ἀνάγω

ἀνάγω, to lead up; mid. set sail

ἀνάγω, fut. ἀνάξω Hdt. 7.10.θʹ, etc.: aor. 2 ἀνήγαγον, etc.: (v. ἄγω):—opp. κατάγω,

- I lead up from a lower place to a higher, ἐς Ὄλυμπον Thgn. 1347, E. Ba. 289; πρὸς τὸ ὄρος X. An. 3.4.28; ἱερὸν ἀ. ξόανον, of the Trojan horse, E. Tr. 525; ὁ πέπλος ἀνάγεται εἰς τὴν ἀκρόπολιν Pl. Euthphr. 6c.
- - 2 lead up to the high sea, carry by sea, λαὸν ἀνήγαγεν ἐνθάδʼ ἀείρας Il. 9.338; γυναῖκʼ εὐειδέʼ ἀνῆγες ἐξ Ἀπίης γαίης 3.48, cf. 6.292; στρατὸν ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα Hdt. 7.10.θʹ: but freq. = simple ἄγω, conduct, carry to a place, Il. 8.203, Od. 3.272; ἀ. ναῦν put a ship to sea, Hdt. 6.12, 7.100, etc.; ἀνάγειν abs. in the same sense, Id. 3.41, 8.76, cf. D. 23.169:—but this is more common in Med., v. infr. B.I.
  - 3 take up from the coast into the interior, Od. 14.272; esp. from Asia Minor into Central Asia, ἀ. παρὰ or ὡς βασιλέα Hdt. 6.119, X. HG 1.4.6, An. 2.6.1, etc.; from Piraeus to Athens, Id. HG 2.4.8.
  - 4 bring up, esp. from the dead, ἀ. εἰς φάος Hes. Th. 626; εἰς φῶς Pl. R. 521c, S. Fr. 557 (Pass.); τῶν φθιμένων ἀ. A. Ag. 1023, cf. E. Alc. 985; κλίνει κἀνάγει πάλιν lays low and brings up again, S. Aj. 131; ἐκ λεχέων ἀ. φάμαν παλαιάν waken up, revive, renew, Pi. I. 4(3).22.
  - 5 ἀ. χορόν conduct the choir, Hes. Sc. 280, E. Tr. 326, Th. 3.104; ἀ. θυσίαν, ὁρτήν celebrate . ., Hdt. 2.48, 60, al., cf. Act.Ap. 7.41; sacrifice, ταύρους OGI 764.47 (ii B. C.).
  - 6 lift up, raise, κάρα S. Ph. 866; τὸ ὄμμα ἀ. ἄνω Pl. R. 533d; ἀ. τὰς ὀφρῦς, = ἀνασπᾶν, Plu. Sollert. 2.975c; ἂν πυκτεύοντες ἀνάγωσιν ἑαυτούς Id. Laud. 2.541b.
  - 7 ἀ. παιᾶνα lift up a paean, S. Tr. 210; ἄναγε πολύδακρυν ἁδονάν, of a song of lamentation, E. El. 126; κωκυτόν Ph. 1350.
  - 8 ἀ. εἰς τιμήν raise to honour, Plu. Num. 16; τίμιον ἀ. τινά E. HF 1333; elevate, οἱ εἰς φιλοσοφίαν ἀνάγοντες [ἀστρονομίαν] Pl. R. 529a.
  - 9 in various senses, φάρμακα ἀνάγοντα expectorants, Hp. Morb. 3.15; ἀ. ὀδόντας cut teeth, Id. Aph. 3.25; ἀ. πλῆθος αἵματος bring up blood, Plu. Cleom. 30; ἀ. μηρυκισμόν chew the cud, LXX Le. 11.3, al.; τὸν Νεῖλον ἀναγέτω bring the Nile up [over its banks], Luc. DDeor. 7.1[3]; ἀ. φάλαγγα deploy, Plu. Crass. 23: Geom., draw a line, Arist. Metaph. 1051a25; ἀ. τεταγμένως erect as an ordinate, Apollon.Perg. Con. 2.49; in building, carry a line of works to a point, Plu. Nic. 18: ἀ. ὕδωρ distil, Syn.Alch. p.66 B.
  - 10 μύρια τάλαντʼ εἰς τὴν ἀκρόπολιν ἀνήγαγον, i.e. paid them into the treasury there, D. 3.24.
  - 11 bring up a prisoner for examination, X. HG 3.3.11, OGI 483.185 (Pergam.), Plb. 40.4.2, Act.Ap. 12.4.
  - 12 train, rear, θετὸν υἱόν AP 9.254 (Phil.):—Pass., εἰς μέτρα ἥβης ἀνηγόμην IG 12(7).449 (Amorgos); of plants, ἀ. ἀμπελῶνας S. (?)Fr. 1010.
- II bring back, ἀνήγαγον αὖθις Ἄργος ἐς ἱππόβοτον Il. 15.29, cf. Od. 24.401, Pi. P. 5.3, etc.
- - 2 τὸν λόγον ἐπʼ ἀρχὴν ἀ. carry back, refer to its principles, Pl. Lg. 626d; εἰς ἄλλας ἀρχάς Arist. EN 1113b20; εἰς αὑτὸν τὴν ἀρχήν 1113a6, cf. GA 778b1, al.; εἰς γνωριμώτερον Metaph. 1040b20; generally, refer, πάντα τοῖς λογισμοῖς εἰς ἀσφάλειαν Plu. Brut. 12; εἰς κοινὸν ὄνομα A.D. Synt. 266.13; freq. in Pass., ἀνάγομαι εἴς τι Procl. Inst. 21; ὑπό τι Olymp. in Mete. 326.33; ἀπό, ἔκ τινος to be derived from, A.D. Adv. 121.25, Synt. 23.26; ἀ. ἀπό, ἐξ . . derive oneʼs subsistence from . ., Vett.Val. 10.15, 73.11.
  - 3 ἀ. τι εἰς τὸν δῆμον, Arist. Pol. 1292a25; of persons, ἀ. τινὰ ἐπὶ τὴν συγγραφήν refer him to the contract, D. 56.31.
  - 4 reduce syllogism to another figure, Arist. APr. 29b1; reduce an argument to syllogism, ib. 46b40, al.
  - 5 in Law, return a slave sold with an undisclosed defect, εἰς πρατῆρα Pl. Lg. 915c, cf. Hyp. Ath. 15.
  - 6 refer a claimant, πράτορι ἢ εἰς πόλιν ἔνδικον Milet. 3 No.140.42: abs., ὁ ἔχων ἀναγέτω Foed.Delph.Pell. 2A15; ἀ. ὅθεν εἴληφας D. 45.81.
  - 7 rebuild, Plu. Publ. 15, Cam. 32.
  - 8 restore to its original shape, Parth. Ep. Dedic.; τάφρον PHal. 1.5.
  - 9 reckon, calculate, ἀ. τὰς ἡμέρας πρὸς τὸ μαντεῖον Plu. Cim. 18; χρόνον ἐκ τῶν Ὀλυμπιονικῶν Num. 1.
  - 10 intr. (sc. ἑαυτόν), withdraw, X. Cyr. 7.1.45, etc.; ἐπὶ πόδα ἀ. retreat facing enemy, 3.3.69; ἀ. ἐπὶ σκέλος Ar. Av. 383: metaph., ἄναγε εἰς τοὐπίσω, perh. nautical, put back again, Pl. R. 528a.
B Med. and Pass., put out to sea, set sail (v. supr. I.2), Il. 1.478, Hdt. 3.137, etc.: fut. ἀνάξεσθαι Th. 6.30, etc.; ἀναχθέντες Hdt. 3.138, 4.152, cf. A. Ag. 626.
- - 2 metaph., put to sea, i.e. make ready, prepare oneself, ὡς ἐρωτήσων Pl. Chrm. 155d, cf. Erx. 392d.
  - 3 in thought, ascend to higher unity, Dam. Pr. 117.

A indic. mov. hacia arriba

I c. idea de desplazamiento

1 llevar, subir c. ac. o abs. ἐς Ὄλυμπον a Ganimedes, Thgn.1347, a Dioniso, E.Ba.289, πελταστὰς πρὸς τὸ ὄρος X.An.3.4.28, τάλαντ' εἰς τὴν ἀκρόπολιν ἀνήγαγον D.3.24, cf. en v. pas. ὁ πέπλος ... ἀνάγεται Pl.Euthphr.6c, τὴν μὲν ἀνήγετ' ἄκοιτιν ἐπὶ κραναὴν Φιγάλειαν Rhian.51, αὐτὸν εἰς Ἱεροσόλυμα Eu.Luc.2.22, ἀνήγαγον ἐς φάος sacaron a la luz (a los Titanes desde el otro mundo), Hes.Th.626, cf. S.Fr.557.7, Pl.R.521C, E.Alc.985

• c. gen. separat. τῶν φθιμένων ἀ. sacar del mundo de los muertos A.A.1023

• fig. σφ' ἀρετὴ ... ἀ. δώματος ἐξ Ἀίδεω Simon.121.4D., cf. Pl.R.533d.

2 llevar por alta mar, conducir cruzando el mar γυναῖκ' εὐειδέ' ... ἐξ ἀπίης γαίης Il.3.48, cf. 6.292, στράτευμα ... ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα Hdt.7.10θ, χορούς τε ἀνῆγον αἱ πόλεις las ciudades enviaban coros (a Delos), Th.3.104

• ἀ. ... τὰς νέας hacerse a la mar Hdt.6.12, cf. 7.100.

3 llevar tierra adentro τοὺς δ' ἄναγον ζωούς Od.14.272, de la costa de Asia Menor hacia Persia ἐς Σοῦσα Hdt.6.119, παρὰ βασιλέα X.HG 1.4.6, ὡς βασιλέα X.An.2.6.1, del Pireo a Atenas, X.HG 2.4.8, de las tierras bajas de Egipto, LXX Nu.14.13, 16.13.

II c. idea de elevación

1 levantar, alzar κάρα S.Ph.866, τὰς ὁφρῦς Plu.2.975c, ἂν δὲ πυκτεύοντες ἢ μαχόμενοι ... ἀνάγωσιν ἑαυτούς Plu.2.541b, βάρη ... εἰς ὕψος Papp.1024.16

• fig. elevar, hacer prosperar, exaltar τἀνθρώπεια S.Ai.131, ἐκ λεχέων ... φάμαν παλαιάν Pi.I.3.40, τίμιον ἀνάξει πᾶσ' Ἀθηναίων πόλις (le) glorificará toda Atenas E.HF 1333, αὐτὴν (ἀστρονομίαν) εἰς φιλοσοφίαν ἀ. elevarla (la astronomía) al nivel de la filosofía Pl.R.529a, εἰς τιμὰς ... ἀ. elevar a posiciones de honor Plu.Num.16.

2 del canto y gritos rituales elevar, gritar παιᾶν' S.Tr.211, κωκυτόν E.Ph.1350, πολύδακρυν ἁδονάν E.El.126, ὕμνους Synes.Hymn.8.27.

3 hacer subir, expulsar, medic. expectorar τὸ πύον Hp.Morb.3.15, τὰ ἐγκέρχνοντα Hp.Acut.58

• abs. φάρμακα ἀνάγοντα expectorantes Hp.Morb.3.15

• ἀ. τοὺς κυνόδοντας echar los dientes caninos Hp.Aph.3.25

• vomitar πλῆθος αἵματος Plu.Cleom.30

• ἀ. τὸ μηρυκισμόν rumiar LXX Le.11.3.

4 hacer subir τὸν Νεῖλον Luc.DDeor.3, ἀ. ὕδωρ destilar Syn.Alch.p.66

• fig. abs. elevar τὸ ὕψος εἰς ὃ ἀνάγει ἡ ἀγάπη 1Ep.Clem.49.4.

5 hacer crecer ἀμπελῶνας S.Fr.1010

• de una tierra plantar γῆν ... ἀμπέλῳ POxy.707.23 (II a.C.), cf. τῆς ἀναχθεί[σης] ἀμπέλου PPetaus 127.8 (II a.C.).

6 fig. criar, educar θετὸν υἱόν AP 9.254 (Phil.).

B indicando ‘de nuevo’ o ‘hacia atrás’

1 devolver un esclavo defectuoso, Hyp.Ath.15, de otras cosas εἰς πρατῆρα Pl.Lg.915d, cf. 916b, ἄμ μὲν ἀνάγῃ ὁ ἔχων πράτορι ... ἢ εἰς πόλιν ἔνδικον Milet 1(3).140.42 (III a.C.), ὁ ἔχων ἀναγέτω τῷ ἐφαπτομέν[ῷ FD 1.486.2 A.15 (III a.C.), ἀνάγειν ὅθεν εἴληφας D.45.81.

2 restaurar, reconstruir (ναόν) ἐξ ἀρχῆς ἄχρι τέλους Plu.Publ.15, τὴν πόλιν Plu.Cam.32, εἰς ἔπη καὶ ἐλεγείας Parth.proem.p.42.

II hacer volver, volver a traer a los que habían sido vendidos como esclavos πολλοὺς δ' Ἀθήνας πατρίδ' εἰς θεόκτιτον ἀνήγαγον πραθέντας Sol.24.9, a un desertor LXX 1Ma.9.58, τοὺς ἀσθενοῦντας ἀ. περὶ τὸ ἀγαθόν hacer volver a los que han flaqueado respecto al bien 2Ep.Clem.17.2.

C indicando mov. sin elevación, a veces fig.

I en gener.

1 conducir, llevar τὴν δ' ... ἀνήγαγεν ὅνδε δόμονδε Od.3.272, εἰς τὴν δέουσαν ἡμᾶς ὁδόν Corn.ND 16 (p.24.3), de ofrendas a dioses εἰς Ἑλίκην ... δῶρ' Il.8.203, τόδ' ἱερὸν ... ξόανον E.Tr.525, al sacrificio ταύρους δύο OGI 764.47 (Pérgamo II a.C.)

• de la cárcel al tribunal, X.HG 3.3.11, a alguien como prisionero ἐπὶ τοὺς ἀστυνόμους SEG 13.521.198 (Pérgamo II a.C.), πρὸς τὸν Ἀντίοχον Plb.8.20.7, cf. 8.24.5, ἄναγε σεαυτὸν ἐκποδών Ar.Ra.853

• de asuntos presentar εἰς τὸν δῆμον Arist.Pol.1292^a25.

2 traer λαὸν ... ἐνθάδ' Il.9.338, cf. 15.29, μέγα κῶας ... ἐξ Αἴης Mimn.11.1, cf. Pi.P.5.3, ὧν (πραγμάτων) τὴν νομὴν ἐξεζήτησεν ἀναγα[γε]ῖν ὑπ' αὐ[τή]ν bienes cuya administración trató de traer a sí, PMasp.295.1.25 (V a.C.).

3 poner en movimiento, hacer danzar χορόν Hes.Sc.280, E.Tr.326

• desplegar φάλαγγα Plu.Crass.23.

4 celebrar ὁρτήν Hdt.2.48, θυσίας Hdt.2.60, Act.Ap.7.41.

5 trazar una línea, Arist.Metaph.1051^a25, Cleom.1.10.54

• trazar, representar una figura, Papp.1070.13, esp. una perpendicular a otra línea, Archim.Fluit.2.10 (p.49), Eratosth.14, Papp.66.2, 712.33, en las líneas cónicas ἀνῆκται ἡ ΖΑ τεταγμένως Apollon.Perg.Con.2.49.

6 tender, alargar de fosos y obras ἐκ τῆς πόλεως τεῖχος Plu.Nic.18, τάφρον παλαιάν PHal.1.107, 110 (III a.C.).

7 imponer una multa τῆς διαστροφῆς καὶ ζημίας τῆς ἀνηχθείσης PMasp.32.92 (VI a.C.).

II fig.

1 llevar atrás, referir τὸν ... λόγον ἐπ' ἀρχήν Pl.Lg.626d, εἰς ἄλλας ἀρχάς Arist.EN 1113^b20, cf. 1113^a6, εἰς γνωριμώτερον Arist.Metaph.1040^b20, εἰς ταῦτα (τὰ ὑποτεταγμένα τοῖς φθόγγοις) ἀναγαγόντες haciendo referencia a esto (a los significados de los nombres) Epicur.Ep.[2] 37.8, πάντα ... τοῖς λογισμοῖς εἰς ἄκραν ἀσφάλειαν Plu.Brut.12, ἀ. ταῦτα ἐπὶ (Χριστόν) referir esto (una profecía) a Cristo, ZPE 16.196

• frec. en v. med.-pas. c. igual sent. εἰς κοινὸν ὄνομα A.D.Synt.266.13, cf. Procl.Inst.21, Olymp.in Mete.326.33

• derivar ἀπὸ διαθέσεως ῥηματικῆς A.D.Adu.121.25, cf. Synt.23.26, Vett.Val.10.15, 73.11.

2 lóg. reducir de silogismos, Arist.APr.29^b1, un argumento a silogismo, Arist.APr.46^b40, cf. 47^a21

• geom. reducir un problema a teoremas ya establecidos, Procl.in Euc.211.20, cf. 68.10.

3 interpretar analógicamente, místicamente la Sagrada Escritura, Origenes Io.1.26.

4 contar, hacer el recuento o cómputo τὰς ἡμέρας πρὸς τὸ μαντεῖον Plu.Cim.18, χρόνους ... τοὺς ἐκ τῶν Ὀλυμπιονικῶν ἀναγομένους Plu.Num.1.

5 c. ἐκ, ἀπό y gen. proceder, provenir ἀπὸ τῶν αὐτῶν ἀναγόμενος ἡμῖν Plu.2.592f, ἐκ τῆς παλαιᾶς φιλοσοφίας ἀνηγμένοι procedentes de la filosofía antigua Porph.Plot.16.2, cf. S.E.P.2.6, M.1.176, 7.165.

D usos intr.

1 hacerse a la mar πρὸς τὴν Σαλαμῖνα Hdt.8.76, cf. 3.41

• esp. v. med.-pas. Il.1.478, Hdt.3.137, 138, A.A.626, Th.6.30, Hanno 2.6, Men.Fr.15, Heraclit.All.16, Eu.Luc.8.22, Act.Ap.28.11, Arr.Epict.3.21.12, Ael.VH 1.15.

2 elevarse en imperat. como una interj. ἄναγε μὰν δόμος ¡arriba la casa! A.Ch.963

• en v. med. πνεῦμα ἀνηγάγετο Call.Epigr.43.2

• fig. llegar, alcanzar εἰς μέτρα θ' ἥβης ὡς ἀνηγόμην cuando llegué a joven, IG 12(7).449 (Amorgos)

• elevarse con el pensamiento, Dam.Pr.117.

1 retirarse ἄναγε ¡atrás! Ar.Au.1720, Carm.Pop.5a.1, εἰς τάξιν Ar.Au.400, ὁ Κῦρος ἤδη σκοταῖος ἀναγαγών X.Cyr.7.1.45, ἐπὶ σκέλος retirarse cara al enemigo Ar.Au.383, igual sentido ἐπὶ πόδα X.Cyr.3.3.69.

2 concernir οὐκ ἀνάγει μοι τοῦτο Ephr.Syr.2.84C.

III usos esp. de v. med. disponerse, prepararse ὡς ἐρωτήσων Pl.Chrm.155d, cf. Erx.392d.

•DMic. a-na-ke-e.

ἀν·άγω (impf. ἀνῆγον, f. ἀνάξω, ao. 2 ἀνήγαγον, etc.)

A (ἀνά, de bas en haut)

I conduire en haut :

1 faire monter : εἰς Ὄλυμπον, Eur. Bacch. 289, vers l’Olympe ; πρὸς τὸ ὄρος, Xén. An. 3, 4, 28, vers le sommet de la montagne ; εἰς φῶς, Plat. Rsp. 521c, faire monter ou amener à la lumière du jour ||

2 conduire par mer, abs. ἀνάγειν, Hdt. 3, 41, etc. mener un vaisseau en mer, gagner le large ||

3 conduire de la côte dans l’intérieur d’un pays, particul. dans l’Asie centrale : παρὰ βασιλέα, Xén. Hell. 1, 4, 6 ; ὡς βασιλέα, Xén. An. 2, 6, 1, vers le grand roi ||

4 p. ext. amener : τί δὲ λαὸν ἀνήγαγεν ἐνθάδ’ ἀγείρας; Il. 9, 338, pourquoi l’Atride a-t-il rassemblé l’armée pour l’amener ici ? τὴν δ’ ἐθέλων ἐθέλουσαν ἀνήγαγεν ὅνδε δόμονδε, Od. 3, 272, de leur consentement mutuel il l’amena dans sa demeure ; cf. Od. 4, 534 ; 18, 89, etc. ; avec δεῦρο, Pd. N. 11, 35 ; ἐς ὄψιν, Hdt. 6, 30, amener sous les yeux, c. à d. en présence (de qqn) ||

5 amener en haut, d’où rejeter par en haut, vomir ou cracher : αἷμα, Plut. Cleom. 30, du sang ; cf. Hpc. 939d, etc. ; Arét. p. 14, 57, etc. ||

6 déployer : φάλαγγα, Plut. Crass. 23, une troupe de combattants ; ἐπὶ κέρας τὰς νέας, Hdt. 6, 12, déployer la flotte en demi-cercle ||

7 en référer à : ἀν. τι εἰς τὸν δῆμον, Arstt. Pol. 4, 4, 29, en référer pour qqe. ch. à la décision du peuple ||

II lever, élever : κάρα, Soph. Ph. 866, lever la tête ; p. anal. παιᾶνα, Soph. Tr. 210, entonner le péan ; fig. τινὰ εἰς τιμήν, Plut. Num. 16, élever qqn à une dignité ||

III élever, construire, Plut. Nic. 18 ; p. ext. diriger : χορόν, Hés. Sc. 280 ; Thc. 3, 104 ; Eur. Tr. 325, un chœur, une danse ; θυσίαν, ἑορτήν, Hdt. 2, 60, 61, etc. célébrer un sacrifice, une fête ||

B (ἀνά, en arrière ou de nouveau)

I emmener : γυναῖκ’ ἐξ ἀπίης γαίης, Il. 3, 48, emmener une femme d’une terre lointaine ; cf. Il. 6, 292 ; 13, 627, etc. ; en parl. de condamnés : Λυσίμαχου ἐκέλευον ἀναγαγόντα παραδοῦναι αὐτοὺς τοῖς ἕνδεκα, Xén. Hell. 2, 4, 9, ils ordonnaient à Lysimakhos de les emmener et de les livrer aux Onze ||

II ramener : ἀνήγαγον αὖτις Ἄργος ἐς ἱππόβοτον, Il. 15, 29, je le ramenai dans Argos, nourricière des coursiers ; cf. Od. 24, 401 ; Plat. Tim. 19a, etc. ; fig. λόγον ἐπ’ ἀρχήν, Plat. Leg. 626d, ramener un discours à son point de départ ; p. suite, intr. en appar. (s. e. ἑαυτόν ou πόδα, cf. lat. referre pedem) : ἀνάγειν, revenir sur ses pas, faire retraite, Xén. Cyr. 7, 1, 45 ; ἐπὶ πόδα ἀν. Xén. Cyr. 3, 3, 69, battre en retraite pas à pas ou en faisant face à l’ennemi ; fig. ramener, renouveler (un souvenir) Eur. El. 126 ||

III faire une restitution légale, Plat. Leg. 916a ||

IV calculer en remontant à une époque antérieure, Plut. Cim. 18, Num. 1 ||

V relever : ἡμέρα κλίνει τε κἀνάγει πάλιν τἀνθρώπεια, Soph. Aj. 131, un jour abaisse et relève les affaires humaines ; particul. reconstruire, Plut. Popl. 15, Cam. 32 ; t. de balist. remonter en avant le tiroir ou la batterie d’une machine de jet, Héron ||

Moy. gagner le large, Il. 1, 478 ; Hdt. 3, 137 ; Thc. 6, 30 ; p. anal. avec un navire qui se met en mouvement pour gagner le large, ἀνήγετο ὡς ἐρωτήσων, Plat. Charm. 155d, il se préparait à interroger ; cf. Xén. Cyr. 6, 3, 12 ; Plat. Eryx. 392d.

ἀν-άγω [ἀνά]
1. (omhoog, naar boven) leiden, brengen
a. naar boven brengen: ὁ πέπλος ... ἀνάγεται εἰς τὴν ἀκρόπολιν de peplos wordt de acropolis op gedragen Plat. Euthyph. 6c; ook van de doden: ἀ. τοὺς φθιμένους ἄνω de overledenen (weer) naar boven brengen Eur. Alc. 986; (vanaf de kust) landinwaarts brengen: ἀ. αὐτοὺς παρὰ βασιλέα hen naar de koning brengen Xen. Hell. 1.4.6; ook alg. brengen: τὴν ... ἀνήγαγεν ὅνδε δόμονδε haar bracht hij mee terug naar zijn huis Od. 3.272; jur. voorgeleiden: ἀναγαγεῖν αὐτὸν τῷ λαῷ hem voorgeleiden voor het volk NT Act. Ap. 12.4.
b. optillen, omhoogrichten; ἀνάγει κάρα hij tilt zijn hoofd op Soph. Ph. 866; optrekken, bouwen: ἀ. τεῖχος een muur bouwen Plut. Nic. 18.1; ook herbouwen: ἀ. τὴν πόλιν de stad herbouwen Plut. Cam. 32.5; overdr. verheffen, bevorderen, εἰς τιμὰς ἀ. bevorderen naar ereposten Plut. Num. 16.7.
c. aanheffen, inzetten, van liederen: παιᾶν’ ἀνάγετε heft de paean aan Soph. Tr. 210; van rites, offers etc. (ten tonele) brengen, vieren: μεγάλας ἀνάγοντες θυσίας grote offers brengend Hdt. 2.60.3; ἄναγε χορόν leid de dans Eur. Tr. 326; τὴν δὲ ἄλλην ἀνάγουσι ὁρτην τῷ Διονύσῳ de rest van het feest voor Dionysus vieren zij (zoals de Grieken) Hdt. 2.48.2.
d. geneesk., van slijm, bloed etc. opgeven, ophoesten: φάρμακα ἀνάγοντα slijmoplossende middelen Hp.; van tanden naar de oppervlakte brengen: ὅταν ἀνάγωσι τοὺς κυνόδοντας wanneer hun hoektanden doorkomen Hp. Aph. 3.25.
2. van schepen laten uitvaren: ἀναγαγεῖν ἐκέλευε ἐς τὸ πέλαγος hij gaf opdracht ze (de schepen) in zee te laten steken Hdt. 3.41.2; pass. uitvaren: τοὶ δ’ ἀνάγοντο en zij voeren uit Od. 19.202; αἱ νῆες ... ἔμελλον ἀνάγεσθαι de schepen zouden gaan uitvaren Thuc. 6.32.1; ἀνήχθη εὐθὺ Γυθείου hij zette direct koers naar Gytheum Xen. Hell. 1.4.11; overdr. van wal steken, zich opmaken om, met ὡς + ptc.fut.: ἀνήγετο ὡς ἐρωτησων hij maakte zich op om mij een vraag te stellen Plat. Chrm. 155d.
3. terugbrengen, terughalen
a. terugbrengen: ἀνήγαγον αὖθις Ἄργος ἐς ἱππόβοτον hem bracht ik weer terug naar het paardenvoedende Argos Il. 15.29; abs. het leger terugleiden, zich terugtrekken: παρηγγύησεν ... ἀνάγειν ἔξω βελῶν hij gaf bevel zich buiten schootsafstand terug te trekken Xen. Cyr. 3.3.69; overdr.: ἄναγε τοίνυν ... εἰς τοὐπίσω doe dan een stapje terug Plat. Resp. 528a.
b. terugvoeren op, terugleiden naar, met εἰς + acc., met ἐπί + acc.: λόγον ἐπ’ ἀρχὴν ἀ. een redenering terugleiden naar het uitgangspunt Plat. Lg. 626d; ook van tijd: οἱ (χρόνοι) ἐκ τῶν Ὀλυμπιονικῶν ἀναγόμενοι de jaartallen die herleid worden op de winnaars bij de Olympische Spelen Plut. Num. 1.6; τὰς ἡμέρας πρὸς τὸ μαντεῖον ἀ. de dagen tot de voorspelling terugtellen Plut. Cim. 18.8.
c. jur. terugverwijzen: ἀναγέτω μὲν ὁ ἔχων εἰς πρατῆρα de bezitter moet terugverwijzen naar de verkoper Plat. Lg. 915d; verwijzen: πάντα ἀνάγοντες εἰς τὸν δῆμον door alle zaken te verwijzen naar het volk Aristot. Pol. 1292a25.

ἀνάγω, (die tempora s. ἄγω), hinausführen, zurückführen. In einigen Homer. Stellen bedeutet jedoch dies Komposit. nichts Anderes als das simplex ἄγω, eine Erscheinung, welche Homer auch bei Kompp. mit andern praepp. mannichfach zeigt ; Od. 18.89 ἐς μέσσον δʼ ἄναγον, sie führten ihn in die Mitte ; 18.115 τάχα γάρ μιν ἀνάξομεν ἤπειρόνδε εἰς Ἔχετον βασιλῆα. Dagegen hat ohne Zweifel ἀνά Bedeutung in den Homer. Stellen, wo ἀνάγειν die Fahrt von Hellas nach Troja bezeichnet, s. Lehrs Aristarch. p. 119 ; Il. 3.48 γυναῖκʼ εὐειδέʼ ἀνῆγες ἐξ ἀπίης γαίης ; 6.292 ἔργα γυναικῶν Σιδονίων, τὰςʼ Ἀλέξανδρος ἤγαγε Σιδονίηθεν, τὴν ὁδὸν ἣν Ἑλένην περ ἀνήγαγεν εὐπατέρειαν ; 9.338 τί δὲ λαὸν ἀνήγαγεν ἐνθάδʼ ἀγείρας Ἀτρείδης ; 13.627 οἵ μευ κουριδίην ἄλοχον καὶ κτήματα πολλὰ μὰψ οἴχεσθʼ ἀνάγοντες : Scholl. Aristonic. ἡ διπλῆ περιεστιγμένη, ὅτι Ζηνόδοτος γράφει μὰψ οἴχεσθον ἄγοντες· καὶ τὸ δυικὸν συγχεῖται ἐπὶ πολλῶν τασσόμενον· καὶ ἠγνόηκεν ὅτι ἀναγωγὴν καλεῖ τὸν ἐκ Πελοποννήσου εἰς Τροίαν πλοῦν. Vom Lande aufs hohe Meer hinausfahren Od. 19.202 τοὶ δʼ ἀνάγοντο ; an einigen Stellen kann es s.v. a. »heimführen«, »mit nach Hause nehmen« sein, Od. 3.272 τὴν δʼ ἐθέλων ἐθέλουσαν ἀνήγαγεν ὅνδε δόμονδε ; 4.534 τὸν δʼ οὐκ εἰδότʼ ὄλεθρον ἀνήγαγε, καὶ κατέπεφνεν ; vgl. 17.441. Zweifelhaft z.B. Il. 8.203.
Bei den Folgenden:
1) hinaufführen, ἀνάγει ἄνω, Plat. Rep. II.533d ; εἰς φῶς, εἰς φιλοσοφίαν, 521c, 529a ; κάρα ἀνάγειν, den Kopf erheben, Soph. Phil. 866, u. im Ggstz von κλίνω, aufrichten, Ai. 131 ; beim Husten herausbringen, Medic.; so αἷμα, Blut auswerfen, Plut. Cleom.30. Bes.
   a) vom Lande ab aufs hohe Meer das Schiff hinausführen, u. ohne ναῦς, abfahren ; νῆας, Her. 7.100 und öfter ; πρὸς τὴν ἤπειρον, aufs hohe Meer nach Asien hin, 9.96 ; u. ohne νῆας, 8.76 ; auch im med., 6.96, 8.84, welches bei den Att. die gewöhnliche Vrbdg ist ; ὅθενπερ ἀνηγάγοντο Thuc. 3.79 (Xen. Hell. 1.2.8 u. oft Plut. ἀνήχθην); ὡς ἐπὶ ναυμαχίαν Xen. Hell. 1.1.12 ; vgl. Ar. Lys. 607 ; ὁλκάδος ἀναγομένης ἐπʼ Ἰωνίας τυχών Thuc. 1.137 ; so noch oft bei Sp., auch von Landreisen ; übertr., sich anschicken wozu, ἀνήγετο ὡς ἐρωτήσων Plat. Charm. 155d ; vgl. Eryx. 392d.
   b) vom Meeresufer landeinwärts hinaufziehen, Xen. Cyr. 8.5.3, An. 2.3.21 u. öfter ; πρὸς τὸ ὄρος, den Berg hinauf, An. 3.4.28 ; ὁ πέπλος ἀνάγεται εἰς τὴν ἀκρόπολιν Plat. Euthyphr. 6c ; εἰς Ὄλυμπον Eur. Tr. 525.
   c) von Gebäuden, aufführen, Plut. Caes. 24 u. öfter (s. unten 3).
2) zurück-, heimführen, γυναῖκα ; auch von Gefangenen, die man nach Hause bringt, wie Pol. bes. oft es braucht, z.B. δεδεμένον, gebunden wegschleppen, 40.4.2 ; so κακοῦργοι ἀνηγμένοι, aufgebrachte, ins Gefängnis gebrachte, Din. 2.10 ; – εἰς φάος, ins Leben, zur Oberwelt zurückführen, Hes. Th. 626 ; κτέατα Τρωΐαθεν Pind. N. 7.41. Dah. oft bei Geschichtsschreibern ἀνάγω ohne acc., wie etwa στράτευμα, sich zurückziehen, z.B. Xen. Cyr. 7.1.45 ; ἐπὶ πόδα ἀνάγειν, sich so zurückziehen, daß man dem Feinde nicht den Rücken zukehrt, 3.3.69, woraus Ar. Av. 383 ἐπὶ σκέλος ἀν. macht ; ἀναχθείς, zurückgeführt, Aesch. Ag. 612, vgl. 994. – Dah. wie referre, ἐς ἄρχοντας, an die Archonten verweisen, ihrer Entscheidung anheimstellen ; ἐς τὸν δῆμον πάντα, alles vor das Volk bringen und von dessen Entscheidung abhängig machen, Arist., s. rhet. 1.4 ; ἀνάγεσθαι εἰς τοὺς παρόντας Xen. Cyr. 6.3.12 ; vgl. unten εἰς ; πρὸς τὴν ὑπόθεσιν, auf einen Grundsatz zurückführen, εἰς παρασπόνδημα, etwas als Bundbruch auslegen, Pol. 5.67.9 ; Harp., ἀνάγειν, τὸ μηνύειν τὸν πεπρακότα καὶ ἐπʼ ἐκεῖνον ἰέναι, Λυσίας ἐν τῷ πρὸς Βοιωτόν, scheint sich auf den Fall des betrügerischen Verkaufs zu beziehen, wo der Käufer eines kranken Sklaven sich an den Verkäufer halten u. in 6 Monaten, nach Plat. Legg. XI.916, eine Regreßklage anstellen kann, ἀναγέτω ὁ πριάμενος ; λόγον ἀνάγειν ἐπʼ ἀρχήν, auf den Anfang zurückführen, Legg. I.626d ; – εἰς ἡμέραν καὶ ὥραν, auf Tag und Stunde berechnen, Plut. Rom. 12 ; vgl. Cim. 18, Num. 1.
3) Von anderen Vrbdgn sind zu merken : ἑορτὴν ἀνάγειν (s. ἄγω), ein Fest mit feierlichen Aufzügen begehen, Her. 2.61 ; θυσίας, 2.60, 6.111 u. öfter ; χορόν, Hes. Sc. 280 ; Eur. Troad. 326 ; παιᾶνα ἀνάγετε, hebt den Päan an, Soph. Trach. 210 ; κωκυτόν, Eur. Phoen. 1359 ; φωνήν, die Stimme erheben, verstärken, Plut. Flamin. 11 ; – θυσίαισι τίμιον ἀνάξει Eur. Herc.Fur. 1333, vgl. Hel. 938 ; ἀνάγειν εἰς τιμάς, zu Ehrenstellen befördern, Plut. Num. 16 ; auch ohne Zusatz, ἀνάγειν τινά, jemand befördern. Bei Luc. τὸν Νεῖλον ἀναγέτω, sie soll das Steigen des Nils bewirken, D.D. 3.1.

…Κίον τῆς Μυσίας, ὅθεν πρὸς τὸ ἄλλο στρατόπεδον ἀπέπλευσαν. Ἀλκιβιάδης δὲ βουλόμενος μετὰ τῶν στρατιωτῶν ἀποπλεῖν οἴκαδε, ἀνήχθη εὐθὺς ἐπὶ Σάμου · ἐκεῖθεν δὲ λαβὼν τῶν νεῶν εἴκοσιν ἔπλευσε τῆς Καρίας εἰς τὸν Κεραμικὸν κόλπον. ἐκεῖθεν δὲ…

Xenophon, Hellenica
…αἱ ἁμαρτίαι δοκοῦσι γεγενῆσθαι τοῖς στρατηγοῖς. ἐπεὶ γὰρ κρατήσαντες τῇ ναυμαχίᾳ εἰς τὴν γῆν κατέπλευσαν, Διομέδων μὲν ἐκέλευεν ἀναχθέντας ἐπὶ κέρως ἅπαντας ἀναιρεῖσθαι τὰ ναυάγια καὶ τοὺς ναυαγούς, Ἐρασινίδης δʼ ἐπὶ τοὺς πρὸς Μυτιλήνην πολεμίους τὴν ταχίστην πλεῖν…

Xenophon, Hellenica
…τῆς Χερρονήσου ἐν Ἐλαιοῦντι ναυσὶν ὀγδοήκοντα καὶ ἑκατόν. ἐνταῦθα δὴ ἀριστοποιουμένοις αὐτοῖς ἀγγέλλεται τὰ περὶ Λάμψακον, καὶ εὐθὺς ἀνήχθησαν εἰς Σηστόν. ἐκεῖθεν δʼ εὐθὺς ἐπισιτισάμενοι ἔπλευσαν εἰς Αἰγὸς ποταμοὺς ἀντίον τῆς Λαμψάκου · διεῖχε δʼ ὁ Ἑλλήσποντος ταύτῃ…

Xenophon, Hellenica
…ἔτλη στῆναι ἐναντίβιον · περὶ γὰρ κακὰ πάντοθεν ἔστη. ἔνθʼ ἡμέων πολλοὺς μὲν ἀπέκτανον ὀξέϊ χαλκῷ, τοὺς δʼ ἄναγον ζωούς, σφίσιν ἐργάζεσθαι ἀνάγκῃ. αὐτὰρ ἔμʼ ἐς Κύπρον ξείνῳ δόσαν ἀντιάσαντι, Δμήτορι Ἰασίδῃ, ὃς Κύπρου ἶφι…

Homer, Odyssey
…Ἀλκιβιάδης ἧκεν ἐκ τῶν Κλαζομενῶν σὺν πέντε τριήρεσι καὶ ἐπακτρίδι. πυθόμενος δὲ ὅτι αἱ τῶν Πελοποννησίων νῆες ἐξ Ἀβύδου ἀνηγμέναι εἶεν εἰς Κύζικον, αὐτὸς μὲν πεζῇ ἦλθεν εἰς Σηστόν, τὰς δὲ ναῦς περιπλεῖν ἐκεῖσε ἐκέλευσεν. ἐπεὶ δʼ…

Xenophon, Hellenica
…τις ἀλκή. ἦ τοιόσδε ἐὼν ἐν ποντοπόροισι νέεσσι πόντον ἐπιπλώσας, ἑτάρους ἐρίηρας ἀγείρας, μιχθεὶς ἀλλοδαποῖσι γυναῖκʼ εὐειδέʼ ἀνῆγες ἐξ ἀπίης γαίης νυὸν ἀνδρῶν αἰχμητάων πατρί τε σῷ μέγα πῆμα πόληΐ τε παντί τε δήμῳ, δυσμενέσιν μὲν χάρμα…

Homer, Iliad
…· οἱ δὲ λοιποὶ στρατηγοὶ συνεχώρησαν πρὸς Φαρνάβαζον ὑπὲρ Καλχηδόνος εἴκοσι τάλαντα δοῦναι Ἀθηναίοις Φαρνάβαζον καὶ ὡς βασιλέα πρέσβεις Ἀθηναίων ἀναγαγεῖν, καὶ ὅρκους ἔδοσαν καὶ ἔλαβον παρὰ Φαρναβάζου ὑποτελεῖν τὸν φόρον Καλχηδονίους Ἀθηναίοις ὅσονπερ εἰώθεσαν καὶ τὰ ὀφειλόμενα χρήματα ἀποδοῦναι…

Xenophon, Hellenica
…ὁρμοῦντες δὲ ἐν Μηθύμνῃ τῆς Λέσβου εἶδον παραπλεούσας ἐξ Ἐφέσου τὰς Συρακοσίας ναῦς πέντε καὶ εἴκοσι · καὶ ἐπʼ αὐτὰς ἀναχθέντες τέτταρας μὲν ἔλαβον αὐτοῖς ἀνδράσι, τὰς δʼ ἄλλας κατεδίωξαν εἰς Ἔφεσον. καὶ τοὺς μὲν ἄλλους αἰχμαλώτους Θράσυλλος εἰς…

Xenophon, Hellenica
…διεφθείρετο, ἔσφαξεν ἑαυτόν, καὶ ἐξέπεσεν ἐς τὸν Ναυπακτίων λιμένα. ἀναχωρήσαντες δὲ οἱ Ἀθηναῖοι τροπαῖον ἔστησαν, ὅθεν ἀναγαγόμενοι ἐκράτησαν, καὶ τοὺς νεκροὺς καὶ τὰ ναυάγια ὅσα πρὸς τῇ ἑαυτῶν ἦν ἀνείλοντο, καὶ τοῖς ἐναντίοις τὰ ἐκείνων…

Thucydides, The Peloponnesian War
…καὶ τοῦτʼ ἄρα · οὐ γὰρ σάφʼ οἶδʼ οὐδʼ αὐτὸ τοῦθʼ ὅπως ἔχει. εἶτʼ οὐχὶ Σοφοκλέα πρότερον Εὐριπίδου μέλλεις ἀναγαγεῖν, εἴπερ ἐκεῖθεν δεῖ σʼ ἄγειν ; οὐ πρίν γʼ ἂν Ἰοφῶντʼ, ἀπολαβὼν αὐτὸν μόνον, ἄνευ Σοφοκλέους ὅ…

Aristophanes, Frogs

Menu

Word wheel

ἀνάγω

Saved

Recent