designo
designo, to mark out, point out, trace, designate, define (often confounded with dissigno)
- I Lit.: Aeneas urbem designat aratro, Verg. A. 5, 755; cf.: moenia fossā, id. ib. 7, 157: moenia sulco, Ov. F. 4, 825; and: oppidum sulco, Tac. A. 12, 24.— With dat.: finis templo Jovis, Liv. 1, 10; cf.: locum circo, id. 1, 35:—vulnere frontem, to mark, Stat. Th. 6, 782; cf.: nubila ingenti gyro, id. ib. 1, 311.—*
- B Transf., to delineate, design, depict, represent, sc. by embroidering, weaving, etc.: Europen, Ov. M. 6, 103.—Far more freq.,
- II Trop.
- A In gen., to point out, mark, denote by speech; to designate, describe, represent: haec ab hominibus callidis animadversa ac notata, verbis designata, Cic. de Or. 1, 23, 109; cf.: affectus velut primis lineis designare, Quint. 4, 2, 120; and: aliquem aliqua oratione, Caes. B. G. 1, 18: notat et designat oculis ad caedem unumquemque nostrum, Cic. Cat. 1, 1, 2; cf.: aliquem digito, Ov. Am. 3, 1, 19; 3, 6, 77: decumam ex praeda, Liv. 5, 25: aliquem nota ignaviae, id. 24, 16: turpitudinem aliquam, Cic. de Or. 2, 58, 236: quem (mundum) alio loco ipse designarit deum, id. N. D. 1, 13, 33: multa, quae nimiam luxuriam et victoriae fiduciam designarent, Caes. B. C. 3, 96.—
- B In partic.
- 1 In a bad sense, to contrive, devise, perpetrate (syn.: exsequi, patrare, perpetrare—very rare): quae designata sint et facta nequitia, Plaut. Most. 2, 1, 66 (413); cf.: Illa, quae antehac facta sunt, Omitto; modo quid designavit! Ter. Ad. 87 Donat.—In a good sense: quid non ebrietas designat, effect, do, accomplish, Hor. Ep. 1, 5, 16 Orell.—
- 2 With access. idea of arrangement, to dispose, regulate, arrange, appoint, ordain, nominate, elect, choose: constituere et designare aliquid, Cic. Div. 1, 38, 82: Anaxagoras primus omnium rerum descriptionem et modum mentis infinitae vi ac ratione designari et confici voluit, to be designed and executed, id. N. D. 1, 11; cf. id. ib. 3, 35.—Esp., to appoint to a public office: aliquem praetorem, Suet. Cal. 18: Mamertinum Consulem, Amm.21, 12, 25: ut ii decemviratum habeant, quos plebs designaverit: oblitus est, nullos ab plebe designari, Cic. Agr. 2, 10 fin.: Catilina in proximum annum consulatum petebat, sperans si designatus foret, etc., Sall. C. 26.—Hence,
- b Polit. t. t.: dēsig-nātus, elect; applied to a person elected to an office, but who has not yet entered upon it: consul, Cic. Fam. 11, 6; Vell. 2, 58, and the superscriptions of letters in Cic. Fam. 11, 4-8: tribunus plebis, id. Agr. 2, 5, 11; id. Att. 3, 13; Sall. J. 27, 2: quaestor, Vell. 2, 111, 3 et saep.—Also, said of the office itself: Pompeio consulatus designatus est, Gell. 14, 7, 1.—
- β Transf., expected; of a child not yet born: designatus civis, Cic. Clu. 11, 32.
➳ confusion fréquente dans les mss entre designo et dissigno ; v. Ter. Ad. 87 ; Hor. Ep. 1, 5, 16 ; Cic. Nat. 3, 85, etc.
- 1. afbakenen, aangeven [fines templo; urbem aratro; oppidum sulco; alqm digito iem. aanwijzen];
- 2. afbeelden, schetsen;
- 3. aanduiden, duiden op [oratione Dumnorigem; nimiam luxuriam; alqm notā ignaviae];
- 4. (in een ambt) benoemen (m. dubb. acc.) [alqm consulem, praetorem]; — ihb. ppp. dēsignātus aankomend, nieuwgekozen [consul; tribunus plebis];
- 5. vaststellen, bepalen [indicia]; ➤ ~ et constituere;
- 6. tonen, duidelijk maken [mores hominum].
- to mark out, point out, trace, designate, define (often confounded with dissigno): urbem aratro, V.: moenia fossā, V.: templo Iovis finīs, L.: circo designatus locus est, L.: Europen, depicts (in a web), O.—Fig., to point out, mark, denote, designate, describe, represent, brand: haec verbis designata: hac oratione Dumnorigem designari, Cs.: oculis ad caedem unumquemque nostrum: quem (mundum) deum.—To appoint, choose, elect (to office): consul es designatus: comitiis designatus aedilis: sperans si designatus foret, etc., S.—P. perf., elect, chosen (to an office): consul: tribuni plebis: xvir: praetor.— Of a child unborn: designatus civis; see dissigno.
-
…totiens iam effugimus. non est saepius in uno homine summa salus periclitanda rei publicae. quam diu mihi consuli designato, Catilina, insidiatus es, non publico me praesidio, sed privata diligentia defendi. Cum proximis comitiis consularibus…
Cicero, in Catilinam
-
…fecerit, et ob eam causam quam diu potuerit tacuisse. Caesar hac oratione Lisci Dumnorigem, Diviciaci fratrem, designari sentiebat, sed, quod pluribus praesentibus eas res iactari nolebat, celeriter concilium dimittit, Liscum retinet. Quaerit…
Julius Caesar, Gallic War
-
…; hic tamen vivit. vivit immo vero etiam in senatum venit, fit publici consili particeps, notat et designat oculis ad caedem unum quemque nostrum. nos autem fortes viri satis facere rei publicae videmur, si istius furorem…
Cicero, in Catilinam
-
…populi Romani obstitisse ac iam illa omitto neque enim sunt aut obscura aut non multa commissa postea quotiens tu me designatum, quotiens vero consulem interficere conatus es quot ego tuas petitiones ita coniectas ut vitari posse non viderentur parva quadam…
Cicero, in Catilinam
-
…multae facetiae multusque lepos inerat. His rebus conparatis Catilina nihilo minus in proxumum annum consulatum petebat sperans, si designatus foret, facile se ex voluntate Antonio usurum. Neque interea quietus erat, sed omnibus modis insidias parabat Ciceroni…
Sallust, Catilina
-
…senatus iudicaverat contra rem publicam fecisse. Tum D. Iunius Silanus primus sententiam rogatus, quod eo tempore consul designatus erat, de iis, qui in custodiis tenebantur, et praeterea de L. Cassio, P. Furio…
Sallust, Catilina
-
…verissume potero, dicam. L. Tullo et M. Lepido consulibus P. Autronius et P. Sulla designati consules legibus ambitus interrogati poenas dederant. Post paulo Catilina pecuniarum repetundarum reus prohibitus erat consulatum petere, quod intra…
Sallust, Catilina
-
…temeritatibus, ut, cum rei publicae nihil prosit, se civi rem publicam privet. consule me cum esset designatus tribunus plebis, obtulit in discrimen vitam suam ; dixit eam sententiam cuius invidiam capitis periculo sibi praestandam videbat ;…
Cicero, pro Sestio
-
…hoc ideo scripsi, quod scio te acriter propter Hirrum nuntium nostrorum comitiorum exspectaturum. tu tamen simul ac me designatum audieris, ut tibi curae sit quod ad pantheras attinet rogo. syngrapham Sittianam tibi commendo. commentarium rerum urbanarum…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…ea causa quae non modo necessaria non fuit sed etiam inusitata ac nova neque enim umquam arbitror ornatas esse provincias designatorum, ut, cum in hoc illa constantia quae erat mea causa suscepta imminuta sit, nihil iam possit non…
Cicero, Epistulae ad Atticum