dolor
dolor, pain, smart, ache, suffering, anguish
I have justifiable resentment toward the gods
- I Corporeal: dolor est motus asper in corpore, alienus a sensibus, Cic. Tusc. 2, 15: dolores atque carnificinas facere, Cato ap. Gell. 10, 3, 17: corporis, Lucr. 4, 1075: capitis, id. 6, 785: dentium, oculorum, id. 6, 660: pedum, Cic. Brut. 34, 130: articulorum, id. Att. 1, 5 fin.: laterum, Hor. S. 1, 9, 32 et saep.—Of the pangs of childbirth, Plaut. Truc. 4, 3, 33 (807); id. Cist. 1, 2, 22 (141): utero exorti dolores, id. Am. 5, 1, 40 (1092); cf. id. ib. 48 (1100); 3, 1, 19 (879); id. Truc. 4, 3, 33 (807) (with labor); Ter. And. 268 (with laborare); id. Ad. 289 al.—Comic., of the gripings in the stomach of a hungry person, Plaut. Stich. 1, 3, 11 (165).—
- II Mental, as a general designation of every painful, oppressive feeling, pain, distress, grief, tribulation, affliction, sorrow, anguish, trouble, vexation, mortification, chagrin, etc. (syn. luctus): dolor (est) aegritudo crucians, Cic. Tusc. 4, 8, 18: si cadit in sapientem animi dolor, id. Lael. 13, 48: quanta est cura in animo, quantum corde capio dolorem, Plaut. Truc. 2, 5, 5 (452); so with cura, Cic. Fam. 4, 6, 2: in labore atque in dolore, Plaut. Ps. 2, 3, 20 (686): majorem laetitiam ex desiderio bonorum percepimus, quam ex laetitia improborum dolorem, Cic. Rep. 1, 4; cf. opp. laetatio, Caes. B. G. 5, 52 fin.: te dolorem, quem acceperis cum summi viri tum amicissimi morte, ferre moderate, Cic. Lael. 2, 8; cf. id. de Or. 2, 48 fin.; and: magno esse Germanis dolori Ariovisti mortem, Caes. B. G. 5, 29, 3; cf. also id. ib. 7, 38, 3: magnum et acerbum dolorem commovere, Cic. Verr. 2, 4, 21 fin.: dolore angi, id. Fam. 4, 3; cf. id. Phil. 8, 6, 18. —
- 2 Esp., indignation, wrath, animosity, anger, resentment: sed ego in hac sententia dicenda non parebo dolori meo, non iracundiae serviam, Cic. Prov. Cons. 1, 2; cf. id. ib. 18, 44: et rei publicae injuriam et suum dolorem condonare, Caes. B. G. 1, 20, 5: qui accipit injuriam, et meminit et prae se fert dolorem suum, Cic. Off. 2, 22 fin.: magno dolore affici, Caes. B. G. 1, 2, 4; cf. id. ib. 5, 4 fin.; id. B. C. 2, 33, 1; cf. also: in eas (naves) indiligentiae suae ac doloris iracundia erupit, id. ib. 3, 8, 3: quis indomitas tantus dolor excitat iras? Verg. A. 2, 594; Hor. Ep. 1, 2, 60; id. Epod. 15, 15: amator agit ubi secum, Accedam? an potius mediter finire dolores, the torments of love, id. S. 2, 3, 263; cf. Ov. A. A. 2, 519; Prop. 1, 13, 9; 3, 20, 27 (4, 20, 17 M.) et saep.: Catonem veteres inimicitiae Caesaris incitant et dolor repulsae, Caes. B. C. 1, 4, 2; so, repulsae, Ov. M. 3, 395: injuriae, Liv. 1, 40: ignominiae, Suet. Vesp. 8: conjugis amissae, Ov. M. 7, 688 et saep.: justus mihi dolor etiam adversus deos esset, quod, etc., Tac. A. 2, 71.—Prov.: dolorem longa consumit dies, Sen. ad Marc. 8; cf.: dolor decrescit, ubi quo crescat non habet, Pub. Syr. 129 (Rib.).—
- 3 Terror, Amm.14, 2, 15.—
- B Meton.
- 1 A grief, i. e. an object or cause of grief: illa (potest) etiam duris mentibus esse dolor, Prop. 1, 14, 18; Ov. P. 3, 3, 73.—
- 2 In rhet. lang. for the Gr. πάθος, passionate, warm expression; pathos, Cic. de Or. 3, 25; id. Brut. 24, 93; id. Or. 37, 130; id. de Or. 2, 17 fin.; Quint. 6, 2, 36.
Colossus ‥ in quem [v. l. quam, sc. undam Thybridis ] se ~ore marcescens moriturum jactavit
emigraneum, i. ~or timporum,þunwonga sar
telum, i. ~or lateris,sticwærc, sticadl
in statu innocencie ‥ caro ejus [Ade ] habuit continuitatem‥. hec autem continuitas divisibilis fuit. sed ad hanc divisionem sequeretur distantia partium vel solutio. sed hec est causa ~oris; ~or enim est distantia partium vel solutio, vel sensus hujus distantie
~or sensibilis
[vinum cum succo mandragore mixtum ] solet dari hominibus qui sunt propter infirmitatem secandi, ut possint sine ~ore secari
~or dentium prosternit virtutem
silui, fateor, cum inmenso cordis ~ore
virgo Christum pulsabat corde benignum / ut sibi dignetur vulnus sanare doloris
cum ‥ gravi cordis ~ore
~or est passio de aliquo tristabili, ut de malo habito vel bono amisso
[ad medicinam peccati ] semper requiritur ~or rationalis sive spiritualis, aliquando etiam ~or sensibilis
~or et gaudium sunt oppposita‥. ~or est id quod putatur esse nocivum
~or est affectus presentis inconvenientis, timor futuri inconvenientis
nonne hoc ~or ingens [ME: ]?muche soreȝe
heu pro ~or!
proh ~or! eo [dolore ] amoto, alius infestior ‥ eum arripuit
proh ~or!
proch ~or
proch ~or!
prothdolor! [ME: ]weilawei
- 1. (lich.) pijn [laterum; capitis; dentium];
- 2. (geestel.) pijn, verdriet, bedroefdheid, medeleven, ergernis (over, met: gen.; ex) [coniugis amissae over het verlies v. zijn echtgenote; ex of in alqa re]; ➤ mihi dolori est het doet mij verdriet; dolorem alci facere, efficere, dare, afferre;
- 3. (poët.) (meton.) bron v. verdriet; ➤ illa potest duris mentibus esse ~ kan verdriet veroorzaken;
- 4. gekwetstheid, verbittering; ➤ dolore incensus;
- 5. (retor. t.t.) hartstocht, pathos.
疼痛。苦楚。Animi dolor 傷心。Dolorem afferre vel dolore affici 傷心。致疼。Proh dolor! 可惜。哀哉。
Suggest a Translation
See an image
- DAL-, pain, smart, ache, suffering, anguish: Laborat e dolore, T.: differor doloribus, T.: corporis: cum dolore emori: de corpore fugit, V.— Distress, grief, tribulation, affliction, sorrow, pain, woe, anguish, trouble, vexation, mortification, chagrin: (est) aegritudo crucians: animi: dolorem ferre moderate: dolore prohibeor pronuntiare, Cs.: magnis doloribus liberatus: premit altum corde dolorem, V.: finire dolores, the torments of love, H.: speciem doloris voltu ferre, Ta.: Est iactura dolori Omnibus, O.: magno esse Germanis dolori Ariovisti mortem, Cs.—Indignation, wrath, animosity, anger, resentment: suum dolorem condonare, Cs.: veniam iusto dolori date: ingenuus: dolor quod suaserit, H.: repulsae, on account of, Cs.: iniuriae, L.: coniugis amissae, O.—Fig., a grief, object of grief: Tu dolor es facinusque meum, O.—In rhet., feeling, pathos.
-
…consolatus rogat finem orandi faciat ; tanti eius apud se gratiam esse ostendit uti et rei publicae iniuriam et suum dolorem eius voluntati ac precibus condonet. Dumnorigem ad se vocat, fratrem adhibet ; quae in eo reprehendat ostendit ;…
Julius Caesar, Gallic War
-
…direptorumque pono, sed eos hoc moneo, desinant furere ac proscriptiones et dictaturas cogitare. tantus enim illorum temporum dolor inustus est civitati ut iam ista non modo homines sed ne pecudes quidem mihi passurae esse videantur. quartum genus…
Cicero, in Catilinam
-
…ut et minus late vagarentur et minus facile finitimis bellum inferre possent ; qua ex parte homines bellandi cupidi magno dolore adficiebantur. Pro multitudine autem hominum et pro gloria belli atque fortitudinis angustos se fines habere arbitrabantur, qui in…
Julius Caesar, Gallic War
-
…tandem aliquando quo te iam pridem tua ista cupiditas effrenata ac furiosa rapiebat ; neque enim tibi haec res adfert dolorem, sed quandam incredibilem voluptatem. ad hanc te amentiam natura peperit, voluntas exercuit, fortuna servavit. numquam…
Cicero, in Catilinam
-
…coepit ne quid gravius in fratrem statueret scire se illa esse vera, nec quemquam ex eo plus quam se doloris capere, propterea quod, cum ipse gratia plurimum domi atque in reliqua Gallia, ille minimum propter adulescentiam posset…
Julius Caesar, Gallic War
-
…illud non intellego quam ob rem, si vivere honeste non possunt, perire turpiter velint, aut cur minore dolore perituros se cum multis quam si soli pereant arbitrentur. Quintum genus est parricidarum, sicariorum, denique omnium facinerosorum…
Cicero, in Catilinam
-
…cura, neque assueto mutet amore locum. quod si quis monitis tardas adverterit auris, heu referet quanto verba dolore mea Quid iuvat ornato procedere, vita, capillo et tenuis Coa veste movere sinus, aut quid Orontea crinis…
Propertius, Elegies
-
…, Italiae duris funera temporibus, cum Romana suos egit discordia civis, sic mihi praecipue, pulvis Etrusca, dolor, tu proiecta mei perpessa es membra propinqui, tu nullo miseri contegis ossa solo, proxima supposito contingens Umbria…
Propertius, Elegies
-
…clausa taces foribus cur numquam reserata meos admittis amores, nescia furtivas reddere mota preces nullane finis erit nostro concessa dolori, turpis et in tepido limine somnus erit me mediae noctes, me sidera plena iacentem, frigidaque Eoo me…
Propertius, Elegies
-
…, ut consuemus, nostros agitamus amores, atque aliquid duram quaerimus in dominam ; nec tantum ingenio quantum servire dolori cogor et aetatis tempora dura queri. hic mihi conteritur vitae modus, haec mea fama est, hinc cupio…
Propertius, Elegies