favilla
favilla, cinders, hot ashes, glowing ashes, embers
- I Lit. (poet. and in post-Aug. prose): ibi favillae plena coquendo sit faxo (psaltria). Ter. Ad. 846: scintillas agere ac late differre favillam, Lucr. 2, 675; cf. Ov. M. 7, 80; and: cum contectus ignis ex se favillam discutit scintillamque emittit, Plin. 18, 35, 84, § 358: candens, Verg. A. 3, 573: cana, Ov. M. 8, 525: e carbone restincto favilla digito sublata, Plin. 26, 11, 72, § 118: cinis e favilla et carbonibus ad calefaciendum triclinium illatus, Suet. Tib. 74: nihil invenit praeter tepidam in ara favillam, id. Galb. 18: vi pulveris ac favillae oppressus est. (Plinius), Suet. Fragm. Hist., ed. Roth, p. 301.—
- 2 In partic., the ashes of the dead still glowing: corporis favillam ab reliquo separant cinere, Plin. 19, 11, 4, § 19: ibi tu calentem Debita sparges lacrima favillam Vatis amici, Hor. C. 2, 6, 23; Tib. 3, 2, 10; Prop. 1, 19, 19; Verg. A. 6, 227; Ov. F. 3, 561.—
- B Transf.: salis, powder of salt, Plin. 31, 7, 42, § 90.—*
- II Trop., a glimmering spark, i. e. beginning, origin: haec est venturi prima favilla mali, Prop. 1, 9, 18.
in ~am et cinerem crematuros
nec scintillante favilla / ardeo
instar ~arum cum fumo ascendentium
~ae de taetro tartaro usque ad marginem ascendentes ‥ illic jacebant ‥ ad instar nivis
~a,ysle WW
~as candelae
in ~am inanitatis verba jaculavit
quod favilla littere / texit et umbraculum
cum hominum ingenio ex ~a vili fiat materia que sit solida
ut non cum minori gratiarum actione de ejus mensa percipias rusticanam abjectioris avene ~am
pro nichilo reputat nec comparat ilia faville
quam nec avaritie maculavit feda favilla
sagittarum, que ~is niveis densius volitabant circa caput ejus
ut legitur, villa Malchus fuit ortus in ilia; / extitit huic illa natalis, sive favilla
rure suo Marone Malchus manet et regione, / qua Malcho villa fuit ortus sive favilla
tristis adest illa, que Malcho pene favilla, / tristis adest, inquam, quia scribere falsa relinquam
- 1. gloeiende as, alg. as; ➤ -ae Aetnaeae; corporis ~;
- 2. (poët.) (metaf.) vuur, vonk; ➤ prima ~ venturi mali (Prop.);
- 3. (meton.) iets dat op as lijkt, o.a. fijn zout.
- FAV-, cinders, hot ashes, glowing ashes, embers: favillae plena (psaltria), T.: candens, V.: cana, O.—The ashes of the dead: Vatis amici, H.: bibula, V.: virginea, O.—Fig., a glimmering spark, beginning: venturi mali, Pr.
-
…quamvis te longae remorentur fata senectae, cara tamen lacrimis ossa futura meis. quae tu viva mea possis sentire favilla tum mihi non ullo mors sit amara loco. quam vereor, ne te contempto, Cynthia, busto abstrahat…
Propertius, Elegies
-
…turea dona, dapes, fuso crateres olivo. Postquam conlapsi cineres et flamma quievit reliquias vino et bibulam lavere favillam, ossaque lecta cado texit Corynaeus aëno. Idem ter socios pura circumtulit unda, spargens rore levi et ramo…
Vergil, Aeneid
-
…nunc tu insanus medio flumine quaeris aquam. necdum etiam palles, vero nec tangeris igni haec est venturi prima favilla mali. tum magis Armenias cupies accedere tigris et magis infernae vincula nosse rotae, quam pueri totiens arcum sentire…
Propertius, Elegies
-
…ut sanies purgata vado membrisque reversus mortis honos, ignem miserae post ultima quaerunt oscula ; sed gelidae circum exanimesque favillae putribus in foveis, atque omnia busta quiescunt. stabat adhuc seu forte rogus, seu numine divum, cui…
Statius, P. Papinius, Thebais
-
…atque omnis facibus pubes accingitur atris. Diripuere focos ; piceum fert fumida lumen taeda et commixtam Volcanus ad astra favillam. Quis deus, o musae, tam saeva incendia Teucris avertit Tantos ratibus quis depulit ignes Dicite. Prisca…
Vergil, Aeneid
-
…maligne virens. sed sive sinceram sive adulteram aptissimum est elui siccatamque in patina nova uri ac versari, donec favilla fiat ; postea teritur ac reconditur. aliqui in crudis fictilibus urunt, donec figlinum percoquatur. nonnulli et tus…
Pliny the Elder, Natural History
-
…ut aedium multitudine privatarum et publicarum, recte noscentibus regio quaedam urbis aestimaretur aeternae. Cuius moenia cum vidisset in favillas miserabiles consedisse, angorem animi tacitis fletibus indicans, pigriore gradu pergebat ad regiam, hoc maxime aerumnis eius illacrimans…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…prima ad expiandum somnium, praemissis qui rem diuinam appararent, Tusculum excucurrisset, nihil inuenit praeter tepidam in ara fauillam atratumque iuxta senem in catino uitreo t h us tenentem et in calice fictili merum. obseruatum etiam est Kal…
Suetonius, Lives
-
…plagas maris ferre, quasi quosdam igneos angues, luculente dixit ; at hic noster atram nubem turbine piceo et favilla fumantem ῥόον καπνοῦ αἴθωνα interpretari volens, crasse et inmodice congessit, globos quoque flammarum, quod ille κρουνούς dixerat…
Aulus Gellius, Attic Nights
-
…tormenta adhibebo ipse incorporeus ac spirituum sator unus. quin et corporibus parilis consortia poenae decernam, possum quoniam renovare favillas antiquam in faciem, nec desperanda potestas qui potui formare novum, reparabo peremptum. non desunt exempla meae virtutis…
Prudentius, Contra Symmachum