exsero
exsero, to stretch out, thrust out, put forth, take out
- I Lit.: Gallus linguam ab irrisu exserens, Liv. 7, 10, 5: linguam per os, Plin. 9, 27, 43, § 82: manum subter togam ad mentum, Liv. 8, 9, 5: brachia aquis, Ov. M. 2, 271: caput ponto, id. ib. 13, 838; for which: caput ab Oceano, Luc. 5, 598; cf.: herba Exserit e tepida molle cacumen humo, Ov. Tr. 3, 12, 12: enses, id. F. 3, 814: creverat infans Quaerebatque viam, qua se exsereret, might come forth, id. M. 10, 505: se domicilio (cochleae), Plin. 9, 32, 51, § 101: radicem ejus exserito, take out, tear up, Col. 12, 58, 1: vincula, i. e. to throw off, id. 8, 8, 12.—
- B In partic., of parts of the body, exsertus, a, um, protruding from the dress, bare, uncovered: dextris humeris exsertis, bared, * Caes. B. G. 7, 50, 2; cf. Verg. A. 1, 492; Stat. Ach. 1, 346; cf. transf. of the person: exsertus humero, Sil. 8, 587; and in Greek construction: exserti ingentes humeros, Stat. Th. 4, 235: unum exserta latus Camilla, Verg. A. 11, 649: truces exserta manus, Val. Fl. 2, 207; also absol.: exsertique manus vesana Cethegi, tucked up, prepared for the fight, Luc. 2, 543: Latona, Stat. Th. 9, 681.—
- II Trop.
- A In gen.: exseram in librum tuum jus, quod dedisti, will avail myself of, make use of, Plin. Ep. 8, 7, 2: secreta mentis ore exserit, discloses, Sen. Herc. Oet. 255.—
- B In partic., to reveal, show, with an object-clause, Phaedr. 1, 12, 2: paulatim principem exseruit, i. e. showed himself as, Suet. Tib. 33.
- —Hence, exsertus (exert-), a, um, P. a.
- A Thrust forth, projecting: dentes apro, elephanto, etc., Plin. 11, 37, 61, § 160.—
- B Open, evident, conspicuous: exserto bello, Stat. S. 5, 2, 39: cachinnus, i. e. unrestrained, loud, Ap. Met. 1, 2, 18; exsertior opera, Pacat. Paneg. ad Theod. 35. —Adv.: exserte (acc. to B.), openly, clearly, loudly: clamitans, Ap. Met. 1, 17, 2; jubet, Tert. ad Uxor. 2, 1.—Comp.: consurgere, Amm.16, 12.—Sup.: egit tribunatum (with severissime), very strictly, rigorously, Spart. Sev. 3.
- 1. uitsteken, naar voren steken [linguam; enses; caput altius opheffen];
- 2. ontbloten, laten zien [umeros; bracchia];
- 3. losmaken, verlossen, bevrijden [se vinculis];
- 4. (postklass.) openbaren, tonen, laten voelen [principem zich als vorst]; ➤ secreta mentis ore confuso exserit;
- 5. uitoefenen, uitvoeren [libertatem].
- to stretch out, thrust out, put forth, take out: manum ad mentum, L.: bracchia aquis, O.: via quā se exsereret, come forth, O. —Fig.: se aere alieno.—P. perf., thrust out, protruding, bare, uncovered: dextris umeris exsertis, Cs.: Unum exserat latus pugnae, one breast bared for battle, V.
-
…dextra parte alio ascensu manus distinendae causa miserat. Hi similitudine armorum vehementer nostros perterruerunt, ac tametsi dextris humeris exsertis animadvertebantur, quod insigne pactum esse consuerat, tamen id ipsum sui fallendi causa milites ab hostibus factum existimabant .…
Julius Caesar, Gallic War
-
…persequens pro alieno se aere devovit. emptor tamen in ea auctione inventus est nemo. hominem ridiculum qui se exserere aere alieno putet posse, cum vendat aliena. nam quid ego de Trebellio dicam quem ultae videntur Furiae debitorum…
Cicero, Philippicae
-
…possis, villosae catulos in summis montibus ursae, inveni et dixi dominae servabimus istos Iam modo caeruleo nitidum caput exsere ponto, iam, Galatea, veni, nec munera despice nostra. Certe ego me novi liquidaeque in imagine…
Ovid, Metamorphoses
-
…cuncti ad reginam Volsci. Nihil ipsa nec aurae nec sonitus memor aut venientis ab aethere teli, hasta sub exsertam donec perlata papillam haesit virgineumque alte bibit acta cruorem. Concurrunt trepidae comites dominamque ruentem suscipiunt. Fugit ante omnis…
Vergil, Aeneid
-
…patet Hectoris, inde malignum aera respirat pelago circumflua Nesis ; inde vagis omen felix Euploea carinis quaeque ferit curvos exserta Megalia fluctus, angitur et domino contra recubante proculque Surrentina tuus spectat praetoria Limon. una tamen cunctis, procul…
Statius, P. Papinius, Silvae
-
…concurrere dictis hospes inexplicitis aut comminus ire viator audeat et dirae commercia iungere linguae ; nec mora, quin acuens exsertos protinus ungues liventesque manus strictosque in vulnera dentes terribili adplausu circum hospita surgeret ora ; et latuere doli, donec…
Statius, P. Papinius, Thebais
-
…eum esse me qui non modo magister tuus, sed ne discipulus quidem debeam dici Sumam tamen personam magistri, exseramque in librum tuum ius quod dedisti, eo liberius quod nihil ex me interim missurus sum tibi in quo te…
Pliny the Younger, Letters
-
…vitia ac solitam vestiri murice gentem more magis quam iure pati. promptissima nuper fulsit condicio proprias qua Gallia vires exsereret, trepidam dum Maximus occupat urbem ; orbem sat potuit, si te sibi tota magistro regna reformasset. quis…
Sidonius Apollinaris, Carmina
-
…, deflent iamque omnis ephebum turba, coronato contenta est funere mater, frena tenent duplexque inserto missile nodo, exserti ingentes umeros, chlamys horrida pendet, et cono Ledaeus apex. non hi tibi solum, Amphiarae, merent…
Statius, P. Papinius, Thebais
-
…cruor ; dant funera ferro certantes pulchramque petunt per vulnera mortem. At medias inter caedes exsultat Amazon, unum exserta latus pugnae, pharetrata Camilla, et nunc lenta manu spargens hastilia denset, nunc validam dextra rapit indefessa bipennem…
Vergil, Aeneid