ὀφείλω
ὀφείλω, ὀφείλω, owe; be obliged to (+ inf.); (strong aor. only, with complem. inf.) would that . . . (to express unattainable wish)
- owe, have to pay or account for, τὸ καὶ μοιχάγριʼ ὀφέλλει Od. 8.332; ὅτι μοι . . ζωάγριʼ ὀφέλλεις ib. 462; χρεῖος, τό ῥά οἱ πᾶς δῆμος ὄφελλεν 21.17; πολέσιν γὰρ Ἐπειοὶ χρεῖος ὄφειλον Il. 11.688; ζημίην ὀ. τῷ θεῷ Hdt. 3.52, etc.: metaph., μητέρα μοι ζώουσαν ὀφέλλετε Call. Fr. 126; τί ὀφείλω; what do I owe? Ar. Nu. 21; ὀ. ἀργύριον, χρέα, Id. Av. 115, Nu. 117; ὀ. ἢ θεῷ θυσίας ἢ ἀνθρώπῳ χρήματα Pl. R. 331b; ὀ. τινὶ δρᾶν τι ib. 332a: c. dat. only, ὀ. τινί to be debtor to another, Ar. Nu. 1135, Lys. 581, etc.; τρίτον δὲ χαίρειν, εἶτʼ ὀ. μηδενί Philem. 163: abs., to be in debt, Ar. Nu. 485, etc.; οἱ ὀφείλοντες debtors, Arist. EN 1167b21, Plu. Vit. aer. al. 2.832a:—Pass., to be due, ἔνθα χρεῖός μοι ὀφέλλεται (v.l. ὀφείλεται) Od. 3.367; χρεῖος ὀφείλετο Il. 11.686, 698; ἢν . . ὀφείληταί τί μοι Ar. Nu. 484; μισθὸς τοῖς στρατιώταις ὠφείλετο X. An. 1.2.11, etc.; τὸ ὀφειλόμενον a debt, ib. 7.7.34; -όμενα ἀποδιδόντες Hdt. 5.99, cf. Simon. ap. Pl. R. 331e.
- 2 metaph., ὀ. μέλος τινί Pi. O. 10(11).3; πολλὰ δώμασιν καλά E. HF 287; ὀ. χάριν, v. χάρις I.2; Ἀπόλλωνι χαριστήρια X. Cyr. 7.2.28; τὴν ψυχὴν πᾶσιν Ael. VH 10.5:—Pass., ὀφείλεταί τινι ἐκ θεῶν κλέος A. Fr. 315; ὀ. τινὶ εὐεργεσία Th. 1.137; ἀντὶ χαρίτων ἔχθραι ὀ. X. Cyr. 4.5.32; τοῖς μὲν ἐχθροῖς βλάβην ὀ., τοῖς δὲ φίλοις ὠφελίαν Pl. R. 335e, cf. 332b; τοὐφειλόμενον πράσσουσα Δίκη what is due, A. Ch. 310.
- 3 as a legal term, to be bound to render, εὐθύνας ὤφειλον And. 1.73 codd. (f.l. for ὦφλον): hence, like ὀφλισκάνω, incur a penalty, ζημίαν Lys. 9.10; διπλῆν τὴν βλάβην Id. 1.32, cf. E. Andr. 360; τὴν τοιαύτην δίκην Pl. Lg. 909a, cf. 774b, 774d, 844e, D. 21.77; ἁμαρτίαν ὀ. Μηνὶ Τυράννῳ IG 3.74.15 (ii/iii A. D.).
- 4 in Pass., of persons, to be due or liable to, θανάτῳ πάντες ὀφειλόμεθα Simon. 122, cf. LXX Wi. 12.20, IG 3.1381; but τοιαύταις χερσὶν ὀφειλόμεθα our help is due, AP 9.283 (Crin.).
- II c. inf., to be bound, to be obliged to do, ὀφέλλετε ταῦτα πένεσθαι ye are bound, ye ought to . ., Il. 19.200, cf. Hdt. 1.41, 42, al., E. Alc. 682, 712, etc.; and of things, ought to be, ὁ λόγος οὐκ ἀκριβῶς ὀ. λέγεσθαι Arist. EN 1104a2:—Pass., δράσαντι γάρ τοι καὶ παθεῖν ὀφείλεται A. Fr. 456; σοὶ τοῦτʼ ὀφείλεται παθεῖν it is thy destiny to . ., S. Ph. 1421, cf. El. 1173; ὡς πᾶσιν ἡμῖν κατθανεῖν ὀφείλεται E. Alc. 419, cf. 782, Or. 1245, Lys. 25.11; v. supr. Ι.4.
- 2 in this signf. Ep. impf. ὤφελλον or ὄφελλον and aor. ὤφελον or ὄφελον are used of that which one has not, but ought to have, done (ought being the pret. of owe), ὤφελεν ἀθανάτοισιν εὔχεσθαι Il. 23.546; νῦν ὄφελεν πονέεσθαι λισσόμενος 10.117, cf. Od. 4.472.
- 3 these tenses are also used, folld. by pres. or aor. inf., in wishes that something were or had been in present or past, ἀνδρὸς . . ὤφελλον ἀμείνονος εἶναι ἄκοιτις I ought to be . ., would that I were . . ! Il. 6.350; τὴν ὄφελʼ ἐν νήεσσι κατακτάμεν Ἄρτεμις would that Artemis had slain her !, Il. 19.59, cf. Od. 4.97; τιμήν πέρ μοι ὄφελλεν Ὀλύμπιος ἐγγυαλίξαι Il. 1.353: freq. preceded by εἴθε (Ep. αἴθε), ὡς, ὡς δή, which express the wish still more strongly, αἴθʼ ὄφελες ἄγονός τʼ ἔμεναι ἄγαμός τʼ ἀπολέσθαι O that thou hadst!, Il. 3.40, cf. 1.415, etc.; αἴθʼ ὤφελλες . . σημαίνειν 14.84; αἴθʼ ὤφελλʼ ὁ ξεῖνος . . ὀλέσθαι Od. 18.401; αἴθʼ ἅμα πάντες . . ὠφέλετε . . ἐπὶ νηυσὶ πεφάσθαι Il. 24.254: with ὡς, ὡς ὄφελον . . ἑλέσθαι O that I had . . !, 11.380; θανέειν Od. 14.274; ὡς πρὶν ὤφελλον ὀλέσθαι Il. 24.764, cf. Od. 14.68; ὡς ὤφελες αὐτόθʼ ὀλέσθαι Il. 3.428; ὡς . . ὤφελες Od. 2.184; ὡς ὄφελεν . . Il. 3.173, etc.: strengthd., ὡς δὴ ἔγωγʼ ὄφελον . . Od. 1.217: also with neg., μὴ ὄφελες λίσσεσθαι . . would thou hadst never . . !, Il. 9.698; ἣ μὴ ὤφελλε γενέσθαι 17.686; τὼ μὴ γείνασθαι ὄφελλον Od. 8.312; ὡς μὴ ὤφελλε τεκέσθαι Il. 22.481; ὡς δὴ μὴ ὄφελον νικᾶν Od. 11.548.—So in Trag. and Att., ὤφελον . . S. OT 1157; ὤφελες . . Ar. Th. 865; ὤφελε . . A. Pr. 48, X. An. 2.1.4, etc.: also, as in Ep., εἴθʼ ὤφελες . . S. El. 1021; εἴθʼ ὤφελʼ . . Ar. Nu. 41, etc.; εἰ γὰρ ὤφελον . . Id. Ec. 380, Pl. R. 432c, Cri. 44d; ὡς ὤφελες . . Ar. Ra. 955: with neg., μήποτʼ ὤφελον S. Ph. 969, E. Alc. 880 (anap.), D. 18.288; ὡς μήποτʼ ὤφελον . . E. Ion 286; ὡς μηδὲ νῦν ὤφελον D. 21.78: without augm. in Hdt., εἶδον . . τὸ μὴ ἰδεῖν ὄφελον (v.l. ὤ-) 1.111, cf. 3.65: sts. in Trag. (lyr. and anap.), εἴθʼ ὄφελε . . A. Pers. 915; ὄφελε . . S. Aj. 1192; μήποτʼ ὄφελον . . E. Med. 1413. (In this signf. ὤφειλον is used in late Ep., ὡς μὴ ὤφειλες ἱκέσθαι Q.S. 5.194, but ὤφελλον shd. be read in Hes. Op. 174 and ὤφελε in E. IA 1291.)
- b with ind., ὤφελε μηδʼ ἐγένοντο θοαὶ νέες Call. Epigr. 19.1, cf. Q.S. 10.378, etc.
- c ὄφελον (Adv. acc. to A.D. Adv. 142.9, EM 643.48) in this signf.: c. acc. et inf., ὤμοι ἐγών, ὄφελόν με . . ὀλέσθαι Orph. A. 1159: even with 2 pers. of Verb, ὄφελον ἐβασιλεύσατε 1 Ep.Cor. 4.8, cf. 2 Ep.Cor. 11.1, Ep.Gal. 5.12, Apoc. 3.15, LXX Jb. 14.13, Ath. 4.156a; ὄφελον δυνήσῃ Luc. Sol. 1 (as a solecism): with 3 pers., Arr. Epict. 2.18.15, D.Chr. 38.47: with 1 pers. pl., ὄφελον ἀπεθάνομεν LXX Ex. 16.3; ὤφελον (sic) εἰ ἐδυνάμεθα πέτασθαι PGiss. 17.10 (ii A. D.): c. inf., ὄφελομ μὲν ἡ θεὸς . . στερῆσαι . . OGI 315.16 (Pessinus, ii B. C.).
- III impers. ὀφείλει, it behoves, c. acc. et inf., Pi. N. 2.6; ὄφελλέ με μήτε . . εἰσοράαν κτλ. A.R. 3.678: so pers. in part., abs., αἱ ὀφείλουσαι ἱερουργίαι τῶν θεῶν the due services of the gods, PTeb. 294.24 (ii A. D.); κατὰ τὸν ὀφείλοντα καιρόν Sor. 1.79. (ὦφλον, ὤφληκα, aor. and pf. of ὀφλισκάνω, were prob. orig. aor. and pf. of ὀφείλω: ὄφελον in signf. II. 3c may be orig. neut. part. of ὤφελε (signf. III) with omission of ἐστί.)
1. act.
a. verschuldigd zijn, moeten betalen, met acc. en dat.:
b. verplicht zijn om, behoren te, met inf.:
2. pass.
a. verschuldigd zijn:
b. onpers.
3. spec. aor.
a. (zou) moeten, (had) moeten:
b. voor onvervulbare wens met inf. (ach) was het maar zo dat:
- a owe c. acc. & dat. γλυκὺ γὰρ αὐτῷ μέλος ὀφείλων ἐπιλέλαθ O. 10.3 ὄφρα Λατοίδαισιν ὀφειλόμενον Πυθῶνί τʼ αὔξῃς οὖρον ὕμνων P. 4.3
- b impers., it must be (that) c. acc. & inf. ὀφείλει δʼ ἔτι θαμὰ μὲν Ἰσθμιάδων δρέπεσθαι κάλλιστον ἄωτον ἐν Πυθίοισί τε νικᾶν Τιμονόου παῖδʼ N. 2.6
Strong 3784
to owe, be a debtor: c. acc. rei, Mt 18:28, Lk 7:41 16:7, Phm 18; id. c. dat. pers., Mt 18:28, Lk 16:5. Pass., to be owed, to be due: τ. ὀφειλόμενον, Mt 18:30, 34. Metaph.: absol. (= Rabbinic
- Ito owe, have to pay or account for, Hom., etc.; ὀφ. τινί to be debtor to another, Ar.; absol. to be in debt, Ar.:—Pass. to be owed, to be due, Hom., Attic: of persons, to be liable to, θανάτωι πάντες ὀφειλόμεθα (as Horace debemur morti), Anth.
- IIc. inf. to be bound, to be obliged to do a thing, Il., etc.:—Pass., σοι ταῦτʼ ὀφείλεται παθεῖν it is thy destiny to suffer this, Soph.; πᾶσιν κατθανεῖν ὀφείλεται Eur.
- 2in this sense Epic imperf. ὤφελλον, ὄφελλον and aor2 ὤφελον, ὄφελον are used of that which one ought to have done (ought being the pret. of owe), ὤφελεν εὔχεσθαι Il., etc.
- 3these tenses are also used, foll. by inf., to express a wish that cannot be accomplished, τὴν ὄφελε κατακτάμεν Ἄρτεμις would that Artemis had slain her! (but she had not), Lat. utinam interfecisset! Il.; often preceded by εἴθε (Epic αἴθε), αἴθʼ ὄφελες ἄγονός τʼ ἔμεναι O that thou hadst been unborn, Il.; αἴθʼ ὤφελλʼ ὁ ξεῖνος ὀλέσθαι Od.; —so with ὡς, ὡς ὄφελον ὤλέσθαι O that I had taken! Il.; ὡς ὤφελες ὀλέσθαι Il.; with negat., μηδʼ ὄφελες λίσσεσθαι would thou hadst never prayed! Il.; so in Attic:—in late Greek with Ind., ὄφελον ἐβασιλεύσατε, for βασιλεῦσαι, would ye were kings, NTest.
- IIIimpers. ὀφείλει, Lat. oportet, c. acc. et inf., Pind.
-
…οὐχ οὕτω λέγειν φῂς τὸν Σιμωνίδην ; πάνυ μὲν οὖν. τί δέ ; τοῖς ἐχθροῖς ἀποδοτέον ὅτι ἂν τύχῃ ὀφειλόμενον ; παντάπασι μὲν οὖν, ἔφη, ὅ γε ὀφείλεται αὐτοῖς, ὀφείλεται δέ γε οἶμαι παρά γε τοῦ ἐχθροῦ…
Plato, Republic
-
…οὐ τοῦτο λέγει, ὅπερ ἄρτι ἐλέγομεν, τό τινος παρακαταθεμένου τι ὁτῳοῦν μὴ σωφρόνως ἀπαιτοῦντι ἀποδιδόναι. καίτοι γε ὀφειλόμενόν πού ἐστιν τοῦτο ὃ παρακατέθετο · ἦ γάρ ; ναί. ἀποδοτέον δέ γε οὐδʼ ὁπωστιοῦν τότε ὁπότε τις μὴ…
Plato, Republic
-
…Διός, ἦν δʼ ἐγώ, εἰ οὖν τις αὐτὸν ἤρετο · ὦ Σιμωνίδη, ἡ τίσιν οὖν τί ἀποδιδοῦσα ὀφειλόμενον καὶ προσῆκον τέχνη ἰατρικὴ καλεῖται ; τί ἂν οἴει ἡμῖν αὐτὸν ἀποκρίνασθαι ; δῆλον ὅτι, ἔφη, ἡ σώμασιν…
Plato, Republic
-
…; δῆλον ὅτι, ἔφη, ἡ σώμασιν φάρμακά τε καὶ σιτία καὶ ποτά. ἡ δὲ τίσιν τί ἀποδιδοῦσα ὀφειλόμενον καὶ προσῆκον τέχνη μαγειρικὴ καλεῖται ; ἡ τοῖς ὄψοις τὰ ἡδύσματα. εἶεν · ἡ οὖν δὴ τίσιν τί ἀποδιδοῦσα…
Plato, Republic
-
…διενοεῖτο μὲν γάρ, ὡς φαίνεται, ὅτι τοῦτʼ εἴη δίκαιον, τὸ προσῆκον ἑκάστῳ ἀποδιδόναι, τοῦτο δὲ ὠνόμασεν ὀφειλόμενον. ἀλλὰ τί οἴει ; ἔφη. ὦ πρὸς Διός, ἦν δʼ ἐγώ, εἰ οὖν τις αὐτὸν ἤρετο…
Plato, Republic
-
…τι παντὶ ἀνδρὶ ἀλλὰ τῷ ἐπιεικεῖ καὶ κοσμίῳ. τὸ γὰρ μηδὲ ἄκοντά τινα ἐξαπατῆσαι ἢ ψεύσασθαι, μηδʼ αὖ ὀφείλοντα ἢ θεῷ θυσίας τινὰς ἢ ἀνθρώπῳ χρήματα ἔπειτα ἐκεῖσε ἀπιέναι δεδιότα, μέγα μέρος εἰς τοῦτο ἡ τῶν χρημάτων κτῆσις…
Plato, Republic
-
…. τί δέ ; τοῖς ἐχθροῖς ἀποδοτέον ὅτι ἂν τύχῃ ὀφειλόμενον ; παντάπασι μὲν οὖν, ἔφη, ὅ γε ὀφείλεται αὐτοῖς, ὀφείλεται δέ γε οἶμαι παρά γε τοῦ ἐχθροῦ τῷ ἐχθρῷ ὅπερ καὶ προσήκει, κακόν τι. ᾐνίξατο…
Plato, Republic
-
…ἀληθῆ, ἦ δʼ ὅς. ἄλλο δή τι ἢ τὸ τοιοῦτον, ὡς ἔοικεν, λέγει Σιμωνίδης τὸ τὰ ὀφειλόμενα δίκαιον εἶναι ἀποδιδόναι. ἄλλο μέντοι νὴ Δίʼ, ἔφη · τοῖς γὰρ φίλοις οἴεται ὀφείλειν τοὺς φίλους ἀγαθὸν μέν…
Plato, Republic
-
…; τοῖς ἐχθροῖς ἀποδοτέον ὅτι ἂν τύχῃ ὀφειλόμενον ; παντάπασι μὲν οὖν, ἔφη, ὅ γε ὀφείλεται αὐτοῖς, ὀφείλεται δέ γε οἶμαι παρά γε τοῦ ἐχθροῦ τῷ ἐχθρῷ ὅπερ καὶ προσήκει, κακόν τι. ᾐνίξατο ἄρα, ἦν…
Plato, Republic
-
…ὀφείλειν τοὺς φίλους ἀγαθὸν μέν τι δρᾶν, κακὸν δὲ μηδέν. μανθάνω, ἦν δʼ ἐγώ ὅτι οὐ τὰ ὀφειλόμενα ἀποδίδωσιν ὃς ἄν τῳ χρυσίον ἀποδῷ παρακαταθεμένῳ, ἐάνπερ ἡ ἀπόδοσις καὶ ἡ λῆψις βλαβερὰ γίγνηται, φίλοι δὲ ὦσιν…
Plato, Republic