caligo
caligo, a thick air, mist, vapor, fog
caligo2, to steam, reek, darken
- a thick atmosphere, a mist, vapor, fog (mostly poet. or in post-Aug. prose): suffundere caelum caligine, Lucr. 6, 479; 6, 461; 6, 92: (ignis) piceă crassus caligine, Verg. G. 2, 309; cf. id. A. 9, 36; Liv. 29, 27, 7: densa caligo occaecaverat diem, id. 33, 7, 2; cf. Suet. Ner. 19: fumidam a terră exhalari caliginem, Plin. 2, 42, 42, § 111: caligo aestuosa, Col. 11, 2, 53 (for which, id. 11, 2, 57: nebulosus aestus): pruinae et caligo, id. 3, 2, 4; cf. Pall. Febr. 9, 2.—Also in plur.: inter caligines, Col. 3, 1, 7.—Hence,
- II Transf.
- A (Causa pro effectu.) Darkness, obscurity, gloom (produced by mist, fog, etc.; freq. with tenebrae; class. in prose and poetry): mi ob oculos caligo obstitit, Plaut. Mil. 2, 4, 51 (404): cum altitudo caliginem oculis obfudisset, i. e. had caused dizziness, Liv. 26, 45, 3: erat in tantā calligine major usus aurium quam oculorum, id. 22, 5, 3 Weissenb.: noctem insequentem eadem calligo obtinuit; sole orto est discussa, id. 29, 27, 7: nox terram caligine texit, Lucr. 6, 853; 5, 649: caeca noctis, id. 4, 457: caecae umbra, id. 3, 305; cf. Verg. A. 3, 203: quam simul agnorunt inter caliginis umbras, Ov. M. 4, 455: ara obscurā caligine tecta, Cic. Arat. 194.—With tenebrae, Cic. Agr. 2, 17, 44; Curt. 9, 4, 18; Lampr. Comm. 16.—In later writers also with a gen.: caligo tenebrarum, Quint. Decl. 18, 7; cf. Sen. Agam. 472 Heins.; and inversely: tenebris illunae caliginis impeditus, Ap. Met. 9, 33, 2.—
- B Trop.
- 1 In gen., mental blindness, dulness of perception: quod videbam equidem, sed quasi per caliginem: praestrinxerat aciem animi D. Bruti salus, Cic. Phil. 12, 2, 3; so id. Fin. 5, 15, 43: adhuc tamen per caliginem video, Plin. Ep. 5, 8, 8: caecā mentem caligine consitus, * Cat. 64, 207: Augustus... omnibus omnium gentium viris magnitudine suā inducturus caliginem, to throw into the shade, Vell. 2, 37, 1. —
- 2 Of dark, difficult circumstances, calamity, affliction, gloom: vide nunc caliginem temporum illorum, Cic. Planc. 40, 96: superioris anni, id. post Red. in Sen. 3, 5: an qui etesiis, qui per cursum rectum regnum tenere non potuerunt, nunc caecis tenebris et caligine se Alexandriam perventuros arbitrati sunt? id. Agr. 2, 17, 44: illa omnis pecunia latuit in illā caligine ac tenebris, quae totam rem publicam tum occuparant, id. Verr. 2, 3, 76, § 177: ecce illa tempestas, caligo bonorum, tenebrae rei publicae, id. Prov. Cons. 18, 43: tantum caliginis, tantum perturbationis offusum, Plin. Ep. 3, 9, 16: quaedam scelerum offusa caligo, Quint. 9, 3, 47.—
- C In medic. lang., as a disease of the eyes, dim-sightedness, weakness of the eyes, Cels. 6, 6, n. 32; Plin. 20, 7, 26, § 61; 20, 23, 95, § 254; 25, 13, 92, § 144; 32, 9, 31, § 97; 34, 11, 27, § 114; Scrib. Comp. 179.
- To emit vapor or steam, to steam, reek: amnes aestate vaporatis, hieme frigidis nebulis caligent, Col. 1, 5, 4: aram tenui caligans vestiet umbrā, Cic. Arat. 205 (449); cf.: omnem quae nunc Mortalis hebetat visus tibi et umida circum Caligat, nubem eripiam, Verg. A. 2, 606.—
- B Transf.
- 1 To be involved in darkness, to be dark, gloomy: caligare oculos, darkness covers the eyes, Lucr. 3, 157; Verg. G. 4, 468; Stat. Th. 1, 95. —
- 2 Poet.: altae caligantesque fenestrae, dizzy, Juv. 6, 31.—
- II Trop., of the understanding, to be blind, to be surrounded by darkness, to grope about: orbatae caligant vela carinae, Stat. S. 5, 3, 238: caligare ad pervidendum, Sen. Vit. Beat. 1, 1: virtus inhorrescit ad subita, et caligabit, si, etc., id. Ep. 57, 4; Plin. 30, 1, 1, § 2; Quint. Decl. 18 fin.: rex caligare alto in solio, nec pondera regni posse pati, Sil. 14, 88.—Prov.: caligare in sole, to grope in broad daylight, Quint. 1, 2, 19.—
- B In medic. lang., of the eyes, to suffer from weakness, be weak, Cels. 6, 6, 32; Plin. 20, 22, 87, § 239; cf. id. 11, 37, 54, § 147.—Transf., of the person, to be dim-sighted: caligans Thyestes, Mart. 10, 4, 1; Scrib. Comp. 184.
pro v caligin’ ferreis, xxxv s.
caecatus caligine / velud furva fuligine
exueret mundum ut furva caligine Christus
~o,dimnes
~ini perpetuae noctis
mors est discrimen hujus caliginis atque / lucis
ardet ibidem calcem, ita quod per fumum et ~inem arbores ‥ siccantur
tota ambiguitatis ~ine depulsa cognosce
iterum ~ine operior
rogitant ‥ / quod caligo rei clarificetur eis
sub aliquo colore seu excusacionis vel subtilitatis ~ine
doloris sive ~inis incommodum ab oculis amoverent
mala cephalia i. ~o
- 1. (Verg.) donker, duister zijn, in duisternis gehuld zijn; ➤ caligans nigra formidine lucus;
- 2. (postklass.) (metaf.) door duisternis omgeven zijn, in het duister tasten, blind zijn (voor: ad);
- 3. caligant oculi (Lucr.) het wordt zwart voor de ogen;
- 4. (Juv.) duizelig zijn; ➤ caligantes fenestrae.
- 1. nevel, damp, rook [densa; nigra stofwolk; picea rookwolk];
- 2. duisternis;
- 3. duizeligheid; ➤ oculis alcis caliginem offundere iem. duizelig maken;
- 4. geestelijke blindheid, onzekerheid, verwarring.
目瞎 漸暗。霧。— in sole 白日不見。Caligant amnes 霧氣盖河。Fenestrae caligantes 高窗昏迷人眼。
Suggest a Translation
See an image
Quia Saraceni de tertio ramo(Nili,) qui Rasith dicitur, per Caliginem unum, id est, alveum, quo terram rigant, galeas ad ramum Damiatæ induxerant.
- 2 CAL-, a thick air, mist, vapor, fog: picea, V.: atra, V.: noctem eadem caligo obtinuit (i. e. nebula), L.: Boreas caligine tectus, i. e. dust and clouds, O.—Meton., darkness. obscurity, gloom: cum altitudo caliginem oculis obfudisset, i. e. had caused dizziness, L.: in tantā caligine, L.: obscura: caeca, V.: inter caliginis umbras, O.: caligo ac tenebrae, Cu.: quod videbam ... quasi per caliginem.—Mental darkness, confusion, ignorance: illa, quam dixi: caecā mentem caligine consitus, Ct. — Calamity, affliction, gloom: caligo bonorum, tenebrae rei p.
- 1 caligo, to steam, reek, darken: caligans (Centaurus): (nubes) umida circum Caligat, V.—Meton., to be dark, gloomy: caligans nigrā formidine lucus, V.: altae caligantesque fenestrae, dizzy, Iu.
-
…. Ne fuge me fugiebat enim. Iam pascua Lernae consitaque arboribus Lyrcea reliquerat arva, cum deus inducta latas caligine terras occuluit tenuitque fugam rapuitque pudorem. Interea medios Iuno despexit in agros et noctis faciem nebulas fecisse volucres sub…
Ovid, Metamorphoses
-
…secutus per ramos victor perque alta cacumina regnat et totum involvit flammis nemus et ruit atram ad caelum picea crassus caligine nubem, praesertim si tempestas a vertice silvis incubuit glomeratque ferens incendia ventus. Hoc ubi, non a stirpe…
Vergil, Georgics
-
…, loca nocte tacentia late, sit mihi fas audita loqui ; sit numine vestro pandere res alta terra et caligine mersas Ibant obscuri sola sub nocte per umbram, perque domos Ditis vacuas et inania regna quale per incertam lunam…
Vergil, Aeneid
-
…claudit in antris et quaecumque fugant inductas flamina nubes emittitque Notum. Madidis Notus evolat alis, terribilem picea tectus caligine vultum barba gravis nimbis, canis fluit unda capillis ; fronte sedent nebulae, rorant pennaeque sinusque. Utque manu…
Ovid, Metamorphoses
-
…malui ; vos fortasse consumptum istum cruciatu aut demersum fluctibus audire malletis. perturbatio istum mentis et quaedam scelerum offusa caligo et ardentes Furiarum faces excitaverunt. quem enim iste in scopulum non incidit, quod in telum non inruit quid…
Cicero, in Pisonem
-
…quam vereri deberet, etiamsi minus percipere potuisset sed, ut opinor, hic error et haec indoctorum animis offusa caligo est, quod tam longe retro respicere non possunt nec eos, a quibus vita hominum instructa primis sit ,…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…uno vel maxime cum vetustas tum amicitia, cum mei fratris conlegia tum rei publicae causa sociarat. vide nunc caliginem temporum illorum. Cum ipsa paene insula mihi sese obviam ferre vellet, praetor ille, eiusdem tribuni pl .…
Cicero, pro Plancio
-
…verendum ne mea superbia in illius liberalitate quam ne illius iniuria in nostra amicitia reprendatur. ecce illa tempestas, caligo bonorum et subita atque improvisa formido, tenebrae rei publicae, ruina atque incendium civitatis, terror iniectus Caesari de…
Cicero, de Provinciis Consularibus
-
…nisi insipientis perseverare in errore. posteriores enim cogitationes, ut aiunt, sapientiores solent esse. discussa est illa caligo quam paulo ante dixi ; diluxit, patet, videmus omnia, neque per nos solum, sed admonemur a…
Cicero, Philippicae
-
…sumptum exercitus consularis, vidimus paucis post mensibus et exercitum et consulem spoliatum ; illa omnis pecunia latuit in illa caligine ac tenebris quae totam rem publicam tum occuparant. iterum gessit hereditariam quaesturam, cum a Dolabella magnam pecuniam avertit…
Cicero, in Verrem