consuesco
consuesco, to accustom, inure, habituate
they were used to sailing into Brittannia
- I Act., to accustom, inure, habituate a person or thing (ante-class. and post-Aug.): tum bracchia consuescunt firmantque lacertos, Lucr. 6, 397: juvencum plostro aut aratro, Col. 6, 2, 9: vitem largo umori, id. Arb. 1, 5: semina falcem pati, Plin. 17, 10, 14, § 70; in perf. part. pass. (mostly poet.): qui consuetus in armis Aevom agere, Pac. ap. Cic. Tusc. 2, 21, 48 (Trag. Rel. v. 261 Rib.): gallus auroram vocare, Lucr. 4, 713; so with inf., id. 5, 209; 6, 788: consueta domi catulorum blanda propago, id. 4, 997 Lachm. N. cr.: copias habebat in Galliā bellare consuetas locis campestribus, Auct. B. Afr. 73, 2: quibus consueti erant uterque agrestibus ferramentis, Liv. 1, 40, 5: socors genus mancipiorum otiis, campo consuetum, Col. 1, 8, 2: proinde ut consuetus antehac, Plaut. Stich. 5, 5, 18 (759): populus si perperam est consuetus, etc., Varr. L. L. 9, § 5 Müll.: grex comparatus ex consuetis unā (capellis), those accustomed to one another, id. R. R. 2, 3, 2.—Far more freq. in all periods,
- II Neutr.
- A To accustom one's self; and (esp. freq.) in temp. perf. (to have accustomed one's self, i. e.), to be accustomed, to be wont; constr. in gen. with the inf., rarely absol., with ad, the dat., or abl.
- α With inf.: disjungamus nos a corporibus, id est, consuescamus mori, Cic. Tusc. 1, 31, 75: versus multos uno spiritu pronuntiare, id. de Or. 1, 61, 261: cum minus idoneis (verbis) uti consuescerem, id ib. 1, 34, 154; 1, 22, 99: alils parere suā vo luntate, id. Inv. 1, 2, 3: qui mentiri solet pejerare consuevit, id. Rosc. Com. 16, 46: paulatim Rhenum transire, etc., Caes. B. G. 1, 33: in Britanniam navigare, id. ib. 3, 8: obsides accipere, non dare, id. ib. 1, 14: quo magno cum periculo mercatores ire consuerant, id. ib. 3, 1: quem ipse procuratorem relinquere antea consuesset, Cic. Quint. 28, 87: consuesso deos immortales ... his secundiores interdum res concedere, quos, etc., Caes. B. G. 1, 14 et saep.: quam rem pro magnis hominum officiis consuesse tribui docebat, id. ib. 1, 43: qui reges consueris tollere, Hor. S. 1, 7, 34: mulier quae cum eo vivere consuerat, Nep. Alcib. 10, 6; Cels. 6, 6, 8; Suet. Tit. 34; id. Ner. 12.—Sometimes with ellips. of inf. (cf. β infra): quin eo (equo) quo consuevit libentius utatur (sc. uti), Cic. Lael. 19, 68: eo die quo consuerat intervallo hostes sequitur (sc. sequi), Caes. B. G. 1, 22.—Impers. (rare): sicuti in sollemnibus sacris fieri consuevit, is wont, Sall. C. 22, 2. —
- β Absol.: bene salutando consuescunt, Plaut. As. 1, 3, 69 (221) (cf. adsuescunt, id. ib. 1, 3, 65 (217)): pabulum quod dabis, amurcā conspergito, primo paululum, dum consuescant, postea magis, Cato R. R. 103: adeo in teneris consuescere multum est, Verg. G. 2, 272.— Usu. with adv. of manner or time: si liberius, ut consuesti, agendum putabis, Cic. Fam. 5, 12, 4: ut consuevi, Caes. ap. Cic. Att. 9, 16, 3: ut consuemus, Prop. 1, 7, 5: sicut consuerat, Suet. Caes. 73: quo minus pro capite et fortunis alterius, quemadmodum consuerunt, causam velint dicere, Cic. Rosc. Am. 2, 5; id. Off. 2, 15, 55.—In Gr. attraction: cum scribas et aliquid agas eorum, quorum consuesti, gaudeo, Lucceius ap. Cic. Fam. 5, 14, 1.—
- γ With ad: ad aciem justam, Quint. 2, 10, 8.—
- δ With abl.: quae (aves) consuevere libero victu, Col. 8, 15 fin.; so id. 8, 13, 1; 10, 153.—
- ε With dat.: ne gravissimo dolori timore consuescerem, Plin. Ep. 8, 23, 8.—
- B To have carnal in tercourse with, to cohabit with, in an honorable, or more freq. in a dishonorable sense (freq. and class.); with aliquā or aliquo, with or without cum, Plaut. Cist. 1, 1, 89 (89): quid illi ... qui illā consuevit prior? Ter. Ad. 666: quācum tot consuesset annos, id. Hec. 555: mulieres quibuscum iste consuerat, Cic. Verr. 2, 5, 12, § 30; Plaut. Am. 5, 1, 70 (1122); Caecil. ap. Gell. 2, 23, 10; cf. in a double sense, Plaut. As. 3, 3, 113 (703); id. Capt. 4, 2, 88 (868).
- —Hence, consŭētus (in the poets trisyl.), a, um, P. a.; of inanim. things which one is accustomed to, commonly employs, uses, possesses, etc., used, accustomed; usual, ordinary, wonted, customary (mostly poet.; not in Cic.): amor, Ter. And. 135: antra, Verg. G. 4, 429: cubilia, Ov. M. 11, 259: lectus, id. Tr. 3, 3, 39: in auras, id. M. 2, 266: pectora, id. ib. 13, 491: canistris, * Juv. 5, 74: finis, Ov. H. 20, 242 al.: labores, pericula, Sall. J. 85, 7: libido, id. ib. 15, 3: numerus, Vulg. Exod. 5, 18; id. Num. 16, 29.—Sup.: consuetissima cuique Verba, Ov. M. 11, 638.—* Adv.: consŭētē, in the usual manner, according to custom: suscipere pabulum, Amm.23, 2, 8.
➳ formes sync. du pf. : consuemus Prop. 1, 7, 5 ; consueris Cic. de Or. 1, 157 ; consueram, consuesse, etc.
- 1. zich gewennen, gewend raken aan (m. dat.; ad; inf.) [mori]; — pf. gewend, gewoon zijn, plegen; — p. adj. cōnsuētus, a, um gewend aan, vertrouwd met (m. dat. of inf.);
- 2. cum alqo consuevisse een verhouding hebben met iem.; II. tr. (poët.; postklass.) laten wennen aan (m. dat.; inf.) [iuvencum aratro; vitem umori]; — p. adj. cōnsuētus, a, um (poët.; postklass.) gewoon (gemaakt), gebruikelijk [libido].
素有私情。習慣。— cum eo 同其常行邪淫。Consuescimus juvencum aratro (dat.) 吾敎熱小牛以耕。
Suggest a Translation
See an image
- (-suēstī, -suērunt, etc., C., Cs.; -suēmus, Pr.), suētus, ere, to accustom, inure, habituate: consuetus in armis Aevom agere: quibus consueti erant ferramentis, L.: consueti equi evadere, S.— To accustom oneself, form a habit, familiarize oneself: Rhenum transire, Cs.: in teneris, V.: Quam male consuescit, qui, etc., what a wicked custom, etc., O. — Usu. perfsystem, to be accustomed, be wont, have a habit: peierare consuevit: obsides accipere, non dare, Cs.: alquo ire, Cs.: reges tollere, H.: cum eo vivere, N.: quod plerumque accidere consuevit, as was usually the case, Cs.: pro magnis officiis consuesse tribui, Cs.: eo (equo) quo consuevit uti: quo consuerat intervallo, sequitur, at the usual distance, Cs.: ut consuesti: quem ad modum consuerunt: sicuti fieri consuevit, is wont, S.—To cohabit: illā, T.: mulieres quibuscum iste consuerat.
-
…Sequanos intellegebat ; quod in tanto imperio populi Romani turpissimum sibi et rei publicae esse arbitrabatur. Paulatim autem Germanos consuescere Rhenum transire et in Galliam magnam eorum multitudinem venire populo Romano periculosum videbat, neque sibi homines feros ac barbaros…
Julius Caesar, Gallic War
-
…deponere posse Quod sua victoria tam insolenter gloriarentur quodque tam diu se impune iniurias tulisse admirarentur, eodem pertinere. Consuesse enim deos immortales, quo gravius homines ex commutatione rerum doleant, quos pro scelere eorum ulcisci velint, his…
Julius Caesar, Gallic War
-
…quem ad modum vellent imperarent. Item populum Romanum victis non ad alterius praescriptum, sed ad suum arbitrium imperare consuesse. Si ipse populo Romano non praescriberet quem ad modum suo iure uteretur, non oportere se a populo Romano…
Julius Caesar, Gallic War
-
…senatu, quod amicus, quod munera amplissime missa ; quam rem et paucis contigisse et pro magnis hominum officiis consuesse tribui docebat ; illum, cum neque aditum neque causam postulandi iustam haberet, beneficio ac liberalitate sua ac senatus…
Julius Caesar, Gallic War
-
…in eum casum deducerentur, quamvis fortunam a populo Romano pati quam ab his per cruciatum interfici inter quos dominari consuessent. Ad haec Caesar respondit se magis consuetudine sua quam merito eorum civitatem conservaturum, si prius quam murum aries…
Julius Caesar, Gallic War
-
…in Gallia ab ipsis concessas, obsides ipsorum voluntate datos ; stipendium capere iure belli, quod victores victis imponere consuerint. Non sese Gallis sed Gallos sibi bellum intulisse omnes Galliae civitates ad se oppugnandum venisse ac contra se castra…
Julius Caesar, Gallic War
-
…fecerit, Haeduorum auctoritatem apud omnes Belgas amplificaturum, quorum auxiliis atque opibus, si qua bella inciderint, sustentare consuerint. Caesar honoris Diviciaci atque Haeduorum causa sese eos in fidem recepturum et conservaturum dixit, et quod erat civitas…
Julius Caesar, Gallic War
-
…et Helvetios castra, movisse et Considium timore perterritum quod non vidisset pro viso sibi renuntiavisse. Eo die quo consuerat intervallo hostes sequitur et milia passuum tria ab eorum castris castra ponit. Postridie eius diei, quod omnino biduum…
Julius Caesar, Gallic War
-
…pacem esse facturum. Divico respondit ita Helvetios a maioribus suis institutos esse uti obsides accipere, non dare, consuerint ; eius rem populum Romanum esse testem. Hoc responso dato discessit. Postero die castra ex eo loco movent…
Julius Caesar, Gallic War
-
…humani corporis sanguinem vino permixtum in pateris circumtulisse inde cum post exsecrationem omnes degustavissent, sicuti in sollemnibus sacris fieri consuevit, aperuisse consilium suum ; idque eo dicitur fecisse, quo inter se fidi magis forent alius alii tanti facinoris…
Sallust, Catilina