communis
communis, common, general, universal, public
he shares all things with his mistress
commūnis, e: (adj.), shared together; common, 2.573; public, 11.435.
com-mūnis (comoinis, S. C. de Bacch.), e, adj. [con and root mu-, to bind; Sanscr. mav-; cf.: immunis, munus, moenia], that is common to several or to all, common, general, universal, public (opp. proprius, that belongs to one: quod commune cum alio est, desinet esse proprium, Quint. 7, 3, 24; cf. id. 2, 4, 40; 7, 1, 28; 8, 5, 6; 10, 1, 16; 12, 10, 42; 12, 3, 7; v. also the foll.; freq. in all periods and every species of composition); constr. with cum, dat., inter se, or absol.
- I Prop.: vetus verbum hoc quidem est: Communia esse amicorum inter se omnia, Ter. Ad. 804: vinea vulpibus et hominibus, Varr. R. R. 1, 8, 5: sepulcrum Asiae Europaeque Troja, Cat. 68, 89: is fit ei cum Roscio communis, Cic. Rosc. Com. 10, 27; cf.: alterum nobis cum dis, alterum cum beluis commune est, Sall. C. 1, 2; Nep. Timol. 1, 4.—Esp. freq. in the formula aliquid cum aliquo commune habere: vetustas habet aliquid commune cum multis, amor non habet, Cic. Fam. 11, 27, 2: cum rerum naturā... quid habere potest commune... gallinaceum fel, id. Div. 2, 12, 29: controversia. quae communes minime cum aliis quaestiones habet, Quint. 5, 10, 110: illum... nihil vobiscum commune habentem, Sen. Const. 15, 2: sciat, se nihil mecum habere commune, id. Ben. 7, 12, 2: omnia cum amico communia habebit, qui multa cum homine, id. Ep. 48, 3; 74, 17; id. Q. N. 2, 37, 2: nec habet (pecudum natura) quidquam commune cum caelo, Lact. de Ira Dei, 7, 4; 8, 3; Ap. Deo Socr. 13; Varr. R. R. 3, 2, 9; Sen. Contr. 1, 1, 25, B: vitium commune omnium est, Ter. Ad. 953; cf. Cic. Sen. 11, 35; Lucr. 5, 260; 3, 326; 5, 555: communis imperii (i. e. Romani) fines, Cic. Balb. 5, 13; cf. libertas, id. Sest. 1, 1: salus, id. ib. 6, 15: utilitas, Nep. Alcib. 4, 6: mors, natural, Eutr. 7, 8: verba, i. e. prose, Claud. Epig. 81, 3: jus gentium, Nep. Them. 7, 4 et saep.: vitae ignarus, ignorant of life, i. e. of the customs of society, Cic. Phil. 2, 4, 7; cf.: sensu caret, of a sense of propriety, Hor. S. 1, 3, 66 Heind.; cf.: sit in beneficio sensus communis, Sen. Ben. 1, 12, 3; id. Ep. 5, 4; 105, 3; Quint. 1, 2, 20; cf. also: communium litterarum et politioris humanitatis expers, Cic. de Or. 2, 17, 72: communis locus, euphem., the lower world, Plaut. Cas. prol. 19; and for a brothel, Sen. Contr. 1, 2, p. 83 Bip.—In plur.: loca, public places, Cic. Verr. 2, 2, 46, § 112; id. Fam. 13, 11, 1; but loci, in philos. lang., a commonplace, common topic, id. de Or. 3, 27, 106; id. Or. 36, 126; Quint. 2, 1, 9; 2, 1, 11; 5, 1, 3; 5, 12, 15; v. locus.—
- B Subst.: commūne, is, n., that which is common.
- 1 In gen., plur.: ut communibus pro communibus utatur, privatis ut suis, Cic. Off. 1, 7, 20: paucis ostendi gemis et communia laudas, publicity, Hor. Ep. 1, 20, 4; Ov. M. 13, 271.—In sing.: de communi aliquid consequi, Dig. 17, 2, 52; so Paul. Sent. 1, 18, § 3: jus communi dividundo, Cic. Fam. 7, 12, 2; cf. Gai Inst. 4, 42; Dig. 2, 1, 11, § 2 al.—
- 2 Esp. = τὸ κοινόν, a community, state: commune Latium, Cinc. ap. Fest. p. 241, 18 Müll.: Commune Milyadum, Cic. Verr. 2, 1, 38, § 95: Siciliae, id. ib. 2, 2, 46, § 114; 2, 2, 59, § 145; 2, 2, 63, § 154: gentis Pelasgae, Ov. M. 12, 7; cf.: communis Graecia, id. ib. 13, 199; and: res communis = respublica, Sisenn. ap. Non. p. 522, 17.—
- b In commune.
- α For common use, for all, for a common object, end, advantage, etc.: metuere, Plaut. As. 2, 2, 20 (276): consulere, Ter. And. 548; Tac. A. 12, 5: conferre, Cic. Quint. 3, 12; id. Inv. 2, 3, 8: vocare honores, i. e. to bestow equally upon patricians and plebeians, Liv. 6, 40, 18: profutura, Quint. 6, 1, 7: laborare (apes), id. 5, 11, 24.—Rarely in communi: ponere libertatem, Tac. A. 13, 27.—
- β In general, generally (in post-Aug. prose): de jure omni disputandum, Quint. 7, 1, 49; Plin. 17, 1, 1, § 9; Tac. G. 27; 38; 40 al.—
- γ Halves! Sen. Ep. 119, 1; Phaedr. 5, 7, 3.—
- II Trop.
- A That represents the common sentiment, democratic: qui in bello... suo et certorum hominum consilio uteretur, eum magis communem censemus in victoriā futurum fuisse, etc., Cic. Fam. 4, 9, 2.—
- B Of manners, accessible, familiar, courteous, condescending, affable (kindr. in sense with comis; hence in MSS. very freq. interchanged with it; v. comis): simplicem et communem et consentientem eligi (amicum) par est, Cic. Lael. 18, 65; so id. Fam. 4, 9, 2: communis infimis, par principibus, Nep. Att. 3, 1; so Eutr. 8, 5; cf. communitas.—Comp., Suet. Claud. 21 dub. (al. comior).—Sup., Suet. Vesp. 22 dub. (al. comissimus).—
- C T. t.
- 1 In rhet.: commune exordium, quod nihilo minus in hanc quam in contrariam partem causae potest convenire, equally appropriate to either side of a cause, Cic. Inv. 1, 18, 26; cf. Quint. 4, 1, 71; Auct. Her. 1, 7, 11; Cic. de Or. 2, 78, 319.—
- 2 In gram.: verbum, a common verb, i. e. one that has both an active and passive signification, Gell. 15, 13, 1; Prisc. p. 787 P.: syllaba = anceps, i. e. either long or short, Don. p. 1389 P.; Charis. p. 3 ib.; Diom. p. 423 ib.: genus, of both masculine and feminine gender, Charis. p. 126 ib. et saep.— Hence, Advv.
- 1 Class. form commū-nĭter, together, in common, jointly, generally (very freq.), Varr. R. R. 2, 10; Cic. Off. 3, 20, 80; id. Rosc. Am. 37, 108; id. N. D. 2, 48, 123; Nep. Pelop. 2, 2; Hor. Ep. 1, 2, 13; Ov. M. 6, 262.—Opp. proprie, Quint. 9, 1, 23; opp. separatim, Cic. Fam. 13, 12, 1; cf. id. Arch. 12, 32.—* Comp., Diom. p. 480 P.—
- 2 commūnĭtus: deos colere, Varr. ap. Non. p. 510, 5.
commūnis, e (altlat. commoinis; vgl. moenia, munus), I) mehreren od. allen gemeinsam, -gemein, gemeinschaftlich, öffentlich, allgemein, gewöhnlich (Ggstz. proprius, einem eigentümlich), A) adi.: vita, das alltägliche Leben, Cic.: salutatio c., überall üblich, Cic.: mens c., Cic.: mimi c., oft gesehene, gewöhnliche, Cic.: communi monetā, mit gewöhnlichem Stempel, Iuven.: homo vitae communis ignarus, der nicht zu leben weiß, ohne Lebensart, Cic.: sensus c., s. sēnsus: una domus, communia omnia, Gemeinschaft in allem, Cic. – locus c., euphemist. = Unterwelt, Plaut., u. = Bordell, Sen.: loca c., öffentliche Orte, Cic.: dagegen loci c., Gemeinplätze in der Philosophie, Cic. – als rhet. t. t., exordium c., auch auf den entgegengesetzten Teil passend, Cic. – als gramm. t. t., verbum c., das auf or ausgehend sowohl aktive als passive Bedeutung hat, Gell.: syllaba, doppelzeitig (= anceps), Gramm.: genus, sowohl männlichen als weiblichen Geschlechts, Charis. – oft m. einem (jedoch mehr das dabeistehende Nomen ergänzenden) Genet., od. m. einem (oft an das Verbum esse sich anlehnenden) Dat., od. m. cum u. Abl. od. m. inter se, zB. c. classis Graeciae, Nep.: hostes c. omnium, Cic.: c. hominum infirmitas, Cic.: praecepta omnium communia et contrita, Cic.: amicorum esse communia omnia, Cic.: communia esse amicorum inter se omnia, Cic.: omnia ei cum amicis fuisse communia, Nep.: mors omni aetati est c., Cic.: paries domui utrique c., Ov.: pernicies (sum) c. adulescentibus, Ter.: multa sunt civibus inter se c., Cic.: alterum nobis cum dis, alterum cum beluis c. est, Sall.: quocum fuit domus et militia c., Cic.: u. so oft alqd cum alqo c. habere (von Reisig Vorll. § 374 für unlat. gehalten), s. Quint. 5, 10, 110. Sen. contr. 1, 1, 25. Sen. ep. 48, 3 u. 74, 17 a. Apul. de deo Socr. 13 extr. (vgl. Krebs-Schmalz Antib. S. 308. Aufl. 7.). – B) subst., commūne, is, n., das gemeinschaftliche Besitz- od. Nutzstück, das Gemeingut, das gemeinschaftliche Vermögen einer Korporation, privatus illis census erat brevis, commune magnum (Gemeingut, Staatsschatz, griech. τὸ κοινόν), Hor.: haud mediocriter de communi, quicquid poterat, ad se in privatam domum sevocabat, Cic.: quod ius statues communi dividundo, Cic.: de communi alqd consequi, ICt. – Plur., deinde, ut communibus pro communibus utatur, privatis ut suis, Cic.: communia laudas. Hor.: modo ne communia solus occupet, Ov. – Insbes., a) das Gemeinwesen, die Kommune, der Staat (griech. τὸ κοινόν), Siciliae, Milyadum, Cic.: gentis Pelasgae, Ov. – b) in commune, adv. = α) für alle, zum gemeinschaftlichen Gebrauche, – Nutzen, -Zweck (s. Heräus Tac. hist. 4, 64, 13. Bünem. Lact. 3, 21, 2 u. 3, 25, 1), in c. conferre, Cic.: in c. congerere, Tac.: in c. consulere, Ter. u.a.: in c. consultare, Tac.: omnia in c. possidēre, Lact.: in c. vocare honores, zum Gemeingut (der Patrizier u. Plebejer) machen, Liv.: so auch in communi ponere libertatem, Tac. – β) im allgemeinen, überhaupt, Quint., Plin. u. Tac. – dah. in Bausch und Bogen (Ggstz. nominatim), Tac. dial. 26. – γ) halbpart! Sen. u. Phaedr. – II) übtr., 1) subjekt., von Pers. (wie κοινός), a) alle im Staate gleichstellend, nicht exklusiv verfahrend, demokratisch gesinnt, Cic. ep. 4, 9, 2. – b) sich andern gleichstellend, umgänglich, v. höher Gestellten = leutselig, herablassend (vgl. Gernh. Cic. de sen. 59. Halm Cic. Mur. 66. Ruhnken Suet. Cl. 21), Cic. u.a.: c. nimis circa omnes, Eutr.: Cyrum minorem communem erga Lysandrum atque humanum fuisse, Cic.: ut communis infimis, par principibus videretur, Nep.: quis Laelio communior, Cic. Mur. 66: nec ullo spectaculi genere communior aut remissior erat, Suet. Claud. 21. – 2) gemein, gewöhnlich, mimi, Cic. ep. 7, 1, 1: communes manus, id est non lotae, Vulg. Marc. 7, 2 u. 5: numquam manducavi commune et immundum, Vulg. act. apost. 10, 14: cum diceret nil esse communius, Treb. Poll. Gallien. 17, 5.
nos sumus aequales communi sorte sorores
[lingua ] Latinorum, quae meditatione scripturarum ceteris omnibus [gentibus ] est facta ~is
hominem esse ~e est singulis hominibus
singuli homines ~e habent cum singulis ut homines sint
‘conveniens cum aliquo in aliquo’, cui cum eo id ~e
erant ‥ illis omnia ~ia, sicut fuisse narratur de ‥ nascentis ecclesie primordio [cf. ]Act. iv 32
nil proprium natura dedit; communia queque / instituit fieri, quo meliora forent
nullus eorum qui habent ~em murum inter se constructum ‥ potest aliquid de parte sua illius muri prosternere ‥ sine assensu ‥ alterius
consilio ~ium amicorum animum suum mitigavit
per illorum concensum †comminem
placuit omnibus in ~e(
vulgi cuneus ‥ / in commune Deo grates laudesque frequentat
nos octo episcopi ‥ in commone te ‥ deprecamur
de quo toto per annum habent burgenses lx s. ad servitium regis, si opus fuerit; sin autem, in ~e dividunt
si ceorli habeant herbagium in ~i [(AS: ]gærstun ‥ gemæne
quicquid emolumenti exegisset, totum in ~e tradidit
omnes isti debent in ~i ‥ xj d.
tenentes ‥ debent custodire in ~i latrones in cippis ‥ et ‥ facere in ~i j tassum de feno domini
capiunt ‥ in eisdem marlera et quarera marlam et lapidem cum necesse habuerint et hoc in ~i
tallagium aliquod separatim per capita vel in ~i super ipsos ‥ assideri
batellum ‥ fuit proprium catallum R. A. et cujusdam R. B. ‥ in ~i et pro indiviso
sint in ~i infra firmam predictam cum ceteris burgensibus nostris de terris, redditibus et mercandisis quas habent infra ‥ villam(
verba passiva, communia et deponentia
[nomina ] masculina ‥, feminina ‥, ~ia
[verba sunt ] ~ia quaeR littera terminantia et agunt aliquid et patiuntur, ut ‘amplector te’ et ‘amplector a te’
cum ‘forma’ ~e nomen sit forme substantiali ‥ et forme accidentali
‘consuetudo’ nomen ~e est ad jus scriptum et non scriptum
longae et breves sillabae vel etiam ~es
~es syllabae modis fiunt novem, quibus aut naturaliter longae ‥ in breves aut naturaliter breves transferuntur in longas
hujusmodi principia et pauca sunt et ~iora pleraque quam ut ad aliquem artem attineant
etsi illud totum [‘animal propter convivia natum’ ] sit ~ius hac racione [quia multa alia sunt nata propter convivia ], tamen alia de causa est minus ~e, quia aprorum quidam sunt apti ad convivium ‥, quidam non
[(suppositio ] quedam est ~is et quedam discreta: ~is que fit per terminum ~em, ut ‘homo currit’
de racione transcendentis est non habere predicatum supraveniens nisi ens; sed quod ipsum sit ~e ad multa inferiora, hoc accidit
participacione entis primi et comunissimi
ponit hanc ~issimam distinccionem simonie
prima pars continet quedam ~ia preambula ad interiora mathematice
~is terminus syllogismi non tam in prolatione quam in sententia est habendus
sensus ~is ‥ qui est sicut fons respectu sensuum particularium et sicut centrum respectu linearum exeuntium ab eodem punctu ad circumferentiam
sensibilia ~ia
regula grammatice logice se maxima debet, / communisque locus rhetoris esse datur
donec terra nostra Anglie et terra Normannie sint ~es(
si ‥ contigerit quod ‥ terra Normannorum et terra Anglorum conmunes fuerint
fiat ‥ unum ~e sigillum ad serviendum in grossis negociis tangentibus communitatem ‥ burgi [] Ipswich
per ~e concilium burgensium
carta exemptionum ecclesiarum ~ium a solutione procurationum
una pars indenture sit in ~i custodia et alia cum socio habente ipsum [librum ]
quod omnes pro latrocinio ‥ in libertate Londoniarum capti coram majori in domo ~i adjudicarentur
sic domus ~is est quieta de libero redditu
cum ~i mensa, bursa, sigillo, capitulo et aliis collegialibus insigniis
in admissione procuratoris seu alterius servi ~is
~is serviens ‥ curie ad attachiamenta et districciones facienda
quod camerarius, ~is clericus et ~is serviens civitatis ‥ per communitatem civitatis ‥ eligantur
facta ‥ propter ~is scribe defeccionem irregistrata relicta
obsonatori ~i ementi et providenti victualia
non studeas commune domus propriare crumenis / furtivis tibimet
ad refectiones carnium ‥ de ~i faciant procurari
aliis scholaribus ‥ infirmantibus ‥ exhibicio consimilis fiat de ~i
puerum ‥ faciatis poni in certa aula inter artistas ‥ ad mediocres ~es, puta ad vij vel viij d. septimanatim
dimidie ~es
socius qui vocatur ‥ pro non solucione de aliquibus ~ibus sive repastis
adjectis iiij daenberis in ~i saltu
hanc ‥ terram tradere curabo ut ~em silbam
praedictum rus, quod in ~i terra situm est
in ~i terra S. Martini sunt cccc acre
aufert ab hoc manerio ~em pasturam que ibi adjacebat
quedam pastura ~is omnibus hominibus dehundret
donavi ‥ aquas meas circa S. ~es ad piscandum suis propriis piscatoribus ut meis, et pasturas meas ~es hominibus suis ut meis
dedi ‥ canonicis in territorio ‥ ville ~em pasturam ad cc oves et viij boves, qui predictam terram colere possint
si facta fuerit disseisina in ~i pastura
levaverunt quendam murum in libera et ~i pastura in F. in nocumentum liberi tenementi in C.
quando campus ille remanebit warectatus, predictum pratum erit ~is pastura hominibus ejusdem ville
dedi ‥ monachis ~em pasturam in campis ‥ ville ‥ quantum [sic. ] pertinet ad tantumdem terram de libero feodo meo
in †~ia pastura domini regis
cum ‥ in defensum posuisset †~am pasturam tocius warecte
omnes rivuli de Gillesland’ [] solebant esse ~es omnibus quousque Matillis ‥ appropriavit sibi piscacionem in predictis rivulis Cumb
appropriavit in warenna quoddam brussetum quod est ~e et ad eandem villam et ad villam de C.
concessi ‥ ~em pasturam, turbariam, bruariam ‥, ita quod habeant ~em pasturam semper et ubique ad omnia animalia sua infra metas de S. dummodo predictus locus de S. non clausus fuerit(
quedam †~a pastura ville predicte
quod dicta bruera est †~ia utrique parti, sed non solum ejusdem
exceptis boscis quorum pasture ~es sunt tenentibus et vicinis suis
quieti sint de passagio per tota ~ia de manerio de L.(
capient de bosco in ~i de W. estoveria sua(
distringatur eo quod levavit domum super ~em
xxx plaustratas petarum infra ~e de D. ‥ fodiendas
de firma agistamenti xx animalium depasturancium infra separalem ~em vocatam Southfield
quod teneas ‥ illam ~em in bosco(
item ~em de mora ad tres greges
liberam ~em in juncheto
quod habeant ‥ ~ia in aqua(
concessimus ‥ comunia ad fodendum et ardendum in turbaria(
habeant ~ia pasture(
omnes ~em in ‥ pastura habentes
nunc ego cum pelagi fatis communibus insto
Hybernia, quanto a cetero et ~i orbe terrarum semota
ad ~em defensionem terre nostre(
~es regni inimicos
isti subscripti habent quietanciam de ~i summonicione
tempore guerre ~is
in Marketstede juxta ~em feurnum ville
[constat eis ] ex relatu antecessorum et per ~e dictum patrie
quod aliquod ~e signum per ignem super montes ‥ videretis faciendum
scripta in libro regio de ~i Oracione(
levavit iiij furna apud Tynemuth, que ‥ ~es pistores tenent
Philippus E., ~is operarius ‥ ; Cecilia L., ~is operatrix
J. G. ~is braciator ‥ fregit assisam
~is carnifex capiens lucrum excessivum
~i via per unam portam perfruendum intra villulam et extra villulam
super ~em viam(v.
elongavit curiam suam ‥ de cummuni via
viam que ‥ ad equites, pedites et caretarios solebat esse ~is(
venella solebat esse ~is omnibus peditibus ibidem transire volentibus(
non est via ~is set specialis pro transeuntibus equitando et pro vicinis ad cariandum suum bladum ‥ et carucas eorum junctas et non aliter
in ~a [sic ] via regia versus Dunelm’ equitantem
excepto ~i labore, expeditione, pontis arcisve coaedificatione
praeter ‥ ~em publicae rei expeditionem
tribus tantummodo exceptis ~ium laborum utilitatibus, si contingat expeditionem promoveri, arcem pontemque construi
~e geldum ‥ unde nullus evadat
ad habendum ~e consilium regni nostri ‥ summoneri faciemus ‥ barones [etc. ]
qualiscunque persona ‥ huic observantie ‥ erit obnoxia, ‥ nisi rex ipse ‥ aliquid sibi preter ~em legem indulgeat
privilegia singulorum ~em legem non faciunt
queritur, si rescriptum fuerit impetratum contra jus ~e, an valeat
licet jus sit ~e quod decedencium debita prius solvi debeant ab executoribus ejusdem, quadam tamen prerogativa regie dingnitatis in hoc precellimus
de sectis que ‥ subtracte fuerint, currat lex comunis sicut prius currere consuevit(
secundum legem regni nostri ~em(
ballivi [comitis ] capiunt teoloneum ‥ contra ~e jus
Templarii per privilegium suum Curie Romane impediunt et subvertunt omnem ~em justiciam
nec observancie regulares ‥ sunt juri ~i subjecte
papa ‥ non est supra jus gencium, quod antiquius et ~ius est jure canonico
aliqua sunt credenda ab omnibus Christianis de ~i lege
cur predicta lex Anglie ‥ non est toti mundo ~is ‥ admiror
ut ipsi [canonici de Oseneia ] et homines sui sint quieti de sciris et hundredis ‥ et ~ibus placitis
~ia placita non sequantur curiam nostram sed teneantur in aliquo certo loco
veniant justic[(iarii ] nostri in villam ‥ ad placitandum ~ia placita ‥ burgenses ‥ tangencia
facta fuit proclamacio in pleno hustengo ~ium placitorum
leones ‥ fetore narium mulieres corrumpent et proprias ~es facient(
prima missa specialis, cetere ~es erunt
litteris confirmationis sedis apostolice in ~i forma obtentis(
ad furcas in duplo furcis ~ibus altiores propter ipsos factas tracti et suspensi fuerunt in eisdem
vestimentum ‥ de panno aureo ‥ et aliud vestimentum comune
nota quod assisa panis albi ~is esset secundum precium medii grani ‥
valet per annum ~ibus annis ‥
sunt dies ~es dati ex constitucione regni in omnibus placitis
singulis ~ibus diebus de uno ferculo ‥, in Dominicis vero diebus et festis duplicibus ‥ de una pitancia
salaria ‥ que ‥ consueta sunt prestare anno ‥ regni nostri ‥ vicesimo vel annis ~ibus v vel vi proxime precedentibus
summa perquisitorum curiarum secundum annos ~es c s.
~ia de termino S. Johannis
~ia memoranda
rex mandavit hic breve suum, quod est inter ~ia de hoc anno sexto
‘exemplum’ quoddam argumentationis genus artem docentes nominant, non id ‥ ‘exemplum’ appellari ~is docet sermonis usus
cum veneris extra / in commune forum placeat communibus uti: / in re communi communis, in appropriatis / sit sermo proprius
cum vix urtica detur communior herba
morina bidencium ~is fuit, et nemo pasturam allocare voluit
tres erunt de morbis ~ibus et inter eos ~ior est febris
habuit ‥ j magnum salmerium ‥ precii xl li. Burdeg’ ad ~em valorem
istis novis Lollardis, qui mutaverunt evangelium Christi in ‥ vulgarem linguam et ~em maternam
quia aliqui ignorant numeros algorismi, ideo in fine tabule exponuntur per numeros ~iores(
modus ~issimus et famosus est portandi signa in angulis scuti
illud genus [falconum ] ~ius est genere aellionis
ad evitandas secundas has nuptias ‥, quod est admodum ~e
~is latro
sunt ~es venatores et ceperunt lepores in campo de H.
fuit ~is surrector et malefactor et congregator malefactorum
~ia [sic ] objurgatrix
~is blasphemator nominis divini
~es forestallarii et regratarii ‥ piscium
~is lusor ad talos pro moneta tempore nocturno
post exorcista venire / debet et acolytus; communior ordine major [? sc. sacerdos minor, i. e. diaconus ] / subsequitur; sacrifex est ultimus ordine major
peremptis multis de ~i populo ceperunt circa xv vexillarios electos
Edwardus, Dei gracia rex Anglie et Francie, ‥ omnibus prelatis, ‥ nobilibus ~ibusque regni Francie(
justicia penes mediocres et ~es terre rectum non potuit habere processum
comes Flandrie, dum novas consuetudines a suis ~ibus exigit, ‥ de terra sua vi ~ium est expulsus
nobiles et generosi cum ~ibus, ad estimacionem v millia virorum, cesi sunt
monachorum et aliorum magnatum et ~ium episcopatus
pro bono servicio quod ‥ ligei nostri et ~es ville nostre de Circestre, tam homines quam mulieres, nobis impenderunt(
ordinatum est ad peticionem ~ium quod certi ‥ domini ‥ regnum de cetero gubernarent
numquid ‥ rex ‥ poterit dissolvere parliamentum et suis dominis ac ~ibus precipere quod recedant an non
ad quod faciendum ‥ hortatur regem, dominos et ~es(
concordatum fuit ‥ quod prefati ~es in eorum domo ~i ‥ juramentum hujusmodi facerent
inferebant quamplures billas suas in Domum Inferiorem inter ~es
idem G. contra ~em regni nostri ‥ extiterat
insulam ‥ quam cives Oxenefordie de ~i civitatis et de gilda mercatorum michi ‥ concesserunt
~e ville [] r.c. de xl s. de ‥ auxilio [ Waltham, Essex filie regis ]
si redditus defecerint, homines de ~i eas [(sic ] reddent
pro omni tallagio quod pertinet ad ~em ville [] Totnes
vocentur omnes textores coram ~e [sic ] [] Andover
ille populus vocans se ~em civitatis
provisum fuit per totam ~em
per ipsum dominum ducem et consilium et ~e Januensium(
vexillifero justicie populi et ~is Florencie
d li. et liij s. et iiij d. de comuni Judeorum pro plegio ejus
liber manuale [sic ] ‥ habens in fine ~e sanctorum de antiphonario non notatum
hec sunt que reddi et cantari cordetenus sufficere credimus in conventu, viz. psalterium, ymnarium, ‥ sex ~es ferie integre et totum ~e sanctorum
missale insufficiens; ‥ ~e sanctorum non valet(
v psalteria, quorum ‥ tercium cum ~e [sic ] sanctorum
j liber ‥ cum servicio ~i sanctorum
novum psalterium in quo sunt matutine et hore S. Trinitatis ac de comuni angelorum, apostolorum, martirum, confessorum et B. Marie Virginis necnon passionis Domini
quietum ‥ de omnibus ‥ tallagiis et ~ibus et vigiliis et eschangwaytis et omnibus aliis exactionibus in villa de Chinon
reddidimus ‥ Gaillardo ‥ illam medietatem ~is quam pater ipsius ‥ habuit in castellania de R. ‥ ac de qua per ‥ senescallum ‥ regis Francie, tempore quo dictum ~e in manu ipsius fuit, extiterat spoliatus
commūnis, (7) e (anc. lat. commoinis ; cf. mœnia, munus ), ¶ 1 commun, qui appartient à plusieurs ou à tous : communis libertas Cic. Sest. 1 ; salus Cic. Sest. 15, la liberté commune, le salut commun : locus communis Pl. Cas. 19, le séjour des morts (le commun séjour)[ Sen. Rhet. Contr. 1, 2, 5, maison publique]; loca communia Cic. Verr. 2, 2, 112, lieux publics ; loci communes Cic. Or. 126, etc., lieux communs (v. locus ) ; vita communis Cic. de Or. 1, 248, la vie de tous les jours (de tout le monde) || commun à, en commun avec (res alicui cum aliquo communis, chose que qqn a en commun avec qqn ; res hominum communis ou res inter homines communis, chose commune aux hommes) : onus, quod mihi commune tecum est Cic. CM 2, fardeau qui nous est commun à tous deux ; cum rerum natura quid habere potest commune gallinaceum fel ? Cic. Div. 2, 29, quʼest-ce quʼun fiel de coq peut avoir de commun avec la nature universelle ? || memoria communis est multarum artium Cic. Or. 54, la mémoire est une faculté commune à beaucoup dʼarts ; communis imperatorum fortuna Cic. de Or. 2, 196, sort qui peut échoir à tous les généraux ; quorum facinus est commune, cur non sit eorum præda communis ? Cic. Phil. 2, 72, ceux qui ont partagé le crime, pourquoi ne partageraient-ils pas le butin ? multa sunt civibus inter se communia Cic. Off. 1, 53, les citoyens dʼune cité ont beaucoup de choses en commun || in commune, v. commune || commun, ordinaire : communes mimi Cic. Fam. 7, 1, 1, des mimes ordinaires (comme on en voit dans tous les jeux publics) || [gramm.] commune verbum Gell. 15, 13, 1, verbe à forme passive qui a les deux sens, actif et passif ; commune genus, genre masculin et féminin ; communis syllaba, syllabe commune (longue ou brève) ¶ 2 accessible à tous, affable, ouvert, avenant : quemquamne existimas Catone communiorem fuisse ? Cic. Mur. 66, y eut-il, à ton avis, qqn dʼun commerce plus agréable que Caton ? cf. Læl. 65 ; *CM 59 ; Fam. 4, 9, 2 ; Nep. Att. 3, 1.
- 1. gemeenschappelijk, algemeen, openbaar, gezamenlijk (m. iem.: dat.; gen.; cum); ➤ ius gentium commune; vitium commune omnium est; sensus ~ gezond menselijk verstand; res communiter gerere cum alqo; communiter loqui in het algemeen; vita ~ de algemene omgangsvormen, goede manieren; salutatio ~ overal gebruikelijk; locus ~ (plur. loci) (filos. en retor.) gemeenplaats; locus ~ (plur. loca) openbare plaats;
- 2. vriendelijk, minzaam.
communis , e. adj. c. s.
公同者。凡。温和。 In commune conferre pecuniam 攤錢。Communi sensu carere 其言不近人情。Loca communia 官地方。 Mare est commune omnibus (dat.) 海是衆人者。Commune sepulchrum 窮人之墓。Vir communis 欵待。爲四海者。
Suggest a Translation
See an image
公同者。凡。温和。 In commune conferre pecuniam 攤錢。Communi sensu carere 其言不近人情。Loca communia 官地方。 Mare est commune omnibus (dat.) 海是衆人者。Commune sepulchrum 窮人之墓。Vir communis 欵待。爲四海者。
Suggest a Translation
See an image
communiterversatur. Victoris Epit. in Pertinace :
Communem affatu.In Theodosio :
Clemens animus, misericors, Communis, solo habitu differre se cæteris putans.Ita Terentius in Seipsum cruciante,
animum Communem et lenemdixit.
Et ab illa exactione, quæ dicitur Comunis sive Comuin Charta ann. 1326. ibid. ch. 203.(sic) et aliis servitutibus perpetuo sint immunes. Laquelle rente est appellée Comun,
Qui quidem redditus vocatur Comune, in Lit. Eduardi reg. Angl. ibid. ch. 311. Consuet. Auxit. Mss. art. 76 :
Item est consuetudo ibidem, quod aliquis ex civibus vel hominibus civitatis et villæ Auscitanæ non compellatur per dominos dictæ villæ eis facere..... talliam vel Communem, vel aliquam aliam servitutem.Vide infra Communitas 3.
Quia Gratianopolitana civitas, locus insignis et Communis toti Delphinatui, etc.Id est, ad quem ex toto Delphinatu concurritur.
Pro Evrardo, quem Communem suum vocat, et ipsius filium, ut pro eo apud Ludovicum Regem... intercedat, obsecrat.Villardhuin. n. 100 :
Ensi furent Communel li Grieu et li François de totes choses.
Illo quoque recusante non se his verbis esse Communem.Anastasius in S. Anastasio PP. :
Fotino, qui Communis erat Acacio,id est, qui eadem sentiebat quæ Acacius.
Communes personæ, Homines neutrius partis. Chart. ann. 1323. in Guden. Cod. Diplom. tom. 3. pag. 200 :
Si vero inter nos nostramque ecclesiam Moguntinam, et Coloniensem ecclesiam aliquam fortassis contingeret discordiam suboriri ; in illa discordia per se et suas municiones et homines suos prædicti fratres Communes Personæ esse debent, et Communiter se tenere, neutram earumdem ecclesiarum quomodolibet adjuvando.
commūnis (conm-) e, adj.with comp.
- MV-, common, general, universal, public: omnia inter eos: communīs natos habent, offspring in common, V.: unum et commune periclum Ambobus erit, V.: paries domui communis utrique, O.: alterun nobis cum dis, alterum cum beluis, S.: quid est tam commune quam spiritus vivis?: pernicies adulescentium, T: vitium non proprium senectutis, sed commune valetudinis: utriusque populi finis, S.: Graeciae causa, of Greece as a whole, O.: omnium gentium bellum: ius gentium, N.: vita, the customs of society: communi sensu caret, a sense of propriety, H.: fama, rumor: proverbia, familiar: herbae, the common pasture, H.: loca, public places: loci, commonplaces, passages treating a general topic.—Fig., of manners, accessible, familiar, courteous, condescending, affable: Catone communior: communis infimis, par principibus, N.— In rhet.: exordium, equally appropriate to either side.
-
…ab eo petere vellent. Ea re permissa diem concilio constituerunt et iure iurando ne quis enuntiaret, nisi quibus communi consilio mandatum esset, inter se sanxerunt. Eo concilio dimisso, idem principes civitatum qui ante fuerant ad Caesarem…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Hi neque vultum fingere neque interdum lacrimas tenere poterant abditi in tabernaculis aut suum fatum querebantur aut cum familiaribus suis commune periculum miserabantur. Vulgo totis castris testamenta obsignabantur. Horum vocibus ac timore paulatim etiam ii qui magnum in castris…
Julius Caesar, Gallic War
-
…uti sibi concilium totius Galliae in diem certam indicere idque Caesaris facere voluntate liceret sese habere quasdam res quas ex communi consensu ab eo petere vellent. Ea re permissa diem concilio constituerunt et iure iurando ne quis enuntiaret, nisi…
Julius Caesar, Gallic War
-
…huius imperi disciplinaeque maiorum proprium est, facere nondum audeo, faciam id quod est ad severitatem lenius, ad communem salutem utilius. nam si te interfici iussero, residebit in re publica reliqua coniuratorum manus ; sin tu ,…
Cicero, in Catilinam
-
…De numero eorum omnia se habere explorata Remi dicebant, propterea quod propinquitatibus adfinitatibus quo coniuncti quantam quisque multitudinem in communi Belgarum concilio ad id bellum pollicitus sit cognoverint. Plurimum inter eos Bellovacos et virtute et auctoritate et hominum numero…
Julius Caesar, Gallic War
-
…amicus a senatu appellatus esset, hanc sibi populoque Romano gratiam referret ut in conloquium venire invitatus gravaretur neque de communi re dicendum sibi et cognoscendum putaret, haec esse quae ab eo postularet primum ne quam multitudinem hominum amplius trans…
Julius Caesar, Gallic War
-
…eos ratione ulla placare posses, ut opinor, ab eorum oculis aliquo concederes. nunc te patria, quae communis est parens omnium nostrum, odit ac metuit et iam diu nihil te iudicat nisi de parricidio suo cogitare huius…
Cicero, in Catilinam
-
…Quae omnia ab his diligenter ad diem facta sunt. Ipse Diviciacum Haeduum magnopere cohortatus docet quanto opere rei publicae communisque salutis intersit manus hostium distineri, ne cum tanta multitudine uno tempore confligendum sit. Id fieri posse, si…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ventis nec adhuc bene noverat illos navita ; quaeque diu steterant in montibus altis, fluctibus ignotis insultavere carinae, communemque prius ceu lumina solis et auras cautus humum longo signavit limite mensor. Nec tantum segetes alimentaque debita dives poscebatur…
Ovid, Metamorphoses
-
…, quam vacet alterius blandos audire susurros molliter in tacito litore compositam ut solet amoto labi custode puella, perfida communis nec meminisse deos non quia perspecta non es mihi cognita fama, sed quod in hac omnis parte timetur amor…
Propertius, Elegies