στασιάζω
στασιάζω, to rebel, revolt, rise in rebellion
- I intr., to be at variance, τινι with one, X. An. 2.5.28, etc.; πρός τινα ib. 6.1.29, Pl. R. 545d, etc.
- 2 in the Greek states, form a party or faction, be at odds (defined by Arist. as happening ὅταν ἑκάτερος ἑαυτὸν [ἄρχειν] βούληται, EN 1167a34), Hdt. 1.59, 7.2, al., Cratin. 54; ἀλλήλοις X. Mem. 2.6.17; ἐπʼ ἀλλήλοισι Hdt. 1.60; περὶ τῆς ἡγεμονίης Id. 8.3; ὑπὲρ τῆς δημοκρατίας Lys. 2.61; πρὸς τοὺς τυράννους ὑπὲρ τοῦ δήμου And. 2.26: generally, quarrel, τοῖσι ἑωυτοῦ ἀδελφεοῖσι Hdt. 4.160; τάξιος εἵνεκα Id. 9.27; διά τι Pl. R. 464e; ἐν ἑαυτοῖς ib. 465b; τοῖς ἐχθροῖσι μεθʼ ἡμῶν σ. side with us against them, Ar. Eq. 590; σ. κατ· ἀλλήλους περί τινος Th. 4.84; πρὸς ἀλλήλους περί τινος Pl. R. 488b, cf. Phld. Rh. 2.220 S.
- 3 of the states themselves, to be distracted by factions and party strife, Ar. Av. 1014, Th. 4.1, 66, Pl. Ep. 336e, etc.
- 4 generally, to be in a state of discord, disagree, περί τινος Id. Euthphr. 8d, al.
- 5 σῶμα σ. αὐτὸ αὑτῷ Id. R. 556e, cf. 352a; ἡ ψυχὴ σ. ib. 586e, Arist. EN 1166b19.
- II trans., revolutionize, throw into confusion, τὴν πόλιν Lys. 18.18; τὰ πράγματα D. 11.18; οἴκους Anon. ap. Stob. 4.31.84; τὴν Ἀντιόχειαν Philostr. VA 6.38:—Pass., in signf. I.3, διὰ τὸ τὰ ἐν τῇ Ῥώμῃ στασιάζεσθαι D.C. 40.32; τὸ ἐστασιασμένον S.E. M. 7.346.—This trans. sense is expressed by στασιάζειν ποιῶ in Isoc. 4.134.
1. onenigheid hebben, het oneens zijn, twisten, ruzie maken:
2. spec. in politieke zin
a. binnen of tussen stadstaten een partij
b. van (stad)staten verdeeld zijn door partijstrijd, in oproer zijn:
- Iintr. to rebel, revolt, rise in rebellion, τινί against one, Hdt., Xen., etc.; πρός τινα Xen.
- 2in the Greek states, to form a party or faction, be at odds, quarrel, Hdt., etc.
- 3of the states themselves, to be at discord, be distracted by factions, Ar., Thuc., etc.
- IItrans. to revolutionise, throw into confusion, τὴν πόλιν Lys., etc.
-
…τῶν πολλῶν Ἑλλήνων ἄρξειν, ἀπέβησαν εἰς Μαραθῶνα, νομίσαντες οὕτως ἂν ἐρημοτάτους εἶναι συμμάχων τοὺς Ἕλληνας, εἰ ἔτι στασιαζούσης τῆς Ἑλλάδος ᾧ τινι χρὴ τρόπῳ τοὺς ἐπιόντας ἀμύνασθαι, τὸν κίνδυνον ποιήσαιντο. ἔτι δʼ αὐτοῖς ἐκ τῶν προτέρων…
Lysias, Speeches
-
…τοῖς ἐξ ἄστεως ἐποίησαν. ᾧ καὶ φανερῶς ἐπεδείξαντο ὅτι οὐχ ὑπὲρ τῶν ἐν Πειραιεῖ οὐδʼ ὑπὲρ τῶν ἀδίκως ἀπολλυμένων ἐστασίαζον, οὐδʼ οἱ τεθνεῶτες αὐτοὺς ἐλύπουν οὐδʼ οἱ μέλλοντες ἀποθανεῖσθαι, ἀλλʼ οἱ μεῖζον δυνάμενοι καὶ θᾶττον πλουτοῦντες. λαβόντες…
Lysias, Speeches
-
…ἄξιον καὶ ἰδίᾳ καὶ δημοσίᾳ μεμνῆσθαι, οἳ φεύγοντες τὴν δουλείαν καὶ περὶ τοῦ δικαίου μαχόμενοι καὶ ὑπὲρ τῆς δημοκρατίας στασιάσαντες πάντας πολεμίους κεκτημένοι εἰς τὸν Πειραιᾶ κατῆλθον, οὐχ ὑπὸ νόμου ἀναγκασθέντες, ἀλλʼ ὑπὸ τῆς φύσεως πεισθέντες, καινοῖς…
Lysias, Speeches
-
…ἀδικίας, μῖσος ἐμποιεῖν ὅπου ἂν ἐνῇ, οὐ καὶ ἐν ἐλευθέροις τε καὶ δούλοις ἐγγιγνομένη μισεῖν ποιήσει ἀλλήλους καὶ στασιάζειν καὶ ἀδυνάτους εἶναι κοινῇ μετʼ ἀλλήλων πράττειν ; πάνυ γε. τί δὲ ἂν ἐν δυοῖν ἐγγένηται ; οὐ διοίσονται…
Plato, Republic
-
…, ὅτι οὐ κακία τῇ αὑτῶν οὐδʼ ἀρετῇ ; τῇ ; τῶν πολεμίων πρότερον ἐδυστύχησεν ἡ πόλις · εἰ γὰρ στασιάσαντες πρὸς ἀλλήλους βίᾳ παρόντων Πελοποννησίων καὶ τῶν ἄλλων ἐχθρῶν εἰς τὴν αὑτῶν οἷοί τε ἐγένοντο κατελθεῖν, δῆλον ὅτι ῥαδίως…
Lysias, Speeches
-
…πόλει τινὶ εἴτε γένει εἴτε στρατοπέδῳ εἴτε ἄλλῳ ὁτῳοῦν, πρῶτον μὲν ἀδύνατον αὐτὸ ποιεῖν πράττειν μεθʼ αὑτοῦ διὰ τὸ στασιάζειν καὶ διαφέρεσθαι, ἔτι δʼ ἐχθρὸν εἶναι ἑαυτῷ τε καὶ τῷ ἐναντίῳ παντὶ καὶ τῷ δικαίῳ ; οὐχ οὕτως ;…
Plato, Republic
-
…μνήματος τοὺς Λακεδαιμονίων τάφους παρέχονται. καὶ γάρ τοι μεγάλην μὲν ἀντὶ μικρᾶς ἀπέδειξαν τὴν πόλιν, ὁμονοοῦσαν δὲ ἀντὶ στασιαζούσης ἀπέφηναν, τείχη δὲ ἀντὶ τῶν καθῃρημένων ἀνέστησαν. οἱ δὲ κατελθόντες αὐτῶν, ἀδελφὰ τὰ βουλεύματα τοῖς ἔργοις τῶν…
Lysias, Speeches
-
…ὑμῶν ἀλλʼ ὑπὲρ ἑαυτῶν γιγνομένας, ὁπότεροι τὰ πράγματα πράξουσι καὶ τῆς πόλεως ἄρξουσιν. εἰ γὰρ ὑπὲρ τῶν ἀδικουμένων ἐστασίαζον, ποῦ κάλλιον ἦν ἀνδρὶ ἄρχοντι, ἢ Θρασυβούλου Φυλὴν κατειληφότος, τότε ἐπιδείξασθαι τὴν αὑτοῦ εὔνοιαν ; ὁ δʼ…
Lysias, Speeches
-
…. καὶ ἐν ἑνὶ δὴ οἶμαι ἐνοῦσα ταὐτὰ ταῦτα ποιήσει ἅπερ πέφυκεν ἐργάζεσθαι · πρῶτον μὲν ἀδύνατον αὐτὸν πράττειν ποιήσει στασιάζοντα καὶ οὐχ ὁμονοοῦντα αὐτὸν ἑαυτῷ, ἔπειτα ἐχθρὸν καὶ ἑαυτῷ καὶ τοῖς δικαίοις · ἦ γάρ ; ναί. δίκαιοι…
Plato, Republic
-
…ἐκέλευον ἐκείνους ἄρχειν, καὶ μάλιστα οἱ τριήραρχοι καὶ οἱ ἐπιβάται καὶ οἱ κυβερνῆται. οἱ δʼ οὐκ ἔφασαν δεῖν στασιάζειν πρὸς τὴν ἑαυτῶν πόλιν · εἰ δέ τις ἐπικαλοίη τι αὐτοῖς, λόγον ἔφασαν χρῆναι διδόναι, μεμνημένους Ὅσας τε…
Xenophon, Hellenica