φλέγω
φλέγω, to burn, burn up
- A trans., burn, burn up, Il. 21.13; πυρί <με> φλέξον A. Pr. 582 (lyr.); φλέγων ἀκτῖσιν ἥλιος χθόνα Id. Pers. 364, cf. 504:—Pass., take fire, blaze up, ῥέεθρα πυρὶ φλέγετο Il. 21.365, cf. BMus.Inscr. 1036 (Caria, ii/i B. C.).
- 2 Pass., to be inflamed, κάεσθαί τε καὶ φ. Pl. Ti. 85b; ἡ πεφλεγμένη ποδαλγία PLond. 5.1676.16 (vi A. D.).
- 3 metaph., kindle, inflame with passion, Ἄρεα . . ὃς . . φλέγει με OT 192 (lyr.), cf. Mosch. Fr. 2.3, AP 5.122 (Phld.), 287 (Paul.Sil.); αἷμα δάϊον φ. E. Ph. 241 (lyr.):—Pass., burn with passion, S. OC 1695 (lyr.), Ar. Nu. 992 (anap.), Pl. Chrm. 155d; νεότητι καὶ ἀνοίᾳ φλέγεται τὴν ψυχήν Id. Lg. 716a; ὑπὸ τοῦ πάθους D.H. 11.28; ὑπὸ δίψης Id. 9.66; ὑπὸ τοῦ λιμοῦ Ael. NA 14.27; ἐπί τινι Id. Fr. 52.
- II light up, φ. λαμπάσι τόδʼ ἱερόν E. Tr. 309 (lyr.); Ζεὺς διὰ χερὸς βέλος φλέγων making it blaze or flash, A. Th. 513; πυρὸς φλέξον μένος Trag.Adesp. 90: metaph., ἄταν οὐρανίαν φλέγων letting the flame of mischief blaze up to heaven, S. Aj. 195 (lyr.):—Pass., blaze up, burst or break forth, βωμοὶ δώροισι φλέγονται A. Ag. 91 (anap.): metaph., ὕμνοι φλέγονται B. Fr. 3.12.
- 2 metaph., make illustrious or famous, σὲ φλέγοντι Χάριτες Pi. P. 5.45:— Pass., to be or become so, ἀρεταῖς, Μοίσαις φλέγεσθαι, Id. N. 10.2, I. 7(6).23.
- B intr., burn, blaze, of fire, torches, etc., A. Ag. 308, Th. 433, S. Aj. 1278; of lightning, Id. OC 1467 (lyr.); of the sun, Id. Aj. 673; φλέγονθʼ ὑπʼ ἄστροις οὐρανόν A. Th. 388: of armour, flash, νέφος ἀσπίδων φ. E. Ph. 251 (lyr.); ἄνθεμα χρυσοῦφλέγει Pi. O. 2.72; γυναικὸς φλέγων ὀφθαλμός A. Fr. 243; of fire-breathing bulls, φλέγει δὲ μυκτήρ S. Fr. 336.
- 2 metaph., burst or break forth, of passion, θυμὸς ἀνδρεία φλέγων A. Th. 52, cf. 287; φ. λύσσῃ Ar. Th. 680 (lyr.); of grief, A.R. 3.773.
- 3 shine forth, become famous, Pi. N. 6.38.—Poet. in early writers, exc. Pl. ll. cc. (Cf. Lat. fulgeo, flagro, flamma, Lett. blāzma ‘glare of light or fire’.)
1. met acc., causat. verbranden, in brand steken, verzengen:
2. act. intrans. branden, in brand staan:
1) trans. brennen, sengen, erhitzen, anzünden, verbrennen ; Il. 21.13 ; πυρὶ φλέξον Aesch. Prom. 583 ; εὖτʼ ἂν φλέγων ἀκτῖσιν ἥλιος χθόνα λήξῃ Pers. 356, vgl. 496 ; φλέγω λαμπάσιν τόδʼ ἱερόν, erleuchten, Eur. Troad. 309 ; pass. in Brand geraten, heiß werden, πυρὶ φλέγεσθαι Il. 21.365 ; – übertr.,
a) in heftige Bewegung od. Leidenschaft setzen, entflammen, zu Liebe od. Zorn u. vgl., φλέγειν τινά, Einen mit Liebe entflammen, Jacobs AP p. 120 ; vgl. Plat. Charm. 155d ; mit heftigem Schmerz erfüllen, Soph. O.C. 1688 ; übh. mit Heftigkeit ausbrechen lassen, anregen, Ζεὺς διὰ χερὸς βέλος φλέγων Aesch. Spt. 495, den Blitz aufflammen lassend ; ἄταν οὐρανίαν φλέγειν Soph. Aj. 196 ; πάνθʼ ὁ χρόνος μαραίνει τε καὶ φλέγει, die Zeit macht Alles vergehen u. entstehen, 701 ; quälen, ὃς νῦν φλέγει με περιβόητος ἀντιάζων O.R. 192 ; pass. auflodern, plötzlich entstehen, ὑμνοι φλέγονται Bacchyl. 12.12.
b) berühmt machen, Pind. P. 5.45, u. pass. berühmt werden, φλέγεται ἀρεταῖς N. 10.2, μοίσαις I. 6.23.
2) intr. brennen, flammen, im Feuer stehen, leuchten, glänzen ; φλέγειν χρυσοῦ, von Gold, wie Gold glänzen, Pind. Ol. 2.72 ; hervorglänzen, berühmt werden, N. 6.39 (vgl. Ap.Rh. 3.773); φλέγονθʼ ὑπʼ ἄστροις οὐρανόν Aesch. Spt. 370 ; φλέγει δὲ λαμπὰς διὰ χερῶν ὡπλισμένη 415, u. öfter ; auch übertr., θυμὸς ἀνδρείᾳ φλέγων, mutentflammt, 52 ; πρὶν ταχυρρόθους λόγους ἱκέσθαι καὶ φλέγειν χρείας ὕπο 268, ehe sie entbrennen ; von der Sonne, ἐξίσταται δὲ νυκτὸς αἰανὴς κύκλος τῇ λευκοπώλῳ φέγγος ἡμέρᾳ φλέγειν Soph. Aj. 658 ; vom Blitz, O.C. 1466 ; von der Fackel, O.R. 213 ; φλέγειν μανίαις Ar. Th. 680.
(ἐπι-, κατα-)
- 1
To burn, blaze : φλέγει πῦρ Il. 21.13.
- 2
To subject to the action of intense heat : ὣς τοῦ καλὰ ῥέεθρα πυρὶ φλέγετο (were ablaze) Il. 21.365.
- 1
- a trans., make radiant, illuminate Ἀλεξιβιάδα, σὲ δʼ ἠύκομοι φλέγοντι Χάριτες P. 5.45 φλέγεται δʼ ἀρεταῖς μυρίαις ἔργων θρασέων ἕνεκεν (sc. Ἄργος) N. 10.2 φλέγεται δʼ ἰοπλόκοισι Μοίσαις (sc. Στρεψιάδας) I. 7.23
- b intrans., be radiant ἄνθεμα δὲ χρυσοῦ φλέγει O. 2.72 παρὰ Κασταλίαν τε Χαρίτων ἑσπέριος ὁμάδῳ φλέγεν (sc. Καλλίας) N. 6.38 ὁ δὲ καλὸν τι πονήσαις εὐαγορίαισι φλέγει Pae. 2.67
- c fragg., πεδὰ στόμα φλέγει (ἀντὶ τοῦ κατὰ στόμα, Eustath.) fr. 26. ]νʼ ἀμφὶ πόλιν φλεγε[ Pae. 18.4
- d in tmesis, ἐν δʼ ἔφλεξεν (v. ἐμφλέγω) O. 10.74
- Atrans. to burn, burn up, Il., Aesch.:—Pass. to take fire, blaze up, Il.
- 2metaph. to kindle, inflame with passion, Soph., Eur.:—Pass., like Lat. uri, to burn with passion, be inflamed, Soph., Ar.
- IIto light up, Ζεὺς βέλος φλέγων making it blaze or flash, Aesch.; metaph., ἄταν οὐρανίαν φλέγων letting the flame of mischief blaze up to heaven, Soph.:—Pass. to blaze up, be a-light, Aesch.
- 2metaph. to make illustrious or famous, Lat. illustrare, Pind.:—Pass. to be or become so, Aesch.
- Bintr. to burn, flame, blaze, Aesch., Soph.; of armour, to flash, Eur.
- 2metaph. to break forth, of passion, Aesch.
- 3to shine forth, become famous, Pind.
-
…μὴ χρονίζεσθαι πυρός. πέμπουσι δʼ ἀνδαίοντες ἀφθόνῳ μένει φλογὸς μέγαν πώγωνα, καὶ Σαρωνικοῦ πορθμοῦ κάτοπτον πρῶνʼ ὑπερβάλλειν πρόσω φλέγουσαν · ἔστʼ ἔσκηψεν εὖτʼ ἀφίκετο Ἀραχναῖον αἶπος, ἀστυγείτονας σκοπάς · κἄπειτʼ Ἀτρειδῶν ἐς τόδε σκήπτει στέγος φάος τόδʼ οὐκ…
Aeschylus, Agamemnon
-
…; πάντων δὲ θεῶν τῶν ἀστυνόμων, ὑπάτων, χθονίων, τῶν τʼ οὐρανίων τῶν τʼ ἀγοραίων, βωμοὶ δώροισι φλέγονται · ἄλλη δʼ ἄλλοθεν οὐρανομήκης λαμπὰς ἀνίσχει, φαρμασσομένη χρίματος ἁγνοῦ μαλακαῖς ἀδόλοισι παρηγορίαις, πελάνῳ μυχόθεν βασιλείῳ. τούτων…
Aeschylus, Agamemnon
-
…σχεθεῖν. τὰς δʼ ἀστραπάς τε καὶ κεραυνίους βολὰς μεσημβρινοῖσι θάλπεσιν προσῄκασεν · ἔχει δὲ σῆμα γυμνὸν ἄνδρα πυρφόρον, φλέγει δὲ λαμπὰς διὰ χερῶν ὡπλισμένη · χρυσοῖς δὲ φωνεῖ γράμμασιν πρήσω πόλιν. τοιῷδε φωτὶ πέμπε τίς ξυστήσεται, τίς…
Aeschylus, Seven Against Thebes
-
…ὕπερ, ὦ χρυσέα θύγατερ Διός, εὐῶπα πέμψον ἀλκάν. Ἄρεά τε τὸν μαλερόν, ὃς νῦν ἄχαλκος ἀσπίδων φλέγει με περιβόατον, ἀντιάζω παλίσσυτον δράμημα νωτίσαι πάτρας ἔπουρον, εἴτʼ ἐς μέγαν θάλαμον Ἀμφιτρίτας εἴτʼ ἐς τὸν ἀπόξενον ὅρμων…
Sophocles, Oedipus Tyrannus
-
…εὑρὼν ἁμαρτοῦσαν ἐν πημοναῖσιν ; ἓ ἕ, οἰστρηλάτῳ δὲ δείματι δειλαίαν παράκοπον ὧδε τείρεις ; πυρί ; με ; φλέξον, ἢ χθονὶ κάλυψον, ἤ ποντίοις δάκεσι δὸς βοράν, μηδέ μοι φθονήσῃς εὐγμάτων, ἄναξ. ἄδην με…
Aeschylus, Prometheus Bound
-
…μεταβαλὼν καθάπερ ἐκ δαιμονίου προνοίας καὶ πολὺς ἐναντίον πνεύσας τῷ τείχει φέρων αὐτὴν προσέβαλε, καὶ πᾶν ἤδη διὰ βάθους ἐφλέγετο. Ῥωμαῖοι μὲν οὖν τῇ παρὰ τοῦ θεοῦ συμμαχίᾳ κεχρημένοι χαίροντες εἰς τὸ στρατόπεδον ἀπηλλάττοντο μεθʼ ἡμέραν ἐπιχειρεῖν τοῖς πολεμίοις…
Flavius Josephus, Jewish War
-
…ὄρεα διᾴσσει · τὸν χρυσομίτραν τε κικλήσκω, τᾶσδʼ ἐπώνυμον γᾶς, οἰνῶπα Βάκχον εὔιον, Μαινάδων ὁμόστολον, πελασθῆναι φλέγοντʼ ἀγλαῶπι πεύκᾳ ʼπὶ τὸν ἀπότιμον ἐν θεοῖς θεόν. αἰτεῖς · ἃ δʼ αἰτεῖς, τἄμʼ ἐὰν θέλῃς ἔπη κλύων…
Sophocles, Oedipus Tyrannus
-
…πρὸς ἅρμʼ Ἀδράστου χερσὶν ἔστεφον, δάκρυ λείβοντες · οἶκτος δʼ οὔτις ἦν διὰ στόμα. σιδηρόφρων γὰρ θυμὸς ἀνδρείᾳ φλέγων ἔπνει, λεόντων ὡς Ἄρη δεδορκότων. καὶ τῶνδε πύστις οὐκ ὄκνῳ χρονίζεται · κληρουμένους δʼ ἔλειπον, ὡς πάλῳ…
Aeschylus, Seven Against Thebes
-
…ὄμμʼ ἔχων κακὰν φάτιν ἄρῃ. ἀλλʼ ἄνα ἐξ ἑδράνων, ὅπου μακραίωνι στηρίζει ποτὲ τᾷδʼ ἀγωνίῳ σχολᾷ ἄταν οὐρανίαν φλέγων. ἐχθρῶν δʼ ὕβρις ὧδʼ ἀτάρβητα ὁρμᾶται ἐν εὐανέμοις βάσσαις, πάντων καγχαζόντων γλώσσαις βαρυάλγητα · ἐμοὶ δʼ ἄχος ἕστακεν…
Sophocles, Ajax
-
…πυρὶ πολλῷ κνίσην μελδόμενος ἁπαλοτρεφέος σιάλοιο πάντοθεν ἀμβολάδην, ὑπὸ δὲ ξύλα κάγκανα κεῖται, ὣς τοῦ καλὰ ῥέεθρα πυρὶ φλέγετο, ζέε δʼ ὕδωρ · οὐδʼ ἔθελε προρέειν, ἀλλʼ ἴσχετο · τεῖρε δʼ ἀϋτμὴ Ἡφαίστοιο βίηφι πολύφρονος. αὐτὰρ…
Homer, Iliad