exonerare

exonerare [CL] 1 to unload (freight or ship). b to discharge (firearm). c (med.) to relieve, evacuate (part of body). cum naves in portu Hibernico ‥ ~assent Gir. TH I 29; 1253 (v. 3 corallus a); 1303 postquam ‥ res et mercandise ~ate seu vendite fuerint (Stat.) MGL II 210; s1386 (v. 1 artare 1d); 1486 de xx torquibus ferri ~atis in anno precedenti hoc compotum ExchScot 411. b 1573 tormentum suum ‥ pulvere tormentali et uno globulo plumbeo oneratum, ~avit Pat 1105 m. 34; 1577 videre desiderabat quo modo tormenticulum illud ~are potuit‥. interrogavit pro clave tormenticuli ‥ et utrum ambo eorum ~ata fuerunt necne Pat 1159 m. 11; 1618 plurima tormenta in eam [navem] immiserunt et fulminari et ~ari fecerunt HCA Libel 78/163. c intestina tua si casu sint onerata / turbine, quere locum quo possint exonerari D. Bec. 1103; omnia membra simul et semel a superfluis ~antur Quaest. Salern. B 16; nervi palpebrarum multa humiditate ~ati Ib. 59; cum partes ex superfluitatibus ~ent delectant Ib. 314. 2 to relieve (of burden); b (iron., of money). quia abominabilis est sapore, natura cito ~are se laborat Quaest. Salern. N 50; accersitis jubet ut seipsum diligenter armis ~ent Hist. Arthuri 84; sic se natura ~at ex superfluo sanguine Gilb. VII 294. 1. b 1177 nuntii vestri a Romana curia redierunt ~ati quidem argento, onerati plumbo P. Blois Ep. 41; omnes quibus pecunia sua fuit oneri rex officiosissime ~avit Devizes f. 27; Gerv. Cant. Chr. 257 (v. complantare a). 3 to exonerate (person from responsibility or liability); b (refl.); c (w. abl. or prep. & abl.). d (w. inanim. obj.). iniquitates meae ‥ obvolvunt me ‥. evolve me, ~a me Anselm (Prosl. 1) I 100; 1231 quod ‥ ad nos exhonerandos cum effectu laboraretis Cl 584; 1320 ita quod ipse et coexecutores sui fuissent ~ati Lit. Cant. I 44; proice a me culpas meas, ut ego ~atus [ME: ilichted] leviter ascendam ‥ in celum AncrR 138; 1415 summa ‥ pendet quousque dux fuerit informatus quare dictam summam recepit set custumarii inde exhonerantur ExchScot 224; 1485 (v. dispunctuare a). b me ‥, tuis provolutus genibus, ~ans affligo B. V. Dunst. 1; 1170 unde se possit ~are J. Sal. Ep. 299 (303). c c1090 ut ‥ ab eo debito contigerit eum ~ari Anselm (Ep. 140) III 286; Rogerius ‥ pastoralis cure sarcina ~ari ‥ desideravit Ord. Vit. XII 32 p. 433; 1225 quod dominus rex inde a peccato sit exhoneratus Cl 27; 1321 animam ‥ regine de xxviij s. iiij d.‥ ~amus per presentes Lit. Cant. I 49; 1334 tenuit decem feoda militum de domino rege in capite de quorum servicio ~atus fuit propter custodiam foreste SelPlForest 67; 1410 pendent lxxx li‥., de qua summa ‥ auditores ‥ ~averunt custumarios computantes ExchScot 113; s1458 ~ans ‥ ipsum [sc. custodem gaole] ab officio, subinstituit alterum, qui magis idoneus fuerat Reg. Whet. I 290. d c1350 maneria tenuerunt ab omnimodo servicio exhonerata Reg. S. Aug. 65; ut a tallagiis ~etur regnum Eul. Hist. Cont. 399. 4 to exonerate (trespass), exculpate (fault). 1340 nunquam vaccam dicte Alicie imparcavit ~ando illud ut acciperet donum suum et hoc petit quod inquiratur CBaron 106. 5 to relieve of (financial) burden, reimburse. 1236 noluit se de exitibus camerarie onerare, quia secundum assisas scaccarii non habuit warantum per quod se ~are posset KR Mem 15 m. 16(1)d.; 1524 de quibus [receptis] se ~at de arrer’ hujus compoti vij li. j d‥. summa ‥ totius exoneracionis xvij li. xviiij s. j d. Ac. Durh. 666. 6 to overstock. Cf. superonerare. 1388 R. de M‥. ~avit dictam pasturam cum bidentibus suis continue per quinque annos ultime elapsos per extorcionem et distruccionem tenencium IMisc 238/1E.

Menu

Word wheel

exonerare

Saved

Recent