divisio
divisio, a division, distribution
- I Lit. (very rare).
- A In gen.: si divisio fieret, Just. 11, 13, 7: animae ac spiritus, Vulg. Hebr. 4, 12.—
- B In partic.
- 1 I. q. distributio, partition, distribution: agrorum, Tac. A. 1, 10.—
- b Concr., an allotment, portion of food, etc., Dig. 30, 122; 33, 1, 23: POPVLO VIRITIM DIVISIONEM DEDIT, Inscr. Mommsen, 73; cf. Inscr. Orell. 3094; 4396.—
- 2 In mal. part., a violation, dishonoring, acc. to Cic. Fam. 9, 22, 4, and Quint. 8, 3, 46.—
- 3 Differences, subjects of dispute: diversa, quae divisiones multiplices ingerebant, Amm.22, 7, 3.—
- II Trop., logical or rhetorical division (freq. in Cic. and Quint.), Cic. N. D. 3, 3; id. Off. 3, 2, 9; id. Ac. 2 (Luc.), 31, 99; Quint. 7, 1, 1; 5, 10, 63; 2 cap. 6: De divisione, etc.
~ones,todal
unicuique composito respondet sua ~o, quoniam quecumque erit componere erit resolvere
proprie loquendo non est ~o nisi ubi fuerit multitudo substantiarum
quarum [arteriarum ] nulla est ~o, et ‥ per earum continuitatem fumositas ‥ diffunditur
dum dividis lineam per equalia, remanet potencia ~onis in partibus diversis ‥ et hec ~o in infinitum procedit
erit radix substantie 6, unam ~onis partem numeri decem exprimens
capitulum 2m de multiplicacione, ~one et radicum extraccione
partitio est rerum ad causam ipsam pertinentium ~o
[raciocinacio rhetorical ] habet sex partes, sc. proemium ‥, narracionem, particionem sive ~onem, confirmacionem, confutacionem ‥, conclusionem
hypodiastoli est ~o compositarum litterarum propter ambiguitates
quodsi ‥ scandendi ratio et caesurarum ~o per cola et commata sequestrare compulerit
due breves igitur inequales manent, nisi per ~onem modi aliter distinguatur
punctus ~onis dividit longas imperficiendo maximas, semibreves imperficiendo breves, minimas imperficiendo semibreves
in Decretis conscribitur, ~one II
distinccione
[Ricardi I ] brachia productiora ‥, nihilominus tibiarum longa ~o totiusque corporis dispositione congrua species digna imperio
qua ~onis specie idem pes sequestratur? amphimacrum sescupla ~one partimur
[modi ] ad diffinitionum vel ~onum assignationes in per se disserendo expeditiores
qualiter hec [virtutum ] ~o trimembris et illa [vitiorum ] septimembris est?
cum motus secundum quid sit consonancium causa, patet consequens ~o in liquidas et mutas
modus omnis sciencie in tribus consistit, ‥ sc. in definicione, ~one, et colleccione
a philosophis intellectus ponitur potencia distincta a potenciis sensitivis ‥ propter composicionem et ~onem
festinat hora ~onis inter fratres, separationis inter amicos
unum cum sponso suo mater est ecclesia et membra sua non ~oni sed unitati parit
unitas est rei in se indivisio et ab aliis ~o, numerus autem unitatum colleccio
~ones et dissensiones in civitatibus ‥ Wasconie existentes, quas pacificare ‥ volumus
facta est ~o in conventu
quando ex questione fidei oriuntur ~ones, secte et schismata
ad redintegrandam ecclesie ~onem
quod pulex est in aure ‥ hoc ~o seu discordia fertur esse inter fratres in eleccione
si amodo exurgat placitum de ~one terrarum vel de preoccupatione
facta est contencio ‥ inter regem A. Scocie et regem E. Anglie pro ~one marchiarum Scocie
super diversis marchiis utriusque regni
dedit ‥ omnem terram quam ‥ habebat ‥ a fossato quod est juxta domum O. fabri—et vadit in directo usque ad majorem aquam ~o—omnem illam terram sc‥. a ‥ fossato usque ad ~ones de K.(
usque ad ~ones et metas que posite sunt inter pratum predictorum W‥. et R‥. et pratum monachorum
ij bovatas terre ‥ cum metis et ~onibus et aisiamentis cum quibus ‥ Hugo eas tenuit
balleucam ville de B‥. et ejusdem balleuce metas et ~ones
~ones scirarum regis proprie cum judicio iiij chiminorum regalium sunt ~ones hundredorum ‥ comitibus [(et ] vicecomitibus cum judicio comitatus
erat inde seisitus quando facta est ~o terrarum inter regem et comitem
Hugo de M. tenet de episcopo jsolin vacuae terrae extra ~onem suam, et adjacuit N. m[anerio ] quod habet intra suam ~onem
haec ~o [extendit ] a mari usque Jernesmua
qui ~onem habet juxta terram regis claudat contra regem ‥(
- 1. indeling [orbis terrae];
- 2. (filos. en retor. t.t.) indeling, opsomming v.d. afzonderlijke punten;
- 3. (Tac.) verdeling [agrorum; praediorum].
Et si forte in his duellum, vel aliqua Divisio advenerit, damnum eis concessit.Ubi idem vir doctissimus observat, in veteribus tabulis Sordensis Monasterii, et S. Petri Generensis,
Divisionemusurpari pro Examine ferri candentis, vel aquæ calidæ. Idem Tabularium apud eumdem lib. 4. cap. 19. n. 3. :
Deinde venit Willelmus Præpositus clamans de rustico, et accepit justitiam in manu ejusdem Vicecomitis, et fecit Divisionem ferri, et gratia Dei vicit eum.Vide eumdem Marcam lib. 5. cap. 30. n. 7. Quo forte referri potest, quod Petrus Resenius ad Jus aulicum Canuti II Regis Daniæ pag. 618. ait, quosdam existimare, vocem
Ordel, quæ Anglo-Saxonibus, Germanis, et Danis, quamvis purgationem vulgarem significat, compositam esse ab
ert, locus, et
deele, dividere. Utcumque sit, videtur fuisse
divisio, sors quævis : nam et
sorsdivisionem significat. Joann. Sarisber. lib. 10. Policratici cap. 12. et Petrus Blesensis de Præstigiis fortunæ :
Sortilegi sunt, qui sub nomine fictæ religionis superstitiosa quadam observatione rerum pollicentur eventus ; quod genus Sortes Apostolorum et Prophetarum, et Dividentium, et inspectio tabulæ, appellatur.
Division, pro
Frénésie, Insania, animi perturbatio, in Lit. remiss. ann. 1394. ex Reg. 146. Chartoph. reg. ch. 246 :
Laquelle Jehanne pour aucune frénésie ou Division, qui lui estoit venue, ou autrement,... se pendi à un tref de la cheminée de son hostel.
Divisiones versuumin Psalmis,
Cujus Statuæ dedicationem decurionibus Augustalibus epulantibus, populo viritim Divisionem dedit.
De eo quod melior Divisio, quam discordia.Synodus :
Melius est Dividere, quam semper discordare ; Divisio enim præstat pacem, discordia vero destruit.
- VID-, a division, distribution: agri: orbis terrarum, S.—Fig., a rhetorical division.
-
…igitur his generibus ac modis disceptationum omnium nihil sane ad rem pertinet, si qua in re discrepavit ab Antoni divisione nostra partitio eadem sunt membra in utriusque disputatione, sed paulo secus a me atque ab illo partita ac tributa…
Cicero, de Oratore
-
…quia magis ad institutionem vitae communis spectare videntur ; de quibus est nobis his libris explicandum. Atque etiam alia divisio est officii. Nam et medium quoddam officium dicitur et perfectum. Perfectum officium rectum, opinor, vocemus ,…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…quoniam, inquit, ab his principiis naturae discessimus, quibus congruere debent quae sequuntur. sequitur autem haec prima divisio Aestimabile esse dicunt sic enim, ut opinor, appellemus id, quod aut ipsum secundum naturam sit aut tale…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…et secundum deos homines hominibus maxime utiles esse possunt. Earumque item rerum, quae noceant et obsint, eadem divisio est. Sed quia deos nocere non putant, iis exceptis homines hominibus obesse plurimum arbitrantur. Ea enim ipsa…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…haec autem quae iam dicam quae sunt sumpta de primo. Duo placet esseCarneadi genera visorum ; in uno hanc divisionem, alia visa esse quae percipi possint alia quae non possint, in altero autem, alia visa esse probabilia…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…plane omittendum, alterum dubitari non potest, quin a Panaetio susceptum sit, sed relictum. Nam qui e divisione tripertita duas partes absolverit, huic necesse est restare tertiam ; praeterea in extremo libro tertio de hac parte pollicetur…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…possitne eloquentia commutatione aliqua converti in infantiam. cum autem quid sit quaeritur, notio explicanda est et proprietas et divisio et partitio. Haec enim sunt definitioni attributa ; additur etiam descriptio, quam χαρακτῆρα Graeci vocant. Notio sic…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…contemneret, ita non timidus ad mortem, ut in acie sit ob rem publicam interfectus. cupiditates non Epicuri divisione finiebat, sed sua satietate. habebat tamen rationem valitudinis utebatur iis exercitationibus, ut ad cenam et sitiens et…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…quam notionem voco. Ea saepe in argumentando defini tione explicanda est. atque etiam definitiones aliae sunt partitionum aliae divisionum ; partitionum, cum res ea quae proposita est quasi in membra discerpitur, ut si quis ius civile dicat…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…quae sunt praeposita, referuntur illa quidem ad finem, sed ad eius vim naturamque nihil pertinent. Sequitur illa divisio, ut bonorum alia sint ad illud ultimum pertinentia sic enim appello, quae ἀδιάφορον dicuntur ; nam hoc ipsum…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum