coniugium
coniugium, a connection, union
- I Lit.: corporis atque animae (opp. discidium), Lucr. 3, 845: inter has (feminas) et Theodorum quasi conjugium animosi spiritūs esse potuit, Val. Max. 6, 2, ext. 3.—
- II Trop., a connection by marriage, marriage, wedlock (considered in a physical point of view, while conubium is regarded as a civil or political institution; cf. conubium; class. in prose and poetry), Cic. Off. 1, 17, 54; id. Fin. 4, 7, 17; id. Att. 6, 8, 1; Ter. And. 561; Nep. Cim. 1, 3; Cat. 66, 28; Verg. A. 3, 475; 4, 172; Ov. M. 2, 804.—Of animals, Ov. F. 4, 336; Plin. 10, 34, 52, § 104 al.; cf.: sine ullis Conjugiis vento gravidae (equae), Verg. G. 3, 275. —
- B Meton.
- 1 Concubinage, Ov. M. 14, 298; 10, 295.—
- 2 (Abstr. pro concr.) A husband, Prop. 3 (4), 13, 20; a wife, Verg. A. 3, 296; 7, 423; 7, 433; 11, 270; Tac. A. 12, 65; cf.: ferre Inmitem dominam conjugiumque ferum, Tib. 3, 4, 74.—In plur., a pair, of animals, Plin. 8, 23, 35, § 86; 9, 8, 7, § 21; 10, 12, 15, § 31.
- 1. huwelijk, huwelijkse staat;
- 2. huwelijk, bruiloft;
- 3. (poët.) (v. dieren) het paren, paring;
- 4. (poët.) (meton.) (a) huwelijkspaar; (b) echtgenote, echtgenoot;
- 5. (Lucr.) verbinding, vereniging [corporis atque animae].
- com- + IV-.—Prop., a connection, union; hence, marriage, wedlock: Tulliae: liberale, T.: coniugii dos, O.—Of animals, V.—A husband, V., Pr.—A wife, V.
-
…ac necessitudine proque summa mea in te benevolentia et tua in me pari, te ut nobis, parenti, coniugi tuisque omnibus quibus es fuistique semper carissimus, salvum conserves, incolumitati tuae tuorumque, qui ex te pendent ,…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…ob easque causas studeat parare ea, quae suppeditent ad cultum et ad victum, nec sibi soli, sed coniugi, liberis ceterisque, quos caros habeat tuerique debeat ; quae cura exsuscitat etiam animos et maiores ad rem gerendam…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…et ipsa caritas generis humani. quae nata a primo satu, quod a procreatoribus nati diliguntur et tota domus coniugio et stirpe coniungitur, serpit sensim foras, cognationibus primum, tum affinitatibus, deinde amicitiis, post vicinitatibus ,…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…etiam tanto pondere auri quantum tempus illud postulabat discessum illum sustentasti, tu numquam meis me absente liberis, numquam coniugi meae defuisti. possum excitare multos ; in patriam ; reductos testis liberalitatis tuae, quod saepe audivi…
Cicero, pro Rabirio Postumo
-
…ii, qui procreati essent, a procreatoribus amarentur, et, id quod temporum ordine antiquius est, ut coniugia virorum et uxorum natura coniuncta esse dicerent, qua ex stirpe orirentur amicitiae cognationum. Atque ab his initiis profecti…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…tu urbis peperisti, tu dissipatos homines in societatem vitae convocasti, tu eos inter se primo domiciliis, deinde coniugiis, tum litterarum et vocum communione iunxisti, tu inventrix legum, tu magistra morum et disciplinae fuisti ; ad…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…et superstitiones paene aniles. et formae enim nobis deorum et aetates et vestitus ornatusque noti sunt, genera praeterea coniugia cognationes, omniaque traducta ad similitudinem inbecillitatis humanae. nam et perturbatis animis inducuntur accepimus enim deorum cupiditates aegritudines iracundias…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…angustumque concluditur. Nam cum sit hoc natura commune animantium, ut habeant libidinem procreandi, prima societas in ipso coniugio est, proxima in liberis, deinde una domus, communia omnia ; id autem est principium urbis et quasi…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…reddidit pridie Kal. Octobris. laetatus sum felicitate navigationis tuae, opportunitate Piliae, etiam hercule sermone eiusdem de coniugio Tulliae meae. Batonius autem meros terrores ad me attulit Caesarianos, cum Lepta etiam plura locutus est, spero…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…tamen superis sat est dominum ecce Priami nuribus et natis legens sortitur urna praedaque en vilis sequar. hic Hectoris coniugia despondet sibi. hic optat Heleni coniugem. hic Antenoris ; nec dest tuos. Cassandra, qui thalamos petat…
Seneca, Troades