consuetudinarius
consŭētūdĭnārĭus, a, um, adj. [consuetudo],
- customary, ordinary, usual (late Lat.): portitor. Sid. Ep. 7, 11: carnes, Salv. Gub. Dei. 6, p. 219 al.—Adv.: consŭētū-dĭnārĭē, in the usual manner, Cassiod. Var. 12, 2 fin.
cōnsuētūdinārius, a, um (consuetudo), gewöhnlich, Ps. Sen. de mor. no. 122. Sulp. Sev. dial. 1, 14, 2. Sidon. epist. 7, 11, 1 u.a. Spät.
~ia sermocinatione verba sint lecta, honesta, lucida
~iis,gewunelican
fames atque ~ium discidium ‥ coegerat populum superbum degenerare
ut ‥ ad ~ium negotium procederet
~ius ‥ usus
si ecclesia S. Eadmundi saisita fuerit de assisa et de more ~io de sectis et de visu franci plegii
expense ~ie
egressus est Ysaac in agrum ad meditandum [cf. ], quod ei fuisse creditur ~iumGen. xxiv 63
an use , ‥ consuetudo, ‥ usus, usualis, ~ius
cause potius ~io et seculari jure quam ecclesiastico deciduntur
quale judicium hoc cujusvis sive scripti sive ~ii juris peritis ‥ patet
de jure canonico vel de jure ~io
jus civile, quod dici poterit jus ~ium
cum eciam jus ~ium, quod pocius est quam jus scriptum, non debeat immutari absque evidenti utilitate vel urgenti necessitate
decedente archidiacono, statim ipsius jurisdiccio, que est quasi ~ia, redit ad eum totum a quo sumpsit originem
eciam ubi onus affliccionis preamabile non intulit lex, sed casus in lege, sc. quod ~iam legem damnat bona concedentem alii naufragorum(
[archiepiscopus ] nullum sibi jus ~ium vel in vilissima re exigat
municipali et ~io juri
~ius redditus capelle de K.
predicta ecclesia est ~ia ‥ ad dandum procuraciones, senagia et hujusmodi
unam ex his [mansionibus ] habuit antecessor Walterii dono regis E. ex[ceptis ] viij virg[is ] quae ~iae erant TRE
quod tota terra Durandi de Diva est ~ia, unde ipse consuetudines retinuerat
mansure ‥ ~ie
nulla ‥ terra ~ia libera efficiatur nisi de communi consilio
dedit de ~ia terra episcopi iiij acras abbacie de D.
operari et arare aruras ~ias
quieti sint ab omni tallagio et auxilio ~io(
de hoc manerio tulit Willelmus de Warenna viij homines ~ios ad hoc manerium de xliiij acris terre(
si ‥ sit ~ius et vilenagiarius abbatis de Croilande et si habet parentelam cum iiij rusticis ~iis ipsius abbatis
cum ‥ consuetudine molarum, quas homines ~ii extrahunt sine precio
quidam ex illis xij juratoribus sunt ~ii monialium; et non vult ponere se super eorum inquisitionem de libero tenemento suo, desicut ~ii sunt
cognoverunt se ‥ esse villanos et ~ios ‥ Alicie
quod ‥ non exigat a ~iis earundem terrarum alias consuetudines vel alia servicia quam facere consueverunt
de ~iis qui vocantur(molmen : Patrik filius Henrici le Frankeleyn tenet x acras terre in Hylle pro ij s. ‥; et veniet ad precariam carucarum ‥ et dabit tallagium
omnes ~ii dicunt quod consuetudo eorum talis est quod, si aliquis eorum tradat alicui de suo tenemento ad terminum ‥ et in fata decedat infra terminum, quod uxor ejus nihilominus habebit medietatem illius tenementi nomine dotis et heres ipsius dimittentis perficiet totam convencionem tenentibus
in Phincham xx liberi homines tenentes TRE ij caruc[atas ] terrae; set tamen viij ex illis erant ~ii ad faldam antecessoris sui; alii erant liberi praeter commendationem
ea conditione ne liceat molendinariis predicti R. ~ios nostros subtrahere nec nostro ipsius ~ios auferre
salvis ~iis meis, qui tenentur ad furnos meos
omnes furni vallis, in quibus ~ii consuescunt coquere panem
videntes ‥ fraudes et negligencias contractas pandoxatorum universitatis Oxonie de non serviendo ~iis suis, tam in clero quam in vulgo
quod ‥ sufficienter providerent de brasio ad pandoxandum pro rege et ~iis suis
[P. abbas, ob. 1093 ] dedit huic ecclesie octov olumina notabilia ‥ sine ordinalibus, ~iis, missalibus, ‥ et aliis libris qui in armariolis habentur
[Osmundus episc. Sar’, ob. 1099 ] composuit librum ordinalem ecclesiastici officii quem ~ium vocavit
S. Osmundi ~ium sive de officiis ecclesiasticis tractatus(
hic est defectus in dicta ecclesia: breviarium sanctorum proprium, ordinale, manuale, collectarium, capitularium, ~ium
duo gradalia ‥; j temporale cum ympnario sanctorum per se, ~ius quia nullus
in divinis officiis in quibus se habeant et gerant ~ium et ordinale Sarisbiriense
ante istud statutum domini W. abbatis [ob. c1243 ] minuti reficiebantur in refectorio regularibus cibis ter in die, sicut continetur in veteri ~io
percipient de cellario panem et cervisiam et companagium de coquina, sicut continetur in ~io celerarii
[R. abbas, ob. 1283 ] librum ~ium ‥ ad communem omnium utilitatem ‥ necessarium tam pro divino officio quam eciam pro diversis hujus monasterii consuetudinibus ex tocius conventus assensu fieri mandavit
hec omnia in ~io Scaccarii melius et plenius reperientur
viso communi ~io ‥ civitatis compertum est in eodem quod quilibet textor vocatustapener ‥ debet annuatim ad firmam domini regis xij d. solvere
cum fornicatio fuerit manifestata ‥ et non fuerit ~ia, ad predicta non compellantur fornicatores sed solummodo moneantur
Margareta ‥ est ~ia objurgatrix cum vicinis
[comes Albemarlie ] habuit hujus factionis incentores, quos guerra prehabita fecerat ~ios et consuetudo sub necessitate ligavit, ‥ qui clam miserunt ei viros armatos ut ‥ solitis ‥ rapinis saginarentur
justum est ut mitius cum lapso agatur quam cum ~io(
cōnsuētūdĭnārĭus, a, um, habituel, ordinaire : Sid. Ep. 7, 11.
Jamque finitis nocturnis, cum Evangelium more monachis Consuetudinario, etc.Vita S. Leonis IX. Papæ tom. 2. April. pag. 659 :
Illud etiam habebat Consuetudinarium, etc. Operationes Consuetudinariæin Charta Caroli C. apud Doubletum Hist. Sandionys. pag. 801.
Jus Consuetudinarium, in Charta ann. 1339. apud Ludewig. tom. 5. Reliq. MSS. pag. 565.
Hic composuit librum Ordinalem Ecclesiastici officii, quem Consuetudinarium vocant.Vitæ Abbatum S. Albani :
Duos Textus auro et argento et gemmis ornatos, sine Ordinalibus, Consuetudinariis, Missalibus, etc.Infra :
Hic quoque consuetudines quas transmisit scriptas Lanfrancus Abbati Paulo, approbavit et conservari persuasit, quas qui videre desiderat, in Consuetudinario scriptas poterit invenire.Quibus verbis innuuntur
OrdinationesLanfranci Archiepisc. Cantuariensis,
quas Monachi tum in Monasteriis, tum etiam in Ecclesiis Cathedralibus observare debent. Ejusmodi sunt
Udalrici Consuetudines Cluniacenses, editæ ab R. P. D. Luca Acherio viro doctissimo, et
Consuetudines Floriacenses, a Joan. a Bosco.
Consuetudinem molarum quas hominesConsuetudinarii extrahunt sine precio... Homines vero illos qui molas extrahunt debent monachi tueri et custodire. (Cart. reg. Alienoris de privilegiis monachor. Monast. Novi Pictav. 1199.)