο, Il. 5.109;
herabgehen, heruntergehen, heruntersteigen, Ggstz von ἀναβαίνω, Od. 12.77 u. sonst ; οὐρανόθεν, Il. 11.184 u. öfter ; ἔκ τινος ἔς τι, ἐξ ὄρεος, 13.17, ἐς πεδίον, 3.252 ; ἐς Ἀΐδα δόμον Pind. P. 3.11 ; ἐκ τῆς ἁρμαμάξης Her. 9.76 ; τὰ ἐκ τῶν ὀρέων καταβάντα ῥεύματα Plat. Critia. 118d ; εἰς τὰ πεδία Legg. III.678c ; εἰς φρέαρ Lach. 193c ; mit dem gen., δίφρου, πόλιος, vom Wagen heruntersteigen, von der Burg herabkommen, Il. 5.109, 24.329 ; Παρνασοῦ Pind. Ol. 9.46 ; πολλὰ δὲ δάκρυά μοι κατέβα χροός Eur. Andr. 111 ; – mit dem acc. des Ortes, zu dem man hinabgeht, θάλαμον κατεβήσατο, er ging in das Gemach hinab, Od. 2.337 ; Ἀΐδαν καταβήσει Soph. Ant. 816, wie τὸν ᾍδα δόμον κατέβα Eur. Heracl. 913 ; ὅτε δὴ κατέβην δόμον Ἄϊδος εἴσω Od. 23.252. Von anderer Art ist der acc. κλίμακα κατεβήσατο, sie stieg die Treppe herab, Od. 1.330, wie ξεστὸν ἐφόλκαιον καταβάς, am Steuer hinabgestiegen, 14.350 ; ähnlich κατέβαινε ὑπερώϊα, sie stieg das Obergemach, von dem Obergemach herab, 18.206, 23.85. – Auch pass., καταβαίνεται ὁ ἵππος, man steigt vom Pferde, Xen. de re Eq. 11.7 ; aber act., καταβὰς ἀπὸ τοῦ ἵππου, abgestiegen, Cyr. 5.5.6 ; καταβέβηκεν ἀπὸ τῶν ἵππων Dem. 42.24. – Besondere Beziehungen sind
   a) vom Binnenlande nach der Küste hingehen, Ggstz ἀναβαίνειν, καταβήσομαι ἐς Ἰωνίην Her. 5.206, aus Hochasien herabziehen, u. öfter ; κατέβην χθὲς εἰς Πειραιᾶ Plat. Rep. I init.; Phaedr. 278b ; ἐς λιμένα Theaet. 142a.
   b) auf den niedriger gelegenen Kampfplatz herabsteigen, um zu kämpfen ; absolut, Soph. Tr. 503 ; μεθʼ ὅπλων, Plat. Legg. III.834c ; Xen. An. 4.8.27 ; auch ἐς ἀγῶνα.
   c) vom Redner, von der Rednerbühne herabsteigen, καταβήσομαι, Dem. 20.154, 19.32 u. oft bei den Rednern, selten mit dem Zusatz ἀπὸ τοῦ βήματος, Dem. 19.113 ; auch ἀπὸ τοῦ λόγου, aufhören zu reden, Luc. Tox. 35, vgl. Necyom. 2. – Uebertr., κατέβαινε ἐς λιτάς, er ließ sich auf Bitten ein, wie wir sagen »er ließ sich herab zu bitten«, Her. 1.116 ; ähnlich κατέβαινε αὖτις παραιτεόμενος 1.90 ; κατέβαινε λέγων, er ging so weit zu sagen, 1.118 ; λόγους ἄλλους ἐποιεῦντο ἐς ὃ κατέβαινον συλλυπεύμενοι τῷ πάθεϊ 9.94 ; ἐπὶ τελευτὴν καταβαίνειν, zu Ende, zum Ziele kommen, Plat. Rep. VI.511b ; εἰς τοὺς χρόνους καταβαίνειν, in die Zeit fallen, Arist. Pol. 7.16. – Auch vom Preise, wie bei uns, τιμῆς τοῦ σίτου καταβεβηκυίας, wenn der Preis heruntergegangen, Poll. 1.51. – Vom Regen, κατέβη ἡ βροχή Matth. 7.25.
Bei Pind. P. 8.78 ist es trans. gebraucht, ἄλλον δʼ ὑπὸ χειρῶν μέτρῳ καταβαίνει, er drückt ihn herab, erniedrigt ihn, Ggstz ὕπερθε βάλλων.

καταβαίνω

[κατα- 1.]

Aor. κατέβην Od. 23.252.

3 pl. κατέβησαν Il. 10.541. κατέβαν Il. 24.329: Od. 24.205.

1 pl. subj. καταβήομεν Il. 10.97.

Imp. κατάβηθι Od. 23.20.

Pple. καταβάς Il. 11.184: Od. 6.281, Od. 14.350.

Fem. καταβᾶσα Il. 17.545: Od. 20.31.

Infin. καταβήμεναι Il. 12.65, Il. 14.19: Od. 10.432. καταβῆναι Il. 3.252: Od. 10.558, Od. 11.63.

3 sing. aor. mid. κατεβήσετο Il. 6.288, Il. 13.17, Il. 24.191: Od. 1.330, Od. 2.337, Od. 10.107, Od. 15.99.

3 sing. subj. καταβήσεται Il. 15.382.

Imp. καταβήσεο Il. 5.109.

• • 1

    To go or come down, descend: ἐς πεδίον Il. 3.252. Cf. Il. 11.184, Il. 12.65, Il. 13.17, Il. 17.545: οὐρανόθεν Od. 6.281, Od. 20.31. Cf. Od. 10.107, 558=Od. 11.63, Od. 23.20 (go downstairs), 252, Od. 24.205.

    App. on the analogy of going down from a city: ἐς τοὺς φύλακας καταβήομεν (sc. from the ships) Il. 10.97.

    Of something inanimate: ὥς τε κῦμα νηὸς ὑπὲρ τοίχων καταβήσεται Il. 15.382.– Of a wind, to come upon something, come on to blow: πρίν τινα κεκριμένον καταβήμεναι οὖρον Il. 14.19.

  • 2

    To come down or descend from.

    With genit.: πόλιος Il. 24.329.

    To quit by descending, come down from: ὑπερώϊα Od. 18.206, Od. 23.85.

    To descend or come down (a means of descent): κλίμακα Od. 1.330, ἐφόλκαιον Od. 14.350.

  • 3

    To descend from horseback, alight Il. 10.541.

    To dismount from (a chariot).

    With genit.: καταβήσεο δίφρου Il. 5.109.

  • 4

    In reference to entering a room (cf. κατά (II)(2) b): ἐς θάλαμον Il. 6.288, Il. 24.191: Od. 15.99. Cf. Od. 10.432.

    Sim.: ὅτʼ εἰς ἵππον κατεβαίνομεν (the Trojan horse) Od. 11.523.

    To enter (a room): θάλαμον κατεβήσετο Od. 2.337.

καταβαίνω (καταβαίνει; -ων; -ειν: impf. κατέβαινε: aor. κατέβαν, -έβα; καταβαίς, -βάντʼ(ι), -βάντα, -βάντες, -βάντε. cf. Radt on Pae. 2.34)

• • a lit., go down c. acc., dat., ἐπὶ, εἰς c. acc. Ἀλφεῷ μέσσῳ καταβαὶς ἐκάλεσσε (Turyn: -βάς codd.) O. 6.58 Πύρρα Δευκαλίων τε Παρνασσοῦ καταβάντε δόμον ἔθεντο πρῶτον O. 9.43 εἰς Ἀίδα δόμον κατέβα P. 3.11 πρῴραθεν Εὔφαμος καταβαὶς (Turyn: -βάς codd.) P. 4.22 (Βάττον) “Πύθιον ναὸν καταβάντα” entering P. 4.55 Πυθοῖ τε γυμνὸν ἐπὶ στάδιον καταβάντες, ἤλεγξαν Ἑλλανίδα στρατιὰν ὠκύτατι entering P. 11.49 βαρὺ δέ σφιν νεῖκος Ἀχιλεὺς ἔμπεσε χαμαὶ καταβαὶς ἀφʼ ἁρμάτων (Turyn: καββάς codd.) N. 6.51
  • b arrive at oneʼs destination.
  • • α c. (ἐς +) acc. ἰδίᾳ τʼ ἐρεύνασε τεναγέων ῥοάς, ὁπᾷ πόμπιμον κατέβαινε νόστου τέλος (sc. Ἡρακλέης) N. 3.25 κατέβαν στεφάνων καὶ θαλιᾶν τροφὸν ἄλσος Ἀπόλλωνος Pae. 6.13 μοι ἀγῶνα Λοξίᾳ καταβάντʼ εὐρὺν ἐν θεῶν ξενίᾳ Pae. 6.60 ἐς δʼ Ἰαολκὸν ἐπεὶ κατέβα ναυτᾶν ἄωτος P. 4.188
    • β abs., after a sea voyage. καί νυν ὑπʼ ἀμφοτέρων σὺν Διαγόρᾳ κατέβαν sc. to Rhodes O. 7.13 τῷ μὲν διδύμας χάριτας εἰ κατέβαν ἄγων sc. to Sicily P. 3.73
    • γ met., arrive, win through, attain oneʼs goal ἔμπα, καἴπερ ἔχει βαθεῖα ποντιὰς ἅλμα μέσσον, ἀντίτεινʼ ἐπιβουλίᾳ. σφόδρα δόξομεν δαίων ὑπέρτεροι ἐν φάει καταβαίνειν N. 4.38 ὃς δὲ διδάκτʼ ἔχει, ψεφεννὸς ἀνὴρ ἄλλοτʼ ἄλλα πνέων οὔ ποτʼ ἀτρεκεῖ κατέβα ποδί N. 3.42 μόχθος ἡσυχίαν φέρει καιρῷ καταβαίνων Pae. 2.34
  • c dub., causal, bring down δαίμων δὲ παρίσχει, ἄλλοτʼ ἄλλον ὕπερθε βάλλων, ἄλλον δʼ ὑπὸ χειρῶν μέτρῳ καταβαίνει (sic distinx. codd.: ἀντὶ τοῦ καταβαίνειν ποιεῖ Σ: post χειρῶν distinxit Bergk, qui κατάβαιν vel καταβαίνειν coni.) P. 8.78
  • d frag., ]ενει κατεβα[ Πα. 13. b. 16. κατεβα[ fr. 59. 4.

καταβαίνω , aor. 2 κατέβην, 3 pl. -έβησαν, κατέβαν, subj. -βείομεν, imp. κατάβηθι, inf. -βῆναι, -βήμεναι, mid. aor. κατεβήσετο, imp. καταβήσεο, subj. καταβήσεται: step down, descend, τινός, ‘from,’ οὐρανόθεν, Od. 6.281; εἴς τι, ἐπί τι, and sometimes w. acc. of end of motion without prep., κατεβήσετο θάλαμον, Od. 2.337; then apparently trans., κλίμακα, ἐφόλκαιον, ‘down - stairs,’ ‘down the rudder,’ Od. 1.330, Od. 14.350; ὑπερώια, as acc. of the place from which (as if the verb meant to leave), Od. 18.206, Od. 23.85.

καταβαίνω fut. -βήσομαι perf. -βέβηκα aor2 κατέβην poet. 3rd pl. κατέβαν imperat. κατάβηθι or κατάβα Epic 1st pl. subj. καταβείομεν Epic 1st pl. subj. καταβείομεν for -βῶμεν Mid., Epic 3rd sg. aor1 κατεβήσετο imperat. καταβήσεο

• • Ito step down, go or come down, Lat. descendere, ἐξ ὄρεος from the mountain, Il.; κ. πόλιος to go down from the city, Il.; κ. δίφρου to dismount from the chariot, Il.; c. acc. loci, θάλαμον κατεβήσετο she came down to her chamber, Od.:—but also c. acc., κατέβαινʼ ὑπερώϊα she came down from the upper floor, Od.; κλίμακα κατεβήσετο came down the ladder, Od.; absol. to come down stairs, Ar.; hence in Pass., ἵππος καταβαίνεται the horse is dismounted from, Xen.
  • • 2to go down from the inland parts to the sea, esp. from central Asia (cf. ἀναβαίνω II. 3), Hdt.; κ. ἐς Πειραιᾶ, Plat.
    • 3to come to land, get safe ashore, Pind.
    • 4to go down into the arena, κ. ἐπʼ ἄεθλα Hdt.; and absol., like Lat. in certamen descendere, Soph., Xen.
    • 5of an orator, to come down from the tribune, κατάβα: —answer, καταβήσομαι Ar.
    • 6πόσσω κατέβα τοι ἀφʼ ἵστω; at what price did [the robe] come down from the loom? Theocr.
  • IImetaph., καταβαίνειν εἴς τι to come to a thing in the course of speaking, κατέβαινε ἐς λιτάς he ended with prayer, Hdt.; c. part., κατέβαινεν παραιτεόμενος ended in begging, Hdt.; κ. ἐπὶ τελευτήν Plat.
• Btrans. to bring down, Pind.