ἦμαρ
ἦμαρ, day
- = ἡμέρα, day, the prevailing form in Hom., νύκτες τε καὶ ἤματα Od. 11.183; νύκτας τε καὶ ἦμαρ by night and day, Il. 5.490, Od. 24.63 (where sg. ἦμαρ is used as pl., as in ποσσῆμαρ, ἐννῆμαρ, ἑξῆμαρ) ; ἆμαρ ἢ νύκτες Pi. P. 4.256; ἦμαρ alone, by day, Hes. Op. 176 (but τὸ ἦ. on that day, JHS 12.234 (Cilicia)); μέσον ἦ. midday, Il. 21.111, cf. Pi. P. 9.113, etc.; δείελον ἦ. evening, Od. 17.606; ἤματι χειμερίῳ on a winterʼs day, Il. 12.279, cf. 16.385.
- 2 used in Ep. with Adjs., of a state or condition, αἴσιμον, ὀλέθριον, μόρσιμον, νηλεὲς ἦ., the day of destiny, of death, Il. 8.72, 19.294, Od. 10.175, Il. 11.484; ἐλεύθερον, δούλιον, ἀναγκαῖον ἦ., the day of freedom, of slavery, 6.455, 463, 16.836; νόστιμον ἦ. Od. 1.9, al.; ἦ. ὀρφανικόν Il. 22.490.
- II with Preps., ἐπʼ ἤματι day by day, daily, Od. 12.105, 14.105 (αἰὲν ἐπʼ ἤματι S. OC 688); in a day, within a dayʼs space, Il. 10.48, 19.229, Od. 2.284; ἐπʼ ἄματι at the close of day Theoc. 24.139; ἐπʼ ἆ. by day, S. OT 199; ἐπʼ ἦ. for a day, Id. Fr. 255.3, E. Ph. 401; ἐπʼ ἆμαρ ἕκαστον, ἆμαρ ἐπʼ ἆμαρ, Theoc. 17.96, 11.69; ἦ. ἐπʼ ἦ. ἀεί AP 9.499; κατʼ ἦ. day by day, S. Ph. 798, E. Hec. 628; κατʼ ἦ. αἰεί S. OC 682 (lyr.); ἀεὶ κατʼ ἦ. E. Tr. 392; ἀεὶ τὸ κατʼ ἦ. Id. El. 145 (lyr.); τὸ κατʼ ἆμαρ the needs of the day, oneʼs daily bread, S. Ph. 1089, Fr. 593 (lyr.); but κατʼ ἆ. also, this day, to-day, Id. OC 1079,cf. Aj. 753; τὸ μὲν παρʼ ἆ., τὸ δέ on one day, and on the next . . , Pi. P. 11.63; παρʼ ἦ. on the morrow, S. OC 1455 (lyr.); παρʼ ἦ. ἡμέρα day after day, Id. Aj. 475; ἰν ἄματα πάντα in perpetuity, IG 5(2).5 (Tegea); without ἰν, ib. 262.22 (Mantinea).
Bei Aesch. Pers. 293 ist λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου der helle, glückliche Tag, das Glück, vgl. Ag. 874 κάλλιστον ἦμαρ εἰσιδεῖν ἐκ χείματος.
-ατος, τό
[cf. ἡμέρη.]
- 1
Day, the day, the period of daylight: μέσον ἠ. Il. 21.111, ὄφρʼ ἀέξετο ἠ. Il. 8.66 = Il. 11.84: = Od. 9.56. Cf. Od. 7.288, Od. 10.86, 470, Od. 17.191, Od. 18.367 = Od. 22.301.
For δείελον ἠ. see δείελος 2.
- 2
A day considered as a space of time.
- a
As a period of daylight: πᾶν ἠ. Il. 1.592, νύκτας τε καὶ ἠ. Il. 5.490. Cf. Il. 1.601, Il. 9.326, Il. 18.340, 453, Il. 19.162, Il. 22.432, Il. 23.186, Il. 24.73, 713, 745: Od. 2.345, Od. 5.156, 388, Od. 9.74, 161 = 556 = Od. 10.183 = 476 = Od. 12.29 = Od. 19.424, Od. 10.11, 28, 80 = Od. 15.476, Od. 10.142, Od. 11.183 = Od. 13.338 = Od. 16.39, Od. 16.365, Od. 17.515, Od. 19.513, Od. 20.84, Od. 24.41, 63.
- b
As embracing both daylight and dark: ἐείκοσιν ἤματα Il. 6.217, ἤματα πάντα Il. 8.539 (for ever), Il. 12.133 (ever), Il. 13.826, Il. 14.235 (all my days), 269, 276, Il. 16.499, Il. 23.594, Il. 24.491: Od. 2.205, Od. 4.209, 592, Od. 5.136 = Od. 7.257 = Od. 23.336, Od. 5.210, 219, Od. 6.46, 281, Od. 7.94, Od. 8.431, Od. 9.123, Od. 10.467, Od. 15.54, Od. 21.156, Od. 23.6, Od. 24.25. Cf. Il. 21.45: Od. 4.360, Od. 5.278, Od. 7.267, Od. 19.199.
- a
- 3
A day considered as a point or unit of time or as one of a series: ἤματι κείνῳ (on that day, that day) Il. 2.37, 482, Il. 4.543, Il. 18.324, Il. 21.517, τρίτῳ ἤματι Il. 11.707, ἤματα πάντα (during or on each day, every day) Il. 19.226. Cf. Il. 2.351, 743, Il. 3.189, Il. 4.164 = Il. 6.448, Il. 5.210, Il. 6.345, 422, Il. 8.475, Il. 9.253 = 439 = Il. 11.766, Il. 9.363, Il. 11.444, Il. 12.279, Il. 13.98, 335, Il. 14.250, Il. 15.76, 252, 719, Il. 16.385, Il. 17.401, Il. 18.85, Il. 19.60, 89, 98, Il. 21.5, 77, 584, Il. 22.359, 471, Il. 23.87: Od. 2.55 = Od. 17.534, Od. 3.180, Od. 5.34, 262, 309, 390 = Od. 9.76 = Od. 10.144, Od. 6.170, Od. 7.326, Od. 8.468, Od. 12.399 = Od. 15.477, Od. 18.137, Od. 19.153 = Od. 24.143, Od. 20.19, 116, Od. 23.252.– ἐπʼ ἤματι Il. 10.48 (in a single day), Il. 19.229 (for the day (and no longer)): Od. 2.284 (in one day), Od. 12.105 (in the day, a day), Od. 14.105 (each day, day by day). Cf. Il. 13.234, Il. 19.110.
- 4
With an adj., expressing periphrastically the substantival notion implicit in the adj.
- a
αἴσιμον ἠ. (the fatal day, the fate, one’s fate) Il. 8.72, Il. 21.100, Il. 22.212: Od. 16.280.
- b
ἠ. ἀναγκαῖον (the day that brings compulsion, slavery) Il. 16.836.
- c
δούλιον ἠ. (the day that brings slavery, slavery) Il. 6.463: Od. 14.340, Od. 17.323.
- d
ἐλεύθερον ἠ. (the day or time of freedom, freedom) Il. 6.455, Il. 16.831, Il. 20.193.
- e
κακὸν ἠ. (the day that brings bane, bane) Il. 9.251, 597, Il. 20.315 = Il. 21.374: Od. 10.269, 288, Od. 15.524.
- f
μόρσιμον ἠ. (the fatal day, one’s fate) Il. 15.613: Od. 10.175.–
- g
νηλεὲς ἠ. (the day of pitiless fate, fate, bane) Il. 11.484, 588, Il. 13.514, Il. 15.375, Il. 17.511, 615, Il. 21.57: Od. 8.525, Od. 9.17.
- h
νόστιμον ἠ. (the day that brings one’s home-coming, one’s home-coming) Od. 1.9, 168, 354, Od. 3.233 = Od. 5.220 = Od. 8.466, Od. 6.311, Od. 16.149, Od. 17.253, 571, Od. 19.369.
- i
ὀλέθριον ἠ. (the day that brings bane, bane) Il. 19.294, 409.
- j
ἠ. ὀρφανικόν (the day that brings orphanhood, orphanhood) Il. 22.490.
- a
- 1
- Iday, Hom.; νύκτας τε καὶ ἦμαρ by night and day, Il.; ἦμαρ by day, Hes.; μέσον ἦμ. mid- day, Il.; δείελον ἦμ. evening, Od.
- 2in Hom. with Adjs. to describe a state or condition, αἴσιμον, ὀλέθριον, μόρσιμον, νηλεὲς ἦμαρ the day of destiny, of death; ἐλεύθερον, δούλιον, ἀναγκαῖον ἦμαρ the day of freedom, of slavery; νόστιμον ἦμαρ, etc.
- 3of the seasons, ἤματʼ ὀπωρινῇ, ἤματι χειμερίῳ Il.
- IIwith Preps. ἐπʼ ἤματι day by day, daily, Od.; also, in a day, for a day, Hom.: —so, ἐπʼ ἦμαρ by day, Soph.; for a day, Eur.:— κατʼ ἦμαρ day by day, Lat. quotidie, Soph.; κατʼ ἦμαρ ἀεί Soph.; but κατʼ ἦμαρ, also, this day, to-day, Lat. hodie, Soph.:— παρʼ ἦμαρ every other day, Pind., Soph.
-
…τίς μοι γυνὴ προσελθοῦσα καλὴ καὶ εὐειδής, λευκὰ ἱμάτια ἔχουσα, καλέσαι με καὶ εἰπεῖν · ὦ Σώκρατες, ἤματί κεν τριτάτῳ Φθίην ἐρίβωλον ἵκοιο. .. . ἄτοπον τὸ ἐνύπνιον, ὦ Σώκρατες. ἐναργὲς μὲν…
Plato, Crito
-
…Κρονίονος ἆσσον ἱκοίμην οὐδὲ κατευνήσαιμʼ, ὅτε μὴ αὐτός γε κελεύοι. ἤδη γάρ με καὶ ἄλλο τεὴ ἐπίνυσσεν ἐφετμὴ ἤματι τῷ ὅτε κεῖνος ὑπέρθυμος Διὸς υἱὸς ἔπλεεν Ἰλιόθεν Τρώων πόλιν ἐξαλαπάξας. ἤτοι ἐγὼ μὲν ἔλεξα Διὸς νόον αἰγιόχοιο νήδυμος…
Homer, Iliad
-
…ἀμέτρητος πόνος ἔσται, πολλὸς καὶ χαλεπός, τὸν ἐμὲ χρὴ πάντα τελέσσαι. ὣς γάρ μοι ψυχὴ μαντεύσατο Τειρεσίαο ἤματι τῷ ὅτε δὴ κατέβην δόμον Ἄϊδος εἴσω, νόστον ἑταίροισιν διζήμενος ἠδʼ ἐμοὶ αὐτῷ. ἀλλʼ ἔρχευ, λέκτρονδʼ ἴομεν…
Homer, Odyssey
-
…ἐπεί κε λάβῃσι, κακῶς δʼ ἄρα οἱ πέλει αὐτῇ, ὣς καὶ ἐγὼ πολλὰς μὲν ἀΰπνους νύκτας ἴαυον, ἤματα δʼ αἱματόεντα διέπρησσον πολεμίζων ἀνδράσι μαρνάμενος ὀάρων ἕνεκα σφετεράων. δώδεκα δὴ σὺν νηυσὶ πόλεις ἀλάπαξʼ ἀνθρώπων, πεζὸς δʼ…
Homer, Iliad
-
…σῆς ἀλόχου πειρήσεαι, ἥ τέ τοι αὔτως ἧσται ἐνὶ μεγάροισιν, ὀϊζυραὶ δέ οἱ αἰεὶ φθίνουσιν νύκτες τε καὶ ἤματα δάκρυ χεούσῃ. αὐτὰρ ἐγὼ τὸ μὲν οὔ ποτʼ ἀπίστεον, ἀλλʼ ἐνὶ θυμῷ ᾔδεʼ, ὃ νοστήσεις ὀλέσας ἄπο…
Homer, Odyssey
-
…. Ναυσικάα θύγατερ μεγαλήτορος Ἀλκινόοιο, οὕτω νῦν Ζεὺς θείη, ἐρίγδουπος πόσις Ἥρης, οἴκαδέ τʼ ἐλθέμεναι καὶ νόστιμον ἦμαρ ἰδέσθαι · τῷ κέν τοι καὶ κεῖθι θεῷ ὣς εὐχετοῴμην αἰεὶ ἤματα πάντα · σὺ γάρ μʼ ἐβιώσαο, κούρη…
Homer, Odyssey
-
…ἀμφʼ Ὀδυσῆα δαΐφρονα ποικιλομήτην Τρῶες ἕπον πολλοί τε καὶ ἄλκιμοι, αὐτὰρ ὅ γʼ ἥρως ἀΐσσων ᾧ ἔγχει ἀμύνετο νηλεὲς ἦμαρ. Αἴας δʼ ἐγγύθεν ἦλθε φέρων σάκος ἠΰτε πύργον, στῆ δὲ παρέξ · Τρῶες δὲ διέτρεσαν ἄλλυδις ἄλλος .…
Homer, Iliad
-
…αὐδήεντα δʼ ἔθηκε θεὰ λευκώλενος Ἥρη · καὶ λίην σʼ ἔτι νῦν γε σαώσομεν ὄβριμʼ Ἀχιλλεῦ · ἀλλά τοι ἐγγύθεν ἦμαρ ὀλέθριον · οὐδέ τοι ἡμεῖς αἴτιοι, ἀλλὰ θεός τε μέγας καὶ Μοῖρα κραταιή. οὐδὲ γὰρ ἡμετέρῃ βραδυτῆτί τε…
Homer, Iliad
-
…πείσειν · ἦ γὰρ σοί γε σιδήρεος ἐν φρεσὶ θυμός. φράζεο νῦν, μή τοί τι θεῶν μήνιμα γένωμαι ἤματι τῷ ὅτε κέν σε Πάρις καὶ Φοῖβος Ἀπόλλων ἐσθλὸν ἐόντʼ ὀλέσωσιν ἐνὶ Σκαιῇσι πύλῃσιν. ὣς ἄρα μιν εἰπόντα τέλος…
Homer, Iliad
-
…καὶ μέθυ ἡδύ · ἀλλʼ ὅτε δή ῥʼ ἐνιαυτὸς ἔην, περὶ δʼ ἔτραπον ὧραι μηνῶν φθινόντων, περὶ δʼ ἤματα μακρὰ τελέσθη, καὶ τότε μʼ ἐκκαλέσαντες ἔφαν ἐρίηρες ἑταῖροι · δαιμόνιʼ, ἤδη νῦν μιμνήσκεο πατρίδος αἴης, εἴ…
Homer, Odyssey