gravidus
gravidus, laden, filled, full, swollen
Frieze-Dennison Vergil
- I Lit.
- A Adj.: mater, Enn. ap. Cic. Ac. 2 (Luc.), 17, 52 (Trag. v. 57 Vahl.): puero gravida, Plaut. Am. 2, 2, 87 (719): gravida esse ex aliquo viro, id. ib. prol. 111; Ter. Hec. 392; for which also simply aliquo, Plaut. Am. 3, 1, 18 (878) and 19: de semine Jovis, Ov. M. 3, 260: virgo ex eo compressu, Ter. Ad. 474: prius gravida facta est, Plaut. Cist. 2, 3, 73 (615): facere gravidam aliquam, Ter. Ad. 539: cum esset gravida uxor, et jam appropinquare partus putaretur, Cic. Clu. 11, 31; cf. id. Verr. 2, 1, 18, § 48; Cels. 2, 1; 2, 5 sqq.; of animals, etc. (mostly poet.): gravida pecus, Verg. G. 2, 150; Ov. F. 4, 633: muraena, Hor. S. 2, 8, 43: balaenae, Plin. 9, 6, 5, § 13.—
- B Subst.: grăvĭda, ae, f., a pregnant woman, Plaut. Truc. 2, 5, 22 (469); Plin. 23, 6, 57, § 107; 28, 6, 17, § 59.—
- II Transf., laden, filled, full (only poet.); constr. absol., with abl., or gen.
- α Absol.: ad fores auscultato ... neu qui manus attulerit steriles intro ad nos, Gravidas foras exportet, Plaut. Truc. 1, 2, 4 (98): cum se gravido tremefecit corpore tellus, fruit-laden, Cic. poët. Div. 1, 11, 18 nubes, Lucr. 6, 440 (cf. Lachm. ad Lucr. II. p. 365); Ov. Tr. 1, 2, 107; cf.: cornu lunae, Val. Fl. 2, 56: ne gravidis procumbat culmus aristis, loaded, full, Verg. G. 1, 111; so, aristae, Ov. M. 1, 110: olivae, id. ib. 7, 281: fetus, id. ib. 8, 293: (caprae) gravido superant vix ubere limen, full, Verg. G. 3, 317.—
- β With abl.: gravidae nunc semine terrae, Ov. F. 4, 633: ubera gravida vitali rore, Cic. Div. 1, 12, 20: tibi pampineo gravidus auctumno Floret ager, Verg. G. 2, 5: equus (Trojanus) armatis, Enn. ap. Macr. S. 6, 2 (Ann. v. 97 Vahl.): tempestas fulminibus atque procellis, Lucr. 6, 259: alvus (serpentis) venenis, Sil. 6, 155: Amathunta metallis, Ov. M. 10, 531: stipes nodis, Verg. A. 7, 507: pharetra sagittis, Hor. C. 1, 22, 3: urbs bellis, Verg. A. 10, 87; cf.: Italia imperiis, id. ib. 4, 229: anus arcanis, Sil. 13, 394: parens sorte, Val. Fl. 5, 22: populus noxa, Sil. 13, 542: pectus curis, Luc. 5, 735; Val. Fl. 2, 161.—
- γ With gen.: Mellis apes gravidae, Sil. 2, 120.—
- III Trop., full, abundant: quod bonis benefit beneficium, gratia ea gravidast bonis, id. Capt. 2, 2, 108.
tu ante monstrans matri ~am matrem Dei quam ~a mater te diei
uxorem ‥ proprii nepotis incestu jam ~am effectam
Agar ‥ jam ~a despicit dominam suam [cf. ]Gen. xvi 4
erat enim ~a et partui proxima
florida, gravida, / Jesse virgula, / peperit
regina ‥ ~a ‥ peperit filiam
dixerunt magi ipsam ~am esse puero
cum Heccuba esset ~a Alexandro Paride
~a horrea
jam gravide nimbo Junonis dum tumet alvus
sol sole gravidus juxta nos oritur
ut partus hujus ~e questionis ‥ nascatur incolumis
vultu maturi, forma decenti, cum senio etatis ~i, erant satis visu perspicui
[quare ] quidam a sompno expergefacti ~i et pigri reddantur
mentes adhuc desideriorum carnalium humoribus ~e et tumentes
virginem quandam vultu decoram, habitu venustam, gestu ~am
quas [litteras ] ‥ presul ~a mente conspiciens ‥
- 1. zwanger; drachtig;
- 2. (metaf.) vol, gevuld, beladen (met), vruchtbaar, rijk (aan) [nubes regen-; olivae; uber gezwollen; (van, met, aan: abl.) metallis rijk aan]; ➤ pharetra -a sagittis; -ae semine terrae; urbs bellis -a; tempestas fulminibus atque procellis -a.
- 2 GAR-, laden, filled, full, swollen: corpus, fruit-laden, C.poët.: nubes, O.: aristae, loaded, V.: uber, V.: semine terrae, O.: ubera vitali rore: pharetra sagittis, H.: urbs bellis, V.: Italia imperiis, V.—Burdened, pregnant, with child, with young: ex te, T.: de semine Iovis, O.: uxor: pecus, V.: (equae) vento, V.
-
…placidique tepentibus auris mulcebant zephyri natos sine semine flores. Mox etiam fruges tellus inarata ferebat, nec renovatus ager gravidis canebat aristis ; flumina iam lactis, iam flumina nectaris ibant, flavaque de viridi stillabant ilice mella. Postquam…
Ovid, Metamorphoses
-
…non absunt tamen a consuetudine somniorum. sit sane etiam illud commenticium, quo Priamus est conturbatus, quia máter gravida párere se ardentém facem visá est in somnis Hécuba ; quo factó pater rex ípse Priamus sómnio mentís metu percúlsus…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…simulacra peremit fulminis ardor. hic silvestris erat Romani nominis altrix, martia, quae parvos Mavortis semine natos uberibus gravidis vitali rore rigabat ; quae tum cum pueris flammato fulminis ictu concidit atque avolsa pedum vestigia liquit. tum quis…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…, praecipitis caeli partis obitusque petessens aut cum terribili perculsus fulmine civis luce serenanti vitalia lumina liquit aut cum se gravido tremefecit corpore tellus iam vero variae nocturno tempore visae terribiles formae bellum motusque monebant, multaque per terras vates oracla…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…ipsa loca venisti, potuisti accipere id quod est proditum memoria ac litteris, Latonam ex longo errore et fuga gravidam et iam ad pariendum temporibus exactis confugisse Delum atque ibi Apollinem Dianamque peperisse qua ex opinione hominum illa insula eorum…
Cicero, in Verrem
-
…praetermissum videtur, tamen ut ad hoc nefarium facinus accederet aditum sibi aliis sceleribus ante munivit. nam cum esset gravida Auria, fratris uxor, et iam appropinquare partus putaretur, mulierem veneno interfecit ut una illud quod erat ex…
Cicero, pro Cluentio
-
…sine commiseratione grave quoddam et uno pressu ac sono obductum qua tempestate Helenam Paris innuptis iunxit nuptiis, ego tum gravida, expletis iam fui ad pariendum mensibus ; per idem tempus Polydorum Hecuba partu postremo parit. Omnis autem hos…
Cicero, de Oratore
-
…cum flavis messorem induceret arvis agricola et fragili iam stringeret hordea culmo, omnia ventorum concurrere proelia vidi, quae gravidam late segetem ab radicibus imis sublimem expulsam eruerent ; ita turbine nigro ferret hiems culmumque levem stipulasque volantis. Saepe…
Vergil, Georgics
-
…taurinum cum opio adpositum obolis binis. vulvas et pilo cervino suffire prodest. tradunt cervas, cum senserint se gravidas, lapillum devorare, quem in excrementis repertum aut in vulva nam et ibi invenitur custodire partus adalligatum. inveniuntur…
Pliny the Elder, Natural History
-
…sub nocte videbam sacra ferens epulasque tibi, nee talis hianti mella dabam ac nostris nutribam fida venenis. quam gravida nunc mole iaces, quam segnis inertem flatus habet ; nec te saltem, miserande, peremi. heu saevum…
C. Valerius Flaccus , Argonautica