πτήσσω
πτήσσω, to frighten, scare, alarm
πτήσσω (never πτήττω), Ar. V. 1490, X. Cyr. 3.3.18: fut. πτήξω AP 12.141 codd. (Mel.): aor. ἔπτηξα E. HF 974, etc., Dor. ἔπταξα Pi. P. 4.57, Ep. πτῆξα Il. 14.40: aor. 2 ἔπτᾰκον in compd. καταπτακών A. Eu. 252; Ep. 3 dual καταπτήτην Il. 8.136: pf. ἔπτηχα Isoc. 5.58, (κατ-) Lycurg. 40, D. 4.8; later ἔπτηκα (κατ-) Them. Or. 24.309b; Ep. part. πεπτηώς, ῶτος (v.infr. II.2).
- I Causal, scare, alarm, πτῆξε θυμὸν ἐνὶ στήθεσσιν Ἀχαιῶν Il. 14.40; ἐχθροὺς πτῆξαι Thgn. 1015.
- II intr., crouch or cower for fear, of animals, ἅπερ πτηνῶν ἀγέλαι τάχʼ ἂν σιγῇ πτήξειαν ἄφωνοι S. Aj. 171 (anap.); πτήξας δέμας παρεῖχε A. Pers. 209; [πῶλος] π. αἰσχύνῃσιν S. Fr. 659.9, cf. Ar. Av. 777; of human beings, ἔπταξαν ἀκίνητοι σιωπᾷ Pi. P. 4.57; ὑπὸ φόβῳ π. E. Ba. 1035 (lyr.); πτῆξαι ταπεινήν Id. Andr. 165; π. θυμόν S. OC 1466 (lyr.); κακῶς πάσχων π. Pl. Smp. 184b; δοκεῖ μοι τοῦ αὐτοῦ ἀνδρὸς εἶναι καὶ εὐτυχοῦντα ἐξυβρίσαι καὶ πταίσαντα . . πτῆξαι X. Cyr. 3.1.26; ἐκποδὼν π. Ar. Th. 36: with Preps., π. ἐν μυχοῖς πέτρας E. Cyc. 408; εἰς ἕνα χῶρον Ar. Lys. 770; πόλις πρὸς πόλιν π. E. Supp. 269; βωμὸν ὄρνις ὣς ἔπτηξʼ ὕπο Id. HF 974: c. acc. loci, βωμὸν π. Id. Ion 1280.
- 2 crouch, of men in ambush, νῷν εἰς ἐρημίαν ὁδοῦ Id. Andr. 753; ὑπὸ τεύχεσι πεπτηῶτες Od. 14.474.
- 3 c. acc. rei, crouch for fear of . ., ἀπειλάς A. Pr. 175 (anap.); φοβούμενοι πτήσσομεν αὐτούς X. Cyr. 3.3.18; ταῖς διανοίαις μὴ πτήξαντες τὸν τῶν ἐπιόντων φόβον Lycurg. 49; δόρυ Lyc. 280, IG 14.1296: abs., ὁ λέων . . ὁρώμενος . . οὐδέποτε φεύγει οὐδὲ πτήσσει Arist. HA 629b13.
πτήσσω (impf. ἔπτησσον, f. πτήξω, ao. ἔπτηξα, pf. ἔπτηχα ; pass. seul. prés. πτήσσομαι)
I tr.
1 effrayer, frapper d’épouvante, acc. Il. 14, 40 ; Thgn. 1015 ||
2 rendre redoutable, acc. P. Sil. Ecphr. ag. Soph. 160 ||
II intr.
1 se blottir pour une embuscade, Od. 14, 474 ||
2 d’ord. se blottir de crainte, en parl. d’animaux, Eschl. Pers. 209 ; Soph. Aj. 171, etc. ; en parl. de pers. Pd. P. 4, 100 ; Soph. O.C. 1466 ; Eur. Bacch. 1036, etc. ; avec ἐν et le dat. Eur. Cycl. 408 ; avec mouv. : avec εἰς et l’acc. Ar. Lys. 770, etc. aller se blottir de crainte dans un lieu ; avec πρός et l’acc. Eur. Suppl. 269, auprès de qqn ou de qqe ch. ; βωμὸν ὕπο, Eur. H.f. 974 ; ou simpl. βωμόν, Eur. Ion 1280, sous l’autel ; avec l’acc. de cause : πτήσσειν τι, Eschl. Pr. 175 ; Xén. Cyr. 3, 3, 18, s’effrayer de qqe ch. ||
➳ Impf. éol. ἔπταζον, Alc. 27. Ao. poét. 3 sg. πτῆξε, Il. l. c. ; dor. ἔπταξα, Pd. l. c. Pf. réc. ἔπτηκα, Thém. 24, 309 ; part. pf. poét. πεπτηώς, Od. 14, 354, 474, fém. πεπτηυῖα, A. Rh. 2, 535.
Étym. p.-ê. R. indo-europ. *pieh₂-k-, se blottir de peur ; cf. πτώσσω, πτῆξις, πτωχός ; autrement p.-ê. pré-grec.
1. met acc.
a. causat. doen wegduiken, verschrikken:
b. terugdeinzen voor:
2. intrans. wegduiken, schuilen:
πτήσσω, aor. I. ἔπτηξα, u. II. ἔπτακον (s. καταπτήσσω) perf. ἔπτηχα, selten ἔπτηκα, u. im partic. ep. πεπτηώς in intr. Bdtg (vgl. ὑποπτήσσω): in Furcht u. Schrecken setzen, πτῆξε θυμὸν Ἀχαιῶν, Il. 14.40 ; Paul.Sil. ecphras. 1.26 sagt ζυγὸν πτήσσειν, ein Joch furchtbar machen, machen, daß man es fürchtet ; κείμην πεπτηώς, mich furchtsam zusammenduckend, hinkauernd, Od. 14.354 ; πεπτηῶτες, 474 ; πεπτηὼς γὰρ ἔκειτο ὑπὸ θρόνον, 22.362 ; δείματι πεπτηυῖα, Ap.Rh. 2.535 ; ἐπτηχώς, Isocr. 5.58 ; so intr. brauchen Andere auch die übrigen tempp., ἔπταξαν δʼ ἀκίνητοι σιωπᾷ ἥρωες, sich fürchten, Pind. P. 4.57 ; πτήξας δέμας παρεῖχε, Aesch. Pers. 205 ; ἀπειλὰς πτήξας, sich vor den Drohungen fürchtend, Prom. 174, wie sp.D., Archi. 27 (Plan. 94); πόλις πρὸς πόλιν ἔπτηξε, Eur. Suppl. 281 ; so auch ἔπτηξα θυμόν, in der Seele, Soph. O.C. 1465 ; σιγῇ πτήξειαν ἄφωνοι, Aj. 171 ; οὐκέτι φόβῳ πτήσσω, Eur. Bacch. 1034 ; βωμὸν ἔπτηξʼ ὕπο, Herc.Fur. 974, wie ἐν μυχοῖς πέτρας πτήξαντες, Cycl. 407, εἰς ἕνα χῶρον, Ar. Lys. 770, u. öfter ; ἐάν τε κακῶς πάσχων πτήξῃ, Plat. Symp. 184b ; so auch bei Xen., im Ggstz von ἐξυβρίζω Cyr. 3.1.26, auch ὅτι οὐχ ὡς φοβούμενοι πτήσσομεν αὐτοὺς οἴκοι καθήμενοι, 3.3, 18 ; Plut. Thes. 6 ; Lycurg. 49 vrbdt τοὺς ταῖσδʼ ἀνοίαις μὴ πτήξαντας τὸν τῶν ἐπιόντων φόβον.
†πτήσσω
[πτηκ-, Cf. πτώσσω.]
3 sing. aor. πτῆξε Il. 14.40.
3 pl. ἔπτηξαν Od. 8.190.
Pf. pple. πεπτηώς Od. 14.354, Od. 22.362.
Pl. πεπτηῶτες Od. 14.474.
(κατα-, ποτι-, ὑπο-)
- 1
To crouch, cower : κείμην πεπτηώς (cowering for concealment) Od. 14.354. Cf. Od. 14.474, Od. 22.362.
To cower, stoop, bend low, in apprehension Od. 8.190.
- 2
To strike with dismay : πτῆξε θυμὸν Ἀχαιῶν Il. 14.40.
- 1
For Pindar, see also: πτάσσω
πτήσσω , aor. πτῆξε, perf. part. πεπτηώς: cower, crouch, perf.; aor. trans. in an interpolated verse, ‘make to cower, ‘terrify,’ Il. 14.40.
πτήσσω
cf. καταπτήσσω
- Ito frighten, scare, alarm, Lat. terrere, Il., Theogn.
- IIintr. to crouch or cower down for fear (cf. πτώσσω), properly of animals, Soph.; of men, Pind., Attic; πτ. βωμὸν ὕπο Eur.; also c. acc. loci, πτ. βωμόν to flee cowering to the altar, Eur.
- 2to crouch like a wild beast ready to spring, Eur.;—so of men in ambush, ὑπὸ τεύχεσι πεπτηῶτες Od.
- 3c. acc. rei, to crouch for fear of, ἀπειλάς Aesch.