φύω
φύω, φύω, (pres., fut., weak aor. active) produce, make grow; beget; (pres. passive, intrans. strong aor., intrans. perfect) grow, be begotten, be born; (perfect with present meaning) be by nature, be by nature prone to (+ inf.)
- A trans., in pres., fut., and aor. 1 Act.:—
- bring forth, produce, put forth, φύλλα . . ὕλη τηλεθόωσα φύει Il. 6.148; τοῖσι δʼ ὑπὸ χθὼν δῖα φύεν νεοθηλέα ποίην 14.347, cf. 1.235, Od. 7.119, etc.; ἄμπελον φύει βροτοῖς E. Ba. 651; so τρίχες . ., ἃς πρὶν ἔφυσεν φάρμακον made the hair grow, Od. 10.393, cf. A. Th. 535; φ. χεῖρε, πόδε, ὀφθαλμὼ ἀνθρώποις X. Mem. 2.3.19; of a country, καρπόν τε θωμαστὸν φύειν καὶ ἄνδρας ἀγαθούς Hdt. 9.122; ὅσα γῆ φύει Pl. R. 621a, cf. Anaxag. 4.
- 2 beget, engender, E. Ph. 869, etc.; Ἄτλας . . θεῶν μιᾶς ἔφυσε Μαῖαν E. Ion 3, cf. Trag.Adesp. 454.2; so of God creating man, Antipho 4.1.2, cf. Plu. Comm.not. 2.1065c; ὁ φύσας the begetter, father (opp. ὁ φύς the son, v. infr. B.I.2), S. OT 1019, Ar. V. 1472 (lyr.); ὁ φ. πατήρ E. Hel. 87; ὁ φ. χἠ τεκοῦσα Id. Alc. 290; τὴν τεκοῦσαν ἢ τὸν φύσαντα Lys. 10.8; of both parents, γονεῦσι οἵ σʼ ἔφυσαν S. OT 436; οἱ φύσαντες E. Ph. 34, cf. Fr. 403.2; φ. τε καὶ γεννᾶν Pl. Plt. 274a; ὦ γάμοι γάμοι, ἐφύσαθʼ ἡμᾶς S. OT 1404; ἥδʼ ἡμέρα φύσει σε will bring to light thy birth, ib. 438; χρόνος φύει τʼ ἄδηλα καὶ φανέντα κρύπτεται Id. Aj. 647.
- 3 of individuals in reference to the growth of parts of themselves, φ. πώγωνα, γλῶσσαν, κέρεα, grow or get a beard, etc., Hdt. 8.104, 2.68, 4.29; φ. πτερά Ar. Av. 106, Pl. Phdr. 251c; σάρκα Id. Ti. 74e; φ. τρίχας, πόδας καὶ πτερά, etc., Arist. HA 518a33, 554a29, etc.: for the joke in φύειν φράτερας, v. φράτηρ.
- 4 metaph., φρένας φῦσαι get understanding, S. OC 804, El. 1463 (but also θεοὶ φύουσιν ἀνθρώποις φρένας Id. Ant. 683): prov., ἁλιεὺς πληγεὶς νοῦν φύσει ‘once bit, twice shy’, Sch. Pl. Smp. 222b; γέροντα τὸν νοῦν σάρκα δʼ ἡβῶσαν φύει A. Th. 622; δόξαν φῦσαι get glory or to form a high opinion of oneself, Hdt. 5.91; θεὸς . . αἰτίαν φύει βροτοῖς A. Niob. fr 154a.15 Radt; αὑτῷ πόνους φῦσαι S. Ant. 647.
- II in pres. seemingly intr., put forth shoots, εἰς ἔτος ἄλλο φύοντι Mosch. 3.101; δρύες . . φύοντι Theoc. 7.75, cf. 4.24: so ἀνδρῶν γενεὴ ἡ μὲν φύει ἡ δʼ ἀπολήγει one generation is putting forth scions, the other is ceasing to do so, Il. 6.149; ἐν στήθεσι φύει (fort. φυίει) grows up, appears, Alc. 97; ῥίζα ἄνω φύουσα ἐν χολῇ LXX De. 29.18.
- B Pass., with intr. tenses of Act., aor. 2, pf. and plpf., grow, wax, spring up or forth, esp. of the vegetable world, θάμνος ἔφυ ἐλαίης Od. 23.190, cf. 5.481; πρασιαὶ παντοῖαι πεφύασιν 7.128; τά γʼ ἄσπαρτα φύονται 9.109, cf. Il. 4.483, 14.288, 21.352; φύεται αὐτόματα ῥόδα Hdt. 8.138, cf. 1.193; ὑπὸ φηγῷ πεφυκυίῃ growing there, Id. 2.56; πεφυκότα δένδρα trees growing there, X. Cyr. 4.3.5; τὰ φυόμενα καὶ τὰ γιγνόμενα Pl. Cra. 410d, cf. Phd. 110d, Plt. 272a; τοῦ κέρα ἐκ κεφαλῆς ἑκκαιδεκάδωρα πεφύκει from his head grew horns sixteen palms long, Il. 4.109, cf. Hdt. 1.108, 3.133; φύονται πολιαί Pi. O. 4.28; κεφαλαὶ πεφυκυῖαι θριξί grown with hair, D.S. 2.50 (s. v.l.); πέφυκε λίθος ἐν αὐτῇ is produced, X. Vect. 1.4: metaph., νόσημα ἐν ὀλιγαρχίᾳ φυόμενον, φυομένη πόλις, Pl. R. 564b, Lg. 757d; ὁ σπέρμα παρασχών, οὗτος τῶν φύντων αἴτιος [κακῶν] of the things produced, D. 18.159; also κατὰ πάντων ἐφύετο waxed great by or upon their depression, ib. 19. —In this sense aor. 2 is rare (v. supr.), exc. in phrases such as ἔν τʼ ἄρα οἱ φῦ χειρί (v. ἐμφύω), Od. 2.302.
- 2 of persons, to be begotten or born, most freq. in aor. 2 and pf., ὁ λωφήσων οὐ πέφυκέ πω A. Pr. 27; τίς ἂν εὔξαιτο βροτὸς ὢν ἀσινεῖ δαίμονι φῦναι; Id. Ag. 1342 (anap.); μὴ φῦναι τὸν ἅπαντα νικᾷ λόγον not to be born is best, S. OC 1224 (lyr.); γονῇ πεφυκὼς . . γεραιτέρᾳ ib. 1294; οὐχ ὑπὸ θυσιῶν οὐδʼ ὑπὸ εὐχῶν φύς Pl. R. 461a; φύς τε καὶ τραφείς ib. 396c; μήπω φῦναι μηδὲ γενέσθαι X. Cyr. 5.1.7, cf. Pl. Smp. 197a: construed with gen., πεφυκέναι or φῦναί τινος to be born or descended from any one, τὸ κοινὸν σπλάγχνον οὗ πεφύκαμεν A. Th. 1036, cf. S. OC 1379, etc.; θνατᾶς ἀπὸ ματρὸς ἔφυ Pi. Fr. 61, cf. S. OT 1359 (lyr.), Ant. 562; ἀπʼ εὐγενοῦς ῥίζης E. IT 610; ἀπὸ δρυός Pl. Ap. 34d, etc.; φ. ἔκ τινος S. OT 458, E. Heracl. 325, Pl. R. 415c, etc.; ἐκ χώρας τινός Isoc. 4.24, etc.; οἱ μετʼ ἐκείνου φύντες, opp. οἱ ἐξ ἐκείνου γεγονότες, Is. 8.30; ἐκ θεῶν γεγονότι . . διὰ βασιλέων πεφυκότι X. Cyr. 7.2.24.
- II in pres., become, οὐδεὶς ἐχθρὸς οὔτε φύεται πρὸς χρήμαθʼ οἵ τε φύντες . . S. Fr. 88.4; πιστοὺς φύσει φύεσθαι X. Cyr. 8.7.13; the pf. and aor. 2 take a pres. sense, to be so and so by nature, κακός, σοφὸς πέφυκα (-κώς), etc., S. Ph. 558, 1244, etc.; δρᾶν ἔφυν ἀμήχανος Id. Ant. 79; φύντʼ ἀρετᾷ born for virtue, i.e. brave and good by nature, Pi. O. 10(11).20; so of things, τὸ μὲν εὖ πράσσειν ἀκόρεστον ἔφυ A. Ag. 1331 (anap.), cf. Pl. Grg. 479d, etc.; εὐχροώτεροι ὁρῷντο ἢ πεφύκασιν X. Cyr. 8.1.41, cf. Oec. 10.2; [τὸ πῦρ] πέφυκε τοιοῦτον Id. Cyr. 5.1.10; τἄλλα ἕκαστος ἡμῶν, ὅπως ἔτυχε, πέφυκεν D. 37.56: with Advs., ἱκανῶς πεφυκότες of good natural ability, Antipho 2.1.1; δυσκόλως πεφ. Isoc. 9.6; οὕτως πεφ. X. HG 7.1.7; also οἱ καλῶς πεφυκότες S. El. 989, cf. Lys. 2.20; οἱ βέλτιστα φύντες Pl. R. 431c: then, simply, to be so and so, φῦναι Ζηνὶ πιστὸν ἄγγελον A. Pr. 969; θεοῦ μήτηρ ἔφυς Id. Pers. 157 (troch.); γυναῖκε . . ἔφυμεν S. Ant. 62; Ἅιδης ὁ παύσων ἔφυ ib. 575; ἁπλοῦς ὁ μῦθος τῆς ἀληθείας ἔφυ E. Ph. 469: c. part., νικᾶν . . χρῄζων ἔφυν S. Ph. 1052; πρέπων ἔφυς . . φωνεῖν Id. OT 9, cf. 587; τοῦτο ἴδιον ἔφυμεν ἔχοντες Isoc. 4.48, cf. 11.41, X. Smp. 4.54.
- 2 c. inf., to be formed or disposed by nature to do so and so, τὰ δεύτερα πέφυκε κρατεῖν Pi. Fr. 279; πολλῷ γʼ ἀμείνων τοὺς πέλας φρενοῦν ἔφυς ἢ σαυτόν A. Pr. 337; ἔφυν γὰρ οὐδὲν ἐκ τέχνης πράσσειν κακῆς S. Ph. 88, cf. Ant. 688; φύσει μὴ πεφυκότα τοιαῦτα φωνεῖν Id. Ph. 79; πεφύκασι δʼ ἅπαντες . . ἁμαρτάνειν Th. 3.45, cf. 2.64, 3.39, 4.61, etc.; πέφυκε . . τρυφὴ . . ἦθος διαφθείρειν Jul. Or. 1.15c.
- 3 with Preps., γυνὴ . . ἐπὶ δακρύοις ἔφυ is by nature prone to tears, E. Med. 928; ἔρως γὰρ ἀργόν, κἀπὶ τοῖς ἀργοῖς ἔφυ is inclined to idleness, Id. Fr. 322; also ἐπί τι Pl. R. 507e; εἴς τι Aeschin. 3.132; most freq. πρός τι, οἱ ἄνθρωποι πρὸς τὸ ἀληθὲς πεφύκασι Arist. Rh. 1355a16; εὖ πρὸς ἀρετὴν πεφυκότες X. Mem. 4.1.2; πρὸς πόλεμον μᾶλλον . . ἢ πρὸς εἰρήνην Pl. R. 547e; κάλλιστα φ. πρός τι X. HG 7.1.3, etc.; also πρός τινι Id. Ath. 2.19 (s. v.l., cf. Plb. 9.29.10); also εὖ πεφ. κατά τι D. 37.55.
- 4 c. dat., fall to one by nature, be oneʼs natural lot, πᾶσι θνατοῖς ἔφυ μόρος S. El. 860 (lyr.); χαίρειν πέφυκεν οὐχὶ τοῖς αὐτοῖς ἀεί Id. Tr. 440; ἐφύετο κοινὸς πᾶσι κίνδυνος D. 60.18, cf. X. Cyr. 4.3.19.
- 5 impers., it is natural, it happens naturally, c. inf., D. 14.30, Arist. Pol. 1261b7, Po. 1450a1.
- 6 abs., ὡς πέφυκε as is natural, X. Cyn. 6.15, al.; ᾗ πέφυκεν Pl. Ti. 81e; also expressed personally, τοῖς ἁπλῶς, ὡς πεφύκασι, βαδίζουσι D. 45.68: also freq. in part., τὰ φύσει πεφυκότα the order of nature, Lys. 2.29; φύντα, opp. ὁμολογηθέντα, Antipho Soph. 44 A col.i 32 (Vorsokr. 5); ἄνθρωπος πεφυκώς man as he is, X. Cyr. 1.1.3. (Cf. Skt. bhū- ‘to be, become’, Lith. búti ‘to be’, Lat. fui, Eng. be, etc.)
1. act. met acc., causat. (met aor.
a. doen groeien:
b. (doen) krijgen, ontwikkelen:
2. med. intrans. (met stamaor.
a. groeien, ontstaan:
b. geboren worden:
c. onpers.
Häufiger im pass. φύομαι, wozu das fut. φύσομαι, bei Sp. auch φυήσομαι gehört, wie aor.2 ἔφῡν, inf. φῦναι, Parmenid. auch φῦν, part. φύς, φῦσα, φύν, optat. φύην statt φυίην bei Theocr. 15.94 nach Buttmann, Sp. ἐφύην, φυῆναι ; perf. πέφῡκα, mit Präsensbdtg, nebst dem plusqpf. ἐπεφύκειν, als impf.; epische synkopierte Formen sind πεφύασι für πεφύκασι, u. part. πεφυώς, ῶτος, Od. 5.477, fem. πεφυυῖα, Il. 14.288 ; Hes. hat auch ἐπέφῡκον statt ἐπεφύκεισαν, wie von einem praes. πεφύκω, O. 151, Sc. 76, Th. 152, 673 ; – Il. 6.149, ἀνδρῶν γενεὴ ἡ μὲν φύει, ἡ δʼ ἀπολήγει, ist auch das praes. act. intr. gebraucht ; – werden, entstehen, wachsen ; zunächst von Pflanzen, τά γʼ ἄσπαρτα φύονται Od. 9.109 ; θάμνος ἔφυ ἐλαίης 23.190 ; πρασιαὶ παντοῖαι πεφύασιν 7.128 ; ὄζοι ἐπʼ ἀκροτάτῃ πεφύασιν Il. 4.484 ; δοιοὺς θάμνους ἐξ ὁμόθεν πεφυῶτας Od. 5.477 ; τὰ περὶ καλὰ ῥέεθρα ἅλις ποταμοῖο πεφύκει Il. 21.352 ; auch τοῦ κέρα ἐκ κεφαλῆς ἑκκαιδεκάδωρα πεφύκει, 4.109, Hörner waren aus seinem Kopfe gewachsen ; ῥόδα φύεται αὐτόματα Her. 8.138 ; δένδρα πεφυκότα Xen. Cyr. 4.3.5 ; – übertr., ἐν δʼ ἄρα οἱ φῦ χειρί, oft bei Hom., eigtl. er wuchs ihm fest an der Hand, oder er wuchs mit der Hand an ihm an, d.i. er faßte ihn so fest bei der Hand, als wäre er an ihm angewachsen, vom kräftigen Händedrucke als Zeichen herzlicher Begrüßung ; auch ἔφυν ἐν χερσίν Od. 10.397, u. ἐν χείρεσσι φύοντο 24.410, welche Vrbdgn, wie ὀδὰξ ἐν χείλεσι φύντες auch als tmes. zu ἐμφύω gezogen werden, was man vergleiche. – Von Menschen, Pind. u. die Tragg.: ὁ λωφήσων γὰρ οὐ πέφυκέ πω Aesch. Prom. 27 ; τίς ἂν εὐξαιτο βροτῶν ἀσινεῖ δαίμονι φῦναι Ag. 1315 ; σπορᾶς γε μὴν ἐκ τῆσδε φύσεται θρασὺς τόξοισι κλεινός Prom. 873 ; θνητοῦ πέφυκας πατρός Soph. El. 1162 ; κἀξ ἧς ἔφυ γυναικὸς υἱὸς καὶ πόσις O.R. 458, u. öfter ; γονῇ πεφυκὼς γεραιτέρᾳ O.C. 1296, der ältere ; πόθεν ἔφυσαν Eur. Suppl. 842 ; ἀπʼ εὐγενοῦς τινος ῥίζης πέφυκας I.T. 610 ; Διὸς πεφυκὼς Τάνταλος Or. 5, wie auch in Prosa, Xen. Cyr. 5.5.8 ; οὔτοι πέφυκα μάντις Eur. Hec. 743 ; οὐ γὰρ αἰχμητὴς πέφυκεν Or. 702 ; φὺς ἀπʼ ἐμοῦ Xen. Cyr. 5.4.30 ; πόθεν ἔφυ ὁ πόλεμος Pol. 3.6.9 u. sonst. – Uebh. von Natur eine gewisse Eigenschaft, Anlage haben, von Natur befähigt sein, u. oft für das einfache sein ; τὸ μὲν εὖ πράττειν ἀκόρεστον ἔφυ πᾶσι βροτοῖσιν Aesch. Ag. 1304 ; θεὸς γὰρ οὐκ ἤχθηρεν ὡς εὔφρων ἔφυ Pers. 758 ; ἔφυν γὰρ οὐδὲν ἐκ κακῆς πράσσειν τέχνης Soph. Phil. 88 ; δόξεις ὁμοῖος τοῖς κακοῖς πεφυκέναι 1358 ; ἔφυν ἀμήχανος Ant. 79 ; οὐτοι συνέχθειν, ἀλλὰ συμφιλεῖν ἔφυν 519, u. sonst, wie Eur.; u. in Prosa, τὸ μὴ διδόναι δίκην πάντων μέγιστόν τε καὶ πρῶτον κακῶν πέφυκε Plat. Gorg. 479d, u. öfter. Bes. ist πέφυκε c. inf. zu merken, der Natur gemäß sein, gewöhnlich geschehen, pflegen, τὰ δεύτερα τῶν προτέρων πεφυκέναι κρατεῖν Pind. frg. 249 ; ὅτι χαίρειν πέφυκεν οὐχὶ τοῖς αὐτοῖς ἀεί Soph. Tr. 440 ; πέφυκε γὰρ καὶ ἄλλως ὁ ἄνθρωπος τὸ μὲν θεραπεῦον ὑπερφρονεῖν Thuc. 3.39, u. öfter ; ἐν οἷς ἅπαντες πεφύκαμεν ἁμαρτεῖν Isae. 1.13 ; ἡ ψυχὴ πέφυκε αὔξεσθαι Isocr. 1.12 ; ᾗ πέφυκεν ἐπὶ τὴν ψυχὴν ἰέναι Phaedr. 258c, u. oft ; ἐπεφύκει im Ggstz von ἐθελούσιον Xen. Cyr. 5.1.8 ; πεφύκασιν ὑπὸ τούτων κρατεῖσθαι 5.1.10 ; πολὺ ῥᾷον ἔχοντας φυλάττειν ἢ κτήσασθαι πέφυκε πάντα, es liegt in der Natur der Dinge, daß es leichter ist, Dem. 2.26 ; πεφυκέναι πρὸς τὸ ἀληθές Arist. rhet. 1.1 ; u. Sp., wie Pol. verbindet τοῦτο πέφυκε καὶ φιλεῖ συμβαίνειν κατὰ φύσιν, 4.2.10.
[Υ im praes. u. imperf. u. vor einem Vokal in der synkopierten Form des perf. ist kurz ; nur sp.D., wie Nic. Al. 14 u. Dion.Per. 941, 1013 brauchen es auch im praes. u. imperf. lang, sogar einige Male in der Verssenkung, Nic. Al. 501 Dion.Per. 1031 ; und so auch in Zusammensetzungen.]
3 sing. fut. φύσει Il. 1.235.
3 sing. aor. ἔφυσε Od. 10.393.
3 sing. aor. ἔφυ Od. 23.190. φῦ Il. 6.253, 406, Il. 14.232, Il. 18.384, 423, Il. 19.7: Od. 2.302, Od. 8.291, Od. 10.280, Od. 11.247, Od. 15.530.
3 pl. ἔφυν Od. 5.481, Od. 10.397.
Nom. pl. masc. pple. φύντες Od. 1.381, Od. 18.410, Od. 20.268.
3 pl. pf. πεφύκᾶσι Od. 7.114. πεφύ̆ασι Il. 4.484: Od. 7.128, Od. 9.141.
Acc. pl. masc. pple. πεφῦῶτας Od. 5.477.
Nom. sing. fem. πεφῦυῖα Il. 14.288.
3 sing. plupf. πεφύκει Il. 4.109, 483, Il. 21.352: Od. 5.63, 238, 241.
(ἐκ-, ἐμ-, περι-, προσ-)
- I
In act. in pres., fut. and sigmatic aor.
- 1
Of a plant, etc., to put forth, produce, develop: τόδε σκῆπτρον, τὸ μὲν οὔ ποτε φύλλα φύσει Il. 1.235. Cf. Il. 6.148.
Absol., to show growth, put forth shoots. Fig.: ἀνδρῶν γενεὴ ἡ μὲν φύει ἡ δʼ ἀπολήγει Il. 6.149.
- 2
Of the earth, to bring forth, send up, produce: χθὼν φύε ποίην Il. 14.347.
Of a drug, to cause to grow, produce: τρίχες, ἃς ἔφυσε φάρμακον Od. 10.393.
Of the wind, to promote the growth of, cause to grow: ζεφυρίη τὰ μὲν φύει ἄλλα δὲ πέσσει Od. 7.119.
- 1
- II
In pres. pass. and in act. in non-sigmatic aor. and in pf. and plupf. (in pres. and impf. sense)
- 1
To be put or brought forth, grow: κέρα ἑκκαιδεκάδωρα πεφύκει (were growing) Il. 4.109. Cf. Il. 4.483, 484, Il. 14.288, Il. 21.352: ὣς πυκνοὶ
[θάμνοι] ἔφυν (had grown to be, were) Od. 5.481, ασπαρτα πάντα φύονται Od. 9.109. Cf. Od. 5.63, 238, 241, 477, Od. 7.114, 128, Od. 9.141, Od. 23.190 (there grew a . . . ).
- 2
To grow (into something); hence, to attach oneself (to something), fix one’s hold or fasten (upon it): ἔν οἱ (μοι) φῦ χειρί (clasped his (or her) hand) Il. 6.253 = 406 = Il. 14.232 = Il. 18.384 = 423 = Il. 19.7: = Od. 2.302 = Od. 8.291 = Od. 11.247 = Od. 15.530, Od. 10.280, ὀδὰξ ἐν χείλεσι φύντες (biting their lips) Od. 1.381 = Od. 18.410 = Od. 20.268, ἔφυν ἐν χερσὶν ἕκαστος
(i. e. one clasped one hand and one another) Od. 10.397, ἐν χείρεσσι φύοντο Od. 24.410.
- 1
- a aor., be (born) θάξαις δέ κε φύντʼ ἀρετᾷ ποτὶ πελώριον ὁρμάσαι κλέος one born for excellence O. 10.20 σοφοὶ καὶ χερσὶ βιαταὶ περίγλωσσοί τʼ ἔφυν P. 1.42 θνατᾶς δʼ ἀπὸ ματρὸς ἔφυ fr. 61. 5. πεδόθεν ἔφυν[ fr. 334a. 4.
- b med., grow “φύονται δὲ καὶ νέοις ἐν ἀνδράσιν πολιαὶ” (sc. τρίχες) O. 4.25
- Atrans., in pres., fut., and aor1 act., to bring forth, produce, put forth leaves, etc., Hom., etc.; so, τρίχας ἔφυσεν made the hair grow, Od.: of a country, φύειν καρπόν τε καὶ ἄνδρας Hdt.
- 2of men, to beget, engender, generate, Lat. procreare, Eur., etc.;— ὁ φύσας the begetter, father (opp. to ὁ φύς, the son, v. infr. B. I. 2), Soph.; and of both parents, οἱ φύσαντες Eur.: metaph., ἥδʼ ἡμέρα φύσει σε will bring to light thy birth, Soph.; χρόνος φύει ἄδηλα Soph.
- 3of persons in regard to themselves, φ. πώγωνα to grow or get a beard, Hdt.; φ. πτερά Ar.: hence the joke in φύειν φράτερας, v. φράτηρ.
- 4metaph., φρένας φύειν to get understanding, Soph.; δόξαν φύειν to form a high opinion of oneself, Hdt.
- IIabsol. to put forth shoots, ἀνδρῶν γενεὴ ἡ μὲν φύει ἡ δʼ ἀπολήγει one generation is putting forth scions, the other is ceasing to do so, Il.; δρύες φύοντι Theocr.
- BPass., with the intr. tenses of Act., viz. aor2, perf. and plup., to grow, wax, spring up, arise, Od.; φύεται αὐτόματα ῥόδα Hdt.; so, τοῦ κέρα ἐκ κεφαλῆς ἑκκαιδεκάδωρα πεφύκει from his head grew horns sixteen palms long, Il., Plat.; τῶν φύντων αἴτιος the cause of the things produced, Dem.
- 2of men, to be begotten or born, most often in aor2 and perf., ὁ λωφήσων οὐ πέφυκέ πω he that shall abate it is not yet born, Aesch.; μὴ φῦναι νικᾶι not to have been born were best, Soph.:—c. gen., φῦναι or πεφυκέναι τινός to be born or descended from any one, Aesch., etc.; ἀπό τινος Soph., etc.
- IIthe perf. and sometimes the aor2 take a pres. sense, to be so and so by nature, πέφυκε κακός, σοφός Trag., etc.; so, οἱ καλῶς πεφυκότες Soph.:—then, simply, to be so and so, ἔφυς μητὴρ θεῶν Aesch.; ἁπλοῦς ὁ μῦθος τῆς ἀληθείας ἔφυ Eur.
- 2c. inf. to be by nature disposed to do so and so, ἔφυν πράσσειν Soph.; φύσει μὴ πεφυκότα τοιαῦτα φωνεῖν not formed by nature so to speak, Soph.; πεφύκασι ἁμαρτάνειν Thuc.
- 3with Preps., φῦναι ἐπὶ δακρύοις to be by nature prone to tears, Eur.; πεφυκὼς πρὸς ἀρετήν Xen.
- 4c. dat. to fall to one by nature, be oneʼs natural lot, πᾶσι θνατοῖς ἔφυ μόρος Soph., etc.
- 5impers., c. inf., it is natural to do, Arist.:—absol., ὡς πέφυκε as is natural, Xen.
-
…ἐν δικαστηρίῳ καὶ πανταχοῦ ποιητέον ἃ ἂν κελεύῃ ἡ πόλις καὶ ἡ πατρίς, ἢ πείθειν αὐτὴν ᾗ τὸ δίκαιον πέφυκε · βιάζεσθαι δὲ οὐχ ὅσιον οὔτε μητέρα οὔτε πατέρα, πολὺ δὲ τούτων ἔτι ἧττον τὴν πατρίδα ; τί φήσομεν…
Plato, Crito
-
…ὡς ἄτοπον, ἔφη, ὦ ἄνδρες, ἔοικέ τι εἶναι τοῦτο ὃ καλοῦσιν οἱ ἄνθρωποι ἡδύ · ὡς θαυμασίως πέφυκε πρὸς τὸ δοκοῦν ἐναντίον εἶναι, τὸ λυπηρόν, τὸ ἅμα μὲν αὐτὼ μὴ ʼθέλειν παραγίγνεσθαι τῷ ἀνθρώπῳ, ἐὰν…
Plato, Phaedo
-
…εἶναι τὸ μὴ ἄρχειν ὥσπερ νυνὶ τὸ ἄρχειν, καὶ ἐνταῦθʼ ἂν καταφανὲς γενέσθαι ὅτι τῷ ὄντι ἀληθινὸς ἄρχων οὐ πέφυκε τὸ αὑτῷ συμφέρον σκοπεῖσθαι ἀλλὰ τὸ τῷ ἀρχομένῳ · ὥστε πᾶς ἂν ὁ γιγνώσκων τὸ ὠφελεῖσθαι μᾶλλον ἕλοιτο ὑπʼ ἄλλου…
Plato, Republic
-
…πού τινες καὶ οἰκεῖοι · καὶ γὰρ τοῦτο αὐτὸ τὸ τοῦ Ὁμήρου, οὐδʼ ἐγὼ ἀπὸ δρυὸς οὐδʼ ἀπὸ πέτρης πέφυκα ἀλλʼ ἐξ ἀνθρώπων, ὥστε καὶ οἰκεῖοί μοί εἰσι καὶ ὑεῖς γε, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, τρεῖς, εἷς…
Plato, Apology
-
…εἶναι ; φαῖμεν ἄν · ἢ οὔ ; καὶ τοῦτο συνέφη. πότερον δὲ τοῦτο αὐτὸ τὸ πρᾶγμά φατε τοιοῦτον πεφυκέναι οἷον ἀνόσιον εἶναι ἢ οἷον ὅσιον ; ἀγανακτήσαιμʼ ἂν ἔγωγʼ, ἔφην, τῷ ἐρωτήματι, καὶ εἴποιμʼ ἄν ·…
Plato, Protagoras
-
…διδασκόμενος, ὡς ἀνίατον ὄντα τοῦτον ἐκβάλλειν ἐκ τῶν πόλεων ἢ ἀποκτείνειν εἰ οὕτω μὲν ἔχει, οὕτω δʼ αὐτοῦ πεφυκότος οἱ ἀγαθοὶ ἄνδρες εἰ τὰ μὲν ἄλλα διδάσκονται τοὺς ὑεῖς, τοῦτο δὲ μή, σκέψαι ὡς θαυμασίως γίγνονται οἱ…
Plato, Protagoras
-
…καὶ τῷ δικαίῳ ; οὐχ οὕτως ; πάνυ γε. καὶ ἐν ἑνὶ δὴ οἶμαι ἐνοῦσα ταὐτὰ ταῦτα ποιήσει ἅπερ πέφυκεν ἐργάζεσθαι · πρῶτον μὲν ἀδύνατον αὐτὸν πράττειν ποιήσει στασιάζοντα καὶ οὐχ ὁμονοοῦντα αὐτὸν ἑαυτῷ, ἔπειτα ἐχθρὸν καὶ ἑαυτῷ καὶ…
Plato, Republic
-
…ἑκάστῳ τούτων ἔστιν τι συμφέρον ; πάνυ γε. οὐ καὶ ἡ τέχνη, ἦν δʼ ἐγώ, ἐπὶ τούτῳ πέφυκεν, ἐπὶ τῷ τὸ συμφέρον ἑκάστῳ ζητεῖν τε καὶ ἐκπορίζειν ; ἐπὶ τούτῳ, ἔφη. ἆρʼ οὖν καὶ ἑκάστῃ…
Plato, Republic
-
…, ἔργῳ δὲ τούτοις ὑπηρετεῖν, ὑπὸ νόμου μὲν βασιλευομένους, ὑπὸ λόγου δὲ διδασκομένους. καὶ γάρ τοι καὶ φύντες καλῶς καὶ γνόντες ὅμοια, πολλὰ μὲν καλὰ καὶ θαυμαστὰ οἱ πρόγονοι τῶν ἐνθάδε κειμένων εἰργάσαντο, ἀείμνηστα δὲ καὶ…
Lysias, Speeches
-
…Ἀσίας εἰς τὴν Εὐρώπην, οὐκ ἠθέλησεν, ἡγούμενος τὴν διατριβὴν αὑτῷ πολλὴν ἔσεσθαι · ἀλλʼ ὑπεριδὼν καὶ τὰ φύσει πεφυκότα καὶ τὰ θεῖα πράγματα καὶ τὰς ἀνθρωπίνας διανοίας ὁδὸν μὲν διὰ τῆς θαλάττης ἐποιήσατο, πλοῦν δὲ διὰ τῆς γῆς…
Lysias, Speeches