abutor
abutor, to use up, consume, spend, exhaust
- I Lit.
- α With acc.: nos aurum abusos, Plaut. Bacch. 2, 3, 126 (360); so, argentum, id. Pers. 2, 3, 10 (260): qui abusus sum tantam rem patriam, id. Trin. 3, 2, 56 (682): operam, Ter. And. 5 Ruhnk.: meretricem, id. Phorm. 413: suam vim, Lucr. 5, 1032.—
- β With abl.: sumus parati abuti tecum hoc otio, to spend this leisure time with you, Cic. Rep. 1, 9 Creuz; so, otio liberaliter, Vell. 2, 105, 1: omni tempore, Cic. Verr. 2, 1, 9, § 25: sole, id. Att. 12, 6, 2: studiis, id. Fam. 9, 6, 5: me abusum isto prooemio, id. Att. 16, 6, 4 al.: abuti aliquā re ad aliquid, to make use of for any purpose, to take advantage of: abuti sagacitate canum ad utilitatem nostram, id. N. D. 2, 60, 151; cf. id. Lig. 1, 1; id. Mil. 2, 6.—Hence,
- II In a bad sense, to misuse, to abuse: sapientiam tuam abusa est haec, Plaut. Poen. 5, 4, 29 (1202); so in the exordium of the first oration against Cat.: Quousque tandem abutere, Catilina, patientia nostra? will you abuse our patience? libertate, Cic. Verr. 2, 5, 43, § 113: intemperanter otio et litteris, id. Tusc. 1, 3, 6: iis festivitatibus insolentius, id. Or. 52, 176 al.: legibus ac majestate ad quaestum, id. Rosc. Am. 19, 54; cf. Cic. Verr. 2, 2, 25, § 61; id. N. D. 1, 23, 64 al.—
- B Esp., in rhet. (of words), to use improperly, Cic. Or. 27, 94; id. de Or. 3, 43, 169; Quint. 5, 10, 6 al.☞ Pass.: abusa, consumed, Plaut. As. 1, 3, 44 (196); so also Varr.: utile utamur potius quam ab rege abutamur, ap. Prisc. p. 792 P., and Q. Hortensius, ib., abusis locis: abutendus, Suet. Galb. 14.
I [arch.] tr., user jusquʼà consommation, jusquʼà disparition de lʼobjet, épuiser, consumer : caseum Cato Agr. 76, user complètement le fromage ; aurum Pl. Bacch. 359 ; rem patriam Pl. Trin. 682, dissiper une somme dʼor, son patrimoine ; operam Ter. Andr. 5, consumer son activité, perdre son temps, cf. Sall. C. 13, 2.
II intr. ¶ 1 se servir pleinement de, user librement de, employer complètement : sole Cic. Att. 12, 6, 2, user librement du soleil ; his festivitatibus insolentius Cic. Or. 176, employer ces agréments du style avec une liberté un peu excessive ; proœmio Cic. Att. 16, 6, 4, utiliser un préambule [de façon définitive, une fois pour toutes] ; otio Cic. Rep. 1, 14, employer entièrement ses moments de loisir ¶ 2 user [en faisant dévier lʼobjet de sa destination première] : sagacitate canum ad utilitatem nostram Cic. Nat. 2, 151, faire servir à notre usage le flair des chiens, cf. Lig. 1 ; Mil. 6 ; Verr. 2, 3, 61 ; Inv. 2, 24 || verbo Cic. de Or. 3, 169, faire un emploi détourné dʼun mot, cf. Or. 94 ; Part. 17 ; Leg. 1, 45 ; communi consuetudine sermonis Cic. Fato 24, se servir des mots de lʼusage courant en les détournant de leur sens ¶ 3 abuser [cf. Don. Phorm. 413 ] : militum sanguine Cæs. C. 3, 90, 2, abuser de la vie de ses soldats, cf. Cic. Sulla 47 ; Domo 104 ; Fam. 12, 1, 2 ; Liv. 2, 42, 9 ; 39, 26, 7.
➳ sens passif abuti Varr. d. Prisc. Gramm. 8, 16 ; Val. Max. 8, 1 ; abusus Pl. As. 196.
- 1. verbruiken, verspillen;
- 2. ten volle benutten, gebruiken, besteden, profiteren van [otio genieten van];
- 3. misbruiken [militum sanguine nodeloos bloedvergieten; patientia nostra];
- 4. (retor.) een woord in oneigenlijke zin gebruiken [verbo; nomine].
侈用。妄用。被妄用。 — operam 徒勞。 — rem patriam vel re patria 敗家產
Suggest a Translation
See an image
- to use up, consume, spend, exhaust: omni tempore: in prologis scribundis operam abutitur, uses up his time, T.—Esp., to make use of for a purpose, apply, turn to account: ignoratione tuā ad hominis miseri salutem. —Implying censure, to abuse, misapply, misuse: legibus ad quaestum: per turpitudinem (divitiis), S.: quousque tandem abutere patientiā nostrā, outrage: hac lenitate meā, presume upon.—Esp., of words, to misapply, force, C.
-
…quo usque tandem abutere, Catilina, patientia nostra quam diu etiam furor iste tuus nos eludet quem ad finem sese effrenata iactabit audacia…
Cicero, in Catilinam
-
…compluribus subvorsos montis, maria constrata esse Quibus mihi videntur ludibrio fuisse divitiae quippe, quas honeste habere licebat, abuti per turpitudinem properabant. Sed lubido stupri, ganeae ceterique cultus non minor incesserat viri muliebria pati, mulieres pudicitiam…
Sallust, Catilina
-
…, quo profecto nihil est acutius ni hil politius ; a Chrysippo pedem nusquam. Qui ergo Academici appellamur an abutimur gloria nominis aut cur cogimur eos sequi qui inter se dissident In hoc ipso quod in elementis dialectici docent ,…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…apparitores a praetore adsignatos habuisse decumanum, si hoc mediocre argumentum videri potest istum decumanorum nomine ad suos quaestus esse abusum. adducitur a Veneriis atque adeo attrahitur Lollius, commodum cum Apronius e palaestra redisset, et in triclinio quod…
Cicero, in Verrem
-
…possum ut pluris facias eum qui tibi est carissimus, illud tribue iudicio meo ut tibi persuadeas non fore illi abutendum gloria tua ut adipiscatur honores paternos. Kalend. Apr. Dyrrhachio. Scr. Romae prid. Id .…
Cicero, Epistulae ad Brutum
-
…prohoemiorum. ex eo eligere soleo cum aliquod σύγγραμα institui. itaque iam in Tusculano, qui non meminissem me abusum isto prohoemio, conieci id in eum librum quem tibi misi. cum autem in navi legerem Academicos, adgnovi…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…a me quidem abstinuit Crassum habeo generum, ne rhetoricoterus tu sis. Quid ergo Iste Crassus, quoniam eius abuteris nomine, quid efficit Illud quidem ; scilicet, ut ille vult et ego vellem, melius aliquanto quam Albucius…
Cicero, de Oratore
-
…dubitavit lx denique anno dedecore, macula turpissimaque ignominia notetur, ne ornamentis eius omnibus Sex. Naevius pro spoliis abutatur, ne per te fiat quo minus, quae existimatio P. Quinctium usque ad senectutem produxit, eadem usque…
Cicero, pro Quinctio
-
…celeritatem. nos onera quibusdam bestiis nos iuga inponimus ; nos elephantorum acutissumis sensibus nos sagacitate canum ad utilitatem nostram abutimur ; nos e terrae cavernis ferrum elicimus rem ad colendos agros necessariam, nos aeris argenti auri venas penitus abditas…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…ab oratore modificata et inflexa quodam modo ; qualia sunt ea quae transferuntur aut inmutantur, aut ea quibus tamquam abutimur, aut ea quae obscuramus, quae incredibiliter tollimus, quaeque admirabilius quam sermonis consuetudo patitur ornamus. C .…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria