excursio
excursio, a running out, running forth
excursĭo, ōnis, f. [excurro], a running out or forth.
- I Lit.
- A In gen.: status (oratoris) erectus et celsus: excursio moderata eaque rara, a stepping forwards, Cic. Or. 18, 59; so, nec vultu nec manu nec excursionibus nimius, Quint. 1, 11, 3: an intentione rei familiaris obeundae crebris excursionibus avocaris? excursions, Plin. Ep. 1, 3, 2: longinquae aut breves, Dig. 33, 1, 13 fin.—
- B In partic., milit. t. t., a sally, onset, attack; an excursion, inroad, invasion: crebras ex oppido excursiones faciebant, Caes. B. G. 2, 30, 1: copiae, quibus fines suos ab excursionibus hostium et latrociniis tueretur, Cic. Deiot. 8, 22: equitatus, id. de Imp. Pomp. 6, 16: via excursionibus barbarorum infesta, id. Prov. Cons. 2, 4; cf.: oram maris infestam regiae naves excursionibus crebris faciebant, Liv. 37, 14, 3; 30, 11, 6; 30, 8, 4; 37, 38, 9 al.—
- II Trop.
- A In gen.: relinquendae erunt vacuae tabellae, in quibus libera adiciendo sit excursio. free room or play for insertions, Quint. 10, 3, 32: ne qua ex ea narratione fiat excursio, digression, id. 4, 2, 103.—
- B In partic. (acc. to I. B.), outset, commencement of a speech: sed haec fuerit nobis, tamquam levis armaturae, prima orationis excursio, Cic. Div. 2, 10, 26: prooemium, proxima huic narratio: propositio post hanc, vel ut quibusdam placuit, excursio, Quint. 2, 13, 1.
excursio, ōnis, f. (excurro), das Hervorlaufen, I) eig.: 1) das rasche Vorlaufen des Redners gegen die Zuhörer, Cic. u. Quint. – 2) als milit. t.t., der Ausfall aus einer Stadt u. der Einfall, Streifzug in ein Land, excursionem facere ex oppido, Caes.: u. so exc. nocturna Catilinae, der nächtliche Ausbruch (zum Entkommen), Cic.: una exc. equitatus, Cic.: barbarorum excursiones, Nep.: excursiones et latrocinia hostium, Cic.: tumultuosae hinc atque illinc excursiones, Liv.: multitudinem crebris excursionibus locupletavit, Nep. – im Bilde, prima exc. orationis, Cic. – 3) der Ausflug, Abstecher aufs Land usw., Plin. ep. u. ICt. – II) übtr.: 1) freier Spielraum, libera adiciendi, Quint. 10, 3, 32. – 2) die Abschweifung im Reden, Quint. 4, 2, 103.
rex ‥ opportuna loca contra ~ones hostium communivit
post bis senum annorum ~onem coepit ‥ filius Dei ‥ pandere quis esset
excursĭō, (12) ōnis, f. (excurro), ¶ 1 excursion, voyage : Plin. Min. Ep. 1, 3, 2 ¶ 2 a) marche en avant [de lʼorateur vers lʼauditoire] : Cic. Or. 59 ; Quint. 1, 11, 3 ; b) incursion, irruption, sortie : Cic. Dej. 22 ; Prov. 4 ; Cæs. G. 2, 30 ; Liv. 30, 11, 6 ¶ 3 [fig.] a) possibilité de se donner carrière, champ libre : Quint. 10, 3, 32 ; b) digression : Quint. 4, 2, 103.
- 1. het naar buiten stormen, uitval, verkenning, inval [ex oppido; equitatūs]; ➤ excursionem facere; excursiones et latrocinia hostium;
- 2. het naar voren stappen (retorisch gebaar v.de redenaar naar het spreekgestoelte of naar de toehoorders);
- 3. (postklass.) uitstapje.
excursiō ōnis, f
- 1 CEL-, a running out, running forth. (oratoris) moderata eaque rara, i. e. a stepping forwards. — A sally, excursion, inroad, invasion, expedition: equitatūs: ex oppido, Cs.: finīs ab excursionibus tueri: oram infestam excursionibus facere, L.—Fig., an outset, opening: prima orationis.