fumus
fumus, smoke, steam, fume
- smoke, steam, fume: in lignis si flamma latet fumusque cinisque, Lucr. 1, 871; cf. 1, 891; 4, 56: ibi hominem ingenuum fumo excruciatum, semivivum reliquit, Cic. Verr. 2, 1, 17, § 45: castra, ut fumo atque ignibus significabatur, amplius milibus pass. VIII. in latitudinem patebant, Caes. B. G. 2, 7 fin.: tum fumi incendiorum procul videbantur, id. ib. 5, 48 fin.: significatione per castella fumo facta, id. B. C. 3, 65, 3: ater ad sidera fumus erigitur, Verg. A. 9, 239: pernas in fumo suspendito, Cato R. R. 162, 3: fumo inveteratum vinum, Plin. 23, 1. 22, § 40; cf. Hor. C. 3, 8, 11; Col. 1, 6, 19 sq.; v. fumarium; hence, poet. transf.: fumi Massiliae, Marseilles wine mellowed in the smoke, Mart. 14, 118: in illo ganearum tuarum nidore atque fumo, Cic. Pis. 6, 13; cf.: intervenerant quidam amici, propter quos major fumus fieret, etc., Sen. Ep. 64, and Ter. Ad. 846: non fumum ex fulgore, sed ex fumo dare lucem Cogitat, Hor. A. P. 143.—In double sense: Ph. Oculi dolent. Ad. Quor? Ph. Quia fumus molestus est, smoke, i. e. foolish talk, Plaut. Most. 4, 2, 10 (894). —
- b Prov.
- α Semper flamma fumo est proxima: Fumo comburi nihil potest, flamma potest, i. e. the slightest approach to wrong-doing leads to vice, Plaut. Curc. 1, 1, 53 (53).—
- β Tendere de fumo, ut proverbium loquitur vetus, ad flammam, to jump out of the frying-pan into the fire, Amm.14, 11, 12; cf.: de fumo, ut aiunt, in flammam, id. 28, 1, 26.—
- γ Fumum or fumos vendere, i. e. to make empty promises, Lampr. Alex. Sev. 36; Mart. 4, 5, 7; Ap. Apol. p. 313, 31.—For which also: per fumum or fumis vendere aliquid, Capitol. Anton. 11; Lampr. Heliog. 10.—
- II Trop., like our word smoke, as a figure of destruction: ubi omne Verterat in fumum et cinerem, had reduced to smoke and ashes, i. e. had consumed, squandered, Hor. Ep. 1, 15, 39.
me ~o sordentia Turonorum tecta auratis Romanorum arcibus praeponere
significatione ~i facta, sicut convenerat, sociis discessum hostium intimavit
~o in ora cavernarum immisso, quo latrones fugati pertinaciam amisere, uni et uni egredientes
~us thuris
ignis ex se ~um generat
qui cum inde exire nollent, ‥ appositus est ignis ut per ~um et vaporem ignis exirent
~us fuliginem elevat ascendens
~us oculos excecat hominis ‥ ~us etiam quanto magis elevatur tanto cicius dissipatur
~us est quoddam corpus subtilius aere. cum ergo ~us ignis resolvitur, quoniam est subtilis, ignis calefecit ~um et reddit ipsum minorem. sed dum ab igne removetur, inspissatur et totum magis apparet
vestigia ~i quod [vv. ll. qui, quae ] ignem praecedit et sequitur
cum ubilibet ~um conspexeris, illic ignem, etsi non videas, esse cognoscis
isto modo ~us signat ignem
ab omni domo a qua ~us exit
ut ~us evanescens disparuit
omnia haec veluti ~us, ventosis procellarum in aerem dispersus gurgitibus, evanescunt
gloria vana, quid est nisi fumus et umbra sonusque, qui simul, ut cepit, incipit esse nihil
~us vane glorie
vite presentis excursus ~us est
mundi pompa et favor populi ~us est et aura subito evanescens
sed sic [imago tua ] est abolita attritione vitiorum, sic est offuscata ~o peccatorum
livoris ~us mentem tuam hebetavit
spero ‥ facilius ferre fastidium ~i qui ex mundanis veniens ingrate solet intelligentium faucibus et oculis importari
si ~us aromatum totum impleat aerem
sulphureum ~um
nocet artifici molestia fumi [sc. argenti vivi ]
subtilis fumus resolutus ab illa, / dum poros penetrat, interiora petit
obturetur vas; deinde aperiatur et capiatur ~us per nares
in primis te scire decet quod ~us rubeus et ~us citrinus et ~us albus et leo viridis et Almagra et mortis immunditia et limpidum et sanguis et eudica et terra fetida sunt ea in quibus tota hujus magisterii constat efficacia
~us vero rubeus est auripigmentum rubeum; ~us quoque albus est argentum vivum; et ~us citrinus est sulphur citrinum
quinta essencia nostra, i. e. ~us albus, qui vocatur ignis contra naturam, qui si esset absens esset ignis noster naturalis
Aristoteles ‥ corpora metheorica in quattuor partitur, sc. ~um, vaporem, halitum, spiritum
gustus ‥ et olfactus ~i et vaporis omnimodam segregationem postulabant
ebrietatis ~us
in fumo vini
aperto ‥ orificio cordis ‥ spiritus ‥ eventatur ~i expressione
melancolia ‥ cujus ~us accendens [i. e. ascendens ] cerebrum ipsum inficit
sanguis retentus in maliciosum ~um terrestrem et ponticum convertitur
et ideo in naribus ~us qui pilorum est materia augmentatur, quem quia natura non sufficiebat consumere expulit per duo loca, sc. per caput et per barbam
ex ~is melancolicis
delatio ~i stomachi
prima igitur superfluitas digestionis quedam abit in ~um et ructuationem
ocitacio fit ex ~o et ventositate musculos gule replente
vitare debetis ‥ commestionem ‥ omnium dedifficili digestibilium, ventositates et ~os corpore multiplicancium in humido
~us terre est quedam herba calida
in frigido corpore aqua decoctionis nitri scabiose fumitere mundificat furfures
eruca agresti, ~o terre, titimallo
Avicenna capitulo de ~o terre [dicit ] quod purgat humores adustos, Latini quod melancoliam
in digestione debet poni sive apponi scabiosa, mellissa, ~us terre
~us terre,fumeter
~us terre, fumulus idem, A. et G.fumetere
~us terre, i.fumetere , i.cuntehoare
Thomas de T. in ‥ cursum aque diversos ~os et fetida proicit in corupcionem aque(
- 1. rook, damp, walm (ook metaf.); ➤ -o dare signum; — plur. rookwolken, nevel;
- 2. (Plaut.) dom geklets, onzin;
- 3. sprw.: (a) vendere -um of -os gebakken lucht verkopen; (b) (Hor.) alqd in -um et cinerem vertere in rook doen opgaan, verbrassen;
- 4. (Mart.) fumi Massiliae gerookte wijn uit Marseille.
Imposuit unam marcam de quolibet Fumo, vel furno solvendam, ut verbis utar famæ relictæ.Pag. 159 :
Post annuum tributum immensas pecuniarum summas solvendas imponens, videlicet Rumpestat, et de quolibet Fumo unam marcam.
Fumeux, iracundus, et
Fumer, irasci, stomachari. Lit. remiss. ann. 1447. in Reg. 179. Chartoph. reg. ch. 161 :
Icelle Guillemete, qui estoit femme testue et Fumeuse... et quant lui montoit en sa Fumée, etc.Aliæ ann. 1460. in Reg. 192. ch. 45 :
Le suppliant de ce se Fuma et courrossa. Fumiere,pro
Fumée, fumus, in Mirac. B. M. V. MSS. lib. 1 :
Et s'en issoit si grant Fumiere, Li jors en perdoit sa lumiere.
Cum Arnaldus Ysabelli pedissecæ ejus... dixisset : Eamus colligere Fumos, qui sunt in isto vico ; dicta pedissequa respondit : Non faciemus, quia dicti Fumi non sunt vestri.Pluries ibi. Hinc
Fumiere, Fimetum, locus ubi reponitur fimus, in Bestiario MS :
Jamais de la basse Fumiere N'istrons pour nule destinée, Se nous en ceste matinée, Ou en la nuit ne nous armons.
- FAV-, smoke, steam, fume: fumo excruciatus: fumi incendiorum procul videbantur, columns of smoke, Cs.: fumo significant haud procul abesse, L.: ater, V.: Amphorae, old flavor, H.: plena fumi ac pollinis Coquendo, T.: fumum ex fulgore dare, H.: Quae (terra) exhalat fumos, V.: omne Verterat in fumum, had consumed, H.
-
…, ad castra Caesaris omnibus copiis contenderunt et a milibus passuum minus duobus castra posuerunt ; quae castra, ut fumo atque ignibus significabatur, amplius milibus passuum VIII latitudinem patebant. Caesar primo et propter multitudinem hostium et propter eximiam…
Julius Caesar, Gallic War
-
…claudit silva vocant Tempe. Per quae Peneus ab imo effusus Pindo spumosis volvitur undis, deiectuque gravi tenues agitantia fumos nubila conducit summisque adspergine silvis inpluit et sonitu plus quam vicina fatigat. Haec domus, haec sedes, haec…
Ovid, Metamorphoses
-
…milite conspicitur, dempta ad Ciceronem defertur. Ille perlectam in conventu militum recitat maximaque omnes laetitia adficit. Tum fumi incendiorum procul videbantur ; quae res omnem dubitationem adventus legionum expulit. Galli re cognita per exploratores obsidionem relinquunt ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…medicaminibus solere curari quam nos causam cum accepissemus quid enim facere poteramus paulisper stetimus in illo ganearum tuarum nidore atque fumo ; unde tu nos cum improbissime respondendo, tum turpissime ructando eiecisti. idem illo fere biduo productus in contionem…
Cicero, in Pisonem
-
…adventus Pompeianos compressit nostrosque firmavit, ut se ex maximo timore colligerent. neque multo post Caesar significatione per castella fumo facta, ut erat superioris temporis consuetudo, deductis quibusdam cohortibus ex praesidiis eodem venit. qui cognito detrimento cum…
Julius Caesar, Civil War
-
…atque umidis in loco angusto fieri iussit ibi hominem ingenuum, domi nobilem, populi Romani socium atque amicum, fumo excruciatum semivivum reliquit. iam quae iste signa, quas tabulas pictas ex Achaia sustulerit, non dicam hoc loco…
Cicero, in Verrem
-
…forte in eodem loco subsistere hostis atque elicere nostros in locum conaretur iniquum, tardius procedit. Equites cum intrare fumum et flammam densissimam timerent ac, si qui cupidius intraverant, vix suorum ipsi priores partes animadverterent equorum, insidias…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, ut adulescentiam procliviorem esse ad libidinem, proprie autem notatum argumentum quod numquam aliter sit certumque declaret, ut fumus ignem. Veri similia reperientur ex partibus et quasi membris narrationis. Ea sunt in personis, in locis ,…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…quas ad ipsum misisti, illum crucem sibi ipsum constituere, ex qua tu eum ante detraxisses ; te curaturum fumo ut combureretur plaudente tota provincia quid vero ad C. Fabium nescio quem nam eam quoque epistulam T. Catienus…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…quae undique conspici posset, supra praetorium statuit, ex qua signum eminens pariter omnibus conspicuum observabatur ignis noctu, fumus interdiu. Iamque Susa ei adituro Abulites, regionis eius praefectus, sive Darei iussu, ut Alexandrum praeda retineret…
Curtius Rufus, Quintus, Historiae Alexandri Magni