dolium
dolium, a large, wide - mouthed, globular jar
- a very large jar of globular form, with a wide mouth (cf.: vas, arpa, seria, cadus, lagena, culeus, amphora, urna, congius, cyathus, urceus, testa, etc.): dolium aut seria, Varr. ap. Serv. Verg. A. 6, 31; Cato R. R. 69, 1; Juv. 14, 308; Varr. R. R. 3, 15, 2; Col. 11, 2, 70; Plaut. Cist. 2, 2, 7 (542); Ter. Heaut. 460; Hor. C. 3, 11, 27; id. Epod. 2, 47 et saep.: de dolio haurire, wine from the jar, i. e. new, not yet drawn off, Cic. Brut. 83, 288.—Prov.: in pertusum ingerimus dicta dolium, for to talk in vain, Plaut. Ps. 1, 3, 135 (364); cf. cribrum.—
- B A meteor having the form of a dolium, Manil. 1, 847.
dŏlium deferre poposcit
~eus,byden
~ium,cyf
~eum,wæterbyden
videamus quomodo prudens cellerarius soleat ordinare ~ia in cella vinaria
pro ducendis vj tonellis vini ad Sandwicum et reparandis eisdem ~eis
videns ‥ ~ium illud ex magna parte vacuatum
quotiens temptationis ardore caro efferbuit, aperto ~ii ore corpus suum totum ‥ ingessit
dolia plena tua fecundent pocula leta
~ea [gl.: ]tunneus
etc.(v.
etc.(v.
~ia vacua per pavimenta rotaverunt, que sonitum terribilem emittentia equos aufugarunt
ipsi ‥ lignis ‥ et ~iis plenis terra, fimo, arena vel lapidibus ‥ muros ‥ rearmarunt
pro expensis ‥ iij piparum ‥ j ~ii ‥ ad conservandum martas
hoc ~ium, A.townne
immensus capitur ventrali dolio. / o quam mirabilis ventris dimencio
ad usum conficiendi salis duobus in locis xviij ~iorum situson Middelwic
pro ‥ duobus ~eis vini
mandatum est ballivis domini regis Suhampton’ quod de primis vinis que ventura sunt apud S. retineant ad opus domini regis xx ~ea vini Wasconie et v ~ia vini Andegavie
taxatur amerciamentum ‥ ad duo ~ia vini
cum ‥ ij ~iis vini succo nigri hellebori ‥ delibuti
de vinorum contra rectam assisam venditoribus et quot ~ea [(v. l. doleata ]
~ium vini de Moysun continet communiter cxlii justas cervisie; justa cervisie continet j lagenam et dim. secundum standardum regis(
pro j ~eo farrine frumenti pro stauro ‥ navis(
de quolibet ~eo dewayde
de ‥ ij ~iis et xviij bollis pisarum ‥, quolibet ~io continente xiij bollas
in ~eis pisc[is ] sals[i ]
iiij ~ia sagittarum longitudinis j ulne
pro xvj pond[(eribus ] dol[iorum ] libre petre ‥ pro quolibet pond[ere ] dol[ii ] x s.
in viij ~iis lapidum cariandis de Tadcastre usque Ebor’
in iiij ~eis plastri
pro ij ~iis deFolkestone stone ‥;pro vij ~iis dele boldyr ‥ pro j ~io et dim. silicis
x ~ea meremii
operario fodenti xij ~ia calcis apud montem
quod ‥ quandam ‥ navem ccc ~iorum vini fieri faciat ad opus nostrum
aliquas naves pondus xxx ~iorum vini portantes
in conduccione trium shoutarum ‥ pro cariagio ‥ meremii ‥, viz. duabus de dictis shoutis cariantibus ‥ pondus xl ~iorum vini
ad arestandum omnes ‥ naves xl ~ia et ultra portantes
facta est regia navis vocataHerry the Gracidew continens xviijc ~ia
in j ~eo faciendo ad circulandum molare
ij lathomis versantibus circa facturam verticis et ~ii camini camere ‥ diruti impetu venti
quod ipsi unum ~ium pro prisonibus infra villam ‥ de novo facere ‥ possint et tenere ‥ ad imprisonandum in eodem ‥ malefactores et pacis nostre perturbatores, si quos ibidem de nocte vagantes inveniri contigerit, eodem modo et prout in civitate nostra London’ est usitatum(
[Londonienses ] captas [in fornicacione ] mulieres in prisona, que vocatur ‘~ium’ apud eos, primo seclusas incarcerarunt
hec sunt Londonis: ‥ / Chepp, stupha, Cok Lana, Dolium, Leo, verbaque vana
➳ doleus Grom. 296, 9 ; doleum Fasti Anni CIL 1, p. 281, Sep.
Auditis rationibus, decretum est, quod Domini de Vico habeant in perpetuum medietatem pulmenti, et quod Præposito et Ecclesiæ Magalonensi remaneat salvum in perpetuum totum pulmentum, seu usaticum Dolii Gradus : quod Dolium ita interpretatur, quantum durant undique littora maris, id est, quantum durat canalis a mari usque ad stagnum.Fateor me non assequi, quid sit
doliumhoc loco. Forte scriptum erat in MS. contracte
Dnium, id est, dominium, ex quo
doliumconfecerit Gariellus. Non tamen definio.
Cordolium. Commodianus Instr. 73 :
Filiorum casus licet et Dolium cordis relinquat, In nigris exire tamen nec plangere fas est.
Quatuordecim Dolia farinæ continentia sexaginta et tres esquartas, pro pretio quater viginti octo librarum et quatuor solidorum Turonensium..... Quatuor Dolia farinæ continentia decem et octo esquartas.
Ut omnes decimæ, quæ solventur de cultura vinearum,... in Dolium communitatis, quæ Tailpotge dicuntur, immittantur ; quæ(decimæ) solutæ in idem mittentur Dolium, de quo tunc Dolio cuilibet debita et æqua portio fideliter assignetur.
Item medium Dolium ad ponendum panem bene honestum.
- DAL-, a large, wide - mouthed, globular jar: Relevi dolia omnia, T.: inane lymphae, H.: cynici, Iu.: de dolio haurire, i. e. new wine.
-
…quam quaerimus suavitatem nec est iam sane tolerabilis num igitur qui hoc sentiat, si is potare velit, de dolio sibi hauriendum putet Minime ; sed quandam sequatur aetatem. Sic ego istis censuerim et novam istam quasi de musto…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…ad eum aut machinam commoliar scio quicquam ita omnes meos dolos fallacias praestrigias praestrinxit commoditas patris. quid ergo isti doli, quid machinae, quid fallaciae praestrigiaeque num sine ratione esse potuerunt o praeclarum munus deorum ; ut Phormio possit…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…de cupa ; Graeci stipati quini in lectis, saepe plures ; ipse solus ; bibitur usque eo dum de dolio ministretur. Vbi galli cantum audivit, avum suum revixisse putat ; mensam tolli iubet. dicet aliquis unde haec…
Cicero, in Pisonem
-
…quod stetisse per Trebonium, quominus oppido potirentur, videbatur. At hostes sine fide tempus atque occasionem fraudis ac doli quaerunt, interiectisque aliquot diebus, nostris languentibus atque animo remissis, subito meridiano tempore, cum alius discessisset ,…
Julius Caesar, Civil War
-
…suspendi, exclusa omni aura operculo et gypso. sic et sorva ac pira, inlitis omnium surculis pice. dolia procul ab aqua esse. quidam sic cum palmite ipso condunt, capitibus eius scillae infixis utrimque, alii etiam…
Pliny the Elder, Natural History
-
…universos oppressurum. hoc eo valebat, ut ingratiis ad depugnandum omnes cogerentur. hac re audita barbarus, nihil doli subesse credens, postridie alienissimo sibi loco, contra opportunissimo hostibus adeo angusto mari conflixit, ut eius multitudo navium…
Cornelius Nepos, Vitae
-
…opportunius advenire quam haec allatast mi opportune epistula. nam haec allata cornu copiaest, ubi inest quidquid volo hic doli, hic fallaciae omnes, hic sunt sycophantiae, hic argentum, híc amica amanti erili filio. atque ego…
Plautus, Pseudolus
-
…ait Nam licet forensi negotio officinator noster attentus ferias nobis fecerit, tamen hodiernae cenulae nostrae prospexi. Vides istud dolium, quod semper vacuum frustra locum detinet tantum et revera praeter impedimentum conversationis nostrae nihil praestat amplius Istud ego quinque…
Apuleius, Metamorphoses
-
…exsertantes, lapidibus subiectos incessebant et telis. Et vimineae crates cum procederent confidenter, essentque parietibus iam contiguae, dolia desuper cadebant et molae, et columnarum fragmenta, quorum ponderibus nimiis obruebantur oppugnatores, hiatuque violento disiectis operimentis ,…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…coniunx, innocens animus mihi, scelesta manus est. pro nimis mens credula, pro Nesse fallax atque semiferi doli auferre cupiens paelici eripui mihi. recede, Titan, tuque quae blanda tenes in luce miseros vita caritura Hercule…
Seneca, Hercules Oetaeus
DO´LIUM(πίθος), a large earthenware jar (πίθος κεράμινος, Hdt. 3.96) into which, or into the wooden cupae, new wine was put to let it ferment. [CUPA] Such jars were frequently of great size, shaped like enormous caldrons, with globular bodies and wide gaping mouths. They were formed of the best clay, and, as they could not be turned on the wheel, were difficult of construction (Geopon. 6.3), so that the making of them passed into a proverb for a troublesome undertaking (Zenob. Cent. 3.65, Leutsch). They were lined with a coating of pitch, while they were hot from the furnace, and were usually sunk (demersa, depressa, or defossa) one-half or two-thirds in the cellar. Wine which would not keep long was drunk from the dolium or cupa; that which improved by keeping was transferred from them to the amphorae. [AMPHORA] (Geopon. l. c.; Cat. Agr. 23; Varr. R. R. 1, 13; Colum. 12.18; Non. s. v.; Dig. 33, 6, 3.1; Senec. Ep. 36, 3.) Besides holding wine, dolia were used for keeping other things, such as oil (Cat. Agr. 10, 4), corn (Dig. 50, 16, 206), &c. Many of these earthenware dolia were large enough to hold a man. Diogenes took up his abode in such a πίθος or dolium (Diog. Laert.; Juven. 14.308if.; Sen. Ep. 90, 14), and in some ancient works of art he is represented stretching his body out of a πίθος, in his celebrated interview with Alexander. In the Peloponnesian war, when the country people took refuge in Athens, they are described, with some comic exaggeration, as living in such earthenware vessels (Aristoph. Eq. 792). The dolium into which the Danaids emptied their vessels was of a similar size (Hor. Carm. 3.11, 27; cf. Lucian, Hermot. 61). Palladius (10.11) speaks of dolia containing two hundred congii; and the sesquicullaria dolia of Columella (Colum. 12.18, extr.) contained 1 1/2 culleus--that is, 30 amphorae. Many of these large cullei have been found in Italy and other countries, having stamped on them the number of amphorae they contained; namely, 20, 30, and 36 amphorae. Some have leaden hoops round them. They were made of white or red clay, or of the two colours combined. On account of their great size these dolia, which were fixed in the cellar, were not allowed to be removed, and were sold along with the house (Dig. 33, 6, 3.1; 33, 7, 8). The seriae were similar vessels, and appear to have been a smaller kind of dolia. The two are frequently mentioned together (Colum. 12.18, and 50.14 Ter. Heaut. 3.1, 51; Liv. 24.18). The makers of the dolia were called doliarii, but the term opus doliare was applied to all kinds of coarse ware, such as the tiles of houses.
Dolia curta were urinals placed in the narrow streets between the houses for the convenience of those who passed by. (Lucret. 4.1026 ; dum eunt, nulla est in angiporto amphora quam non impleant, Macrob. 3.16.15; cf. urinae vectigal, Suet. Vesp. 23.)
Dolia were also used for holding corpses in graves. In the Crimea, near Sebastopol, sixteen πίθοι were discovered, 4 feet 4 inches high, and 2 feet 2 inches in diameter.
(Hermann-Blümner, Griech. Privatalt. pp. 162, 232; Becker-Göll, Galius, 3. p. 418; Marquardt, Privatl. d. Röm., p. 626; Blümner, Techn. u. Term., &c. 2. p. 41; Birch, Anc. Pottery, pp. 134, 531.) [FICTILEp. 843 b. ]
[W.S](πίθος). A large jar of earthenware into which new wine was placed to ferment. Many of them were large enough to hold a man, and were shaped like a huge caldron with globular bodies and wide mouths. Diogenes (q.v.) the Cynic took up his abode in a dolium (not in a tub, as popularly said), and in some ancient works of art he is depicted as lolling in one of these vessels during his celebrated interview with Alexander the Great. See Diog. Laert.vi. 23; Plin. Ep. 90, 14.
Dolia curta were urinals placed in the narrow streets between the houses for the convenience of those who passed by (Lucret. iv. 1026; Macrob. iii. 16. 15; Suet. Vesp. 23).
Dolia were also used as coffins. In the Crimea, near Sebastopol, sixteen πίθοι were discovered, four feet four inches high, and two feet two inches in diameter.
Makers of dolia were known as doliarii.