ὑπερέχω

ὑπερέχω, Ep. ὑπειρ- Thgn. (v. infr. I.2): Ep. impf. ὑπείρεχον Il. 2.426: aor. ὑπερέσχον, and in poet. form -έσχεθον, 11.735, 24.374: fut. -έξω PCair.Zen. 60.6 (iii B. C.), Hsch.:—

• hold over, σπλάγχνα . . ὑπείρεχον Ἡφαίστοιο held them over the fire, Il. 2.426; μου τὸ σκιάδειον ὑπέρεχε Ar. Av. 1508; ἡμῶν ὑπερεῖχε τὴν χύτραν Id. Eq. 1176; ὑπερέχοντα τὸν αὐλὸν τῆς θαλάσσης holding it up out of the sea, Arist. HA 537b1.
• • • 2 ὑ. χεῖρά (χεῖράς) τινος hold oneʼs hand over him, so as to protect, μάλα γάρ ἑθεν εὐρύοπα Ζεὺς χεῖρα ἑὴν ὑπερέσχε Il. 9.420, 687; τις . . ἐμεῖο θεῶν ὑπερέσχεθε χεῖρα 24.374; Ζεὺς τῆσδε πόληος ὑπειρέχοι . . χεῖρα Thgn. 757; so πόλεως ἵνʼ ὑπερέχοιεν ἀλκάν A. Th. 215 (lyr.), cf. Fr. 199.7: c. dat. pers., οἱ . . ὑπείρεχε χεῖρας Ἀπόλλων Il. 5.433; αἴ κʼ ὔμμιν ὑπέρσχῃ χεῖρα Κρονίων 4.249, cf. Od. 14.184.
    • 3 hold above, ὑ. τὸ ῥύγχος, ὅπως ἀναπνέῃ, of the dolphin, Arist. HA 589b11, cf. 566b15, 599b27, al.; ὑ. ὀφρύν elevate, AP 5.298 (Agath.).
  • II intr., to be above, rise above the horizon, εὖτʼ ἀστὴρ ὑπερέσχε φαάντατος Od. 13.93; αὐτῆς [Αἰγύπτου] εἶναι οὐδὲν ὑπερέχον no part of it was above water, Hdt. 2.4; ὕδωρ, . . ὃ μόλις ὑπερέχοντες ἐπεραιώθησαν which they crossed, with their heads only just above it, Th. 3.23; ἕψεται ἄχρι ἂν ὑπερέχῃ τὸ ὕδωρ till it sticks out above the water, Dsc. 3.7; but ἐπιχέας ὕδωρ ὥστε ὑπερέχειν till it covers (sc. the contents of the vessel), Id. 5.87; τὸ κέρας τὸ ἕτερον ἢ καὶ ἀμφότερα ὑπερέχοντα projecting above the ground, Hdt. 2.41; γεῖσον . . ὑπερέχον τρία ἡμιπόδια projecting a foot and a half, IG 2(2).1668.34, cf. 7.3073.71 (Lebad., ii B.C.): c. gen., ὑπερέσχεθε γαίης rose above, overlooked the earth, Il. 11.735; ὄμμʼ ὑπερσχὸν ἴτυος E. Ph. 1384; [σταυροὺς] οὐχ ὑπερέχοντας τῆς θαλάσσης Th. 7.25; σκεύη ὑπερέχοντα τοῦ τειχίου Pl. R. 514c, cf. X. An. 3.5.7; ὤφθη . . ὁ δεξιὸς ὀφθαλμὸς ὑπερέχειν θατέρου παμπόλλῳ δή τινι Gal. 18(2).301.
  • • 2 overtop, be prominent above, στάντων μὲν Μενέλαος ὑπείρεχεν εὐρέας ὤμους, i. e. stood (head and) shoulders above them, Il. 3.210; ὅκως τινὰ ἴδοι τῶν ἀσταχύων ὑπερέχοντα Hdt. 5.92.ζʹ, cf. Arist. Pol. 1284a37; φιλέει ὁ θεὸς τὰ ὑπερέχοντα πάντα κολούειν Hdt. 7.10.εʹ, cf. X. Cyr. 6.2.17; <ᾡ> ὁ πρῶτος ὅρος ὑ. τοῦ δευτέρου . . μέρει by the fraction by which the first term exceeds the second, Archyt. 2: τὸ ὑπερέχον the excess, Dioph. 1.6.
    • 3 in military phrase, outflank, τῶν πολεμίων ὑ. τῷ κέρατι X. HG 4.2.18, cf. Th. 3.107.
    • 4 metaph., c. acc., overtop, excel, outdo, βροτῶν πάντων ὑπερσχὼν ὄλβον A. Pers. 709 (troch.); σωφροσύνῃ πάντας ὑ. E. Hipp. 1365 (anap.); πελταστικῷ εἰκὸς ὑ. τὴν ἡμετέραν δύναμιν X. HG 6.1.9.
    • • b c. gen., πάντων ὑ. μεγέθει καὶ ἀρετῇ Pl. Ti. 24e, cf. Prm. 150e, Grg. 475c; ὑ. τῶν πολλῶν D. 23.206, cf. Ep.Phil. 2.3; ἁπάντων ὑπερέχουσι τῶν κακῶν Anaxil. 22.7 (troch.).
      • c abs., prevail, θεῶν ὑπερέσχε νόος Thgn. 202; οἱ ὑπερσχόντες the more powerful, A. Pr. 215; τῶν πόλεων αἱ ὑπερέχουσαι Isoc. 4.95; οἱ ὑπερέχοντες those in authority, D.L. 6.78, cf. Vett.Val. 61.30, al.; ἐπειδὰν ἡ θάλαττα ὑπέρσχῃ has prevailed, D. 9.69; ἐν τοῖς πολεμίοις ὑ. excel in . ., Men. 642; ἐνδέχεται . . μὴ τοσοῦτον ὑ. τῷ ποσῷ, ὅσον λείπεσθαι τῷ ποιῷ exceed so much . ., Arist. Pol. 1296b23; ὑπὲρ ὧν πλειονάκι ἐντετευχυιῶν ὑπερέχων ἡμᾶς ἀπράκτους καθίστησι being too strong for us, Sammelb. 4638.18 (ii B. C.); πᾶν κρύφιον οὐχ ὑπερεῖχε σέ was beyond thee (i. e. thy comprehension), Thd. Ez. 28.3.
      • d Pass., to be outdone, ὑπό τινος Pl. Phd. 102c, 102d; τὴν δύναμιν τοῦ ὑπερέχειν καὶ ὑπερέχεσθαι Id. Prm. 150d; κατὰ πλοῦτον ὑπερέχειν κατʼ ἀρετὴν δʼ ὑπερέχεσθαι Arist. Pol. 1281a7, cf. Gal. 15.805.
    • 5 in Logic, have a wider extension, Arist. APo. 99a24, cf. Rh. 1363b8 (Act. and Pass.).
    • 6 ἐπὶ τοῖς ὑπερέχουσι δανεῖσαι to lend on the security of excess value, of a second mortgage, SIG 364.33 (Ephesus, iii B. C.).
  • III c. gen. rei, rise above, be able to bear, τῆς ἀντλίας Ar. Pax 17; τῶν ἀναλωμάτων D.S. 4.80 (v.l. for ὑπερεῖδον).
  • IV have over, ὑπερέχει he has in hand, PCair.Zen. 292.498, cf. 790.25 (iii B. C.); ὑπερέξομεν πρὸς τὸ διὰ χερός ib. 355.93 (iii B. C.).—Cf. ὑπερίσχω.

ὑπερέχω, (ἔχω), ep. ὑπειρέχω,
1) in die Höhe über Etwas halten, τί τινος ; σπλάγχνα δʼ ἄρʼ ἀμπείραντες ὑπείρεχον Ἡφαίστοιο, Il. 2.426, sie hielten sie über das Feuer ; bes. zum Schutz darüber halten, τινί, αὐτῷ ὑπείρεχε χεῖρας Ἀπόλλων, 5.433 ; αἴ κʼ ὔμμιν ὑπέρσχῃ χεῖρα Κρονίων, 4.249 ; Od. 14.184 ; seltener c. gen., μάλα γὰρ ἕθεν εὐρύοπα Ζεὺς χεῖρα ἑὴν ὑπερέσχε, Il. 9.420, 687, 24.374 ; Theogn. 755 ; πόλεος ἵνʼ ὑπερέχοιεν ἀλκάν, Aesch. Spt. 197 ; τινὸς σκιάδειον, Ar. Av. 1508 ; τὰς χεῖράς τινος, Pol. 15.31.11 ; ἑαυτὸν τοῦ κλύδωνος, Luc. Tox. 19.
2) intr., hervorragen, stehen ; absolut, Her. 5.92.6, 7.10.5 ; Μενέλαος ὑπείρεχεν εὐρέας ὤμους, Il. 3.210, an oder mit den Schultern ; ὄμμʼ ὑπερσχὸν ἴτυος, Eur. Phoen. 1393 ; – von Sternen, aufgehen, εὖτʼ ἀστὴρ ὑπερέσχε φαάντατος, Od. 13.93, u. so im ep. aor. ὑπερέσχεθεν αἴης Il. 11.735.
3) darüber sein, überlegen sein, übertreffen ; Theogn. 202 ; τινός, darüber hervorragen, τῆς θαλάσσης, Thuc. 7.25 ; ὃ (ὕδωρ) μόλις ὑπερέχοντες ἐπεραιώθησαν, 3.23 ; σκεύη παντοδαπὰ ὑπερέχοντα τοῦ τειχίου, Plat. Rep. VII.514b ; vgl. Xen. Cyr. 7.5.8, An. 3.5.7 ; Sp.; auch τινά, ὦ βροτῶν πάντων ὑπερσχὼν ὄλβον εὐτυχεῖ πότμῳ, Aesch. Pers. 695 ; ὁ σωφροσύνῃ πάντας ὑπερέχων, Eur. Hipp. 1365 ; πάντων ἓν ὑπερέχει μεγέθει καὶ ἀρετῇ, Plat. Tim. 24d ; ὃ ζῷον συνέσει ὑπερέχει τῶν ἄλλων, Menex. 237d ; u. pass., οὐδὲ ὑπὸ Φαίδωνος ὑπερέχεσθαι, Phaed. 102c ; Folgde : πλήθει, Pol. 2.38.3 ; οἱ ὑπερέχοντες, die Mächtigern, 28.4.9 ; so absolut sagt auch Dem. 9.69 ἐπειδὰν ἡ θάλαττα ὑπέρσχῃ, μάταιος ἡ σπουδή, oder = wenn das Meer über das Schiff geht ; ἀναλωμάτων, die Kosten bestreiten, DS. 4.80.

ὑπερέχω

ὑπειρέχω

[ὑπερ- 1.]

3 sing. aor. ὑπερέσχε Il. 9.420, 687 : Od. 13.93.

3 sing. subj. ὑπέρσχῃ Il. 4.249 : Od. 14.184.

3 sing. aor. ὑπερέσχεθε Il. 11.735, Il. 24.374.

• • 1

    To hold, keep in position, over.

    With genit. : σπλάγχνʼ ὑπείρεχον Ἡφαίστοιο Il. 2.426.

  • 2

    To hold or stretch (one’s hand or hands) over a person in way of protection : αἴ κʼ ὔμμιν ὑπέρσχῃ χεῖρα Κρονίων Il. 4.249. Cf. Il. 5.433 : Od. 14.184.

    To hold or stretch thus (one’s hand) over.

    With genit.: ἐμεῖό τις θεῶν ὑπερέσχεθε χεῖρα Il. 24.374. Cf. Il. 9.420 = 687.

  • 3

    Intrans.

  • • a

      To be above, exceed in height, overtop.

      With genit.: στάντων Μενέλαος ὑπείρεχεν ὤμους Il. 3.210 (στάντων app. referring to the whole assembly; ὤμους acc. of part concerned, with his . . .).

    • b

      Of a heavenly body, to rise Od. 13.93.

      To rise or appear above (the earth).

      With genit.: εὐτʼ ἠέλιος ὑπερέσχεθε γαίης Il. 11.735.

ὑπερέχω , aor. 2 ὑπερέσχε, ὑπερέσχεθε, subj. ὑπέρσχῃ: trans., hold over or above; τινός τι, Il. 2.426; for protection, χεῖράς τινι or τινός, Il. 4.249, Il. 9.420; intrans., overtop, Il. 3.210; of the sun and stars, rise, Il. 11.735, Od. 13.93.

ὑπερέχω Epic ὑπειρ-έχω Epic imperf. ὑπείρ-εχον aor2 ὑπερ-έσχον poet. -έσχεθον

• • Ito hold one thing over another, τί τινος Il., Ar.; ὑπ. χεῖρά τινος to hold the hand over him, so as to protect, Il., Theogn.; also c. dat. pers., Hom.
  • • 2to have or hold above, ὑπείρεχεν εὐρέας ὤμους he had his broad shoulders above the rest, i. e. over-topped them by the head and shoulders, Il.
  • IIintr. to be above, rise above the horizon, Od.: to be above water or the ground, Hdt.;—c. gen., ὑπερέσχεθε γαίης rose above, overlooked the earth, Il.; σταυροὺς οὐχ ὑπερέχοντας τῆς θαλάσσης Thuc., etc.
  • • 2in military phrase, to outflank, c. gen., Xen.
    • 3metaph. to overtop, exceed, outdo, c. acc., Aesch., Eur.:—also c. gen., Plat., etc.
    • 4absol. to overtop the rest, be prominent, Hdt., Xen.: to prevail, οἱ ὑπερσχόντες the more powerful, Aesch.; ἐὰν ἡ θάλαττα ὑπέρσχῃ to be too powerful, Dem.
  • IIIc. gen. rei, to rise above, Ar.
  • IVc. acc. to get over, cross, Thuc.