aedilis
aedilis, a commissioner of buildings, aedile, magistrate for public works
- an aedile, a magistrate in Rome who had the superintendence of public buildings and works, such as temples, theatres, baths, aqueducts, sewers, highways, etc.; also of private buildings, of markets, provisions, taverns, of weights and measures (to see that they were legal), of the expense of funerals, and other similar functions of police. The class. passages applying here are: Plaut. Rud. 2, 3, 42 (372); Varr. L. L. 5, § 81 Müll.; Cic. Leg. 3, 3; id. Verr. 2, 5, 14; id. Phil. 9, 7; Liv. 10, 23; Tac. A. 2, 85; Juv. 3, 162; 10, 101; Fest. s. h. v. p. 12; cf. Manut. ad Cic. Fam. 8, 3 and 6.—Further, the aediles, esp. the curule aediles (two in number), were expected to exhibit public spectacles; and they often lavished the most exorbitant expenses upon them, in order to prepare their way toward higher offices, Cic. Off. 2, 16; Liv. 24, 33; 27, 6. They inspected the plays before exhibition in the theatres, and rewarded or punished the actors according to their deserts, Plaut. Trin. 4, 2, 148 (990); id. Cist. ep. 3 (784); for this purpose they were required by oath to decide impartially, Plaut. Am. prol. 72.—It was the special duty of the aediles plebeii (of whom also there were two) to preserve the decrees of the Senate and people in the temple of Ceres, and in a later age in the public treasury, Liv. 3, 55. The office of the aediles curules (so called from the sella curulis, the seat on which they sat for judgment (v. curulis), while the aediles plebeii sat only on benches, subsellia) was created A.U.C. 387, for the purpose of holding public exhibitions, Liv. 6, 42, first from the patricians, but as early as the following year from the plebeians also, Liv. 7, 1.— Julius Caesar created also the office of the two aediles Cereales, who had the superintendence of the public granaries and other provisions, Suet. Caes. 41.—The free towns also had aediles, who were often their only magistrates, Cic. Fam. 13, 11; Juv. 3, 179; 10, 102; Pers. 1, 130; v. further in Smith's Dict. Antiq. and Niebuhr's Rom. Hist. 1, 689 and 690.☞ Plaut. uses the word once adject.: aediles ludi, aedilic sports, Poen. 5, 2, 52 (1012).
~is,hofweard velbyriweard velbotlweard
aedilisque [v. l. aedituusque ] graves oppandit agillimus aedes
a sacristane , sacrista, †elidis [v. l. edilis ]
➳ abl. sing. ordin. ædile : Cic. Sest. 95 ; Liv. 3, 31, 5 ; mais ædili Tac. Ann. 12, 64 ; Serv. En. 5, 4 || nom. arch. aidilis CIL 1, 7 ; 1, 9 ; 1, 38 ; ædiles CIL 1, 8.
Gerungum Clarissimum virum palatii Ædilem Monachum admisit.Ita Wandalbertus. Ædilis nomine intelligendum esse Ostarium evincit Epistola 2. Frotharii Tullensis Episcopi ; cujus est hæc inscriptio :
Illustrissimo viro et toto affectu colendo ac desiderando Gerungo, summo sacri palatii Ostiario.Hujus Ostiarii dignitatem eandem existimatam fuisse atque Ædilis apud Romanos infra dicetur in voce Scario.
Qui cum ecclesiam ingressi fuissent, et oratorium, in quo corpus Apostoli jacet, ingredi pro suo libitu non potuissent, rogaverunt Ædilem, ut eisdem oratorium aperiret.
- aedes, a commissioner of buildings, aedile, magistrate for public works.
-
…uti abdicato magistratu Lentulus itemque ceteri in liberis custodiis habeantur. Itaque Lentulus P. Lentulo Spintheri, qui tum aedilis erat, Cethegus Q. Cornificio, Statilius C. Caesari, Gabinius M. Crasso, Caeparius nam is…
Sallust, Catilina
-
…; Quae proferentur post, si perget laedere Ita ut facere instituit. Quam nunc acturi sumus Menandri Eunuchum postquam Aediles emerunt, Perfecit sibi ut inspiciendi esset copia. Magistratus cum ibi adessent occepta est agi. Exclamat furem non…
Terence, Eunuchus
-
…appetita religio externa et Matris magnae nomine suscepta declaretur hos ludos servi fecerunt, servi spectaverunt, tota denique hoc aedile servorum Megalesia fuerunt. pro di immortales qui magis nobiscum loqui possetis, si essetis versareminique nobiscum ludos esse pollutos…
Cicero, de Haruspicum Responso
-
…quibus unum ἱστορικὸν requiris de Cn. Flavio, Anni filio. ille vero ante decemviros non fuit quippe qui aedilis curulis fuerit, qui magistratus multis annis post decemviros institutus est. quid ergo profecit quod protulit fastos occultatam putant…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…ante vi K. Quint. a. . M. CICERO IMP. S. D. M CAELIO AEDILI CVRVLI sollicitus equidem eram de rebus urbanis ; ita tumultuosae contiones, ita molestae Quinquatrus adferebantur nam citeriora nondum audiebamus…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…Laudiceae prid. Non. Apr. a. . M. CICERO IMP. D. M. CAELIO AEDILI CVRVLI putaresne umquam accidere posse, ut mihi verba dessent, neque solum ista vestra oratoria, sed haec etiam…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…, si homines, generatim, ut aratores, ut mercatores, ut navicularii ; censores quidem qui magis quam aediles ob beneficium ergo hoc fatebere, abs te haec petita esse nam empta non audebis dicere ; te eos magistratus…
Cicero, in Verrem
-
…divino, caelum ignes terrae maria, parerent. Quid autem erat quod concupisceret deus mundum signis et luminibus tamquam aedilis ornare si ut deus ipse melius habitaret, antea videlicet tempore infinito in tenebris tamquam in gurgustio habitaverat. post…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…iam queri ; non ; liceret. vis enim innumerabilis incitata ex omnibus vicis conlecta servorum ab hoc aedile religioso repente ; e ; fornicibus ostiisque omnibus in scaenam signo dato inmissa inrupit. tua tum ,…
Cicero, de Haruspicum Responso
-
…in plurimis causis et in principibus patronis quinquennium fere versatus, tum in patrocinio Siciliensi maximum in certamen veni designatus aedilis cum designato consule Hortensio. sed quoniam omnis hic sermo noster non solum enumerationem oratorum verum etiam praecepta quaedam desiderat…
M. Tullius Cicero, Brutus