ὑπερτίθημι
ὑπερτίθημι, to communicate; mid. to surpass, to defer
- I the literal senses only in late writers,
- 1 set higher, erect, βωμόν IG 14.1020 (Rome).
- 2 set on the other side, carry over, τὸ ἄροτρον Plu. Rom. 11; ὑ. τὸ ῥῶ transpose it, Paus. 3.13.5:—so in Pass., A.D. Synt. 8.20; of accent, to be shifted, Id. Adv. 189.26:—Med., ὑπερθέσθαι τινὰ πέραν ποταμοῦ Plb. 21.39.9.
- 3 c. acc. loci, cross, pass over, τὸν Ταῦρον Str. 14.4.3:—Med., ὑπερθέσθαι τὴν ἄκραν double it, D.S. 13.3: cf. ὑπέρθεσις I.2.
- b shoot over, ταῖς βολαῖς τὸ τῆς φάλαγγος βάθος Ael. Tact. 4.3.
- 4 Med., hold over, so as to protect, παιδὸς ὑπὲρ χέρα θηκαμένα AP 6.280.
- II metaph., παντὶ θεὸν αἴτιον ὑπερτιθέμεν set God over all as cause, Pi. P. 5.25.
- 2 hand over or communicate a thing to another, εἰ . . τοὶ ὑπερετίθεα (Ion. for -ετίθην) τὰ ἔμελλον ποιήσειν Hdt. 3.155, cf. 5.32:—so in Med., esp. in order to ask advice, Γύγῃ τὰ σπουδαιέστερα τῶν πρηγμάτων Id. 1.8; τοῖσι ὀνειροπόλοισι τὸ ἐνύπνιον ib. 107, cf. 5.56; ἐπείτε ἐμοὶ ὑπερέθεσθε [ταῦτα] Id. 3.71, cf. 5.24, 7.18.
- 3 Med., set oneself above, surpass, exceed, excel, τινὰ ταῖς χορηγίαις, κατὰ τὴν ὠμότητα, Plb. 2.63.3, 18.17.3; ἁτὸν ( = αὑτὸν) ἐν τῇ πρὸς τὸν δῆμον εὐεργεσία IG 12 (5).860.27 (Tenos, i B.C.), cf. 22.1304.19 (iii B.C.), OGI 339.61 (Sestos, ii B. C.): abs., ὑ. τῇ μεγαλοψυχίᾳ IG 2(2).1043.65; ὑ. τῇ φιλοπονίᾳ ib. 12 (5).129.10, cf. 27 (Paros, ii B.C.):—Act., ὑπερτ[ιθ]εὶς . . ἑατὸν τῇ πρὸς τὰ κοινὰ σπουδῇ καὶ φιλοτιμίᾳ Ath.Mitt. 35.413 (= IGRom. 4.293aii 3, Pergam., ii B.C.).
- 4 of Time, outlast, outlive, τὰ τετταράκοντα ἔτη σπανίως ὑπερτιθέασιν Str. 16.4.12, cf. Gal. 19.565:—Med., μόνην τὴν νύκτα ὑπερθεμένη having let it pass, Hld. 1.10.
- 5 Med. also, put off, defer, PEleph. 11.5 (iii B.C.), etc.; ὑ. τὴν ἐπανόρθωσιν ποιῆσαι Epict. Ench. 51.1; ὑ. τι εἰς τὴν ἐσομένην σύνοδον IG 7.2711.49 (Acraeph., i A. D.); εἰς ἄλλον καιρὸν ἐπιτηδειότερον Phld. Rh. 1.212 S.; τὴν ταχθεῖσαν ἡμέραν Plb. 5.29.3, etc.: abs., delay, Id. 4.30.2, etc.:—Pass., to be put off, Gp. 2.49.1.
- b Med., omit, τὴν ῥαφὴν ὑπερθέμενοι Paul.Aeg. 6.16.
- 6 Gramm., to be formed as a superlative, Δαναώτατος ὑπερτίθεται A.D. Pron. 64.12, cf. Adv. 168.1.
1) darübersetzen, -stellen, darüber hinaus-, hinwegsetzen, τὸ ἄροτρον Plut. Rom. 10 ; – gew. im med., darüber hingehen, ὑπερθέσθαι πέραν τοῦ ποταμοῦ Pol. 22.22.9 ; so auch act., ὑπερθεῖναι ὄρος, ἄκραν, über einen Berg, eine Anhöhe gehen, sie übersteigen, 34.13.4.
2) übertr., darüber setzen, Einen die höchste Gewalt, Aufsicht worüber geben ; παντὶ θεὸν αἴτιον ὑπερτιθέμεν Pind. P. 5.23 ; dah. im med. ὑπερτίθεσθαί τινί τι = Einem Etwas anvertrauen, bes. Einem Etwas mitteilen, um ihn darüber zu Rate zu ziehen, τὰ σπουδαιέστερα τῶν πραγμάτων, τὸ ἐνύπνιον, Her. 1.8, 107, 108, 3.71, 4.135, 5.24, 7.8.1, 18.2 ; selten im act. = mitteilen, 3.155, 5.32.
3) darüberhalten, zum Schutz, χεῖρα ὑπέρ τινος, Phaedim. 3 (VI.371 steht ὑπερέσχες).
4) höher setzen od. stellen, d.i. höher schätzen, vorziehen, τί τινος, Sp.; med. höher stehen, übertreffen, τινά τινι, Pol. 2.63.3 u. öfter ; τινὰ κατά τι, 17.17.3. – Von der Zeit, überdauern, überleben, Strab., τινά.
Med. aufschieben, καὶ καταμέλλειν Pol. 4.30.2, u. öfter, wie S.Emp. adv.gramm. 160 ; οὐ λύει τὴν λύπην, ἀλλʼ ὑπερτίθεται adv.mus. 22 ; τὴν κατάστασιν Plut. Marcell. 12 ; hinausrücken, τὴν ταχθεῖσαν ἡμέραν, vertagen, Pol. 5.29.3 ; dah. ὑπερτίθεσθαι τὸ διαβούλιον ἐπὶ τὴν σύγκλητον, an den Senat verweisen, 18.30.9.
- 1set over c. acc. & dat. τῶ σε μὴ λαθέτω παντὶ μὲν θεὸν αἴτιον ὑπερτιθέμεν (ἐπὶ παντὸς πράγματος δεῖ τῷ θεῷ τὴν αἰτίαν ἀνάπτειν Σ.) P. 5.25
- Ito set higher, erect, Anth.
- 2to set on the other side, carry over, Plut.
- 3in Mid. to hold over, so as to protect, Anth.
- IImetaph., παντὶ θεὸν ὑπερτιθέμεν to set God over all, Pind.
- 2to communicate a thing to another, ὑπερετίθεα (Ionic imperf. for -ετίθην) τὰ ἔμελλον ποιήσειν Hdt.:—so in Mid., esp. in order to ask advice, Hdt.
-
…τῶν αἰδοίων τῆς θυγατρὸς ταύτης φῦναι ἄμπελον, τὴν δὲ ἄμπελον ἐπισχεῖν τὴν Ἀσίην πᾶσαν. ἰδὼν δὲ τοῦτο καὶ ὑπερθέμενος τοῖσι ὀνειροπόλοισι, μετεπέμψατο ἐκ τῶν Περσέων τὴν θυγατέρα ἐπίτεκα ἐοῦσαν, ἀπικομένην δὲ ἐφύλασσε βουλόμενος τὸ γενόμενον ἐξ αὐτῆς…
Herodotus, The Histories
-
…Ἀστυάγης ἐν τῷ ὕπνῳ οὐρῆσαι τοσοῦτον ὥστε πλῆσαι μὲν τὴν ἑωυτοῦ πόλιν, ἐπικατακλύσαι δὲ καὶ τὴν Ἀσίην πᾶσαν. ὑπερθέμενος δὲ τῶν Μάγων τοῖσι ὀνειροπόλοισι τὸ ἐνύπνιον, ἐφοβήθη παρʼ αὐτῶν αὐτὰ ἕκαστα μαθών. μετὰ δὲ τὴν Μανδάνην ταύτην…
Herodotus, The Histories
-
…, ἦν γάρ οἱ τῶν αἰχμοφόρων Γύγης ὁ Δασκύλου ἀρεσκόμενος μάλιστα, τούτῳ τῷ Γύγῃ καὶ τὰ σπουδαιέστερα τῶν πρηγμάτων ὑπερετίθετο ὁ Κανδαύλης καὶ δὴ καὶ τὸ εἶδος τῆς γυναικὸς ὑπερεπαινέων. χρόνου δὲ οὐ πολλοῦ διελθόντος χρῆν γὰρ Κανδαύλῃ γενέσθαι…
Herodotus, The Histories
-
…καὶ πρὸς οὐδέν, θεωρῶν ὁ Φίλιππος τὴν ἐν αὐτοῖς ἀμφισβήτησιν καὶ δεδιὼς ἅμα τὰς κατηγορίας, ἠξίου τὸν Τίτον ὑπερθέσθαι τὴν σύνοδον εἰς τὴν αὔριον διὰ τὸ καὶ τὴν ὥραν εἰς ὀψὲ συγκλείειν · ἢ γὰρ πείσειν ἢ πεισθήσεσθαι τοῖς…
Polybius, Histories
-
…τῆς χαράδρας ποιουμένους τὴν ἀνάβασιν, ἀλλοιοτέραν ἐλάμβανε διάθεσιν. εὐθέως γὰρ κατὰ τὴν συμπλοκὴν αὐτοῦ τοῦ πράγματος διδάσκοντος, ὑπερτιθέμενοι καὶ προσβαίνοντες πρὸς τὰ πλάγια τῶν χωρίων οἱ περὶ τὸν Διογένην, ὑπερδέξιοι τῶν πολεμίων ἐγίνοντο, καὶ χρώμενοι πυκνοῖς…
Polybius, Histories
-
…τῶν πολεμίων κατάπλουν. οἱ δὲ Καρχηδόνιοι πυθόμενοι τὸ μέγεθος τῆς τοῦ Διονυσίου δυνάμεως, ἔκριναν πολὺ ταῖς παρασκευαῖς αὐτὸν ὑπερθέσθαι. διόπερ Ἰμίλκωνα βασιλέα κατὰ νόμον καταστήσαντες, ἐκ τῆς Λιβύης ὅλης, ἔτι δʼ ἐκ τῆς Ἰβηρίας συνήγαγον δυνάμεις…
Diodorus Siculus, Library
-
…οὖν ἐφιέμενος μέμνησο, ὅτι οὐ δεῖ μετρίως κεκινημένον ἅπτεσθαι αὐτῶν, ἀλλὰ τὰ μὲν ἀφιέναι παντελῶς, τὰ δʼ ὑπερτίθεσθαι πρὸς τὸ παρόν. ἐὰν δὲ καὶ ταῦτʼ ἐθέλῃς καὶ ἄρχειν καὶ πλουτεῖν, τυχὸν μὲν οὐδʼ αὐτῶν τούτων τεύξῃ…
Epictetus, Enchiridion
-
…πατέρων εὖ κείμενα ἔργα. τοιγαροῦν καὶ τοὺς ἐν τῇ Καρχηδόνι πάντας ἥττησε ταῖς ψυχαῖς καὶ τὸν Ἀννίβαν αὐτόν, ὑπερθέμενος τῇ καλοκἀγαθίᾳ τὴν ἐκείνων ἄνοιαν. Οἱ δὲ Καρχηδόνιοι θεωροῦντες τὰς πόλεις ἐκπορθουμένας, ἔπεμπον πρὸς τὸν Ἀννίβαν, δεόμενοι…
Polybius, Histories
-
…διαδεξάμενος τὴν ἀρχὴν τὴν μὲν προαίρεσιν τὴν τοῦ πατρὸς διεφύλαξα ταύτην γὰρ οὐχ οἷόν τʼ ἦν ὑπερθέσθαι τοῖς δὲ πράγμασιν ὑπερεθέμην. οἱ γὰρ καιροὶ τὴν ἐκ πυρὸς βάσανον ἐμοὶ μᾶλλον ἢ ʼκείνῳ προσῆγον. Ἀντιόχου γὰρ σπουδάζοντος ἡμῖν θυγατέρα δοῦναι…
Polybius, Histories
-
…νῆσος ἐνταῦθα. Ὧδε μὲν τὴν Ῥωμαίων ἡγεμονίαν οἱ τρεῖς ἐνείμαντο ἐφʼ ἑαυτοῖς, τὰ πέραν ἄρα τοῦ Ἰονίου μόνα ὑπερθέμενοι διὰ Βροῦτον καὶ Κάσσιον κρατοῦντας ἔτι αὐτῶν, Κασσίῳ δὲ καὶ Βρούτῳ πολεμεῖν Ἀντώνιόν τε καὶ Καίσαρα · Λέπιδον γὰρ…
Appian, The Civil Wars