ultra

ultrā, adv. and prep. [ulter].

• Adv.
• • A Prop., on the other side: dextera nec citra mota nec ultra, neither on that side nor on this, neither backwards nor forwards, Ov. M. 5, 186.—
  • B Transf., in gen., beyond, farther, over, more, besides; of space (rare): ultra procedendi facultas, Auct. B. Afr. 50, 3.—
  • • 2 Of time, degree, etc.: estne aliquid ultra, quo progredi crudelitas possit? Cic. Verr. 2, 5, 45, § 119: ne quid ultra requiratis, id. Univ. 3: ut nihil possit ultra, id. Att. 15, 1, B, 2: quia ultra nihil habemus, id. Tusc. 1, 39, 94: melius ultra quam citra stat oratio, Quint. 8, 6, 76; 3, 1, 9: quid ultra Provehor? Verg. A. 3, 480: jam nihil ultra exspectantibus, Quint. 9, 4, 30; cf. id. 7, 1, 59: eam (mortem) cuncta mortalium mala dissolvere; ultra neque curae neque gaudio locum esse, Sall. C. 51, 20: hac tempestate serviundum aut imperandum ... nam quid ultra? id. Or. Lepid. contra Sull. 5: nullum ultra periculum vererentur, Hirt. B. G. 8, 39: quos alios muros, quae jam ultra moenia habetis? Verg. A. 9, 782.—Of time: usque ad Attium et ultra porrectas syllabas geminis vocalibus scripserunt, farther, later, Quint. 1, 7, 14: nec ultra bellum Latinum dilatum, Liv. 2, 19, 2.—
  • C Esp., on account of its comparative sense, freq. followed by quam: ultra enim quo progrediar, quam ut veri videam similia, non habeo, Cic. Tusc. 1, 9, 17: ultra quam homini datum est provehi, Quint. 6, prooem. § 10: ultra quam satis est, Cic. Inv. 1, 49, 91; 1, 18, 26; Quint. 12, 7, 12: ultra quam oporteat, id. 2, 4, 7; 2, 5, 24: ultra quam ullus spiritus durare possit, id. 8, 2, 17; Liv. 40, 30, 5: nec ultra moratus, quam, etc., Tac. A. 6, 44.—
  • D Comp.: ultĕrĭus, in the signif. of the posit., beyond, farther on, farther (mostly poet.; in prose rare and only post-Aug.).
  • • • • α = ultra, cum quo Riphaeos possim conscendere montes Ulteriusque domo vadere Memnoniā, Prop. 1, 6, 4: abire, Ov. M. 2, 872: ulterius nihil est, nisi non habitabile frigus, id. Tr. 3, 4, 51.—
        • β Transf., = longius or amplius; procedere, Quint. 5, 11, 34: ulterius ne tende odiis, Verg. A. 12, 938: si me ulterius provexerit ira, Prop. 2, 15 (3, 7), 19: revocavit me cogitationi aptae traditum, et iturum, si licuisset, ulterius, Sen. Ep. 102, 1: robur ulterius adversus eam saeviendi gentem, Val. Max. 1, 1, 15: nec ulterius dare corpus inutile leto Aut vacat aut curat, farther, longer, more, Ov. M. 12, 344: non tulit ulterius, id. ib. 3, 487: rogabat Ulterius justo, beyond what was right, more than was right, id. ib. 6, 470.—
  • E Sup.: ultĭmē.
  • • 1 Extremely, to the last degree: nudam flagris ultime verberat, Ap. Met. 10, 24, 24; affectus, id. ib. 1, 7, 23.—
    • 2 At last, Sen. Ep. 76, 22 (dub.; al. ultimum).
• II Prep. with acc., on the farther side of, beyond, past: cis Padum ultraque, Liv. 5, 35, 4: ultra Silianam villam, Cic. Att. 12, 27, 1: milibus passuum II. ultra eum (montem) castra fecit, Caes. B. G. 1, 48; 1, 49; id. B. C. 3, 26; 3, 66: ultra Terminum, Hor. C. 1, 22, 10: dextra paulum prolata ultra sinum, Quint. 11, 3, 159; cf. id. ib. § 118.— Placed after the noun: sunt certi denique fines, Quos ultra citraque nequit consistere rectum, Hor. S. 1, 1, 107: portas ultra procedere, Prop. 4 (5), 7, 29: Euphratem ultra, Tac. A. 15, 17 fin.—
• • • • b Transf.
      • • α Of time, beyond, past, longer than: (Gorgias) et illorum fuit aemulus ut ultra Socratem usque duravit, Quint. 3, 1, 9: non durat ultra poenam abdicationis, id. 9, 2, 88: ultra rudes annos, id. 1, 1, 20: ultra pueriles annos, id. 1, 11, 19.—
        • β Of number, measure, degree, quality, etc., beyond, above, over, more than, = supra: paulo ultra eum numerum, Auct. B. Alex. 21: non ultra heminam aquae assumere, Cels. 4, 2, 4 fin.: adhibent modum quendam, quem ultra progredi non oporteat, Cic. Tusc. 4, 17, 38: ultra fidem, Quint. 8, 6, 73: modum, id. 10, 3, 32; 11, 1, 90: quid est ultra pignus aut multam? Cic. Phil. 1, 5, 12: ultra Romanorum et mortalium etiam morem aliquem curare, Sall. Fragm. ap. Macr. S. 2, 9: juvenis ultra barbarum, promptus ingenio, Vell. 2, 118, 2: Maecenas otio ac mollitiis paene ultra feminam fluens, id. 2, 88, 2: si mortalis ultra Fas trepidat, Hor. C. 3, 29, 31: ultra Legem tendere opus, id. S. 2, 1, 1: vires ultra sortemque senectae, Verg. A. 6, 114: si ultra placitum laudarit, id. E. 7, 27.

ultrā (sc. parte, v. ulter), I) Adv.: A) Posit., ultrā, jenseits (Ggstz. citra), 1) eig.: cis Padum ultraque, Liv.: dextera nec citra mota nec ultra, weder nach dieser, noch nach jener Seite, weder rückwärts noch vorwärts, Ov. met. 5, 186. – 2) übtr., von dem, was jenseit einer gesteckten Grenze ist, geschieht, darüber-, weiter hinaus, a) im Raume: α) eig.: neque retro regrediendi neque ultra procedendi oblatā facultate, Auct. b. Afr.: ultra neque curae neque gaudio locum esse, weiter (über das Leben) hinaus, Sall. – β) bildl., weiterhin, weiter, ferner, estne aliquid ultra, quo progredi crudelitas possit? Cic.: verbis ut nihil possit ultra, Cic.: melius ultra quam citra stat oratio, sagt besser mehr als wenger, Quint.: nihil ultra requiratis, Cic.: nullum ultra periculum vererentur, Caes.: neque facturam ultra, sie wolle es nicht weiter (ferner) tun, Tac.: quid ultra (mehr) fieri potuit? – m. folg. quam, ultra enim quo progrediar, quam ut veri videam similia, non habeo, Cic.: ultra quam satis est (weiter, als nötig ist) producitur, Cic.: u. so ultra quam satis est virtutem si petat ipsam, Hor.: remotum est, quod ultra quam satis est repetitur, Cic.: nihil ultra motum, quam ut etc., Liv.: ultra quam aestimari potest laudis avidus, Aur. Vict. – b) in der Zeit, weiter hinaus, weiterhin, usque ad Accium et ultra, Quint.: nec ultra bellum dilatum est, Liv.: neque ultra fascia adhibenda est, Cels. – B) Compar., ulterius, übtr., weiter, weiterhin, a) eig.: ulterius abit, Ov.: amnis progressus ulterius arenis bibitur et receptatur, Itin. Alex. – b) bildl.: ulterius ne tende odiis, Verg.: non tulit ulterius, weiter, länger, Ov.: saevire, Val. Max.: rogabat ulterius iusto, weiter, mehr, als recht ist, Ov. – II) Praep. mit Acc.: 1) vom Raume, jenseit, über... hinaus (Ggstz. citra), quia pars eius citra, pars ultra Taurum est, Liv.: ultra Silianam villam, Cic.: ultra locum, Caes.: ultra quinquagesimum lapidem (Ggstz. citra qu. lap.), Liv.: ultra terminum vagari, Hor. – 2) übtr.: a) der Zeit nach, über... hinaus, über, ultra septimum diem, Cels.: ultra tempus inflammationis, Cels.: ultra extremum diem, Sen.: ultra biennium, Tac.: ultra rudes annos, Ouint.: ultra Socratem, Quint. – b) der Zahl od. dem Maße nach, über... hinaus, mehr als, modum, quem ultra progredi non oportet, Cic.: ultra modum, Quint.: ultra vires, Verg.: ultra eum numerum, Auct. b. Alex.: ultra praescriptum, über das Gesetz hinaus, mehr, als das Gesetz erlaubt, Suet.: ultra opiniones omnium, Iul. Val.: laboris ultra fidem (unglaublich) patiens, Suet. – ➳ ultra zuw. seinem Kasus nachgesetzt, quem ultra, Cic.: Euphratem ultra, Tac.

ultra [CL] 1 (as adv.) on the far side, beyond, farther away. b to beyond, farther on (also in fig. context); c (transf.). promittens ‥ se ‥ in intimis ~a Anglorum partibus ‥ sanctae fidei semina esse sparsurum Bede HE III 7; facit me putare vitrum habere colorem rei quam ~a video, cum non habeat Anselm (Ver. 6) I 183.  b utilius esse ratus est ibi potius verbum praedicare quam ~a progrediens eos quibus praedicare deberet inquirere Bede HE III 7; ad fontem recurro, ~a nequeo Anselm (Or. 12) III 49; ~a progrediens regem ‥ imparatum offendit W. Malm. GR II 131; decurrere ad Renum, et inde brachiorum robore navem ~a impegere Id. GP I 6 p. 14.  c sic a positivo vel infra si gradus esset, vel pocius de positivo ad superlativum vel ~a si fieri posset, alis ambiciosis transvolare Gir. Invect. I 2 p. 90. 2 farther on in time, on some further occasion or at some later time, subsequently, thereafter. b (w. neg.) on any further occasion or at any later time, any longer, any more. si ‥ confitetur peccatum, xl jejunet, et si ~a in peccato persistat, ij xl [jejunet] Gildas Pen. 17; a Latino rege ‥ vocati sunt Latini ‥ ~a vocati sunt Romani a Remo et Romulo Eul. Hist. II 71; usque ad mensem Octobris et ~a Ad. Mur. Chr. 159.  b nec idolis ~a servivit Bede HE II 9 p. 100; ? c803 unum ‥ legebatur in epistola ‥ quod noluissem ut scriberetur ‥ id est, quod vobis ~a non esset spes videre faciem meam Alcuin Ep. 265; ut ~a peccare non possent Anselm (CurD I 18) II 81; esto ‥ abbatissa nec ~a patiaris clericum equitem W. Malm. GR II 190; veluti pecora pereunt, et nomen eorum non memorabitur ~a Gir. TH intr. p. 5; descenderunt in profundum maris, nec ~a vise sunt (Brendanus 75) VSH I 138. 3 to a greater quantity, degree, or extent, further, more; b (w. compar. cl.). c (w. adj.) in a manner that exceeds (possibility, expectation, or sim.). secunda [insula] trecentarum [familiarum] et ~a spatium tenet Bede HE II 9; qui cum ~a non possit intonat minis Ord. Vit. IX 6 p. 496; nec ~a debet longa majorari Haudlo 116; nullam vestem ~a ter vel quater induit Eul. Hist. I 318; ceciderunt ‥ usque tria millia hominum et ~a Meaux II xxxix; 1443 dicit quod habet quendam [sic] filiam etatis xliiijor annorum et ~a vel citra Paston Let. 871.  b a quo ~a quam credendum est, vel minuitur loquendo aliquid, vel augetur Alcuin Exeg. 1008A; ~a quam dictu credibile sit Eadmer V. Anselmi I 34; fames ‥ Christianos ~a quam credi potest angebat Ord. Vit. IX 10 p. 551; ~a quam satis est Babio 351; ~a quam credi potest G. Roman. 387; 1374 irracionabiliter se regulant et dietant jejunando, vigilando, et laborando ~a quam possunt pati corpore suo Brinton Serm. 33 p. 136; s1455 dolorosus ultraquam credi potest Plusc. XI 7.  c sex species ipsius maneriei, quarum tres dicuntur mensurabiles, tres vero ~a mensurabiles, id est ultra rectam mensuram se habentes Garl. Mus. Mens. 1 p. 36. 4 in addition, besides. simplici ‥ cibo contenti nil ~a quaerebant Bede HE III 26; c1283 G. solvet totum antiquum redditum et duos denarios ~a Cust. Battle 73. 5 (as prep.) on the farther side of, beyond; b (in essoin de ~a mare); c (in place name). d to beyond, to the farther side of (also in fig. context). eis populis qui ~a amnem Sabrinam ad occidentem habitant Bede HE V 23; in civitate viij burgenses et iiij ~a aquam DB I 268v; quod video ~a vitrum, ejusdem esse coloris cujus est et vitrum Anselm (Ver. 6) I 183; quos ~a fines nec terra subsistit, nec hominum vel ferarum habitatio est ulla Gir. TH pref. p. 20; 1267 justiciario foreste ~a Trentam Cl 312.  b 1194 R. ‥ de ~a mare qui est in servicio domini regis CurR RC I 107; essonium ‥ de ~a mare Grecorum et de generali passagio Bracton f. 338b; 1262 W. ‥ versus gildanos de quadam lege eis facienda per J. ‥ de ~a mare xl dies Gild Merch. II 5; 1269 primo de ~a mare Grecorum sic - A. quod est ~a mare Grecorum in generali passagio Cristianorum in Terram Sanctam versus B. CBaron 82.  c c1193 testibus ‥ Willelmo de ~a la haia Cart. Osney II 39.  d 801 quare non volavit cartula ~a Alpinos colles per manus redeuntium Saxonum usque ad Trecasinae civitatis sacrum sacellum? Alcuin Ep. 215; s823 venientes pepulerunt ‥ regem ~a flumen Tamisiam AS Chr.; transit igitur ejus intellectus ~a Deum Anselm (Incarn. A 10) I 289; ~a Niceam itinere iv dierum progressi sunt Ord. Vit. IX 4 p. 483; 1364 pons ‥ ~a quem equi et carecte transire debent Pub. Works I 98. 6 in or into a position over, above, upon (also transf.). dicebat se non plus in purgatorio fuisse quam ~a corpus ejus abbas et conventus letaniam dicerent P. Cornw. Rev. 195; 1250 quod [A.] permittat [abbatem] habere chiminum suum ~a terram ipsius A. CurR XIX 1459; 1279 sustinebunt ‥ pontem ~a aquam de Terven Cart. Chester 308 p. 204; indutis omnibus ~a armaturam quasi lineis camiseis Flor. Hist. III 132; pannum sericum ‥ qui alias umbraculum nominatur ‥ ~a regem incedentem ‥ gestabunt Lib. Regal. f. 30; 1384 quedam domus ~a unum fontem IMisc 230/6; bene moveatur [emplastrum] ~a ignem donec incipiat inspissari J. Mirfield Brev. 90; 1399 pro uno bawdkyn facto de novo portando ~a feretrum Fabr. York 132; canopeum ~a corpus Christi Ib. 164. 7 at or to a time later than or beyond the end of, after. quod [hordeum] ‥ ~a omne tempus serendi, ultra omnem spem fructificandi sereret Bede HE IV 26; ~a [AS: ofer] etatem nostram protrahis sermonem Ælf. Coll. 100; quod sit ante et ~a omnia ‥ aeterna Anselm (Prosl. 20) I 115; c1270 qui non venerit ad citationem sibi factam ~a noctem dabit duos solidos ad gildam Gild Merch. I 236. 8 to an extent or degree or in a manner exceeding or going beyond, beyond (in quot. esp. w. ref. to possibility, expectation, acceptability, or sim.). b (~a modum) exceedingly, extraordinarily. c beyond the responsibility of. ~a omnem spem fructificandi Bede HE IV 26 (v. 7a supra); 793 quid quoque inmoderatus vestimentorum usus ‥ ~a antecessorum nostrorum consuetudinem? Alcuin Ep. 16; haec perversa et detestabilis consuetudo in Saxonia, ~a morem omnium Theotiscorum Asser Alf. 13; non solum pro posse velim fraternis necessitatibus succurrere sed etiam ~a vires velle Abbo QG 1 (3); sex species ipsius maneriei, quarum tres dicuntur mensurabiles, tres vero ultra mensurabiles, id est ~a rectam mensuram se habentes Garl. Mus. Mens. 1 p. 36; 1267 ad sectam vel ad aliud ~a formam sui feoffamenti non teneantur StRealm I 21; 1280 liberati per tegulas emptas ~a primam convencionem xiij s. j d. Ac. Stratton 232; si ~a defensionem carpentarii ‥ edificaverint, prisone mancipentur MGL I 320.  b ~a modum indignans G. Mon. II 5.  c a1188 donationem ‥ quietam ab omni ‥ servitio quod ad me ‥ pertinet, faciendo forinsecum servitium quod ~a me vel meos transit Danelaw 16. 9 beyond, more than, over, in excess of (quantity or sim.). b in addition to, besides. c (w. neg.) beyond, except for, other than. habet, si non ~a, non citra numerum Gildas EB 1; millenarius ‥ numerus, ~a quem nulla nostra computatio succrescit, plenitudinem rerum de quibus agitur indicare consuevit Bede Hom. II 2. 113B (= Alcuin Exeg. 822C); 1350 de assedendo hujusmodi operarios ‥ ad summas ~a id, quod quilibet eorum pro labore ‥ suo ‥ ceperunt Foed. V 694; noluerunt [Amazones] ‥ permittere virum ‥ morari secum ~a [Eng.: over] septem dies Itin. Mand. 82; theologus in Oxonia ~a xxiiij annos Gascoigne Loci 201; 1461 non expendat ~a duos denarios MunAcOx 684.  b in vadiis I. P. ibidem commorantis in autumpno ~a messorem per vij septimanas vj s. j d. FormMan 35; c1421 J. ‥ aurifabro Londonie pro auro ‥ ~a veterum aurum regine pro ‥ zona ‥ facienda (KR Ac) JRL Bull. XXVI 90; 1488 videant quot pulli ibidem depascati sunt ~a etatis unius anni (Sutton Coldfield) DL CourtR 127/1901 A m. 2.  c quibus responsum est: ‘nihil amplius quam statutum est vobis faciatis’; aut juxta translationem aliam, ‘nihil ~a prescriptum exigatis ’ Gir. JS I p. 147. 10 over, in charge of. 1242 in stipendiis ‥ servientis qui fuit ~a messores Pipe 124; 1275 forestarius custodem ~a illum nidum apponere ‥ tenetur CourtR Wakefield I 74; 1308 in vadio G. P. existentis ~a trituracionem Crawley 263; 1358 honestum est ‥ quibus Deus ~a laicos in ornamentis intrinsecus tribuit prerogativam, eciam extrinsecus laicis in habitu sint difformes StatOx 158.

ultrā (7) (uls, ulter).

I adv., ¶ 1 de lʼautre côté, au-delà : nec citra nec ultra Ov. M. 5, 186, ni en deçà ni au-delà, ni en avant ni en arrière ¶ 2 par delà, plus loin, en avant : estne aliquid ultra, quo crudelitas progredi possit ? Cic. Verr. 2, 5, 119, est-il une limite plus reculée où puisse atteindre la cruauté ? ut nihil possit ultra Cic. Att. 15, 1 a, 2, en sorte quʼil ne peut rien y avoir de mieux ; ultra nihil habemus Cic. Tusc. 1, 94, nous nʼavons rien au-delà, cʼest notre limite ; ultra neque curæ neque gaudio locum esse Sall. C. 51, 20, au-delà [après la mort] plus de place ni pour le souci ni pour la joie ; ultra differre Liv. 2, 19, 2, différer plus longtemps || ultra quam satis est Cic. Inv. 1, 91, plus quʼil nʼest suffisant ; ultra enim quo progrediar, quam ut veri similia videam, non habeo Cic. Tusc. 1, 17, je ne puis aller au-delà de la découverte du vraisemblable ; nihil ultra motum quam ut hæ duæ turmæ ostenderentur Liv. 40, 30, 5, il nʼy eut pas dʼautre mouvement que cette démonstration des deux escadrons de cavalerie.

II prép. acc., ¶ 1 au-delà de, de lʼautre côté de : paulo ultra eum locum Cæs. C. 3, 66, 4, un peu au-delà de cet endroit, cf. Cæs. C. 3, 26 ; G. 1, 48 ; 1, 49 ; Cic. Att. 12, 27, 1 ; fines, quos ultra citraque Hor. S. 1, 1, 107, limites, au-delà et en deçà desquelles... ultra castra transque montes Liv. 22, 43, 7, de lʼautre côté du camp et par delà les montagnes ¶ 2 au-delà de [sens temporel] : ultra Socratem usque duravit Quint. 3, 1, 9, il continua à vivre après Socrate, cf. Quint. 1, 1, 20 ; 1, 11, 19 ¶ 3 [en parl. de nombre, de mesure, etc.] au-delà de, au-dessus de, plus que : modus, quem ultra progredi non oportet Cic. Tusc. 4, 38, une mesure, quʼil ne faut pas dépasser ; ultra modum Quint. 10, 3, 32, outre mesure ; quid est ultra pignus aut multam ? Cic. Phil. 1, 12, quʼy a-t-il de plus rigoureux que les gages et lʼamende ? ultra fidem Quint. 8, 6, 73, au-delà du croyable.

➳ ultra qqf. après son compl^t , surtout après relatif.

ultra . praep. acc.
過彼邊。

Suggest a Translation
See an image

ultra . adv.
再名。除此外。Non — dilatum bellum est 不復緩戰。Nihil potest ultra 不能再加。

Suggest a Translation
See an image

ūltrā (1) adv.

• (for comp.and sup.see ūlterius, ūltimum), on the other side: Dextera nec citra mota nec ultra, neither on this side nor on that, O. —Of time or degree, beyond, farther, over, more, besides, in addition: estne aliquid ultra, quo crudelitas progredi possit?any greater extreme: quia ultra nihil habemus: nec ultra bellum Latinum dilatum, longer, L.: ultra enim quo progrediar, quam ut veri similia videam, non habeo.

ūltrā (2) praep.with acc.

• 1 ultra, on the farther side of, beyond, past, over, across: cis Padum ultraque, L.: ultra Silianam villam: milibus passuum II ultra eum (montem) castra fecit, Cs.: ultra Terminum, H.: fines, Quos ultra citraque nequit consistere rectum, H.—Of measure or degree, beyond, above, over, exceeding, more than: adhibent modum quendam, quem ultra progredi, etc.: si mortalis ultra Fas trepidat, H.: ultra placitum, V.