communicare

1 communicare [CL] 1 to impart, give a share in: a (property); b (information or ideas). a 1166 homines faciunt iiij milites in communi in servitium domini regis, ita quod tota terra abbatie ~ata est cum eis per hidas ad predictum servitium faciendum RBExch 371; Peckham QA 4 (v. communicativus a); 1312 que summa est per medium ~anda cum rege (Lit. Collectorum Apostol.) EHR XLI 356; 1552 ordinariis licebit ‥ discretis viris ‥ catechismi exemplaria †~ari [? l. ~are], et iis potissimum qui videbuntur potius suae instructionis causa quam curiositatis ‥ eadem expetere Conc. Scot. II 137.  b ea quae vos vera et optima credebatis nobis quoque ~are desiderastis Bede HE I 25 (cf. ib. V 22: scientiam divinae cognitionis ‥ populis Anglorum ~are); s1258 ~ato super hoc consilio, eisdem restitit M. Par. Maj. V 718; sub pena amissionis libri ‥ si aliquod scriptum factum apud nos aliis ~etur Bacon Tert. 13; s1345 timore reservacionis apostolice eis ~ate ‥ informati Ad. Mur. 171; 1421 (v. communicatio 1). 2 to participate, have a share (in): a (w. in); b (w. acc. or dat); c (log., of individual in relation to species); d (theol., of properties in divine person); e (fig., absol,). a sunt ‥ quedam genera causarum ‥ in quarum emendationibus rex particulariter ~at (Leg. Hen. 21) GAS 560; 1260 quod omnes ‥ ~are permittas in victualibus et aliis mercandisis Cl 31; qui non resistit injuriam facienti, eidem ~at in crimine Ockham Dial. 543.  b c1122 illius ‥ cupio passionibus ‥ ~are [cf. I Petr. iv 13] cujus ~o carni et sanguini Osb. Clar. Ep. 3; 1184 ut tante ~arent exultationi (Lit. Episcoporum) Diceto YH 23; 1187 ut adversa ~ent (v. coafflictus); 1189 ~are construendo communem murum inter ipsos MGL I 329; 1229 omnes hii ‥ qui ~averunt libertatibus quas concessimus eisdem civibus (Norwich) BBC 138; 1256 singuli mercatores ~antes libertatibus suis et mercandisis (Ch. Regis) Rec. Norw. I 17; debet penitens ‥ atendere ut aliorum afflictionibus ~et Kilwardby Jejun. 172; scienter damnato ~avit facinori Ockham Dial. †441 (443); ut omnes quodammodo ~ent principatu[i] Ib. 798.  c homo est species humana secundum communicacionem qua ~atur cuilibet individuo illius speciei (Wycl. Conf.) Speculum VIII 506; homo albus, equus albus, eo quod conveniunt in albedine secundum quam sunt similes, dicuntur ejusdem speciei, non simpliciter sed per accidens secundum id accidens in quo ~ant Paul. Angl. ASP 1550.  d ad hoc est unio naturarum ut hypostasis constans ex utraque per se ‥ ~et proprietates utriusque Hales Qu. 198.  e 1311 ratum et gratum habentes ‥ quicquid ‥ procuratores nostri ‥ duxerint nomine nostro ‥, justicia ~ante, faciendum Reg. Aberbr. I 280. 3 to have or exercise right of common; cf. communare. b to put (beasts) on common pasture. c1225 concessit ‥ Galfrido ‥ omnia dominica averia hospicii sui ad ~andum in prato suo ‥ postquam vestura fuerit asportata Cart. Boarstall 34; c1230 quandam pasturam ‥ liberam habere debet dominus ad oves proprias, nec alii ibidem ~are debent Doc. Bec 49; 1233 semper ~averunt ille due ville horn underhorn CurR XV 814; 1270 extra clausa eorum habent terras in communi, ubi vicini ~ant omnibus horis anni CourtR Hales 17; 1279 intraverunt forestam ad †communitandum ibidem PQW 195a (cf. ib. 196a: clausum ‥ ubi nullus comunicare debet); 1353 omnes custumarii predicti in bondagio debent ~are cum omnimodis animalibus et pecoribus suis pascendo illa omni tempore anni in omnimodis viis dicti manerii (Cust. Bradford, Som) SelCReq 126; 1433 communam pasture pro bestiis suis tempore ~andi ‥ habere clamaverunt Rec. Leic. II 246.  b 1310 salva mihi communia pasture ad xvj boves ~andos in ‥ foresta FormA 384. 4 to associate, have social intercourse or dealings (with): a (w. dat); b (w. cum). c to have sexual intercourse (with). d to combine, conspire (with) for a purpose. e to converse, consult or correspond (with). f (w. dat. or absol.) to be associated, have something in common, accord (with). a qui ~averit a suo abate excommunicato Gildas Pen. 12; cum ‥ moris sit Brettonum fidem ‥ Anglorum pro nihil habere neque in aliquo eis magis ~are quam paganis Bede HE II 20; ecclesia Christi alios mortuos a suae communionis consortio non repellit, nisi eos tantum quibus viventibus canonica censura ~are contempsit Lanfr. Ep. 15. 523A; 1103 nec accipientibus de manu vestra investituras ecclesiarum ‥ audeo ~are Anselm (Ep. 308) IV 231; non debebant pagani Christianis ~are nec intromitti G. Mon. IV 13; s1189 eo quod auderent excommunicatis domini pape et malefactoribus suis ~are Gerv. Cant. I 458; mandans fratribus ne ei ~arent G. Cold. Durh. 16; 1220 quatinus ‥ eis in nullo decetero ~etis donec ‥ nobis de contemptu satisfecerint Pat 257; Anastasii pape ‥ qui ~avit hereticis Ockham Pol. I 296; illi cui catholici ‥ †~ari [? l. ~are] non debent Id. Dial. 938; [bonus rex] superbo oculo et insaciabili †corde [? l. cordi] non ~et [? cf. Sirach xiii 1] Plusc. VII 18.  b s1272 mercatores extraneos ‥ qui ~averunt cum aliquibus de potestate comitisse Flandrie vel vendendo vel emendo vel mutuando Leg. Ant. Lond. 143; nemo potest esse ex catholicis episcopis nisi cum ecclesia Romana ~et Ockham Dial. 482; 13‥ ~antes cum excommunicato Conc. Scot. II 72.  c sanctum et immaculatum Sergium esse, nunquam illum mulieri ~asse W. Malm. GP V 219.  d 786 in necem regis nemo ~are audeat Ep. Alcuin. 3 p. 24 (= Conc. HS 454); 1209 omnes ‥ qui ‥ bestias ceperunt in ‥ Brewode ‥ ~ent cum predictis militibus et hominibus ad predictum finem SelPlForest 10.  e 1324 suadet racio sacre religionis professores ab invicem distantes litteris consolatoriis invicem ~are Lit. Cant. I 124; 1447 terrario pro expensis suis in com. Ebor’ ad ~andum cum domino episcopo pro resignacione domini J. W. Ac. Durh. 631; 1519 habent monere ~antes seu fabulantes tempore divini servicii ut †desistent Fabr. York 271.  f sanctitati morum ~abat severitatis animositas W. Malm. GR II 155; J. Blund An. 165 (v. commensurare 1a); naturalis philosophia in multis ~at logice et in aliis contradicit crudeliter Bacon Min. 326. 5 to receive, or partake of, holy communion: a (absol); b (w. dat. or abl); c (w. acc); d (refl.). e (pr. ppl. as sb.) communicant. a qui iij Dominicis non ~averint, excommunicentur Theod. Pen. I xii 1; cum ad communionem venerint, antequam ~ent interroget eos sacerdos (Jud. Dei) GAS 401; in primitiva ecclesia omnes omni die ~abant Gir. GE I 9; c1218 ter in anno ~are laici moneantur, in Pascha, in Nathali, in Pentecoste Conc. Syn. 72; a1260 calices quibus infirmi ~ant ‥ mundi custodiantur, ut devotius ~ent egrotantes Ib. 640; idem judicium [abstinencie] damus juvenibus ordinum inferiorum qui infra octo dies non ~ant Cust. Cant. 152; 1451 fratres non sacerdotes de quindena in quindenam semper ~ent in missa conventuali (Abbr. Stat.) Mon. Francisc. II 94.  b ~ent omnes sacrificiis caelestibus Bede HE IV 14 p. 235; c798 ut ‥ ad salutem sanctificationis ~et corpore et sanguine Domini nostri Jesu Christi Alcuin Ep. 138; s1066 Normanni ‥ mane dominico corpore [Eul. Hist. III 37: corpori] ~averunt W. Malm. GR III 242; cum ‥ abbas et ministri sui sacris mysteriis ~assent Croyl. 22.  c offerens Deo munera et ~ans sacramentum dominicum Aldh. VirgP 25.  d Odington 217 (v. communio 6b).  e 1575 magna multitudo populi et ~ancium Pat 1128 m. 12. 6 to housel, administer holy communion (to): a (w. person as obj); b (absol); c (w. wine as obj.). a modo ~andi sunt de sacrificio Egb. Pont. rub. 7; cum omni congregatione eant visitandum infirmum ‥; demum ~etur RegulC 65; populum ~are verbo et sacramento Christi Adel. Blandin. Dunst. 10; abluto prius ore ejus, ~etur infirmus, nisi forte ipsa die ~atus sit Lanfr. Const. 181; sacerdos ‥ ~et illos quos vult in aquam mittere (Jud. Dei) GAS 402; sic ~atum et fide atque consolatione Spiritus Sancti repletum dimisit in pace J. Ford Wulf. 17; non celebrabit missam neque ~abitur ‥ quousque absolvatur Cust. Westm. 193; s1313 H. imperator ‥ in calice per venenum reconditum sub ungula Fratris Predicatoris ipsum ~antis impocionatus fuit Meaux II app. 390; 1319 comitissa ‥ fecit se ~ari per ipsum fratrem W. ad hoc faciendum revestitum (RParl) DocExch 22; 1338 confessus et ~atus est et tunc moriebatur SelCCoron 58; 1368 j mappa ad †communitendum parochianos Invent. Norw. 102; 1447 non erat confessus nec ratus a suo proprio curato Eng. Clergy 229; to howsylle, ~are CathA.  b accedat sacerdos ad altare et ~et (Jud. Dei) GAS 402; quando alicui imponitur silentium ‥, missam celebrare aut ~are vel circa altare ministrare ‥ non debet Cust. Westm. 194; post pacem datam, dum sacerdos ~at [ME: hwon pe preost sacreð] AncrR 14.  c in illa aecclesia stat in altare unum [sic] de vj hydriis quas Dominus jusserat implere aqua, et in vinum versae sunt [John ii] et de illo ~averunt vinum Hugeb. Will. 4.

2 communicare v. commutare(1e)