κύβος
κύβος, cube, cubical die
Could not find Κύβου in Logeion dictionaries.
Κύβου Noun: masculine genitive singular of κύβος
- cube, Ti.Locr. 98c; esp. cubical die, marked on all six sides, mostly in pl., dice, Hdt. 1.94, etc.; κύβων βολαί S. Fr. 429; ἐν πτώσει κύβων Pl. R. 604c; περὶ κύβους τὰς διατριβὰς ποιούμενοι Lys. 16.11: prov., ἀεὶ γὰρ εὖ πίπτουσιν οἱ Διὸς κ., i.e. Godʼs work is no mere chance, S. Fr. 895; ἔργον ἐν κύβοις Ἄρης κρινεῖ A. Th. 414; ἄλλα βλήματʼ ἐν κύβοις βαλεῖν E. Supp. 330; ψυχὴν προβάλλοντʼ ἐν κύβοισι δαίμονος Id. Rh. 183: later in sg., οἶδʼ ὅτι ῥιπτῶ πάντα κύβον κεφαλῆς . . ὕπερθεν ἐμῆς AP 5.24 (Phld.); τὸν περὶ τῶν ὅλων ἀναρρίψων κύβον Plu. Fab. 14, cf. Luc. Pr.Im. 16; ἐφʼ ἑνὸς ἀνδρὸς ἀναρρίπτειν τὸν κ. Id. Harm. 3; ἀνερρίφθω κ., Lat. jacta esto alea, Men. 65.4, Plu. Caes. 32; ἔσχατον κύβον ἀφιέναι try oneʼs luck for the last time, Id. Cor. 3.
- 2 of the single pips on the dice, βέβληκʼ Ἀχιλλεὺς δύο κύβω καὶ τέσσαρα he has thrown two aces and a four, E. Fr. 888: prov., τρὶς ἓξ . . ἢ τρεῖς κύβους βάλλειν ‘all or nothing’, Pl. Lg. 968e, cf. Pherecr. 124.
- 3 in pl., gaming-table, Hermipp. 27.
- II cubic number, Pl. R. 528b, Arist. APo. 76b8.
- III anything of cubic shape: vertebra, Rhian. 57.
- 2 block of stone, PCair.Zen. 276 (iii B.C.); of wood, IG 2(2).463.57, 7.3073.187 (Lebad., ii B.C.).
- 3 piece of salt fish, Alex. 187.4.
- 4 kind of cubic cake, Eup. 424, Heraclid. ap. Ath. 3.114a.
- 5 hollow above the hips of cattle, Simaristus ib. 9.399b.
- 6 part of an irrigation-machine, BGU 1546 (iii B.C.), PLond. 3.1177.216 (ii A.D.). [κῦβος only in late Poets, AP 14.8; coebus Aus. Idyll. 11.3.]
1. dobbelsteen, meestal plur.:
2. de één (op een dobbelsteen);
3. kubus.
1) cubus, Würfel ; bes.
a) der Würfel zum Würfelspiel, welcher auf allen sechs Seiten bezeichnet ist (der ἀστράγαλος war nur auf vier Seiten bezeichnet); Her. 1.94 ; ἐν πτώσει κύβων Plat. Rep. X.404c ; Sp. – Auch die mit Eins bezeichnete Sein des Würfels, ἢ τρὶς ἓξ ἢ τρεῖς κύβους βάλλοντες Plat. Legg. XII.968e, vgl. Aesch. frg. 130 u. Poll. 9.95. – Κύβον ἀναρρίπτειν wird oft übertragen gebraucht, den Würfel werfen, wagen, aufs Spiel setzen ; ἀπειρίᾳ καὶ θρασύτητι τὸν περὶ τῶν ὅλων ἀναρρίψων κύβον Plut. Fab. 14 ; ἔσχατον κύβον ἀφιέναι, sein Glück zum letzten Male versuchen, Coriol. 3 ; so auch a.Sp.; πάντα κύβον ῥιπτῶ κεφαλῆς αἰὲν ὕπερθεν ἐμῆς Philodem. 16 (V.25); δεδογμένον τὸ πρᾶγμα, ἀνερρίφθω κύβος, alea jacta esto, es sei gewagt, Ath. XIII.559e ; Plut. Caes. 32 u. A. – Aehnl. ἔργον δʼ ἐν κύβοις Ἄρης κρινεῖ, Ares wird entscheiden, Aesch. Spt. 396 ; ἀεὶ γὰρ εὖ πίπτουσιν οἱ Διὸς κύβοι Soph. frg. 763 ; ψυχὴν προβάλλοντʼ ἐν κύβοισι δαίμονος Eur. Rhes. 182. – Κύβοι, der Ort, wo man Würfe spielt, Hermipp. bei Schol. Ar. Vesp. 672, s. Meineke
b) ein kubischer Körper ; Plat. Rep. VII.528b ; Math.; Kubikzahl. – Auch von anderen Dingen ; kubische Brote, Ath. III.114a ; Stücke gesalzener Fische, Alexis bei Ath. VII.324c.
2) die Höhlung vor der Hüfte beim Vieh, Ath. IX.399a.
[Κῦβος steht Ep.adesp. 454b (XIV.8).]
- ILat. cubus, a cube: a cubical die, marked on all 6 sides (whereas the ἀστράγαλος was marked only on four sides), in pl., dice, Hdt., etc.; the Greeks threw with three dice, so that τρὶς ἕξ, three sixes, was the highest throw, Aesch., Plat.; κρίνειν τι ἐν κύβοις to decide it by the dice, by chance, Aesch.
- 2also of the single pips on the dice, βέβληκʼ Ἀχιλλεὺς δύο κύβω καὶ τέσσαρα he has thrown two aces and a four, Aesch. ap. Ar.
- IIa cubic number, i. e. a number multiplied twice into itself, as 27 is the cube of 3, Plat.
-
…καθέλξει, καρτερόν τε καὶ μέγα. φέρε ποῦ τοιοῦτον δῆτά μοὐστί ; ποῦ ; φράσω · βέβληκʼ Ἀχιλλεὺς δύο κύβω καὶ τέτταρα. λέγοιτʼ ἄν, ὡς αὕτη ʼστὶ λοιπὴ σφῷν στάσις. σιδηροβριθές τʼ ἔλαβε δεξιᾷ ξύλον. ἐφʼ…
Aristophanes, Frogs
-
…δὲ ὡς οὐ παύεσθαι, ἄκεα δίζησθαι, ἄλλον δὲ ἄλλο ἐπιμηχανᾶσθαι αὐτῶν. ἐξευρεθῆναι δὴ ὦν τότε καὶ τῶν κύβων καὶ τῶν ἀστραγάλων καὶ τῆς σφαίρης καὶ τῶν ἀλλέων πασέων παιγνιέων τὰ εἴδεα, πλὴν πεσσῶν τούτων γὰρ ὦν τὴν…
Herodotus, The Histories
-
…οἱ ἐκ τοῦ ἄστεος πρὸς ἄριστον τετραμμένοι ἦσαν δὴ τηνικαῦτα, καὶ μετὰ τὸ ἄριστον μετεξέτεροι αὐτῶν οἱ μὲν πρὸς κύβους οἱ δὲ πρὸς ὕπνον. οἱ δὲ ἀμφὶ Πεισίστρατον ἐσπεσόντες τοὺς Ἀθηναίους τρέπουσι. φευγόντων δὲ τούτων βουλὴν ἐνθαῦτα σοφωτάτην…
Herodotus, The Histories
-
…ἀπʼ ἀνδρῶν, ὧν Ἄρης ἐφείσατο, ῥίζωμʼ ἀνεῖται, κάρτα δʼ ἔστʼ ἐγχώριος, Μελάνιππος · ἔργον δʼ ἐν κύβοις Ἄρης κρινεῖ · Δίκη δʼ ὁμαίμων κάρτα νιν προστέλλεται εἴργειν τεκούσῃ μητρὶ πολέμιον δόρυ. τὸν ἁμόν νυν ἀντίπαλον εὐτυχεῖν…
Aeschylus, Seven Against Thebes
-
…ἡμῖν κεῖσθαι, καὶ εἴπερ κινδυνεύειν περὶ τῆς πολιτείας ἐθέλομεν συμπάσης, ἢ τρὶς ἕξ, φασίν, ἢ τρεῖς κύβους βάλλοντες, ταῦτα ποιητέον, ἐγὼ δʼ ὑμῖν συγκινδυνεύσω τῷ φράζειν τε καὶ ἐξηγεῖσθαι τά γε δεδογμένα ἐμοὶ περὶ τῆς…
Plato, Laws
-
…αὑτὸ λαβεῖν · ὀρθῶς δὲ ἔχει ἑξῆς μετὰ δευτέραν αὔξην τρίτην λαμβάνειν. ἔστι δέ που τοῦτο περὶ τὴν τῶν κύβων αὔξην καὶ τὸ βάθους μετέχον. ἔστι γάρ, ἔφη · ἀλλὰ ταῦτά γε, ὦ Σώκρατες, δοκεῖ οὔπω…
Plato, Republic
-
…διῴκηκα · περὶ δὲ τῶν κοινῶν μοι μέγιστον ἡγοῦμαι τεκμήριον εἶναι τῆς ἐμῆς ἐπιεικείας, ὅτι τῶν νεωτέρων ὅσοι περὶ κύβους ἢ πότους ἢ περὶ τὰς τοιαύτας ἀκολασίας τυγχάνουσι τὰς διατριβὰς ποιούμενοι, πάντας αὐτοὺς ὄψεσθέ μοι διαφόρους ὄντας, καὶ…
Lysias, Speeches
-
…δέ, ἑκατὸν μὲν ἀριθμῶν ἀπὸ διαμέτρων ῥητῶν πεμπάδος, δεομένων ἑνὸς ἑκάστων, ἀρρήτων δὲ δυοῖν, ἑκατὸν δὲ κύβων τριάδος. σύμπας δὲ οὗτος ἀριθμὸς γεωμετρικός, τοιούτου κύριος, ἀμεινόνων τε καὶ χειρόνων γενέσεων, ἃς ὅταν ἀγνοήσαντες…
Plato, Republic
-
…ἦ δʼ ὅς, λέγεις ; τῷ βουλεύεσθαι, ἦν δʼ ἐγώ, περὶ τὸ γεγονὸς καὶ ὥσπερ ἐν πτώσει κύβων πρὸς τὰ πεπτωκότα τίθεσθαι τὰ αὑτοῦ πράγματα, ὅπῃ ὁ λόγος αἱρεῖ βέλτιστʼ ἂν ἔχειν, ἀλλὰ μὴ προσπταίσαντας καθάπερ…
Plato, Republic
-
…τετράγωνος ἄρα καὶ ὁ Γ · ὅπερ ἔδει δεῖξαι. Ἐὰν τέσσαρες ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον ὦσιν, ὁ δὲ πρῶτος κύβος ᾖ, καὶ ὁ τέταρτος κύβος ἔσται. Ἔστωσαν τέσσαρες ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον οἱ Α, Β, Γ ,…
Euclid, Elements