coniveo
coniveo, to shut the eyes, blink
cō-nīvĕo (less correctly con-nī-vĕo; cf. Ritschl, Opusc. II. 448 sq.), nīvi (Cassius ap. Prisc. p. 866 P.; cf. Prob. II. p. 1482 ib.) or nixi (Turp. ap. Prisc. p. 866 P.; perh. also connipsi, connipseram, Ap. Met. 11, 3, 4 Hildebr. Min.), 2 (access. form of inf. conivĕre, Calvus ap. Prisc. l. l.), v. n. [niveo, kindr. with nico and nicto], to close or shut. *
- I In gen.: cava ventris ac stomachi inanitate diutinā contrahuntur et conivent, Gell. 16, 3, 3.—More freq.,
- II Esp., to close or shut the eyes (in sleep, from the light, from fear, etc.), to blink; or of the eyes, to close, shut, to half close when heavy with sleep (class. in prose and poetry).
- A Lit.: dum ego conixi somno, hic sibi prospexit vigilans virginem, Turp. l. l.; so Cic. Tusc. 1, 49, 117; Tac. A. 16, 5: coniventes illi oculi abavi tui, Cic. Har. Resp. 18, 38: conivent solemque pavent agnoscere visu, Sil. 7, 729; cf. Plin. 10, 3, 3, § 10: ad tonitrua et fulgura, Suet. Calig. 51: contra conminationem aliquam (gladiatores), Plin. 11, 37, 54, § 144.—With acc. Gr.: nam non conivi oculos ego deinde sopore, Cassius, l. l.: (oculis) somno coniventibus, Cic. N. D. 2, 57, 143; Col. 10, 259.—*
- 2 Poet., transf., of the sun and moon, to be darkened, obscured, eclipsed, Lucr. 5, 776.—
- B Trop.
- 1 In gen., to be dull, drowsy, or languid: certa sunt enim pleraque et nisi coniveamus, in oculos incurrunt, Quint. 10, 3, 16: multa nobis blandimenta natura ipsa genuit, quibus sopita virtus coniveret, Cic. Cael. 17, 41: animus atque mens viri prudentis in sollicitis numquam conivens, nusquam aciem suam flectens, etc., Gell. 13, 27, 4; cf. id. 2, 2, 9.—
- 2 (Like our phrase to wink at.) To leave an error or crime unnoticed or uncensured, to overlook, connive at, wink at, etc.: haec ipsa concedo: quibusdam etiam in rebus coniveo, Cic. Phil. 1, 7, 18: pro di immortales! cur interdum in hominum sceleribus maxumis aut conivetis aut ... poenas in diem reservetis? id. Cael. 24, 59: qui ob eam causam in tot tantisque sceleribus conivebant, id. Har. Resp. 24, 52; id. Agr. 2, 28, 77; Fragm. ap. Prob. II. p. 1482 P.: seditiosorum punitor acerrimus, conivebat in ceteris, Suet. Caes. 67; Pers. 6, 50.
cō-nīveo (in den besten Handschriften u. neuern Ausgaben statt con-niveo), nīvī od. nīxī, ēre, (vgl. nictare, nictus), sich zusammenneigen = sich schließen, I) im allg.: claustra mobilia coniventia vicissim et resurgentia, Gell. 17, 11, 4: quae (cava intus ventris ac stomachi vacua et hiantia) ubi aut cibo complentur aut inanitate diutinā contrahuntur et conivent, Gell. 16, 3. § 3: coniventibus ad regulam lineis, Apul. de deo Socr. prol. p. 105 H. (p. 2, 17 G.). – II) insbes., v. den Augen, sich schließen, u. prägn. v. den Menschen, die Augen (im Schlafe, vor dem Lichte, aus Furcht) schließen, -zudrücken, -zumachen, -zutun (s. Ruhnken Suet. Caes. 67), A) eig.: a) v. den Augen, oculis somno coniventibus, Cic.: cum gravis ingenti conivere pupula somno, Calv. fr. – coniventes (erblindeten) illi oculi abavi tui (Appii Claudii), Cic. de har. resp. 18, 38. – b) v. Menschen, absol., Plaut., Cic. u.a. (u. so coniventem somno consopiri sempiterno, Cic.): c. paululum, Apul.: contra comminationem aliquam, Plin.: ad minima tonitrua et fulgura, Suet. – m. Abl., altero oculo, Cic.: somno, Turpil. fr. u. Cic.: zugl. m. Acc. resp., nam non conivi oculos ego deinde sopore, Ninn. Crass. fr. b. Prisc. 9, 42: ciliis alterna (abwechselnd) conivens, Apul. met. 10, 17. – u. von Kurzsichtigen, die Augen etwas zudrücken, blinzeln (um schärfer zu sehen), Plin. 11, 144. – poet. v. Sonne u. Mond, wenn sie sich verfinstern, quasi conivent, Lucr. 5, 775. – B) übtr.: 1) im allg.: animus atque mens viri prudentis in sollicitis numquam conivens, Gell.: certa sunt pleraque et, nisi coniveamus (wenn wir nur nicht schlummern, unsere Augen dafür verschließen), in oculos incurrunt, Quint.: iura interquiescere paululum et conivere (schlafen ein), Gell. – 2) insbes., bei Versehen od. Vergehen ein Auge zudrücken = Nachsicht haben od. üben, durch die Finger sehen, nachsehen, consulibus si non adiuvantibus, at coniventibus certe, Cic.: multa nobis blandimenta natura ipsa genuit, quibus sopita virtus coniveret interdum, Cic.: vae, nisi conives. .., an prohibes, Pers. – m. in (bei) u. Abl., sed haec ipsa concedo; quibusdam etiam in rebus coniveo, Cic.: cur interdum in hominum sceleribus maximis conivetis? Cic.: qui in tot tantisque sceleribus conivebant, Cic.: desertorum ac seditiosorum et inquisitor et punitor acerrimus, conivebat in ceteris (delictis), Suet. – ➳ Infin. Präs. nach der 3. Konjug., conivĕre, Calv. fr. 11 M. (bei Prisc. 9, 43). – Perf. conivi, Ninn. Crass. fr. bei Prisc. 9, 23. Apul. met. 4, 25 u. 11, 3 E.: conixi, Turpil. com. 173.
cōnīveō, (12) nīvī ou nīxī, ēre (cf. nictare, nictus ), intr., sʼincliner ensemble, ¶ 1 se fermer : Gell. 17, 11, 4 ; 16, 3, 3 ¶ 2 [surtout en parl. des yeux] : oculis somno coniventibus Cic. Nat. 2, 143, les yeux se fermant dans le sommeil ( Har. 38) || [en parl. des pers. elles-mêmes] fermer les yeux : Pl. Most. 830 ; Cic. de Or. 3, 221 ; Tusc. 1, 117 ; Pis. 11 ; altero oculo conivere Cic. Nat. 3, 8, fermer un œil ; [avec acc. de relation] conivere oculos Ninn. Crass. d. Prisc. Gramm. 9, 42 ¶ 3 [fig.] fermer les yeux, laisser faire avec indulgence : consulibus si non adjuvantibus, at coniventibus certe Cic. Mil. 32, les consuls sinon donnant leur aide, du moins fermant les yeux ( Fl. 25 ; Cæl. 41) ; in aliqua re, fermer les yeux sur qqch. : Cic. Cæl. 59 ; Har. 52 ; Phil. 1, 18.
➳ inf. prés. de la 3e conj. conivĕre Calvus d. Prisc. Gramm. 9, 43 || sur les deux formes du parf. v. Prisc. Gramm. 9, 23 ; forme conivi Apul. M. 4, 25 ; 11, 3 ; forme conixi Turpil. Com. 173.
- 1. de ogen sluiten;
- 2. (v.d. ogen) zich sluiten, dichtgaan of gesloten, dicht zijn [oculis somno coniventibus];
- 3. (metaf.) een oogje dichtdoen, toegeeflijk zijn (bij, ten opzichte van: in m. abl.) [in sceleribus alcis; in ceteris].
cōnīveō
- (not conn-), —, ēre, to shut the eyes, blink: somno: altero oculo.—Of the eyes, to close, shut, be heavy: coniventes oculi: (oculis) somno coniventibus.—Fig., to be dull, drowse, be languid: blandimenta, quibus sopita virtus coniveret.—To leave unnoticed, overlook, connive, wink: quibusdam in rebus: in tantis sceleribus.