ἡδύς

ἡδύς, ἡδεῖα, ἡδύ, ἡδὺς ἀϋτμή (as fem.) once in Hom., Od. 12.369: Dor. ἁδύς [ᾱ], Boeot. neut. ϝαδού (written γάδου) cj. in Corinn. 17 (cf. pr. n. ϝαδιούλογος IG 7.2788.3), Elean βᾱδύς (q.v.): irreg. acc. ἁδέα for ἡδύν Theoc. 20.44, for ἡδεῖαν ib. [8], Mosch. 3.82: Ion. fem. ἡδέᾰ, Dor. ἁδέα: Comp. ἡδίων [ῑ], Sup. ἥδιστος Od. 13.80, etc.; also ἡδύτερος Thphr. HP 3.2.1, Ps.-Phoc. 195, AP 9.247 (Phil.); ἡδύτατος ib. 11.298.7, Plu. Fort. 2.98e.

• • I pleasant to the taste, δεῖπνον Od. 20.391; of wine, 3.51, 9.197, etc.; to the smell, ἀμβροσίην . . ἡδὺ μάλα πνείουσαν 4.446; ὀδμὴ δʼ ἡδεῖα ἀπὸ κρητῆρος ὀδώδει 9.210; to the hearing, δίδου δʼ ἡδεῖαν ἀοιδήν 8.64; αὐδή Hes. Th. 40; feelings or states, ἡ. ὕπνος Il. 4.131, Od. 1.364, al.; κοῖτος 19.510; ἡδὺ μάλα κνώσσουσα 4.809; ἡδὺς μῦθος, opp. ἀλγεινός, S. Ant. 12: c. inf., φέγγος ἥδιον δρακεῖν A. Ag. 602; ἡδὺς ἀκοῦσαι [λόγος] Pl. Men. 81d, cf. Ar. V. 503; later ἡ. ἀκουσθῆναι D.H. Comp. 9; εἰ . . τόδε πᾶσι φίλον καὶ ἡδὺ γένοιτο Il. 4.17, cf. 7.387: c. inf., οὐκ ἂν ἐμοί γε μετὰ φρεσὶν ἡδὺ γένοιτο ζωέμεν Od. 24.435; ἁδύ τι θαρσαλέαις τὸν μακρὸν τείνειν βίον ἐλπίσι A. Pr. 536, etc.; so οὔ μοι ἥδιόν ἐστι λέγειν I had rather not . ., Hdt. 2.46: neut. as Subst., τὸ διʼ ἀκοῆς τε καὶ διʼ ὄψεως ἡδύ Pl. Hp.Ma. 298a; μεμιγμένον τῷ σεμνῷ τὸ ἡ. D.H. Comp. 1; τὰ ἡ. pleasures, Th. 5.105, Pl. Grg. 495a, etc.: neut. as Adv., ἐπʼ αὐτῷ ἡδὺ γέλασσαν merrily, Il. 2.270, etc.; ἁδὺ δὲ καὶ τὺ συρίσδες sweetly, Theoc. 1.2.
  • II after Hom., of persons, welcome, S. OT 82, Ph. 530 (Sup.), El. 929; ironically, ἥδιστος . . δεσμώτης ἔσω θακεῖ Id. Aj. 105; like εὐήθης, innocent, simple, ὡς ἡ. εἶ Pl. Grg. 491e, Plu. Art. 17, etc.: Sup., ὦ ἥδιστε my good friend (iron.), Pl. R. 348c, al.
  • • 2 well-pleased, glad, ἡδίους ἔσεσθʼ ἀκούσαντες D. 23.64; ἡδίους ταῖς ἐλπίσιν Plu. Cam. 32; τὴν γνώμην ἡδίω πρὸς τὸ μέλλον ποιεῖν to open a pleasanter view of the future, Id. Fab. 5.
  • III Adv. ἡδέως pleasantly, with pleasure, καθεύδειν Pl. Cri. 43b; εὕδειν S. Tr. 175; δρᾶν Id. Ant. 70; ὁρᾶν τινα E. IA 1122; βίοτον ἄγειν Id. Cyc. 453; λαβεῖν, δέχεσθαι, Ar. Eq. 440, X. Mem. 1.2.4; ἡ. ἂν ἐροίμην I would gladly ask, should like to ask, D. 18.64; ἡ. ἔχειν τι to be pleased or content with, E. Ion 647 (but ἵνʼ ἡ δόκησις Ξοῦθον ἡ. ἔχῃ ib. 1602); οὐδὲ πότων ἡ. εἶχον had no inclination to drink, Hp. Epid. 3.13; τινος, of a person, Macho ap. Ath. 13.577e; ἡ. ἔχειν πρὸς ἅπαντας to be suave, courteous towards . ., Isoc. 1.20; τινι D. 5.15; ἡ. ἔχειν, of things, to be pleasant, E. IA 483; ἡ. ἔμοιγε κἀλγεινῶς ἅμα S. Ant. 436; iron., ἡ. γε ‘prettily said’, Pl. Hp.Ma. 300c: Comp. ἥδιον Lys. 7.40, Pherecr. 67, etc.: Sup., ἥδιστα μεντἂν ἤκουσα Pl. Tht. 183d, etc.
  • • 2 in Hom. neut. ἡδύ as Adv. (v. supr.), cf. ἥδομαι. [ἥδῐον E. Supp. 1101 (s.v.l.), Ar. V. 298 (lyr.), Alex. 25.6, but ἡδίον (α) [ῑ] E. Cyc. 251, etc.] (Skt. svādús, Lat. suāvis.)

ἡδύς, εῖα, ύ, bei Hom. auch 2 Endgn, ἡδὺς ἀϋτμή, Od. 12.369 ; im acc. ἁδέα, χαίταν, πόρτιν, Theocr. 20.8 u. Mosch. 3.83, wie τὸν ἁδέα Theocr. 20.44 ; fem. ion. ἡδέα, ἡδέη (vgl. ἥδομαι), erfreulich, anmutig, zunächst vom Geschmack, süß, bes. vom Wein, Od. 4.51, 9.197 ; δεῖπνον, 20.391 ; vom Geruch, 4.446, 9.210, 12.369 ; vom Gehör, ἡδεῖα ἀοιδή, 8.64 ; αὐδή, Hes. Th. 40 ; ἀκοή, Pind. P. 1.90 ; ὀμφαί, N. 10.33 ; vom Gesicht, τί γὰρ γυναικὶ τούτου φέγγος ἥδιον δρακεῖν ; Aesch. Ag. 588 ; Plat. sagt τὸ διʼ ἀκοῆς τε καὶ ὄψεως ἡδύ, Hipp. mai. 296a ; übh. von angenehmen, sinnlichen Empfindungen, z.B. ὕπνος, oft Hom., wie Eur. Hec. 916 ; ἡδὺς κοῖτος, Od. 19.510 ; ἡδὺ κνώσσειν, 4.809 ; εὐνή, Pind. P. 9.42 ; χάρις, I. 5.48 ; ἐλπίς, P. 4.201 ; μῦθος οὔθʼ ἡδὺς οὔτʼ ἀλγεινός, Soph. Ant. 12 ; φάτις, El. 56 ; λόγους ἡδεῖς φέρειν, in das geistig Angenehme, Erfreuliche übergehend ; bes. häufig ἡδύ μοί ἐστι oder γίγνεται, es ist mir angenehm, lieb, erfreulich, Il. 4.17, 7.387, Od. 24.235 ; ἡδύ τι θαρσαλέαις τὸν μακρὸν τείνειν βίον ἐλπίσι, schön, angenehm ist es, Aesch. Prom. 534 ; οὐ γὰρ αὐδᾶν ἡδὺ τἀκίνητʼ ἔπη Soph. O.C. 630 ; πειστέον κεἰ μηδὲν ἡδύ, auch wenn es nicht Freude macht, O.R. 1516 ; ἡδὺ τὸ φῶς βλέπειν Eur. I.A. 1218, öfter ; ταῦτα γὰρ τούτοις ἀκούειν ἡδέα, angenehm zu hören, Ar. Vesp. 503 ; ἀκούειν τὰ ἥδιστα Thuc. 7.14, wie ἡδὺς ἀκοῦσαι λόγος Plat. Men. 81d u. öfter ; εἰ μὴ ἡδὺ Πρωταγόρᾳ Prot. 338a ; εἴπερ σοί γε ἡδύ Legg. I.643a ; νῦν μοί σε ἡδύ ἐστι ἐπείρεσθαι τὰ θέλω Her. 7.101, es beliebt mir zu fragen. – Gegensätze sind λυπηρός, Plat. Legg. V.733a, ἀνιαρός, Prot. 355b, Xen. Cyr. 8.3.42, ἀλγεινός, Plat. Tim. 64a. – Τὰ ἡδέα, sinnliche Genüsse, Vergnügungen, nach Plat. Prot. 351d τὰ ἡδονῆς μετέχοντα ἢ ποιοῦντα ἡδονήν. – Von Menschen, angenehm, freundlich, froh, ἥδιστος ἀνήρ Soph. Phil. 526, vgl. O.R. 82 ; ἡδεῖαν θεόν Eur. Phoen. 402 ; ἡδίους ταῖς ἐλπίσιν ἐγένοντο Plut. Cam. 32 ; ἡδίους ἔσεσθε ἀκούσαντες Dem. 23.64.
Bei Plat. häufig mit leichter Ironie, auch tadelnd, gutmütig, gutherzig, einfältig, ὡς ἡδὺς εἶ, τοὺς ἠλιθίους λέγεις σώφρονας Gorg. 491e ; εἰκός γε, ἔφη, ὦ ἥδιστε Rep. I.348c, öfter ; Sp., ὁ δʼ οὕτως ἡδύς ἐστιν ὥστε Strab. I.54 ; εἰρωνευομένη μετὰ γέλωτος, ὡς ἡδύς, ἔφασκεν Plut. Artax. 17 ; Luc. Dem. enc. 24.
Komparat. u. superlat. ἡδίων u. ἥδιστος, selten ἡδύτερος, Phocyl. 183 u. Sp., wie Philip. 64 Tull. Gemin. 7 (IX.247, 707); auch ἡδύτατος, wie Schol. Ar. Plut. 1021 ; Plut. fort. p. 305 ; Ep.adesp. 98 (XI.298).
• Adv. ἡδέως , angenehm, behaglich, ἡδέως εὕδειν Soph. Tr. 175 ; βίοτον ἡδέως ἄγειν Eur. Cycl. 452 ; ἡδέως ζῆν Plat. Prot. 351b u. öfter ; ἡδέως ἔχειν πρός τινα Isocr. 1.20, wohlwollend gegen Einen gesinnt sein, wie Plut. Cim. 8 ; ἡδέως ἔχουσιν ἡμῖν, Dem. 5.15 ; ἡδέως ἔχειν τινός, Hippocr.; Ath. XIII.581c ; vgl. noch ἀλλʼ ἡδέως ἔμοιγε κἀλγεινῶς ἅμα Soph. Ant. 432 ; gern, δέχεσθαι, λαβεῖν, Ar. Eq. 440 u. A.; ἡδέως ἂν ἀκούσαιμι Plat. Rep. V.470a ; ἥδιστα μέντʼ ἂν ἤκουσα Theaet. 183d. – Hom. braucht auch ἡδύ adverbialisch, ἡδὺ γέλασσαν, sie lachten behaglich, Il. 2.270 u. oft, dem ausgelassenen Gelächter entgeggstzt ; auch ἡδὺ κνώσσειν, Od. 4.809.

ἡδύς

ἡδεῖα, ἡδύ. Also fem. ἡδύς Od. 12.369

[σϝαδ- as in ἁνδάνω.]

• • 1

    Sweet or pleasant.

  • • a

      To the taste. Of wine Od. 2.350, Od. 3.51, Od. 4.746, Od. 7.265, Od. 9.162, etc.

      Of a meal: δεῖπνον Od. 20.391.

    • b

      To the sense of smell: ὀδμή Od. 9.210. Cf. Od. 12.369.

    • c

      To the ear: ἀοιδήν Od. 8.64.

  • 2

    Of sleep or rest, sweet, grateful, balmy, refreshing Il. 4.131: Od. 1.364 = Od. 16.451 = Od. 19.604 = Od. 21.358, Od. 15.44, Od. 19.510, Od. 23.17.

    Superl. ἥδιστος: ὕπνος Od. 13.80.

  • 3

    Pleasing, agreeable, such as commends itself to one: εἴ πως τόδε πᾶσι φίλον καὶ ἡδὺ γένοιτο Il. 4.17. Cf. Il. 7.387: Od. 24.435.

  • 4

    In neut. ἡδύ as adv.

  • • a

      So as to gratify the sense of smell, sweetly: ἀμβροσίην ἡδὺ πνείουσαν Od. 4.446.

    • b

      Of sleeping, sweetly: ἡδὺ κνώσσουσα Od. 4.809.

    • c

      Of laughing, merrily, heartily: ἡδὺ γελάσσας Il. 11.378. Cf. Il. 2.270, Il. 21.508, Il. 23.784: = Od. 20.358 = Od. 21.376, Od. 16.354, Od. 18.35, 111.

ἡδύς , εῖα, ύ(σϝηδύς) sup. ἥδιστος: sweet, pleasant; adv., ἡδύ, κνώσσειν, γελᾶν, Od. 4.809, Il. 2.270.

ἡδύς ἁνδάνω

• • Isweet to the taste or smell, Hom.; to the hearing, Hom.; then of any pleasant feeling or state, as sleep, Hom.:—c. inf., ἡδὺς δρακεῖν Aesch.; ἡδὺς ἀκοῦσαι λόγος Plat.:— ἡδύ ἐστι or γίγνεται it is pleasant, Hom., etc.:—so, οὔ μοι ἥδιόν ἐστι λέγειν I had rather not say, Hdt.:—neut. as Subst., τὰ ἡδέα pleasures, Thuc.:—neut. as adv., sweetly, Il., etc.
  • IIafter Hom., of persons, pleasant, welcome, Soph.
  • • 2well-pleased, glad, Soph., Dem.; in addressing a person, ὦ ἥδιστε, Horaceʼs dulcissime rerum, Plat.
    • 3like εὐήθης, innocent, simple, ὡς ἡδὺς εἶ Plat.
  • IIIadv. ἡδέως, sweetly, pleasantly, with pleasure, Soph., Eur., etc.; ἡδέως ἂν ἐροίμην I would gladly ask, should like to ask, Dem.;— ἡδ. ἔχειν τι to be pleased or content with, Eur.; ἡδ. ἔχειν πρός τινα or τινί to be kind, well-disposed to one, Dem.:— comp. ἥδιον Plat., etc.:—Sup., ἥδιστα Plat.