bibo
bibo, to drink
now is the time to drink
- I With acc.
- 1 Of the liquid drunk: per aestatem boves aquam bonam et liquidam bibant semper curato, Cato R. R. 73: jejunus heminam bibito, id. ib. 126: si voles vinum Choum bibere, licebit bibas, id. ib. 48: eapse merum condidicit bibere; foribus dat aquam quam bibant, Plaut. Curc. 1, 3, 4 (161): vicit vinum quod bibi, Ter. Eun. 727: Darius in fugā cum aquam turbidam bibisset, Cic. Tusc. 5, 34, 97: patrono malo suadebat ut mulsum frigidum biberet, id. de Or. 2, 70, 282: viveret, nisi illud (i. e. venenum) bibisset, Quint. 8, 5, 31: bibo aquam, id. 6, 3, 93: cur apud te vinum aetate tuā vetustius bibitur? Sen. Vit. Beat. 17, 2: nisi Hy. mettia mella Falerno Ne biberis diluta, Hor. S. 2, 2, 15: et Veientani bibitur faex crassa rubelli, Mart. 1, 103, 9: lac bibere, to suck, Ov. Am. 3, 10, 22; id. M. 9, 377; 9, 615.—Also nutricem bibere (i. e. lac de nutrice), Ap. Met. 2, 3, 5.—Poet.; Caecubam... Tu bibes uvam (i. e. vinum), Hor. C. 1, 20, 10: in usu radix tantum duabus drachmis bibenda (i. e. sucus radicis), Plin. 25, 6, 30, § 67.—
- 2 Pocula or cyathos bibere.
- α Poet., = vinum (cf. πίνειν κρατῆρας): tristia cum multo pocula felle bibat, Tib. 1, 5, 50: ipse bibebam Sobria suppositā pocula victor aquā, id. 1, 6, 28: plura pocula = plus vini, id. 1, 9, 59; so, nomismata and aera, id. 1, 26, 3.—
- β Of the number of cups drunk at a merry-making: vide quot cyathos bibimus: St. Tot quot digiti sunt tibi in manu, Plaut. Stich. 5, 4, 24 (706).—Esp. of the custom of drinking names, i. e. as many cups as there are letters in a name proposed; the number is frequently expressed by fractional parts of the as (uncia = a cyathus; quincunx = 5 cyathi, etc.): quincunces et sex cyathos bessemque bibamus, Gaius ut fiat, Julius, et Proculus, Mart. 11, 36, 7: crebros ergo licet bibas trientes, id. 1, 106, 8: diluti bibis unciam Falerni, id. v. 3 (cf. with potare: sextantes et deunces, id. 12, 28).—Hence, nomen bibere, Julium, etc., bibere: ut jugulem curas, nomen utrumque bibam, Mart. 8, 57, 26: Laevia sex cyathis, septem Justina bibatur, Quinque Lycas, Lyde quattuor, Ida tribus, id. 1, 71, 1 sq.: Astyanacta bibes, id. 8, 6, 16.—
- 3 Fluvium, undam, pruinas bibere (poet.).
- α = aquam ex flumine bibere: priusquam Pabula gustassent Trojae Xanthumque bibissent, Verg. A. 1, 473: jam crassus torrens bibitur tamen, Stat. Th. 4, 821: puram bibis amnibus undam, Claud. Laud. Herc. 74.—
- β Trop., to arrive at the region of the river: non illum nostri possunt mutare labores, Nec si... Hebrumque bibamus Sithoniasque nives... subeamus (i. e. si Thraciam adeamus), Verg. E. 10, 65: ante... Aut Ararim Parthus bibet, aut Germania Tigrim Quam, etc., sooner will the Parthians come to Germany, or the Germans to the country of the Parthians, id. ib. 1, 63: turbaque Phasiacam Graia bibistis aquam, Ov. H. 12, 10.—Hence,
- γ Qui flumen bibunt, = the inhabitants of the country through which the river passes: qui Tiberim Fabarimque bibunt, Verg. A. 7, 715: qui profundum Danubium bibunt, Hor. C. 4, 15, 21: qui Nilum ex ipso protinus ore bibunt, Mart. 7, 88, 6: populosque bibentes Euphraten, Luc. 8, 213: qui te, Nile, bibit, Claud. Prob. et Olybr. 38.—So of an inland sea: caesamque bibens Maeotin Alanus, Claud. in Rufin. 1, 812.—Of a single person: extremum Tanaim si biberes, Lyce, Hor. C. 3, 10, 1.—Similarly, montium pruinas bibere, of the rivers fed by a mountain range: amniumque... quicunque Odrysias bibunt pruinas, Mart. 10, 7, 2: fluvios qui... Alpinasque bibunt de more pruinas, Claud. Prob. et Olybr. 255.—
- 4 Bibere aquas, to be drowned: neu bibat aequoreas naufragus hostis aquas, Ov. H. 7, 62.—Transf., of ships, to founder, to be wrecked: o utinam... Argo funestas pressa bibisset aquas! Ov. Am. 2, 11, 6.—
- 5 Sanguinem or cruorem bibere.
- α Sanguinem, in a figurative sense, = sanguinem sitire: cujus sanguinem (Antonium) non bibere censeatis? (sitire, animo bibere), Cic. Phil. 11, 5, 10.—
- β Cruorem bibere, to draw blood, to kill: hasta virgineum alte bibit acta cruorem, Verg. A. 11, 803; Claud. in Rufin. 1, 78.—
- 6 Transf. to things other than liquids.
- a Of concrete things: dixit et ardentes avido bibit ore favillas, breathed in, drew in (of the sparks of a funeral pyre), Mart. 1, 42, 5: vigilandae noctes et fuligo lucubrationum bibenda, inhale, Quint. 11, 3, 23.—
- b Figuratively, of abstract things.
- α = cupideaudire, legere: pugnas et exactos tyrannos... bibit aure vulgus, eagerly listens to, Hor. C. 2, 13, 32: incipe: suspensis auribus ista bibam, Prop. 3, 4, 8: hinc ille justitiae haustus bibat, imbibe (by reading) the love of justice, Quint. 12, 2, 31: illa divino fruitur sermone parentis, maternosque bibit mores, Claud. Nupt. Hon. et Mar. 231.—
- β To imbibe, be affected with: infelix Dido, longumque bibebat amorem, Verg. A. 1, 749: totisque novum bibit ossibus ignem, the fire of love, Stat. Ach. 1, 303.—
- γ To draw out, exhaust: nudae illae artes omnem sucum ingenii bibunt, Quint. prooem. 24.—
- c To swallow, i. e. forget: quamquam ego vinum bibo, mandata hau consuevi simul bibere una, Plaut. Pers. 2, 1, 3 (170). —
- 7 Transf., of inanim. subjects, to absorb liquids, draw, imbibe them: id si feceris metreta oleum non bibet, Cato R. R. 100. —So trop.: claudite jam rivos... sat prata biberunt, Verg. E. 3, 111: inriguumque bibant violaria fontem, id. G. 4, 32: quae (terra) bibit humorem, absorbs moisture, id. ib. 2, 218: amphora fumum bibere instituta, Hor. C. 3, 8, 11: mista bibunt molles lacrimis unguenta favillae, Ov. F. 3, 561: tunc bibit irriguus fertilis hortus aquas, Tib. 2, 1, 44: lanarum nigrae nullum colorem bibunt, take no color, Plin. 8, 48, 73, § 193; so, candorem (i. e. colorem candidum) bibere, id. 31, 11, 47, § 123: arcus bibit (aquas) and nubes bibunt (aquas), the rainbow, the clouds draw water (according to a popular belief among the ancients): cur bibit arcus aquas? Prop. 3, 5 (4, 4), 32: et bibit ingens Arcus, Verg. G. 1, 380.—And, jestingly, of an old woman given to drink: ecce autem, bibit arcus; hercle, credo, hodie pluet, Plaut. Curc. 1, 2, 39 (134) (44): unde aures nubesque bibunt atque imbrifer arcus, Stat. Th. 9, 405.—So with object understood: bibite, festivae fores, with reference to the wine spilled, Plaut. Curc. 1, 1, 88 (88): palma toto anno bibere amat, i. e. aquam, Plin. 13, 4, 7, § 28.—
- II Absol. (the obj. acc. understood).
- a Sc. aquam: nec sitis est exstincta priusquam vita bibendo (of those seized by the plague), Ov. M. 7, 569.—
- b Of liquids in general: numquam sitiens biberat, Cic. Tusc. 5, 34, 97: edendi mihi erit bibendique finis desideria naturae restinguere, Sen. Vit. Beat. 20, 5: ut nec bibant sine ambitione, nec edant, id. ib. 12, 5: conducit inter cibos bibere, Plin. 23, 1, 23, § 41: vino debemus homines quod soli animalium non sitientes bibimus, id. 23, 1, 23, § 42.—
- c Esp. of wine: es, bibe, animo obsequere mecum, Plaut. Mil. 3, 1, 82 (677): quamquam illud est dulce, esse et bibere, id. Trin. 2, 1, 37 (259): jam diu factum postquam bibimus: nimis diu sicci sumus, id. Pers. 5, 2, 45 (821); id. Poen. 4, 2, 13 (835): decet luxuriosum bibendo mori, Quint. 8, 5, 23: ut jejuni biberent, Plin. 14, 28 med.—Pass. impers. bibitur, they drink, he drinks, people drink: dies noctisque estur, bibitur, Plaut. Most. 1, 3, 78 (234): ab tertiā horā bibebatur, ludebatur, vomebatur, Cic. Phil. 2, 41, 104: bibitur usque eo dum de solio ministretur, id. Pis. 27, 67.—
- III With adverbs or adverbial phrases.
- a Of manner: jucundius bibere, Cic. Tusc. 5, 34, 97; id. Att. 13, 52, 1: large, Plin. 10, 34, 52, § 105: fit invitatio ut Graeco more biberetur, i. e. propinando, Cic. Verr. 2, 1, 26, § 66.—
- b With num. adv. denoting the number of cups: jam bis bibisse oportuit, Plaut. Bacch. 4, 3, 122 (733): sic ago, semel bibo, id. Rud. 3, 6, 46 (884): plus quam deciens, Sextiliane, bibis, Mart. 1, 26, 10: quare bis deciens, Sextiliane bibis? id. 1, 11, 2.—
- IV With abl. or prep. and abl.
- 1 Of the liquid, river, etc.: de eo vino... bibito ante cenam, Cato R. R. 114: a fonte bibatur... an lacu, Mart. 9, 99, 9: ab amne, id. 12, 11: ex aquā, Prop. 2, 30, 32: ex fonte, id. 4, 4, 14.—
- 2 Of the vessel.
- α Abl.: gemmā, i. e. poculo ex gemmā facto, Verg. G. 2, 506: caelato = e poculo caelato, Juv. 12, 47: conchā, id. 6, 304: fictilibus, id. 10, 25: testā, Mart. 3, 82, 3: vitro, id. 1, 37, 2; 4, 85, 1: ossibus humanorum capitum, Plin. 7, 2, 2, § 12.—And bibere understood: poscunt majoribus poculis, i. e. bibi, Cic. Verr. 2, 1, 26, § 66.—
- β With ex: ex solido auro, L. Varius ap. Macr. 6, 1: e gemmā, Prop. 3, 3, 26.—
- γ With in: hac licet in gemmā bibas, Mart. 14, 120: in Priami calathis, id. 8, 6, 16: in auro, Sen. Thyest. 453: in argento potorio, Dig. 34, 12, 21: in ossibus capitum, Flor. 3, 4, 2.—
- V Particular phrases.
- 1 Bibe si bibis = bibe nunc, si omnino bibere vis, a formula urging to drink, Plaut. Stich. 5, 4, 33 (715); 5, 4, 51 (733) (cf.: age, si quid agis, id. ib. 5, 4, 35 (717)).—
- 2 Dare bibere, to give to drink, a Grecism, perh. only in the foll. passages: date illi biber, Titin ap. Charis. p. 99 P. (Com. Rel. v. 78 Rib.): jubebat biber dari, Fann. Ann. ib: bibere da usque plenis cantharis, Plaut. Pers. 5, 2, 40 (816) (45): quod jussi ei dari bibere, Ter. And. 484; cf.: ut Jovi bibere ministraret, Cic. Tusc. 1, 26, 65: ut bibere sibi juberet dari, Liv. 40, 47, 5: cf.: dare with subj.: tum vos date bibat tibicini, Plaut. Stich. 5, 5, 16 (757).—And with rel. and subj.: nimium dabat quod biberem, Plaut. Cist. 1, 1, 19 (19): dat aquam quam bibant, id. Curc. 1, 3, 4 (161).—
- 3 Prov.: aut bibat aut abeat, taken from the Greek banquets, in which the chairman (arbiter bibendi, Hor. C. 2, 7, 25) could demand unconditional submission to the drinking laws ( πῖθι, ἢ ἄπιθι), Cic. Tusc. 5, 41, 118.
- a tippler, drunkard, Firm. Math. 5, 4 fin.—
- II Esp., a kind of worm bred in wine, Afran. ap. Isid. Orig. 12, 8, 16 (Com. Rel. v. 406 Rib.; al. bibiones).
potum quoque petens, quoniam non magis epulo quam ~o sum
a drynker , bibax, bibio, ~o
➳ inf. arch. biber ; Titin. 78 ; Cato Orig. 121 ; Fann. H. 2 || les formes bibitum, bibiturus, bibitus ne se trouvent quʼà partir du IIIe s. apr. J.-C.
- 1. drinken; ➤ dare ~ te drinken geven; ~ ex fonte; ~ ab amne; ~ (e) gemma uit een met edelstenen versierde beker; ~ (ex) auro; ~ cava manu;
- 2. zuipen, hijsen; ➤ ab hora tertia bibebatur; in lucem ~ tot het dag wordt; Graeco more ~ een toost op iem. uitbrengen;
- 3. (poët.; postklass.) (metaf.) opzuigen, tot zich trekken, in zich opnemen; ➤ pugnas aure ~ gretig luisteren naar; hortus aquas bibit; arcus bibit de regenboog trekt het water tot zich; hasta bibit cruorem.
飲。浸。吸水。— aure 留神而聽。— cyathos 飲數盃。— ex una aqua 飲一様水。— mandata 飲酒忘人命令。— nomen ejus 飲如其名字數之多杯以賀人。— mores maternos 習家俗。— amorem 溺愛。 — colorem 浸顔色。Sat prata biberunt 諸田灌漑已足。足矣。
Suggest a Translation
See an image
- BI-, to drink: vinum, T.: mella diluta, H.: lac, to suck, O.: gemmā, from a jewelled cup, V.: caelato (sc. poculo), Iu.: Quod iussi ei dari bibere, to be given her to drink, T.: ut bibere sibi iuberet dari, L.: Iovi bibere ministrare: sitis exstincta bibendo, O.: ab tertiā horā bibebatur: Graeco more (i. e. propinando): Xanthum, i. e. water from, V.: Caecubam uvam (i. e. vinum), H.—Prov.: aut bibat aut abeat (at a feast). —With the name of a river, to visit, reach, frequent, dwell in the region of: si Hebrum bibamus, V.: Ararim Parthus bibet, i. e. the Parthians will come to Germany, V.: Extremum Tanain si biberes, Lyce, H.— Bibere aquas, i. e. to be drowned, O.— Meton., to take in, absorb, imbibe: sat prata biberunt, have been watered, V.: (terra) bibit umorem, absorbs moisture, V.: Amphora fumum bibere instituta, H.—Of the rainbow: bibit ingens arcus, V.— Fig., to receive, take in, drink in: longum amorem, V.: Pugnas bibit aure, H.: animo sanguinem, thirst for: Hasta bibit cruorem, drew, V.
-
…in visceribus rei publicae. Vt saepe homines aegri morbo gravi, cum aestu febrique iactantur, si aquam gelidam biberunt, primo relevari videntur, deinde multo gravius vehementiusque adflictantur, sic hic morbus qui est in re publica relevatus…
Cicero, in Catilinam
-
…error ; et quodcumque voles, una sit ista tibi. Tu licet abiectus Tiberina molliter unda Lesbia Mentoreo vina bibas opere, et modo tam celeres mireris currere lintres et modo tam tardas funibus ire ratis ; et nemus omne…
Propertius, Elegies
-
…insane meos sentire furores infelix, properas ultima nosse mala, et miser ignotos vestigia ferre per ignis, et bibere e tota toxica Thessalia. non est illa vagis similis collata puellis molliter irasci non solet illa tibi. quod…
Propertius, Elegies
-
…vicinus, hospes, procurator arcebit. at quam multos dies in ea villa turpissime es perbacchatus ab hora tertia bibebatur, ludebatur, vomebatur. O tecta ipsa misera, quam dispari domino quamquam quo modo iste dominus sed tamen…
Cicero, Philippicae
-
…et vinum a propola atque de cupa ; Graeci stipati quini in lectis, saepe plures ; ipse solus ; bibitur usque eo dum de dolio ministretur. Vbi galli cantum audivit, avum suum revixisse putat ; mensam tolli iubet…
Cicero, in Pisonem
-
…Darius in fuga cum aquam turbidam et cadaveribus inquinatam bibisset, negavit umquam se bibisse iucundius. numquam videlicet sitiens biberat. nec esuriens Ptolomaeus ederat ; cui cum peragranti Aegyptum comitibus non consecutis cibarius in casa panis datus esset ,…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…pocula ministrante laetari arbitror, nec Homerum audio, qui Ganymeden ab dis raptum ait propter formam, ut Iovi bibere ministraret ; non iusta causa, cur Laomedonti tanta fieret iniuria. fingebat haec Homerus et humana ad deos transferebat…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…audivit de Mamurra, vultum non mutavit. unctus est, accubuit. ἐμετικὴν agebat. itaque et edit et bibit ἀδεῶς et iucunde, opipare sane et apparate nec id solum sed bene cocto et condito sermone bono et ,…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…, quem gurgitem, quam voraginem quid eum non sorbere animo, quid non haurire cogitatione, cuius sanguinem non bibere censetis, in cuius possessiones atque fortunas non impudentissimos oculos spe et mente defigere quid Censorinum qui se verbo praetorem…
Cicero, Philippicae
-
…Ergo in eadem voluptate eum, qui alteri misceat mulsum ipse non sitiens, et eum, qui illud sitiens bibat Tum ille Finem, inquit, interrogandi, si videtur, quod quidem ego a principio ita me malle dixeram…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum