χρηματίζω
χρηματίζω, χρηματίζω, do business (verb)
- Prose Verb, negotiate, have dealings, esp. in money matters (in this sense mostly Med. (v. infr. II)), Th. 1.87, 5.61, Plb. 5.81.5; χ. τι Th. 6.62, Isoc. 4.157, Plu. Them. 18.
- 2 of public assemblies, deliberate, περὶ Εὐριπίδου ὅ τι χρὴ παθεῖν Ar. Th. 377, cf. Arist. Pol. 1298b29, Rh. 1359b3, Lex ap. D. 21.8; τὰ λοιπὰ τῶν δημοσίων Plu. Tim. 38; περὶ ὧν ἂν ἅπαξ γνῷ τὸ δικαστήριον, πάλινχρηματίσαι D. 24.55; of presiding officers, conduct business, Decr. ap. D. 18.75, cf. Aeschin. 1.23; of the βουλή, D. 18.169; ὅσα δεῖ χρηματίσαι τὴν βουλήν Arist. Ath. 43.3.
- b c. dat., transact business with, τῇ βουλῇ, τῷ δήμῳ, X. Ath. 3.1; negotiate with, πόλεσι περὶ φιλίας Th. 5.5: abs., ib. 61; ἰδίᾳ χ., of intriguing persons, D. 19.278; χ. ὑπὲρ δημοσίων καὶ κοινῶν πραγμάτων Ael. VH 3.4:—Med., X. Ath. 3.3.
- 3 give audience to, πρεσβευταῖς Plb. 3.66.6, cf. Jul. Or. 1.13a.
- 4 of an oracle, give a response to those who consult it, LXX Je. 33(26).2, al., D.S. 15.10, JAJ 11.8.4, Plu. Def.orac. 2.435c, Porph. Abst. 2.48; διʼ ὕδατος Iamb. Myst. 3.11; of gods, give ear to, χ. τοῖς εὐχομένοις Luc. Pseudol. 8:—Pass., receive an answer, warning, in NT of divine warnings or revelations, Ev.Matt. 2.12, etc.; ὑπʼ ἀγγέλου Act.Ap. 10.22; ἦν αὐτῷ κεχρηματισμένον a warning had been given him, Ev.Luc. 2.26; χ. ὑπὸ δαιμονίων καὶ φαντασίας εἰδώλων Vett.Val. 67.5.
- 5 issue ordinances, etc., χ. ἀπορρήσεις Ph. 2.438; administer justice, ἐν τῷ Προσωπίτῃ OGI l.c.; ταῖς πόλεσι App. Hisp. 98.
- b issue orders for payment, pay, ἀπὸ τῆς . . τραπέζης PGrenf. 2.23.4 (ii B. C.); τινι Ostr.Bodl. i248 (ii B. C.); λόγον χ. ἐς τὰ δαμόσια γράμματα furnish an account . ., Arch. f. Religionswiss. 10.211 (Cos, ii B. C.):—Pass., ἐχρηματίσθη πολλὰ διάφορα he was furnished with large sums, Aristeas 9.
- 6 take cognizance of, decide upon petitions, [ἐντευξιν] χ. PEnteux. 75.9 (iii B. C.), PFay. 12.28 (ii B. C.); ἔντευξις κεχρηματισμένη PPetr. 2p.3 (iii B. C.).
- 7 generally, have dealings with, stand in any relation to a person, οὐδὲν αὐτῷ (sic legendum videtur) πρὸς γένος ἐχρημάτιζεν Ctes. Fr. 29.2: hence even μόλις ταῖς ἀναγκαίαις [ὀρέξεσι] χ. to be influenced, affected by them, Plu. Sanit. 2.125b.
- 8 Astrol., operate, of influences, Vett.Val. 5.7.
- II Med., χρηματίζομαι: fut. Att. -ιοῦμαι Lys. 29.14, etc.: pf. κεχρημάτισμαι Din. 1.15:—negotiate or transact business for oneself or to oneʼs own profit, make money, οἰόμενοι χρηματιεῖσθαι μᾶλλον ἢ μαχεῖσθαι Th. 7.13; χρηματιούμενος ἀλλʼ οὐ πρὸς ὑμᾶς φιλοτιμησόμενος Lys. l.c.; οἱ χρηματισάμενοι Pl. R. 330c; ἄλλῳ χ. καὶ οὐχ αὑτῷ Id. Grg. 452e; esp. by base arts, ἐξ αὐτῆς τῆς πόλεως Din. l.c., cf. Is. 9.25; χ. ἀπό τινος to make money of or from a thing, Pl. Sph. 225e; ἀπὸ τῶν κοινῶν Arist. Pol. 1286b14; ἀπὸ γεωμετρίας Iamb. Comm.Math. 25; ἔκ τινος Lys. 25.3; ἐ, φιλοσοφίας Isoc. 11.1; also c. acc. cogn., χ. τὸν ἐκ γῆς χρηματισμόν Id. Lg. 949e, cf. Grg. 467d; χρήματα X. Cyr. 3.3.5.
- 2 generally, transact business, have dealings with . ., τινι Hdt. 3.118, 7.163.
- 3 c. acc. rei, χ. τὸ νόμισμα traffic in money, like a money-lender or banker, Arist. Pol. 1257b34; but c. acc. pers., χ. τινας make money out of any one, i. e. get it from them by extortion, Plb. 32.5.13; so χ. παρὰ τῶν νεωτέρων Isoc. 10.6.
- III in later writers, from Plb. downwards, the Act. χρηματίζω takes some special senses:
- 1 to take and bear a title or name, to be called or styled so and so, χρηματίζειν βασιλεύς Plb. 5.57.2, 30.2.4, cf. Aristeas 298; Πτολεμαῖος . . νέος Διόνυσος χ. D.S. 1.44; ἐχρημάτιζε Χαλκηδόνιος, Κρητικός, Str. 13.1.55, App. Sic. 6; νέα Ἶσις ἐχρημάτιζε Plu. Ant. 54; μὴ πατρόθεν, ἀλλʼ ἀπὸ μητέρων χ. to call themselves not after their fathers, but after their mothers, Id. Mul.virt. 2.248d; χ. ἀπὸ τοῦ δήμου Harp. s.v. δημοτευόμενος; χ. τοὺς μαθητὰς Χριστιανούς Act.Ap. 11.26; τιμῆς καὶ πίστεως χ. ἄξιοι to be deemed . ., App. BC 2.111.
- 2 generally, to be called, μοιχαλίς Ep.Rom. 7.3: μήτηρ Ph. 1.440; καὶ ὡς χ. ‘and so forth’ (omitting some of the writerʼs names), POxy. 100.1 (ii A. D.), etc.; also c. dat., ἀεὶ -ίζων τῷ προκειμένῳ ὀνοματίῳ ib. 2131.8 (iii A. D.).
- 3 change or be changed, εἴς τι Gp. 12.1.9.
1. act.
a. zaken doen, onderhandelen,
b. audiëntie verlenen, aanhoren,
c. NT en later een naam krijgen, genoemd worden:
2. med.
3. med.-pass.
Med. χρηματίζομαι, für sich, zu seinem Vorteil Geschäfte machen, τινί, mit Einem in eigenen Angelegenheiten verhandeln, Her. 3.118, 7.163 ; bes. vom Handel, u. übh. auf Erwerb ausgehen, χρηματίζοιντο ἂν ᾗττον ἀναιδῶς ἐν τῇ πόλει Plat. Rep. VIII.556b ; ἥτις πόλις ἂν μήτε χρηματίζηται πλὴν τὸν ἐκ γῆς χρηματισμόν Legg. XII.949e, vgl. Gorg. 467d ; ἀπὸ τῶν ἰδιωτικῶν ἐρίδων Soph. 225e, u. öfter ; ἐκ τῆς πόλεως κεχρηματισμένος Din. 1.15 ; übh. erwerben, sich bereichern, Xen. Mem. 2.6.3, Cyr. 3.3.5 u. öfter ; οἰόμενοι χρηματιεῖσθαι μᾶλλον ἢ μαχεῖσθαι Thuc. 7.13 ; – τινά, von Einem Etwas erpressen, Einen durch Plünderung um das Seinige bringen, Pol. 32.21.15.
Bei Sp., von Pol. an, hat χρηματίζω auch die Bdtg einen Amtstitel, einen Namen annehmen, führen, χρηματίζει βασιλεύς, er nimmt den Königstitel an, läßt sich König nennen, Pol. 5.57.2, 30.2.4 ; νέα Ἶσις ἐχρημάτισε, sie ließ sich eine neue Isis nennen, Plut. Anton. 54 ; μὴ πατρόθεν, ἀλλʼ ἀπὸ μητρῶν χρηματίζειν, sich nicht nach den Vätern, sondern nach den Müttern nennen, mul. virt. Λύκιαι p. 276 ; vgl. Menag. DL. 1.48.
Strong 5537
1. to transact business, hence, to consult, deliberate (Thuc., Dem., al.); hence in later writers,
2. to make answer (esp. of offcial pronouncements by magistrates, etc.; in π. of the royal reply to an ἔντευξις, q.v.; cf. Deiss., BS, 122); of an answer by an oracle (Diod., Plut., al.); in FlJ, LXX and NT, of divine communications, to instruct, admonish,
3. to assume a name (as in business), be called (Polyb., al.): Ac 11:26, Ro 7:3 (gnomic fut.; cf. Burton, § 69).†
1
1.a
ἐὰν δὲ χρηματίσῃ σοι, ῥοδίνῳ μύρῳ ἀπάλειψόν σου τὴν χεῖραν
si profetiza para ti, frota tu mano con aceite de rosas
χρημάτισον τῷ δεῖνα, κύριε θεέ
vaticina para fulano, señor dios
1.b
χρημάτισόν μοι, περὶ ὧν ἀξιῶ, κύριε
profetízame sobre aquello que te pido, señor
χρημάτισον, κύριε, περὶ τοῦ δεῖνα πράγματος
profetiza, señor, sobre tal asunto
1.c
λέγε ἔτι τοῦτο· «πέμψον μοι τὸν δαίμονα χρηματίζοντά μοι πρὸς πάντα, ἅπερ ἐπικελεύομαι αὐτῷ ἐννέπειν» καὶ ἐκπράξει
di también esto: «envíame al demon que me vaticine en todo lo que le ordene decirme» y lo cumplirá
1.d
ἵνα φανεὶς χρηματίσῃ ἐν ταῖς ἀγαθαῖς ὥραις
para que se muestre y vaticine en las horas buenas
δε]ῦρό μοι, χρημάτισον
ven junto a mí, vaticina
2
2.a
ἐὰν θέλῃς χρηματισθῆναι περὶ οὗτινος θέλεις πράγματος, λέγε [τοῦ]τον <τὸν> λόγον θυμῷ
si quieres recibir un oráculo sobre cualquier asunto que desees, pronuncia esta fórmula en tu mente
2.b
τὸ δὲ ὑπολιπόμενον ἔσχατον (φύλλον) ἀνάγνωθι, καὶ εὑρήσεις σου τὴν κληδόνα ... καὶ χρηματισθήσῃ τηλαυγῶς
lee la última hoja que ha quedado debajo, encontrarás tu oráculo y habrás recibido un oráculo claramente
- Ito negotiate, transact business, have dealings, esp. in money matters (though this sense is mostly confined to the Mid.), Thuc., Isocr.
- 2to consult, deliberate, Dem., Aeschin.
- 3to give audience to, to answer after deliberation, τινί Xen.; τινὶ περί τινος Thuc.
- 4of an oracle, to give a response to those who consult it, Plut.:—Pass. to receive an answer or warning, NTest.; ἦν αὐτῷ κεχρηματισμένον a warning had been given him, NTest.
- IIMid. χρηματίζομαι, fut. Attic -ιοῦμαι: perf. κεχρημάτισμαι:— to negotiate or transact business for oneself, to make money, Thuc., Plat.; χρ. χρήματα Xen.
- 2generally, to transact business, have dealings, hold conference with, τινι Hdt.
- 3c. acc. rei, χρηματίζεσθαι τὸ νόμισμα to traffic in money, Arist.
- IIIin later writers, the Act. means to take and bear a title or name, to be called or styled so and so, χρηματίζει βασιλεύς Polyb.; Ἶσις ἐχρημάτισε Plut.; χρηματίσαι Χριστιανούς NTest.; generally, to be called, NTest.
-
…μετοίκων, ὡς εἶέν τινες τῇ πολιτείᾳ ἀχθόμενοι · καλλίστην οὖν εἶναι πρόφασιν τιμωρεῖσθαι μὲν δοκεῖν, τῷ δʼ ἔργῳ χρηματίζεσθαι · πάντως δὲ τὴν μὲν πόλιν πένεσθαι τὴν ; δʼ ; ἀρχὴν δεῖσθαι χρημάτων. καὶ τοὺς ἀκούοντας οὐ χαλεπῶς…
Lysias, Speeches
-
…. ὥσπερ γὰρ οἱ ποιηταὶ τὰ αὑτῶν ποιήματα καὶ οἱ πατέρες τοὺς παῖδας ἀγαπῶσιν, ταύτῃ τε δὴ καὶ οἱ χρηματισάμενοι περὶ τὰ χρήματα σπουδάζουσιν ὡς ἔργον ἑαυτῶν, καὶ κατὰ τὴν χρείαν ᾗπερ οἱ ἄλλοι. χαλεποὶ οὖν καὶ συγγενέσθαι…
Plato, Republic
-
…περὶ τοῦ αὐτοῦ ὁ αὐτὸς τῆς αὐτῆς, ἢ λοιδορῆται, ἢ κακῶς ἀγορεύῃ τινά, ἢ ὑποκρούῃ, ἢ χρηματιζόντων μεταξὺ ἀνεστηκὼς λέγῃ περί του μὴ ἐπὶ τοῦ βήματος, ἢ παρακελεύηται, ἢ ἕλκῃ τὸν ἐπιστάτην, ἀφειμένης τῆς…
Aeschines, Speeches
-
…ἤρξατο, ὡς, ὅπου πλείστη εὐκοσμία ἐστί, ταύτην ἄριστα τὴν πόλιν οἰκησομένην. καὶ πῶς κελεύει τοὺς προέδρους χρηματίζειν ; ἐπειδὰν τὸ καθάρσιον περιενεχθῇ καὶ ὁ κῆρυξ τὰς πατρίους εὐχὰς εὔξηται, προχειροτονεῖν κελεύει τοὺς προέδρους περὶ ἱερῶν τῶν…
Aeschines, Speeches
-
…ἀρετῆς ἐπιμελεῖσθαι τοὺς πολίτας. ἐὰν γὰρ ἐπὶ τῷ αὑτοῦ κινδύνῳ τὰ πολλά τις τῶν ἑκουσίων συμβολαίων προστάττῃ συμβάλλειν, χρηματίζοιντο μὲν ἂν ἧττον ἀναιδῶς ἐν τῇ πόλει, ἐλάττω δʼ ἐν αὐτῇ φύοιτο τῶν τοιούτων κακῶν οἵων νυνδὴ εἴπομεν .…
Plato, Republic
-
…τοῖς συκοφάνταις. τούτων μὲν γὰρ ἔργον ἐστὶ καὶ τοὺς μηδὲν ἡμαρτηκότας εἰς αἰτίαν καθιστάναι ἐκ τούτων γὰρ ἂν μάλιστα χρηματίζοιντο, ὑμέτερον δὲ τοῖς μηδὲν ἀδικοῦσιν ἐξ ἴσου τῆς πολιτείας μεταδιδόναι · οὕτω γὰρ ἂν τοῖς καθεστηκόσι πράγμασι πλείστους συμμάχους…
Lysias, Speeches
-
…πολὺν διὰ βαναυσίας καὶ τόκων μηδὲ βοσκημάτων αἰσχρῶν, ἀλλʼ ὅσα γεωργία δίδωσι καὶ φέρει, καὶ τούτων ὁπόσα μὴ χρηματιζόμενον ἀναγκάσειεν ἀμελεῖν ὧν ἕνεκα πέφυκε τὰ χρήματα · ταῦτα δʼ ἐστὶ ψυχὴ καὶ σῶμα, ἃ χωρὶς γυμναστικῆς καὶ τῆς…
Plato, Laws
-
…ἔθεσι γενόμενος · χρηματισμὸς γὰρ οὔτʼ ἔνεστιν σφόδρα ἐν τῇ τοιαύτῃ κατασκευῇ, συνέπεταί τε αὐτῇ μηδὲ δεῖν μηδʼ ἐξεῖναι χρηματίζεσθαι τῶν ἀνελευθέρων χρηματισμῶν μηδενὶ μηδένα, καθʼ ὅσον ἐπονείδιστος λεγομένη βαναυσία ἦθος ἀποτρέπει ἐλεύθερον, μηδὲ τὸ παράπαν ἀξιοῦν ἐκ…
Plato, Laws
-
…ἐθέλειν εἰσφέρειν, ἅτε φιλοχρημάτους. οὐ καλόν. τί δέ ; ὃ πάλαι ἐλοιδοροῦμεν, τὸ πολυπραγμονεῖν γεωργοῦντας καὶ χρηματιζομένους καὶ πολεμοῦντας ἅμα τοὺς αὐτοὺς ἐν τῇ τοιαύτῃ πολιτείᾳ, ἦ δοκεῖ ὀρθῶς ἔχειν ; οὐδʼ ὁπωστιοῦν. ὅρα δή…
Plato, Republic
-
…ζημίας ἐπιβαλλούσας εἰσάγειν εἰς τὸ δικαστήριον, ἕως ἂν ἐθελήσωσι δρᾶν τὸ προσταχθέν. πόλει δέ, ἥτις ἂν μήτε χρηματίζηται πλὴν τὸν ἐκ γῆς χρηματισμὸν μήτʼ ἐμπορεύηται, περὶ ἀποδημίας ἑαυτῶν ἔξω τῆς χώρας καὶ ξένων ὑποδοχῆς ἄλλοθεν ἀνάγκη βεβουλεῦσθαι…
Plato, Laws