aequitas
aequitas, uniformity, evenness
- I The uniform relation of one thing to others, equality, conformity, symmetry; portionum aequitate turbatā, Sen. Q. N. 3, 10: commoditas et aequitas (proportion, symmetry) membrorum, Suet. Aug. 79.—
- II Trop.
- A Just or equitable conduct toward others, justice, equity, fairness, ἐπιείκεια (governed by benevolence, while justitia yields to another only what is strictly due): pro aequitate contra jus dicere, Cic. de Or. 1, 56, 240: belli aequitas sanctissime fetiali jure perscripta est, id. Off. 1, 11, 36: a verbis recedere et aequitate uti, id. Caecin. 13; Nep. Arist. 2, 2 Br.; cf. id. Milt. 2, Suet. Claud. 15. But it is sometimes used for justitia: summa bonitas et aequitas causae, Cic. Att. 16, 16: quam habet aequitatem, ut agrum qui nullum habuit, habeat? id. Off. 2, 22 fin.—Eccl., righteousness,
- α of men, Vulg. Deut. 9, 5; ib. Mal. 2, 6.—
- β Of God, Vulg. Psa. 9, 9; ib. Act. 17, 31.—
- B A quiet, tranquil state of mind, evenness of temper, moderation, calmness, tranquillity, repose, equanimity; often with animus: quis hanc animi maximi aequitatem in ipsā morte laudaret, si? etc., Cic. Tusc. 1, 40, 97: novi moderationem animi tui et aequitatem, id. de Sen. 1, 1; so id. Agr. 1, 5: ut animi aequitate plebem contineant, Caes. B. G 6, 22; so Nep. Thras. 4: ubi pax evenerat aequitate, Sall. C. 9, 3.
alioquin ‥ exametri regulae legitima ~atis lance carentes ‥ vacillarent
qui ‥ judicaturus esset orbem in ~ate [cf. ]Psalm. ix 9
[Æthelstanus ] ~atis legibus serviens regnum strenue gubernabat
ex ~ate maxima prodita est legalis ista constitutio [sc. magna assisa ]
reservatur juri positivo quod suum est, ita ut ~as stricto juri preferatur
insuper concesserunt de ~ate ‥ quod narrassent ‥ in principale [sic ] placito
in tanta ~ate justiciam exsequebatur
leges ‥ recusant reduci ad ipsam synteresim, ~atis originem
fora ~atis sunt Cancellaria, Curia Requestarum, Concilia in limitibus Walliae et parte Boreali
ecclesiis singulis suam conservetis in omnibus ~atem
ut res Francie ‥ redderet sibi statim ‥ terras in Aquitania de quibus fuerat placitatum et de aliis †~atis [? l. ~atibus ] ‥ faceret sibi justicie complementum
litis contentionem ‥ hujus ~atis prudentia diffiniendo in perpetuum terminavimus
- 1. vlakheid, effenheid [loci];
- 2. gelijkheid, gelijkmatigheid [membrorum];
- 3. m. en zonder animi evenwichtigheid, gelatenheid; ook onverschilligheid;
- 4. rechtsgelijkheid, gelijkheid voor de wet;
- 5. gerechtigheid, billijkheid.
- aequus, uniformity, evenness; with animi, calmness, repose, equability, equanimity: animi in morte, calmness: novi moderationem animi tui et aequitatem: ut animi aequitate plebem contineant, Cs.: mira populiR., indifference.—Equality, equal rights: iniquissima.—Equity, fairness, humanity, kindness: pro aequitate contra ius dicere: belli, in war: iustitia et aequitas, N.: aequitate rem p. curare, moderation, S.: defensionis: condicionum, Cs.
-
…hinc constantia, illinc furor ; hinc honestas, illinc turpitudo ; hinc continentia, illinc libido ; hinc denique aequitas, temperantia, fortitudo, prudentia, virtutes omnes certant cum iniquitate, luxuria, ignavia, temeritate, cum…
Cicero, in Catilinam
-
…Romani amicitiam adpetisse ; cur hunc tam temere quisquam ab officio discessurum iudicaret Sibi quidem persuaderi cognitis suis postulatis atque aequitate condicionum perspecta eum neque suam neque populi Romani gratiam repudiaturum. Quod si furore atque amentia impulsus bellum intulisset ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…imperium facile iis artibus retinetur, quibus initio partum est. Verum ubi pro labore desidia, pro continentia et aequitate lubido atque superbia invasere, fortuna simul cum moribus inmutatur. Ita imperium semper ad optumum quemque a minus bono…
Sallust, Catilina
-
…domi parci, in amicos fideles erant. Duabus his artibus, audacia in bello, ubi pax evenerat, aequitate, seque remque publicam curabant. Quarum rerum ego maxuma documenta haec habeo, quod in bello saepius vindicatum est…
Sallust, Catilina
-
…hoc tempore infirmare conetur qua re invidia remota quam dies mitigavit, oratio mea deprecata est, vestra fides atque aequitas a veritatis disceptatione reiecit, quid est praeterea quod in causa relinquatur versatam esse in iudicio pecuniam constat ; ea…
Cicero, pro Cluentio
-
…etiam aedium. At in lege aedes non appellantur et sunt ceterarum rerum omnium quarum annuus est usus. Valeat aequitas, quae paribus in causis paria iura desiderat. quae autem adsumuntur extrinsecus, ea maxime ex auctoritate ducuntur .…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…significat eum qui in con trariis causis quasi vare positus esse videatur. Sed huic tamen ipsi confugiendum est ad aequitatis locos, ad rerum iudicatarum auctoritatem, ad finem aliquem periculi ; com muneque sit hoc praeceptum, ut cum…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…, non se reputare solum esse nec sibi quodcumque concupierit licere, sed habere in consilio legem, religionem, aequitatem, fidem ; libidinem autem, odium, invidiam, metum cupiditatesque omnis amovere maximique aestimare conscientiam mentis suae quam…
Cicero, pro Cluentio
-
…huius optimi viri dixerim Scaevolae tu libellis aut praeceptis soceri tui causam M. Curi defendisti, non adripuisti patrocinium aequitatis et defensionem testamentorum ac voluntatis mortuorum. Ac mea quidem sententia frequens enim te audivi atque adfui multo maiorem partem…
Cicero, de Oratore
-
…, summa hominum auctoritas pretio superabatur. venit Romam Ligus ; non dubitabat quin, si ipse Verrem convenisset, aequitate causae, auctoritate sua commovere hominem posset. domum ad eum venit, rem demonstrat, quam pridem sibi hereditas…
Cicero, in Verrem