corrigo
corrigo, to make straight, set right, bring into order
- I Lit. (rare): catenas, Cato R. R. 18 fin.: alicui digitum, Plin. 7, 20, 19, § 83: verbaque correctis incidere talia ceris, smoothed out, erased, Ov. M. 9, 529: corpus informe gibbo, Aug. ap. Macr. S. 2, 4: vulvas conversas, Plin. 24, 5, 13, § 22; cf.: malas labentes, Suet. Aug. 99: cursum (navis), Liv. 29, 27, 14; cf.: se flexus (fluminum), Plin. 3, 1, 3, § 16.—
- B Prov.: curva, to attempt to make crooked straight, Plin. Ep. 5, 21, 6; Sen. Lud. Mort. Claud. 8, 3.—Far more freq. and class.,
- II Trop., to improve, amend, correct, make better, reform, restore, make good, compensate for, etc.
- A In gen.
- α With acc.: aliquem corruptum ad frugem corrigere, Plaut. Trin. 1, 2, 81 (119): gnatum mi, Ter. And. 596: ita mutat, ut ea, quae corrigere volt, mihi quidem depravare videatur, Cic. Fin. 1, 6, 17: praeterita magis reprehendi possunt quam corrigi, Liv. 30, 30, 7: tarditatem cursu, Cic. Q. Fr. 2, 13 (15 a), 2: errorem paenitendo, id. Fragm. ap. Lact. 6, 24; Ter. Hec. 254; cf. mendum, Cic. Att. 2, 7, 5: delicta, Sall. J. 3, 2: mores (opp. corrumpere), Cic. Leg. 3, 14, 32; and, mores (with vitia emendare), Quint. 12, 7, 2: acceptam in Illyrico ignominiam, Liv. 43, 21, 4: quicquid corrigere est nefas, Hor. C. 1, 24, 20: dum resque sinit, tua corrigo vota, Ov. M. 2, 89: moram celeri cessataque tempora cursu, id. ib. 10, 670: ancipitis fortuna temporis maturā virtute correcta, Vell. 2, 79, 5: ut tibi sit qui te conrigere possis, Plaut. Trin. 3, 2, 27 (653): paterer vos ipsā re conrigi, quoniam verba contemnitis, Sall. C. 52, 35: tu ut umquam te corrigas? Cic. Cat. 1, 9, 22: tota civitas corrigi solet continentiā, id. Leg. 3, 13, 30: aliā ratione malevolus, aliā amator corrigendus, id. Tusc. 4, 31, 65; id. Mur. 29, 60: conscius mihi sum ... corrigi me posse, Liv. 42, 42, 8.—Esp. freq. of improving, correcting an (oral or written) discourse, Varr. L. L. 9, § 9 Müll.; Cic. Att. 15, 1, B, 2; Quint. 1, 5, 34; Hor. A. P. 438 al.; and of the orator who employs the figure correctio (v. s. v. II.): cum corrigimus nosmet ipsos quasi reprehendentes, Cic. Or. 39, 135. —
- β Absol.: se fateri admissum flagitium: sed eosdem correcturos esse, Liv. 5, 28, 8; cf. Suet. Caes. 56.—
- B In medic. lang., to heal, cure: lentigines, Plin. 22, 25, 74, § 156: maciem corporis, id. 31, 6, 33, § 66: cutem in facie, id. 23, 8, 75, § 144.
- —Hence, cor-rectus (conr-), a, um, P. a., improved, amended, correct (very rare): ut is qui fortuito deliquit, attentior fiat correctiorque, Gell. 6, 14, 2.—Hence, subst.: correctus, i, m., one who is reformed: nihil officiunt peccata vetera correcti, Lact. 6, 24, 5.
II) insbes., verbessernd zurechtrichten, gerade richten, zurechtbringen, A) eig., den Körper, Körperteile: corpus informe gibbo, August. fr.: puerorum depravata crura, Varro LL.: malas labentes, Suet.: cutem in facie, Plin.: cerae correctae, wieder geglättet, Ov. – u. prägn., alqm, jmd. (d.i. jmds. Glieder) gerade bringen, Varro LL. 9, 10.
B) übtr.: 1) übh. mit Fehlern behaftetes, Fehlerhaftes berichtigen, in Ordnung bringen, verbessern, abändern (Ggstz. depravare, corrumpere), a) übh.: quae (Bauwerke) videntur emendanda corrigere, Plin. ep.: c. phialam bene, Petron.: fastos, Suet.: legem, Cic. fr.: appellatione collegae reddita ab se iura, Liv.: alcis sententiam, Cic.: dicta factaque alcis, Suet.: gestum histrionis (Ggstz. laudare), Suet.: sua vota, bessere Wünsche tun, Ov.: secunda regere, adversa corrigere, Apul. – in moral. Beziehung, emendare vitia corrigereque mores, Quint.: vel corrumpere mores civitatis vel corrigere, Cic.: c. disciplinam castrorum, Suet.: c. suam consuetudinem, si mala est, Varro LL.: soles emendari cupere, quae iam corrigere difficile est, Plin. ep. – prägn., c. alqm, jmd. auf den richtigen Weg führen, zur Ordnung weisen od. bringen, zurechtweisen, bes. in moral. Beziehung, bessern, malevolum, anxium, timidum, Cic.: alci gnatum, Ter.: alqm (corruptum) ad frugem, Plaut.: eam partem exercitus (Ggstz. corrumpere), Liv.: mavult pater (filium) corrigere quam abdicare, Quint. – im Passiv, obiurgatione corrigi, Quint.: corrigi et emendari castigatione hāc, Liv.: re ipsā corrigi, Sall.: pueri facillime corriguntur in discendo, cum vitia imitantur emendandi causā magistri, Cic. – u. c. se, sich bessern, bes. in moral. Beziehung, si populus perperam est consuetus (in bezug auf den Sprachgebrauch), corrigere se ipsum (debet), Varro LL.: non modo superiores, sed etiam se ipse correxerat (in bezug auf den Numerus der Rede), Cic.: moral., tu ut umquam te corrigas? Cic.: lapsus aetatis tirocinio postea se correxit, Ps. Cic. in Sall.: iam te ipse monuisti, iam correxisti? Sen. – b) Geschriebenes od. Gesprochenes seinem Inhalte nach berichtigen, verbessern, abändern, eas epistulas ego oportet perspiciam, corrigam; tum denique edentur, Cic.: laudationem Porciae tibi correctam misi, Cic.: c. fabulas Aeschyli, Quint. – prägn., c. alqm, jmd., der falsch spricht, zurechtweisen, verbessern, quod a Graecis summis doctoribus, nisi Graece dicerem, neque corrigi possem neque doceri, Cic.: quod discipuli, si quid erraverint, statim corrigentur, Quint. – u. se c., v. Redner, der die Figur correctio (s. dort no. a) gebraucht, cum corrigimus nosmet ipsos quasi reprehendentes, Cic. or. 135.
2) Gebrechen, Fehler usw. berichtigen, verbessern, beseitigen, heben, ausgleichen, wieder einbringen, wieder gut machen, a) übh.: maciem corporis, Plin.: delicta, Sall.: errorem, Suet.: flagitium, Liv.: acceptam in Illyrico ignominiam, Liv.: alcis peccatum, Ps. Quint. decl. u. Ov. (u. so quod peccatum a nobis ortum est corrigo, Ter.): vitium, Quint.: legis vitium, Cic.: corrigeres haec (diese Gewalttätigkeit) postea, Cic.: cursu tarditatem tum equis tum quadrigis poëticis, Cic.: moram celeri cursu, Ov.: veterem patris offensam novis meritis, Iustin.: errorem paenitendo, Cic. fr.: si quid est peccatum a nobis, profer; aut ea refellendo aut purgando vobis corrigemus, Ter. – b) Schreibfehler, grammatische u. stilistische Fehler berichtigen, verbessern, Castricianum mendum, Cic.: mendum liturā, Cic. – quia (soloecismus) unius emendatione verbi corrigi possit, Quint.: hoc continuo correximus, Cic.: corrigetur palam, si quid in declamando discipulus erraverit, Quint.
➳ forme conr- : Inscr.
- 1. rechtmaken [digitum; ceras weer glad strijken, uitwissen; cursum de koers bijstellen (v. schepen)];
- 2. rechtzetten, verbeteren, corrigeren, herstellen [errorem; mores civitatis; alcis sententiam; disciplinam castrorum];
- 3. terechtwijzen; ➤ re ipsā corrigi; — se ~ zich beteren.
- com- + rego, to make straight, set right, bring into order: correctis ceris, smoothed out, O.: cursum (navis), L.—Fig., to improve, amend, correct, reform, restore: gnatum mi, T.: te: (peccata) refellendo, T.: conrecta Mari temeritas, S.: mores aliorum: Quicquid corrigere est nefas, H.: paterer vos ipsā re conrigi, quoniam verba contemnitis, S.: moram celeri cursu, make up for, O.: quod cecidit, id arte ut conrigas, make the best of it, T.— Of discourse: corrige sodes Hoc, H.: nosmet ipsos.
-
…studes relinquentem usque ad portas prosequantur. quamquam quid loquor te ut ulla res frangat, tu ut umquam te corrigas, tu ut ullam fugam meditere, tu ut ullum exsilium cogites Vtinam tibi istam mentem di immortales duint tametsi…
Cicero, in Catilinam
-
…re publica habuissent. Postremo, patres conscripti, si mehercule peccato locus esset, facile paterer vos ipsa re corrigi, quoniam verba contemnitis. Sed undique circumventi sumus. Catilina cum exercitu faucibus urget, alii intra moenia atque…
Sallust, Catilina
-
…alias, et quidem tibi et declinationem istam atomorum et magnitudinem solis probabo et Democriti errata ab Epicuro reprehensa et correcta permulta. nunc dicam de voluptate, nihil scilicet novi, ea tamen, quae te ipsum probaturum esse confidam…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…familiari, remigrare in domum veterem e nova, quam nobis in novam e vetere certe enim recentissima quaeque sunt correcta et emendata maxime. quamquam Antiochi magister Philo, magnus vir ut tu existimas ipse, negaret in libris ,…
M. Tullius Cicero, Academica
-
…intellegant, curabo ; de tuo in me animo iniquis secus existimandi videris non nihil loci dedisse. id si correxeris, mihi valde gratum erit. et ut habere rationem possis, quo loco me salva lege Cornelia convenias ,…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…ornamenta suppeditans consuetudinem similiter Latine dicendi adferebat, vel quod a Graecis summis doctoribus, nisi Graece dicerem, neque corrigi possem neque doceri. tumultus interim in recuperanda re publica et crudelis interitus oratorum trium Scaevolae Carbonis Antisti, reditus…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…interpolavit ;, cum versum Qui miser in campis maerens errabat alienis Aleis Beroaldus non recte procedere intellexisset, errat correxit. qua vero aetate fuerit, uno fortasse loco cognoscimus, legitur nisi sc. philosophia doctissimorum con tentionibus dissensionibusque…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…penatibus praeceps eiectus, iam, quod indignissimum est, suorum servorum manibus nuntio atque imperio tuo violatus esset. corrigeres haec scilicet tu postea. de cuiusquam vita dicere audes qui hoc concedas necesse est, ita te caecum cupiditate…
Cicero, pro Quinctio
-
…est non multo post librarium, plerumque ad exemplar aliquod familiae ω. Huius gemellus fere, nisi quod non correctus, Florentinus est bibl. nation. Magliabecchianus XXI chart. s. XV formae maximae. post libros de…
M. Tullius Cicero, Academica
-
…in utroque par fere neglegentia librarii cognoscatur. ac fortasse iam archetypus ille neglegenter erat scriptus, deinde ad exemplar correctus. qua de re nolo in fragmento tam parvo ac testibus tam recentibus hariolari ; tantum velim animadverti, interdum…
M. Tullius Cicero, Academica