προΐξ
προΐξ, gift, present
*προ·ΐξ, gén. προϊκός (ἡ)
1 présent, don, Od. 13, 15 ; 17, 413 ; acc. adv. προῖκα, en présent, c. à d. gratuitement, Soph. fr. 779 Dind. ; Ar. Eq. 577, etc. ; Plat. Rsp. 346e ; Dém. 60, 2, etc. ||
2 particul. présent de mariage, dot (en prose touj. en ce sens) And. 30, 40 ; Lys. 159, 19 ; Plat. Leg. 774c, etc. ; Dém. 1156, 15, etc.
Étym. πρό, R. indo-europ. *seiHk-, tendre la main en avant, d’où ἵκω, ἱκνέομαι ; cf. προΐσσομαι, προΐκτης.
προΐξ, att. προίξ, προικός, ἡ, (mit πορεῖν zusammenhangend ? S. προΐσσομαι), dargereichte Gabe ; Hom. zweimal : Od. 17.413 προικὸς γεύσεσθαι Ἀχαιῶν, die Gabe genießen ; 13.15 ἀργαλέον ἕνα προικὸς χαρίσασθαι, entweder = es ist beschwerlich, daß ein Einzelner es als Geschenk gebe, oder = daß ein Einzelner es umsonst, ohne Ersatz, ohne Entschädigung gebe.
Bei den Att. bes. Heiratsgeschenk, Mitgift der Frau ; Andoc. 4.14 ; υἱῷ προῖκα λαβεῖν, Lys. 19.17 ; ἐπὶ προικὶ ἔχειν, 10.19, vgl. 3.35 ; μήτʼ οὖν διδόναι, μήτε δέχεσθαι προῖκα, Plat. Legg. V.742c ; προῖκες μέτριαι, Ep. XIII.361e ; öfter bei den Rednern, wie Dem.; Sp., wie Luc. Tim. 47, bis accus. 27. – Der accus. προῖκα, auch der gen. προικός wird adverbial gebraucht, an Geschenkes Statt, als Geschenk, umsonst, unentgeltlich, unvergolten ; so vielleicht schon Od. 13.15, s. oben ; κακὸν μὲν δρᾶν τι, προῖκʼ ἐπίσταται, Soph. frg. 779, d.i. von selbst, ohne Lehrer ; vgl. Ar. Eq. 575, 677, Nub. 1408 ; ὅταν προῖκα ἐργάζηται, Plat. Rep. I.346e, u. öfter, u. Sp., wie Luc. Nigr. 26 ; Dem. erkl. 19.232 πότερον χρημάτων πρεσβεύειν προσήκει ἢ προῖκα ἀδωροδοκήτως.
Bei den Att. bes. Heiratsgeschenk, Mitgift der Frau ; Andoc. 4.14 ; υἱῷ προῖκα λαβεῖν, Lys. 19.17 ; ἐπὶ προικὶ ἔχειν, 10.19, vgl. 3.35 ; μήτʼ οὖν διδόναι, μήτε δέχεσθαι προῖκα, Plat. Legg. V.742c ; προῖκες μέτριαι, Ep. XIII.361e ; öfter bei den Rednern, wie Dem.; Sp., wie Luc. Tim. 47, bis accus. 27. – Der accus. προῖκα, auch der gen. προικός wird adverbial gebraucht, an Geschenkes Statt, als Geschenk, umsonst, unentgeltlich, unvergolten ; so vielleicht schon Od. 13.15, s. oben ; κακὸν μὲν δρᾶν τι, προῖκʼ ἐπίσταται, Soph. frg. 779, d.i. von selbst, ohne Lehrer ; vgl. Ar. Eq. 575, 677, Nub. 1408 ; ὅταν προῖκα ἐργάζηται, Plat. Rep. I.346e, u. öfter, u. Sp., wie Luc. Nigr. 26 ; Dem. erkl. 19.232 πότερον χρημάτων πρεσβεύειν προσήκει ἢ προῖκα ἀδωροδοκήτως.
προΐξ , προικός: gift, present; προικός, ‘for nothing,’ i. e. without compensation, Od. 13.15.