τότε
τότε, τότε, then
- Adv. at that time, then, corresponding to Relat. ὅτε or ὁπότε (infr. I.5), and to interrog. πότε; mostly of some point in past time, opp. νῦν, Il. 15.724, etc.: c. gen., τ. τοῦ χειμῶνος Th. 7.31: also of a future time, τότε κέν μιν . . πεπίθοιμεν Il. 1.100, cf. 4.182; λέξεις καὶ τότʼ εἴσομαι S. OT 1517 (troch.) (or of imagined circumstances, in that case (cf. νῦν I.4), Pl. R. 334c); sts., then, next, πρῶτον μὲν . ., εἶτα . ., καὶ τ . . . D. 24.48:—in Trag. and Att. also in indef. sense, formerly, καὶ νῦν θʼ ὁμοίως καὶ τότʼ ἐξεπίσταμαι S. El. 907, cf. Ant. 391, Aj. 650, Ar. Pl. 1117, Lys. 1023 (lyr.); ὃ δὴ καὶ τότε ἐλέγομεν just now, Pl. Tht. 157a; τ. μὲν . ., νῦν δὲ . . A. Ag. 799 (anap.), cf. E. Alc. 915 (anap.); νῦν . . τότʼ Id. Med. 1402 (anap.); ὁμοῖοι καὶ τ. καὶ νῦν Th. 1.86, cf. 3.40, D. 6.12; also τότʼ ἢ τόθʼ, ὅτε τὸ κύριον μόλῃ at one time or other, A. Ag. 766 (lyr.); συμφοραὶ . . βροτοῖσιν ἢ τότʼ ἦλθον ἢ τ. E. Andr. 853.
- 2 joined with other Particles, καὶ τ. even then, or (at the beginning of a clause) and then, Il. 16.691, Hes. Op. 536, etc.; καὶ τ. δή Il. 1.92, Od. 8.299; καὶ τότʼ ἔπειτα Il. 1.426; καὶ τ. μέν 21.40; δὴ τ. Hes. Op. 417, Pi. O. 3.25, A. Th. 214 (lyr.), etc.; τ. δή ῥα Od. 9.52; τ. γʼ Il. 3.224, Od. 12.250; δὴ τ. γʼ 15.228; τ. δʼ ἤδη by that time, Il. 2.699; ἀλλὰ τότʼ ἤδη when that time comes, Hes. Op. 588, cf. A. Pr. 911, Lys. 12.66, etc.: repeated with emphasis, τότʼ ἄρα τ. S. Ant. 1273 (lyr.); τ. δὴ τ. D. 18.47.
- 3 with the Art., ἄνδρες οἱ τ. people then living, the men of that time, Il. 9.559, etc.; οἱ τότʼ ἐόντες ἀοιδοί Pi. I. 4(3).27(45); ὁ τ. τυραννεύων Hdt. 1.20; οἱ τ. ἄνθρωποι Id. 8.8; ἡ τ. ἀρωγή A. Ag. 73 (anap.); τῇ τόθʼ ἡμέρᾳ S. El. 1134; ὁ τ. κόσμος 2 Ep.Pet. 3.6; ἐν τῷ τ. Th. 1.92, Pl. Criti. 110d; ἐν τῷ τ. χρόνῳ ib. 111e (χρόνῳ om. cod. A), Plt. 270e; εἰς τὸν τ. χρόνον Id. Lg. 740c.
- 4 εἰς τ. with fut., on the day, then (v. εἰς II.2), ἔμπροσθεν τοῦ ἀγῶνος ἐμανθάνομεν . . ἂν μάχεσθαι . ., μιμούμενοι πάντα ἐκεῖνα ὁπόσοις ἐμέλλομεν εἰς τ. χρήσεσθαι ib. 830b, cf. D. 14.24, etc.; ἐκ τ. or ἔκτοτε (q. v.) from that time, Plu. Caes. 48, Arr. An. 1.26.4; so ἀπὸ τ. LXX Ps. 92(93).2, Ev.Matt. 4.17.
- 5 in apodosi, answering to ὅτε, S. OC 778, etc.; to ὅταν, A. Ag. 971, Ar. Av. 1116 (troch.); to ὁππότε, Il. 16.244, Od. 23.257; to ὁππότε κεν or ὁπότʼ ἂν δή, Il. 9.702, 21.341; to ἀλλʼ ὅτε δή, ib. 451; to εἰ, 4.36; to ἐπεί κε, 11.192; to ἡνίκα, S. Aj. 773: also after a part., like εἶτα, πάντα ἐάσαντες καὶ μόνον οὐχὶ συγκατασκευάσαντες αὐτῷ τ . . . ζητήσομεν; D. 3.17, cf. 9.73 (interpol.), etc.: freq. joined with other Particles, δὴ τ. after ἦμος, Il. 1.476; after αὐτὰρ ἐπεί, 12.17; after ὁππότε κεν, Od. 10.294; also καὶ τ. δή after ἦμος, Il. 8.69, Od. 9.59; after ἀλλʼ ὅτε δή, Il. 22.209, Od. 4.461; δή ῥα τ. after εὖτʼ ἄν, Hes. Op. 565; τότʼ ἔπειτα after αὐτὰρ ἐπὴν δή, ib. 616; καὶ τότʼ ἔπειτα after ἦμος, Il. 1.478.
- II later for ὅτε, Nic. Al. 422, 595.
1. m.b.t. punt in het verleden toen, op dat moment,
2. soms m.b.t. toekomst dan:
3. indef. vroeger, eerder:
a) in Beziehung auf einen Relativsatz, der entweder folgt, mit ὅτε oder ὁππότε, dann … wann, Od. 23.257, oder ὁπότε κεν, Il. 9.702, 18.115, 22.365, oder vorangeht, ὁπότʼ ἂν δή – τότε, 21.341, ὁπότε κεν … δὴ τότε, Od. 10.294. – Daher auch übh. wie unser da, dann, als Partikel des Nachsatzes ; nach ἀλλʼ ὅτε δή –, Il. 21.451 ; nach εἰ, 4.36 ; nach εἴ κε, Il. 11.112, 17.83 ; nach ἐπεί κε, Il. 11.192, 207. So nach ἦμος … δὴ τότε, Il. 1.476, Od. 9.59 ; – καὶ τότε δή, Il. 8.69, wie ἀλλʼ ὅτε δή … καὶ τότε δή, Od. 4.461 ; αὐτὰρ ἐπεί … δὴ τότε, Il. 12.17 ; εὖτʼ ἄν … δή ῥα τότε, Hes. O. 567 ; ὅταν δʼ ἀείδειν ἢ μινύρεσθαι δοκῶ … κλαίω τότʼ οἴκου τοῦδε συμφορὰν στένων, Aesch. Ag. 18, vgl. 744 ; ἐπεί … τότε, Soph. Trach. 791 ; ἡνίκα … τότε, Aj. 760. Vgl. noch Xen. An. 4.1.10, ἐπεί … τότε δή, wie Cyr. 3.3.22 ; – ἐπειδή … τότε, Plat. Prot. 310c ; ὅταν … τότε καί, Symp. 192b.
b) ohne diese Beziehung, allein, dann, da, damals ; Hom. u. Folgde überall ; auch mit subst., ἡ τότε ἀρωγή, die damalige Hilfe, Aesch. Ag. 73 ; τῇ τόθʼ ἡμέρᾳ, Soph. El. 1123 ; auch auf die Zukunft gehend, ἀρὰ Κρόνου τότʼ ἤδη παντελῶς κρανθήσεται, Aesch. Prom. 913, wie Soph. Phil. 636, El. 1027 u. sonst ; λέξεις, καὶ τότʼ εἴσομαι, O.R. 1517 ; κῆρυξ ἄριστος τῶν τότε, Xen. An. 2.2.20 ; τότε μέν … ὕστερον δή, 1.3.2 ; τῶν τότε ἄριστος, Plat. Phaed. 118b ; ἐν τοῖς τότε ἀνθρώποις, Prot. 343c ; in dem Falle, Il. 1.100, 4.182, 22.108 u. sonst ; von einer entweder im Vorhergehenden hinlänglich bestimmten oder auch an sich genugsam bekannten Zeit, τότε καί, Il. 5.394, καὶ τότε δή, Il. 1.92, 23.822, Od. 8.299, 12.226, καὶ τότʼ ἔπειτα, Il. 1.426, καὶ τότε μέν, 20.40, δὴ τότε γε, Od. 15.228, τότε δή ῥα, 9.52. – Mit dem Artikel substantivisch, οἱ τότε, die Damaligen, die damals lebten, Il. 9.559. – Ἐκ τότε, seitdem, εἰς τότε, bis dahin, Plat. Polit. 262a u. öfter ; auch εἰς τὸν τότε χρόνον, Legg. V.740c.
c) absolut, von der vergangenen Zeit, sonst, vormals, einst ; Soph. Aj. 636 ; ἡμέραν, ἐν ᾗ τότε πατέρα τὸν ἀμὸν ἐκ δόλου κατέκτανεν, El. 270, u. öfter ; vgl. Ar. Th. 13, Plut. 1117 ; Plat. Gorg. 488c, Theaet. 156e u. öfter ; καὶ τότε καὶ νῦν, Phil. 60b ; τότε μέν … νῦν δέ, Rep. I.329a.
- 1
Then, at that time : καὶ τόθʼ ἅμαρτεν Il. 8.311, τῶν τότε (of the men of that time) Il. 9.559. Cf. Il. 2.221, 699, Il. 3.187, Il. 4.321, 427, etc. : Od. 3.219, 411, Od. 4.98, Od. 6.12, Od. 8.74, 81, etc.
- 2
Then, after that, thereupon : καὶ τότε δὴ θάρσησεν Il. 1.92. Cf. Il. 1.476, Il. 6.176, Il. 7.405, Il. 9.561, Il. 10.318, etc. : Od. 2.348, Od. 3.132, Od. 4.69, 480, Od. 5.391, etc.
- 3
Then, in that case or event, in those circumstances : τότε κέν μιν πεπίθοιμεν Il. 1.100. Cf. Il. 4.36, 182, Il. 13.344, Il. 22.108, etc. : Od. 11.112, Od. 12.54, etc.
- 4
Written oxytone, τοτέ, afterwards, again, at another time : τοτὲ δʼ αὖτις ἔδυ νέφεα Il. 11.63. Cf. Il. 24.11.–τοτὲ μὲν . . ., τοτὲ δὲ . . ., at one time . . ., at another . . .Od. 24.447.
- 1
- 1then, at that time
- 1 referring to past time,
- a answering a previous temporal cl., introduced by
- α ὁπότε: ὁπότʼ ἐκάλεσε πατὴρ, τότʼ Ἀγλαοτρίαιναν ἁρπάσαι O. 1.40 ἀλλʼ ἁ Κοιογενὴς ὁπότʼ ἐπέβα νιν, δὴ τότε τέσσαρες ἀπώρουσαν κίονες fr. 33d. 5. ὁπότʼ εὔοδμον ἐπάγοισιν ἔαρ φυτὰ νεκτάρεα. τότε βάλλεται, τότʼ ἐπʼ ἀμβρόταν χθόν ἐραταὶ ἴων φόβαι fr. 75. 16.
- β ἁνίκα: (ἁνίκʼ v. 5) ὃς μὲν ἀχρήμων, ἀφνεὸς τότε fr. 124. 8. (ἁνίχʼ v. 35) τότε καὶ φαυσίμβροτος δαίμων μέλλον ἔντειλεν χρέος O. 7.39
- γ ἐπεί ἀλλʼ ἐπεὶ τείχει θέσαν ἐν ξυλίνῳ σύγγονοι κούραν, τότʼ ἔειπεν P. 3.40
- δ εὖτε οἱ ὤπασε θησαυρὸν δίδυμον μαντοσύνας, τόκα μὲν φωνὰν ἀκούειν, εὖτʼ ἂν δὲ κτίσῃ, τότʼ αὖ χρηστήριον θέσθαι κέλευσεν O. 6.70
- b answering a previous temporal word (πάλαι v. l.) ἁ Μοῖσα γὰρ οὐ φιλοκερδής πω τότʼ ἦν οὐδʼ ἐργάτις, νῦν δʼ (v. l. ποτʼ) I. 2.6 (φάμα παλαιά v. 22) ἅ τε ὤπασεν τοιάδε τῶν τότʼ ἐόντων φύλλʼ ἀοιδᾶν I. 4.27 (ποτʼ) τότε χρύσεαι ἀέρος ἔκρυψαν κόμαι Pae. 6.137
- c referring to some otherwise unspecified time
- α καὶ τότε καὶ τότε γνοὺς P. 3.31 “καὶ τότʼ ἐγὼ” fr. 168. 4, cf. τότε καὶ O. 7.39
- β δὴ τότε δὴ τότʼ ἐς γαῖαν πορεύεν θυμὸς ὥρμα Ἰστρίαν νιν O. 3.25 cf. δὴ τότε fr. 33d. 5.
- γ τότε μέν, with no contrasting time expressed (Ἄδραστος) ὃς τότε μὲν βασιλεύων κεῖθι ἄμφαινε κυδαίνων πόλιν N. 9.11
- δ τότε γάρ τότε γὰρ μεγάλας ἐξανίστανται Λακεδαίμονος νῦν γε μὲν” P. 4.48, cf. 1. 2. 6, O. 13.103
- 2 referring to future τά τʼ ἐσσόμενα τότʼ ἂν φαίην σαφές. νῦν δʼ O. 13.103
- 3 frag. ]ζοι τότʼ ἀμφ[ fr. 140a. 50 (24).
Strong 5119
then, at that time;
(a) of concurrent events: Mt 2:17, 3:5 and freq., Ro 6:21; seq. ptcp., Mt 2:16, Ga 4:8; opp. to νῦν, Ga 4:29, He 12:26; ὁ τ. κόσμος, II Pe 3:6;
(b) of consequent events, then, thereupon: Mt 2:7, 3:5 4:1 and freq., Lk 11:26; τ. οὖν, Jo 11:14, 19:1, 16 20:8; εὐθέως τ., Ac 17:14; ὅτε . . . τ., Mt 13:26, 21:1, Jo 12:16; ἀπὸ τ., Mt 4:17, 16:21 26:16, Lk 16:16;
(c) of things future: Mt 24:23, 40 25:1, 31ff.; opp. to ἄρτι, I Co 13:12; καὶ τ., Mt 7:23, Mk 13:21, Lk 21:27, I Co 4:5, al.; ὅταν . . . τ., Mt 9:15, Mk 2:20, Lk 5:35, I Th 5:3, al. (more freq. in Mt than in the rest of the NT).
- 1at that time, then, Lat. tunc, Antec. to Relat. ὅτε or ὁπότε, opp. to νῦν, Il., Hom., etc.:—also in indef. sense, in those times, formerly, Soph., etc.; τότʼ ἢ τότε at one time or other, Aesch., Eur.
- 2joined with other Particles, καὶ τότε δή Hom.; καὶ τότʼ ἔπειτα Il.; τότε δή ῥα Od., etc.; τότʼ ἤδη then at length, Hes.
- 3with the Article, οἱ τότε the men of that time, Il., etc.; οἱ τότε ἄνθρωποι Hdt.; τῇ τόθʼ ἡμέρᾳ Soph.; ἐν τῷ τότε (sc. χρόνῳ) Thuc.
- 4εἰς τότε until then, Dem.; ἐκ τότε or ἐκτότε since then, Plut.
-
…, καὶ εἶπον ὅτι οὗτος ὁ φοιτῶν εἴη πρὸς τὴν γυναῖκα, ἐξεπλάγη ἡγησαμένη με πάντα ἀκριβῶς ἐγνωκέναι. καὶ τότε ἤδη πρὸς τὰ γόνατά μου πεσοῦσα, καὶ πίστιν παρʼ ἐμοῦ λαβοῦσα μηδὲν πείσεσθαι κακόν, κατηγόρει πρῶτον μὲν ὡς…
Lysias, Speeches
-
…πρῴ · ἐπειδὴ δὲ ἀνοιχθείη, εἰσῇμεν παρὰ τὸν Σωκράτη καὶ τὰ πολλὰ διημερεύομεν μετʼ αὐτοῦ. καὶ δὴ καὶ τότε πρῳαίτερον συνελέγημεν · τῇ γὰρ προτεραίᾳ ἡμέρᾳ ἐπειδὴ ἐξήλθομεν ἐκ τοῦ δεσμωτηρίου ἑσπέρας, ἐπυθόμεθα ὅτι τὸ πλοῖον ἐκ Δήλου…
Plato, Phaedo
-
…τηλικοίδε γέροντες ἄνδρες πρὸς ἀλλήλους σπουδῇ διαλεγόμενοι ἐλάθομεν ἡμᾶς αὐτοὺς παίδων οὐδὲν διαφέροντες ; ἢ παντὸς μᾶλλον οὕτως ἔχει ὥσπερ τότε ἐλέγετο ἡμῖν · εἴτε φασὶν οἱ πολλοὶ εἴτε μή, καὶ εἴτε δεῖ ἡμᾶς ἔτι τῶνδε χαλεπώτερα πάσχειν εἴτε καὶ…
Plato, Crito
-
…ἀνελομένους τοὺς ἐκ τῆς ναυμαχίας ἐβουλεύσασθε ἁθρόους κρίνειν, παρανόμως, ὡς ἐν τῷ ὑστέρῳ χρόνῳ πᾶσιν ὑμῖν ἔδοξεν. τότʼ ἐγὼ μόνος τῶν πρυτάνεων ἠναντιώθην ὑμῖν μηδὲν ποιεῖν παρὰ τοὺς νόμους καὶ ἐναντία ἐψηφισάμην · καὶ ἑτοίμων ὄντων ἐνδεικνύναι με…
Plato, Apology
-
…πολλὰ καὶ ἀνάξια ἐμοῦ, ὡς ἐγώ φημι, οἷα δὴ καὶ εἴθισθε ὑμεῖς τῶν ἄλλων ἀκούειν. ἀλλʼ οὔτε τότε ᾠήθην δεῖν ἕνεκα τοῦ κινδύνου πρᾶξαι οὐδὲν ἀνελεύθερον, οὔτε νῦν μοι μεταμέλει οὕτως ἀπολογησαμένῳ, ἀλλὰ πολὺ μᾶλλον αἱροῦμαι…
Plato, Apology
-
…ἄρξουσιν. εἰ γὰρ ὑπὲρ τῶν ἀδικουμένων ἐστασίαζον, ποῦ κάλλιον ἦν ἀνδρὶ ἄρχοντι, ἢ Θρασυβούλου Φυλὴν κατειληφότος, τότε ἐπιδείξασθαι τὴν αὑτοῦ εὔνοιαν ; ὁ δʼ ἀντὶ τοῦ ἐπαγγείλασθαί τι ἢ πρᾶξαι ἀγαθὸν πρὸς τοὺς ἐπὶ Φυλῇ, ἐλθὼν…
Lysias, Speeches
-
…ἁμαρτάνουσιν. τούτοις ἄρα οἱ μὲν ἀγαθοὶ ἐχθροί, οἱ δὲ κακοὶ φίλοι ; πάνυ γε. ἀλλʼ ὅμως δίκαιον τότε τούτοις τοὺς μὲν πονηροὺς ὠφελεῖν, τοὺς δὲ ἀγαθοὺς βλάπτειν ; φαίνεται. ἀλλὰ μὴν οἵ γε ἀγαθοὶ δίκαιοί τε…
Plato, Republic
-
…τοίνυν ἐν αὐτῇ τῇ δίκῃ ἐξῆν σοι φυγῆς τιμήσασθαι εἰ ἐβούλου, καὶ ὅπερ νῦν ἀκούσης τῆς πόλεως ἐπιχειρεῖς, τότε ἑκούσης ποιῆσαι. σὺ δὲ τότε μὲν ἐκαλλωπίζου ὡς οὐκ ἀγανακτῶν εἰ δέοι τεθνάναι σε, ἀλλὰ ᾑροῦ, ὡς…
Plato, Crito
-
…τὸν ἐξαμαρτάνοντα περὶ τοὺς κάμνοντας κατʼ αὐτὸ τοῦτο ὃ ἐξαμαρτάνει ; ἢ λογιστικόν, ὃς ἂν ἐν λογισμῷ ἁμαρτάνῃ, τότε ὅταν ἁμαρτάνῃ, κατὰ ταύτην τὴν ἁμαρτίαν ; ἀλλʼ οἶμαι λέγομεν τῷ ῥήματι οὕτως, ὅτι ὁ ἰατρὸς ἐξήμαρτεν καὶ…
Plato, Republic
-
…σοι φυγῆς τιμήσασθαι εἰ ἐβούλου, καὶ ὅπερ νῦν ἀκούσης τῆς πόλεως ἐπιχειρεῖς, τότε ἑκούσης ποιῆσαι. σὺ δὲ τότε μὲν ἐκαλλωπίζου ὡς οὐκ ἀγανακτῶν εἰ δέοι τεθνάναι σε, ἀλλὰ ᾑροῦ, ὡς ἔφησθα, πρὸ τῆς φυγῆς θάνατον…
Plato, Crito