ταμιεύω
ταμιεύω, to be controller
τᾰμῐ-εύω, fut. -εύσω Ar. Eq. 948, Is. 6.61, etc.: pf. τεταμίευκα D.S. 37.8:—Med., fut. -εύσομαι D.H. 1.82: aor. ἐταμιευσάμην D.S. 4.12, Luc. Im. 21:—Pass., aor. ἐταμιεύθην Ph. 2.539: pf. τεταμίευμαι Lys. 30.3 codd., Plu. Symp. 2.157a; in med. sense, Hyp. Dem. Fr. 4:—
- to be treasurer, paymaster, controller, IG 1(2).467; οὐκέτι ἐμοὶ ταμιεύσεις Ar. Eq. 948, cf. 959, D. 24.129; σὺ γὰρ ταμιεύουσʼ ἔτυχες Ar. V. 964; τ. καὶ τὰς μεγίστας ἀρχὰς ἄρχειν Arist. Pol. 1282a31: c. gen., τῆς Παράλου τ. to be paymaster of . ., D. 21.173; προσόδων Inscr.Délos 439a18 (ii B.C.); τ. στρατιωτικῶν Plu. VOrat. 2.842f:—Med., αὐταῖς ταμιεύεσθαι Ar. Th. 419 (cod. R, ταμιεῦσαι καὶ Reiske), cf. Ec. 600 (anap.).
- 2 at Rome, to be quaestor, D.S. 37.8, IG 14.751 (Naples), Plu. Num. 9, App. BC 1.77, etc.
- II trans., deal out, dispense, Pl. R. 465c:—Med., τὰ τίμια ἐκ τῆς ψυχῆς ταμιεύομαι X. Smp. 4.41; τ. μικρὰς τὰς ψωμίδας, of a bird feeding, Arist. Fr. 348:— Pass., τὴν δύναμιν ἐκ τούτου -ομένην Pl. R. 508b; τοὺς νόμους τεταμιεύμεθα we have the laws dealt out, Lys. 30.3 (nisi leg. ἐταμιευόμεθα); [ὕδωρ] ἐξ ἀγγείου ταμιευόμενον Arist. Mete. 353b21, cf. GA 770a21; of a patientʼs drinks, ὕστερον -έσθω Aët. 9.30.
- 2 manage, control, [ταμίαι] ταμιευόντων ἐμ πόλει ἐν τῷ ὀπισθοδόμῳ τὰ τῶν θεῶν χρήματα IG 1(2).91.15; τὰ τῆς πόλεως Lys. 21.14; of keeping house, regulate, manage, Ar. Av. 1538, Lys. 493:—Med., τὸ ἀργύριον . . τοὺς ἱεροποιοὺς ἐμ πόλει ταμιεύεσθαι IG 1(2).6.121.
- 3 store up, Ζηνὸς ταμιεύεσκε γονάς she was the depository of it, S. Ant. 949 (lyr.):—Med., Arist. HA 615b23:—Pass., c. dat., to be held in trust for, Δωριεῖ λαῷ Pi. O. 8.30; to be stored or saved up for, ταμιεύεταί σοι Ῥοδιακοῦ (sc. μέλιτος ἡμικάδιον) ά PCair.Zen. 680.14 (iii B.C.).
- 4 metaph., husband, ἰσχύν Hp. Art. 47:—Med., οὐκ ἔστιν ἡμῖν ταμιεύεσθαι ἐς ὅσον βουλόμεθα ἄρχειν control the limits to which we mean to extend our sway, Th. 6.18; ἔξεστιν ἡμῖν ταμιεύεσθαι ὁπόσοις ἂν βουλοίμεθα μάχεσθαι X. An. 2.5.18, cf. Eq.Mag. 7.11, Cyr. 3.3.47, 4.1.18; ταμιεύεσθαι τὴν τύχην, τὸν καιρόν, make the best use of fortune or the time, D.H. 1.65, 82; ἐς τὴν αὔριον ταμιεύεσθαι τὸ μῖσος lay it by . ., Luc. Prom. 8; ταμιεύεσθαί τινα τῶν ῥητῶν εἰς τὸ Περὶ ἔθους γραφησόμενον ἡμῖν save up . ., Gal. 19.219; τῶν θεῶν ταμιευσαμένων εἰς τοῦτον τὸν ἱερώτατον καιρὸν τὴν τῆς οἰκουμένης ἀσφάλειαν having preserved . ., OGI 669.9 = BGU 1563.26 (i A.D.).
- b Med., c. gen., regulate in amount, exercise control over, τοῦ πνεύματος Arist. GA 788a32, cf. Plu. Sanit. 2.131d.
- c abs., Arist. GA 788a30, PA 675b21.
- III = Lat. fisco, proscribo, Gloss.
ταμιεύω (ao. ἐταμίευσα, pf. τεταμίευκα, pass. ao. ἐταμιεύθην, pf. τεταμίευμαι) [ᾰ]
I être intendant, économe, trésorier : σὺ ταμιεύουσ’ ἔτυχες, Ar. Vesp. 964, tu te trouvais alors coupeur (intendant) ; ταμιεύειν τινί, Ar. Eq. 948, 959 ; Dém. 1189, 2, être le trésorier de qqn ; particul. :
1 être intendant public : τῆς Παράλου, Dém. 570, 15, administrer les fonds destinés à la galère Paralienne ||
2 à Rome, être questeur, Plut. Num. 9, etc. ||
II administrer comme un intendant, c. à d. :
1 faire la part, déposer, mettre en réserve : τ. ἐν ἀκροπόλει τὰ ἀριστεῖα τῆς πόλεως, Dém. 741, 4, déposer dans l’acropole les revenus de la cité ||
2 administrer en gén. : χώραν Δωριεῖ λαῷ ταμιευομέναν, Pd. O. 8, 40, contrée gouvernée par le peuple dorien ||
III être ménager, économe, d’où administrer avec économie : τἄνδον χρήματα, Ar. Lys. 495, l’avoir du ménage ; fig. τ. ἰσχύν, Hpc. Art. 814, ménager ses forces ||
Moy. (f. ταμιεύσομαι, ao. ἐταμιευσάμην)
I intr. être intendant : τινι, Ar. Th. 419, pour qqn ||
II tr. :
1 mettre en réserve, déposer, Arstt. H.A. 9, 13, 1 ; fig. ἐς τὸ αὔριον τὸ μῖσος, Luc. Pr. 8, réserver sa haine pour le lendemain, la concentrer jusqu’au lendemain ||
2 faire un bon usage de, utiliser, profiter de : τὴν τύχην ou τὸν καιρόν, DH. 1, 65, etc. de la fortune, de l’occasion ||
3 prendre sur ses économies, tirer d’un fond de réserve, avec ἐκ et le gén. Xén. Conv. 4, 41 ||
4 faire la part, limiter : ὅσον βουλόμεθα ἄρχειν, Thc. 6, 18, jusqu’où nous voulons étendre notre empire ||
➳ Impf. itér. 3 sg. ταμιεύεσκε, Soph. Ant. 950.
Étym. ταμιεύς.
1. act. beheerder zijn:
2. med. (indir. refl.) beheren (in eigen belang), onder controle houden:
ταμιεύω, u. als dep. med. ταμιεύομαι, ich bin ein ταμίας, eine ταμία, Haushalter, Wirtschafter, Verwalter ; Ar. Eq. 943, dem folgenden ἐπιτροπεύειν entsprechend ; oft auch med., Th. 419, Eccl. 609 ; Plat. Rep. V.405c ; ταμιεύσας τῆς παράλου, Dem. 2 l, 173 ; übh. verwalten, Δωριεῖ χώραν λαῷ ταμιευομέναν ἐξ αἰακοῦ, Pind. Ol. 8.30 ; ταμιεύσας ἐν ἀκροπόλει τὰ ἀριστεῖα τῆς πόλεως, Dem. 24.129 ; übertr. sagt Soph. Ant. 940 von der Danae καὶ Ζηνὸς ταμιεύεσκε γονὰς χρυσορύτους, in sich aufnehmen, verwahren ; haushälterisch, sparsam sein, ἐφʼ ὧν ποταμῶν ἔξεστιν ἡμῖν ταμιεύεσθαι ὁπόσοις ἂν ὑμῶν βουλώμεθα μάχεσθαι, Xen. An. 2.5.18 ; vgl. Thuc. 6.18, οὐκ ἐστιν ἡμῖν ταμιεύεσθαι ἐς ὅσον βουλόμεθα ἄρχειν, gleichsam haushälterisch bestimmen, nach eignem Gutdünken ; vgl. Xen. Cyr. 3.3.47, 4.1.18 ; ταμιεύου τἀργύριον καὶ φύλαττε, Luc. adv.Ind. 25. – Uebertr., mäßigen, mit Mäßigung behandeln, genießen. – Von der Zeit, nur im med., ἐς τὸ αὐριον ταμιεύεσθαι τὸ μῖσος, verschieben, aufsparen, Luc. Prom. 8 ; Plut.; dah. ταμιεύεσθαι τὴν τύχην, τὸν καιρόν, das Glück, die günstige Zeit benutzen, Dion.Hal.
Bei den Römern = quaestor sein, Plut. Num. 9.
Bei den Römern = quaestor sein, Plut. Num. 9.
τᾰμῐεύω pass.,
- 1be husbanded, kept in trust Δωριεῖ λαῷ ταμιευομέναν ἐξ Αἰακοῦ (sc. Αἴγιναν) O. 8.30
ταμιεύω
τᾰμιεύω,
ταμίας
- Ito be controller of receipts and expenditure, to be treasurer, paymaster, Ar., Dem.:—c. gen., τ. τῆς Παράλου to be paymaster of the Paralus, Dem.
- 2at Rome, to be quaestor, Plut.
- IItrans. to deal out, dispense, Plat., etc.:—Pass., τοὺς νόμους τεταμιεύμεθα we have the laws dealt out, Lys.:—Mid., ταμιεύεσθαι εἰς ὅσον βουλόμεθα ἄρχειν to control the limits to which we mean to extend our sway, Thuc.
- 2of keeping house, to regulate, manage, Ar., Xen.:— Pass., χώρα ταμιευομένα τινί governed or possessed by one, Pind.
- 3to store up, Dem.; Ζηνὸς ταμιεύεσκε γονάς she was the depository of it, Soph.