coniuro

coniuro, to swear together, swear in a body (of a levy en masse)

coniūrō, āvī, ātus, 1, n. and a.: to swear together; conspire, unite, 8.5.

conjūrō, āvi, ātum (part. conjuratus in act. sense; v. II. infra), 1, v. n. and a., to swear together, or one with another, to band or combine together by an oath.

I In a good sense (rare but class.): simul omne tumultu Conjurat trepido Latium, Verg. A. 8, 5 Serv.: ipsi inter sese decuriati equites ... conjurabant sese fugae ergo non abituros, etc., Liv. 22, 38, 4; 26, 25, 11: in Trojam, Mel. 2, 3, 6.—And in a Greek constr.: Graecia conjurata tuas rumpere nuptias, Hor. C. 1, 15, 7 (cf. under II.): inter nos conjuravimus, ego cum illo et ille mecum, etc., Plaut. Merc. 3, 1, 38 (536): equites Romanos conjurasse omnes, ut transitionem facerent, Auct. B. Hisp. 26.—Impers.: si ab omnibus in legem Dei conjuraretur, Lact. 5, 8, 8.— Esp., of the milit. oath, taken at enlistment: senatus consultum, ut omnes juniores Italiae conjurarent, Caes. B. G. 7, 1 Doberenzad loc.: milites sociique navales conjurati, Liv. 45, 2, 1; cf.: agmina conjurata, Ov. M. 5, 150.—Honce,
- - 2 Poet., transf. to inanim. things: conjuratae sequuntur Mille rates, for conjuratorum, Ov. M. 12, 6.—
  - - - β In gen., to unite, be united: (studium, ingenium): alterius sic Altera poscit opem res et conjurat amice, Hor. A. P. 411: conjurati venti, Claud. III. Cons. Hon. 98; cf. id. B. Get. 49.—*
- B Act., to assent to by an oath: quae jurat, mens est: nil conjuravimus illa, Ps.-Ov. H. 21, 135 (v the pass. in connection).—
II In a bad sense, to form a conspiracy or plot, to conspire (very freq.): tu verbis conceptis conjuravisti sciens sciente animo tuo, P. Afric. ap. Gell. 6 (7), 11, 9: inter se, Sall. J. 66, 2: cum aliquo in omne flagitium et facinus, Liv. 39, 16, 5; cf.: in facinora, id. 39, 16, 3: in Philippi caedem, Curt. 7, 1, 6: cum totā Italiā pro partibus suis (sc. Antonii), Suet. Aug. 17: in mortem patris, * Quint. 4, 2, 72: contra rem publicam, Cic. Sull. 25, 70: contra populum Romanum, Caes. B. G. 2, 3: de interficiendo Cn. Pompeio, Cic. Mil. 24, 65: haec (tecta) incendere, Liv. 27, 3, 4: ut urbem incenderent, id. 4, 45, 1: ut quaestio de iis habeatur, qui coierint conjurarintve, quo stuprum flagitiumve inferretur, id. 39, 14, 8.—Absol.: ut cupiam conjurare, si quisquam recipiat, Cic. Fam. 5, 6, 2.—In a Gr. constr. with inf.: patriam incendere, Sall. C. 52, 24 Kritz; cf.: caelum rescindere, Verg. G. 1, 280.—Hence, subst.: conjū-rāti, ōrum, m., conspirators, Cic. Cat. 4, 10, 20; Sall. C. 52, 17; Suet. Caes. 17; 80; 82; id. Tib. 9; id. Claud. 11.—
- - 2 Poet., transf., of inanim, things: conjurata arma, Ov. M. 15, 763 (cf. supra, I. 2.): Ister, Verg. G. 2, 497.

con-iūro, āvī, ātum, āre, zusammen schwören, I) im allg. = zugleich schwören, mitschwören, a) übh.: quae iurat, mens est: nil coniuravimus illā, Ps. Ov. her. 21, 135. – b) als milit. t. t., zusammen-, in Masse den Fahneneid leisten, ut omnes Italiae iuniores coniurarent, Caes. b. G. 7, 1. § 1. – Partic. Perf. medial, ut consul quos coniuratos haberet dimitteret, die den Fahneneid in Masse geleistet hatten, das Aufgebot in Masse, Liv. 45, 2. § 1. – II) = sich eidlich verbinden od. gegenseitig verbindlich machen, sich eidlich verbrüdern, sich eidlich verbünden zu irgend einem Zwecke, a) übh.: simul omne tumultu trepido coniurat Latium, Verg.: barbari coniurare, obsides inter se dare coeperunt, Caes. – u. (poet.) v. personif. Lebl., arena coniurans, Claud. – m. cum u. Abl. od. m. inter se (s. unten), m. pro u. Abl., cum tota Italia c. pro partibus alcis, Suet. – m. in (gegen) u. Akk., in Troiam (v. d. Griechen), Mela 2, 3, 6 (2. § 45). – m. in (zu) u. Akk., si ab omnibus in legem dei coniuraretur, wenn alle sich innig vereinigten, die Gebote Gottes zu halten, Lact. 5, 8, 8. – m. folg. Acc. u. Infin. (s. Fabri Liv. 22, 38, 3), per suos principes inter se coniurant nihil nisi communi consilio acturos, Caes.: ab quindecim ad sexaginta annos coniurant, nisi victores se non redituros, Liv. – m. ut u. Konj., equites Romanos coniurasse omnes, ut transitionem facerent, Auct. b. Hisp. 26, 3. – m. folg. bl. Konj., inter nos coniuravimus, nisi cum illo ego et ille mecum, neuter stupri causā caput limaret, Plaut. merc. 536 sq. – Part. Perf. coniurātus medial, eidlich verbunden (verbrüdert, verbündet), v. Pers.u. personif. Lebl., coniurata agmina, Ov.: coniuratae mille rates, Schiffe der verbündeten Griechen, Ov.: c. Hister, Verg.: coniurati veniunt ad classica venti, Claud.: u. m. folg. Infin., Graecia coniurata tuas rumpere nuptias, Hor. carm. 1, 15, 5. – poet. übtr., v. Abstr., alterius sic altera poscit opem res et coniurat amice, und verbrüdert sich fr. (= stimmt fr. zusammen), Hor. de art. poët. 411. – b) insbes., zu einer strafbaren Handlung sich eidlich verbinden, sich verschwören, coniurasse supra septem milia virorum ac mulierum, Liv.: cupere coniurare, Cic. – m. cum u. Abl. od. m. inter se, zB. ii, quibuscum coniurasti, deine Mitverschworenen, Cic.: principes inter se coniurant, Sall. – m. contra od. adversus od. in (gegen) u. Akk., contra populum Romanum, Caes.: contra rem publicam, Cic.: adversus rem publicam, Liv.: adversus patriam, Liv.: adversus cives suos patriamque, Lact.: u. (unpers.) numquam sic contra virtutes coniurabitur, Sen.: coniuratum est in eum (sc. Caesarem) a sexaginta vel amplius senatoribus equitibusque Romanis, Eutr. 6, 25. – m. de u. Abl., c. de interficiendo Pompeio, Cic.: c. de recipiendis regibus, Liv. epit. – m. in (zu) u. Akk., in mortem patris, Quint.: in Philippi caedem, Curt.: cum alqo in omne flagitium et facinus, Liv.: u. (unpers.) spes Campanae defectionis, in quam coniuratum est, Liv. – m. ad u. Akk. Gerund., ad caedem senatus faciendam, Ascon. in Cic. Mil. p. 82, 29 K.: cum alqo ad delendam patriam, Eutr. 6, 15. – m. folg. Infin., patriam incendere, Sall. Cat. 52, 24: haec (tecta) incendere, Liv. 27, 3, 4. – m. folg. ut u. Konj., urbem ut incenderent, Liv. 4, 51, 1. – m. folg. indir. Fragesatz, ut quaestio de iis habeatur, qui coierint coniurarintve, quo stuprum flagitiumve inferretur, Liv. 39, 14, 8. – Partic. Perf. coniūrātus medial, verschworen, testes c., Cic.: arma c. (poet. = die W. der Verschworenen), Ov.: m. in (zu) u. Akk., in proditionem urbium suarum coniurati, Liv. – oft subst., coniūrātī, ōrum, m., die Verschworenen, manus coniuratorum, Cic.: consilia coniuratorum detegere, Suet.: de omnibus coniuratis decernere, Sall.: duos de coniuratis interficere, Iustin. – ➳ Nbf. coniero, Gloss. IV, 322, 33.

…suaque omnia in fidem atque potestatem populi Romani permittere, neque se cum reliquis Belgis consensisse neque contra populum Romanum coniurasse, paratosque esse et obsides dare et imperata facere et oppidis recipere et frumento ceterisque rebus iuvare ; reliquos omnes…

Julius Caesar, Gallic War
…fiebat omnes Belgas, quam tertiam esse Galliae partem dixeramus, contra populum Romanum coniurare obsidesque inter se dare. Coniurandi has esse causas primum quod vererentur ne, omni pacata Gallia, ad eos exercitus noster adduceretur ; deinde quod…

Julius Caesar, Gallic War
…rumores adferebantur litterisque item Labieni certior fiebat omnes Belgas, quam tertiam esse Galliae partem dixeramus, contra populum Romanum coniurare obsidesque inter se dare. Coniurandi has esse causas primum quod vererentur ne, omni pacata Gallia, ad eos…

Julius Caesar, Gallic War
…potentiam crescere, simul confisum, si coniuratio valuisset, facile apud illos principem se fore. Sed antea item coniuravere pauci contra rem publicam, in quibus Catilina fuit. De qua, quam verissume potero, dicam. L…

Sallust, Catilina
…aut gratiae servitis, eo fit, ut impetus fiat in vacuam rem publicam. Sed ego haec omitto. Coniuravere nobilissumi cives patriam incendere, Gallorum gentem infestissumam nomini Romano ad bellum arcessunt, dux hostium cum exercitu supra caput…

Sallust, Catilina
…nescio qui de circo maximo, servos Milonis apud se ebrios factos sibi confessos se de interficiendo Cn. Pompeio coniurasse, dein postea se gladio percussum esse ab uno de illis ne indicaret. Pompeio nuntiatur in hortos ; arcessor…

Cicero, pro Milone
…illius diei poenas quo me consule cum gladiis in clivo Capitolino fuissent ; venisse tempus iis qui in timore fuissent coniuratos videlicet dicebat ulciscendi se. si dixisset haec solum, omni supplicio esset dignus ; nam oratio ipsa consulis perniciosa…

Cicero, pro Sestio
…in hac civitate esse maxime inlustre atque insigne periurium, et te ipsum tamen in periuri crimen ab iis quibuscum coniurasti non vocari. et video in haruspicum responsum haec esse subiuncta sacrificia vetvsta occvltaqve minvs diligenter facta pollvtaqve. haruspices…

Cicero, de Haruspicum Responso
…manum ex intermortuis Catilinae reliquiis concitastis, quod omnis undique perditos conlegistis, quod in me carcerem effudistis, quod coniuratos armastis, quod eorum ferro ac furori meum corpus atque omnium bonorum vitam obicere voluistis sed iam redeo ad praeclaram…

Cicero, in Pisonem
…incendium excitatum, id se non aqua sed ruina restincturum. his tum rebus commotus et quod homines iam tum coniuratos cum gladiis in campum deduci a Catilina sciebam, descendi in campum cum firmissimo praesidio fortissimorum virorum et cum illa…

Cicero, pro Murena

Frequency

5425th

most frequent word

Most used by

Sallust
Tertullian
Julius Caesar
Curtius Rufus, Quintus
Horace

Collocations

cum 11
contra 10
autem 9
inter 9
pro 9
populus 9
filius 9
video 7
causa 6
domus 6

coniuro

Saved

Recent