humilis
humilis, low, lowly, small, slight
when those in power disagree, the lowly suffer
humilis , e: adj. (humus), near the ground; low down; low, 4.255; low-lying, 3.522; near the surface, shallow, 7.157; unpretentious, lowly.
hŭmĭlis, e, adj. [humus; like χαμαλός from χαμαί, on the ground, i. e.], low, lowly, small, slight (class.; esp. freq. in the trop. signif.).
- I Lit.: arbores et vites et ea quae sunt humiliora neque se tollere a terra altius possunt, Cic. Tusc. 5, 13, 37; cf.: turrim humilem parvamque fecerant, Caes. B. C. 2, 8, 1 sq.: humilior munitio, id. ib. 3, 63, 2: (naves) humiliores quam quibus in nostro mari uti consuevimus, id. B. G. 5, 1, 2: humiles habitare casas, Verg. E. 2, 29: domus, Hor. C. 3, 1, 22: postes, Ov. M. 8, 639: arcus, id. ib. 3, 30: arae, Val. Fl. 3, 426: virgas humilis mordere salicti, Juv. 11, 67: Forentum, low, situated in the plain, Hor. C. 3, 4, 16; so, Myconos, Ov. M. 7, 463: Italia, Verg. A. 3, 522: humillimo solo aqua diutissime immorata, Just. 2, 1 med.: avi similis, quae circum litora, circum Piscosos scopulos humilis volat aequora juxta, flies low, Verg. A. 4, 255; cf.: decisis humilis pennis, Hor. Ep. 2, 2, 50: potest ex deformi humilique corpusculo exire formosus animus ac magnus, small, diminutive, Sen. Ep. 66: brevi atque humili corpore homines, Gell. 19, 13, 3; Curt. 7, 4: humiles Cleonae, little, petty, Ov. M. 6, 417 (in Ptolem. πόλις οὐ μεγάλη): Troja, id. ib. 15, 424: ipse humili designat moenia fossa, i. e. slight, shallow, Verg. A. 7, 157; so, fossa, Tac. A. 1, 61; cf. radix, Plin. Ep. 8, 20, 5.
- II Trop.
- A As respects rank, birth, fortune, worth, consideration, etc., low, base, mean, humble, obscure, poor, needy, insignificant (cf.: supplex, summissus, demissus, abjectus): ut si parentibus nati sint humilibus, Cic. Lael. 17, 90: humiles nati (shortly after: trivio conceptus et educatus stercore), Phaedr. 1, 27, 2: humiles et obscuri homines, Cic. Div. 1, 40, 88; id. Quint. 31, 95: humillimus homo de plebe, Liv. 3, 19, 9; cf.: humilis in plebe et ideo ignobilis puerpera, Plin. 7, 36, 36, § 121: ne latos fines parare studeant potentioresque humiliores possessionibus expellant, Caes. B. G. 6, 22, 3: humiliores, opp. opulentiores, Hirt. B. G. 8, 51 fin.: hos Suevi vectigales sibi fecerunt ac multo humiliores infirmioresque redegerunt, Caes. B. G. 4, 3 fin.: homines humiles, opp. amplissimi viri, Balb. et Opp. ap. Cic. Att. 9, 8, A, 1: satis superque humilis est, qui, etc., Liv. 3, 53, 9: junge tuis humiles, ambitiose, manus, of the servants, Ov. A. A. 2, 254: civitas ignobilis atque humilis, Caes. B. G. 5, 28, 1: humilem sane relinquunt et minime generosum, ut ita dicam, ortum amicitiae, Cic. Lael. 9, 29: Viridomarus, quem Caesar ex humili loco ad summam dignitatem perduxerat, Caes. B. G. 7, 39, 1: qui cogitationes suas abjecerunt in rem tam humilem atque contemptam, Cic. Lael. 9, 32; cf.: nihil abjectum, nihil humile cogitant, id. Fin. 5, 20, 57: aut nulla aut humili aliqua arte praediti, id. Arch. 5, 10: humiles et sordidae curae, Plin. Ep. 1, 3, 3: rei pictor, Plin. 35, 10, 37, § 120 (dub.; Jan. floridissimus): humilis atque obsoletus vestitus, Nep. Ages. 8: agna, poor, humble, Hor. C. 2, 17, 32: fortuna, Juv. 6, 287: domus, id. 11, 171.—Hence, subst.: hŭmĭle, is, n., that which is humble or base, a low station: ex humili potens, Hor. C. 3, 30, 12: quales ex humili magna ad vestigia rerum extollit Fortuna, Juv. 3, 39.— Prov.: Humiles laborant ubi potentes dissident, Phaedr. 1, 30, 1.—
- 2 Of low, mean language: iambus frequentissimus est in iis, quae demisso atque humili sermone dicuntur. Cic. Or. 58, 196: sermo, Hor. A. P. 229; cf.: neque humilem et abjectam orationem nec nimis altam et exaggeratam probat, Cic. Or. 57, 192: verbum, id. Brut. 79, 274: humilia et vulgaria verba, Quint. 10, 1, 9: translatio, id. 8, 6, 5: si quis sublimia humilibus misceat, id. 8, 3, 60: quae humilia circa res magnas, apta circa minores videntur, id. 8, 3, 18: humile et quotidianum sermonis genus, id. 11, 1, 6: of the author himself: Macer ... humilis, i. e. commonplace, id. 10, 1, 87: nil parvum aut humili modo, Nil mortale loquar, Hor. C. 3, 25, 17.—
- B Of mind or character, low, mean, base, abject: qui umquam apparitor tam humilis? tam abjectus? Cic. Phil. 2, 32, 82: ut ille tum humilis, ut demissus erat! id. Att. 2, 21, 3: humillimus assentator, Vell. 2, 83, 1: neque nos simus tam humiles, ut quae laudamus inutilia credamus, Quint. 11, 1, 13: privata deduci superbo Non humilis mulier triumpho, Hor. C. 1, 37, 32: succumbere doloribus eosque humili animo imbecilloque ferre miserum est, Cic. Fin. 1, 15, 49: animi, Lucr. 6, 52: si prece et obsecratione humili ac supplici utemur, Cic. Inv. 1, 16, 22; 1, 56 init.; cf.: fracto animo, atque humili aliquem supplicare, id. Planc. 20, 50: humillimae preces, Suet. Vit. Luc.: pavor, Verg. G. 1, 331; cf. metus, Val. Fl. 3, 394.—Hence, adv.: hŭmĭlĭter, low, deeply.
- 1 Lit. (so post-Aug. and very rare): in loco clivoso humilius rami arborum servandi sunt, in plano altius, Pall. 3, 13, 3: eadem facta claritate vel obscuritate facientium vel tolluntur altissime vel humillime deprimuntur, very deeply, Plin. Ep. 6, 24, 1. —
- 2 Trop. (acc. to II. B.), basely, meanly, abjectly, humbly (class.): non est ausus elate et ample loqui, cum humiliter demisseque sentiret, Cic. Tusc. 5, 9, 24: aut servit humiliter, aut superbe dominatur, Liv. 24, 25, 8: servire alicui, id. 45, 32, 5: audacter territas, humiliter placas, Auct. Her. 4, 20, 28: animose paupertatem ferre, humiliter infamiam, Sen. Ep. 120 med.
humilis, e (humus), niedrig, I) eig.: a) niedrig im Ggstz. zum Hohen (Ggstz. procerus [langgewachsen], altus, celsus), arbusculae, Varro: ara, Val. Flacc.: Italia, Verg.: avis volat humilis, Verg.: munitio humilior, Caes.: arbores et vites et quae sunt humiliora, Cic.: solum humillimum, Iustin.: n. pl. subst., ballistae in humiliora ex supernis valentes, die von oben herab nach der Tiefe wirkten, Amm. – v. der Statur, dem Wuchs, niedrig, klein, corpusculum, Sen.: staturā esse humili et corpore exiguo, Nep.: brevi atque humili corpore homines, Gell.: quorum neminem adeo humilem esse, ut etc., Curt. – humiles Cleonae, das kleine, winzige, Ov. – b) niedrig, flach im Ggstz. zum Tiefen (Ggstz. altus), fossa, Verg. u. Tac.: radix insulae, flacher, seichter Grund, Plin. ep. – II) übtr.: A) dem Stande, dem Range, dem Ansehen usw. nach niedrig, gering, tiefgestellt (Ggstz. honestus, opulentus), a) v. Pers.u. deren Stand: humilibus parentibus natus, Cic.: admodum humili loco natus, Val. Max.: humili fortunā ortus, Liv.: humillimae sortis homo, Liv. epit.: humillimo loco natus, Aur. Vict.: humillimus de plebe, Liv.: quis apparitor tam humilis etc., Cic. – subst., humilis, is, m., ein Geringer, Hor., Quint. u.a.: u. so Compar. humilior, Quint.: u. im Plur., humiles, Ggstz. non improbi, Cic., Ggstz. honesti, Quint., Ggstz. sublimes, Phaedr.: u. im Compar. humiliores (Ggstz. superiores), Quint. – und dem Ansehen. der Macht nach unbedeutend, schwach (Ggstz. opulentus, potens), Cic. u.a.: civitas, Caes.: alqm humiliorem redigere, Caes.: quos et quam humiles accepisset, wie u. in welchem Zustande der Erniedrigung er sie getroffen hätte, Caes.: subst., ex humili potens princeps, Hor.: u. Plur. humiles, Ggstz. praepotentes, Val. Max.: humiliores, Ggstz. opulentiores, Hirt. b. G. – u. in bezug auf Verdienste tiefstehend, unansehnlich (Ggstz. amplus), homines humiles (Ggstz. amplissimi viri), Balb. et Opp. in Cic. ep. – u. in bezug auf innere Vorzüge, mihi quidem videntur homines, cum multis rebus humiliores et infirmiores sint (tiefer stehen u. schwächer sind), hac re maxime bestiis praestare, quod loqui possunt, Cic. – u. vom Schriftsteller, in bezug auf die Behandlung des Stoffes alltäglich, gewöhnlich, Quint. 10, 1, 87. – b) v. lebl. Subjj. = niedrig, gering, alltäglich, unedel, vestitus, Nep.: ars, Cic.: curae humiles et sordidae, die niedrigen u. verächtlichen Sorgen (des alltäglichen Lebens), Plin. ep.: verbum h., alltägliches, unedles, Cic.: n. pl. subst., et obscena vitabimus et sordida et humilia (niedrige Ausdrücke), Quint. 8, 2, 2. – B) der Gemütsstimmung nach (= ταπεινός), a) niedergeschlagen, kleinmütig, verzagt, feig, humili animo (mit Kleinmut) ferre, Cic.: (consulum) humiles mentes, Cic. – b) unterwürfig, demütig, v. Bittenden od. deren Rede usw., non ego dedignor h. supplexque precari, Ov.: prece et obsecratione humili ac supplici uti, Cic.: orari humili et supplici oratione, Cic.: in humiles demissa preces, Claud. – c) unterwürfig, kriechend, knechtisch, neque nos simus tam humiles, ut, quae laudamus, inutilia credamus, Quint.: assentator humillimus, Vell. – C) v. der Darstellung = ohne höhern Aufschwung, niedrig (Ggstz. sublimis), oratio h. et abiecta, Cic.: demissus atque h. sermo, die bescheidene u. niedere Sprache des gewöhnlichen Lebens, Cic.: humillimum genus dicendi, Augustin. – n. pl. subst., sublimia humilibus miscere, erhabene Worte mit niedrigen, Quint. 8, 3, 60. – ➳ Superl. gew. humillimus; doch vulg. auch humilissimus, Ps. Cypr. adv. Iud. 6.
~iores personae(v.
ab hoc nomine, quod est humus, hic et haec ~is ‥ et dicitur ~is quasi humo inclinatus
hunc [sc. Oldcastell ] ‥ hostem et subversorem ecclesie primo creavit natura ~em
conventus humilis(v.
~ia loquendo
‘quot sunt causarum genera? ’ quinque: honestum, admirabile, ~e, auceps, obscurum. ‥ ~e quod neglegitur ab auditore et non magnopere attendendum videtur ‥
humilia
forsitan aliquibus nimis ~e atque indignum relatu videbitur
cum ‥ fecisset donu ~i capite et prono(
nec mens sublimia visu / vix humili cernit
decenti ~i vultu
divertitque humulis sub nota mapalia Hripis
humiliter Inhripis iij annis resedit
~is ‥ doctor
numquam ‥ ante haec vidi ~em regem
rex ‥ Eadgarus Deo erat ~is et devotus
frater Willelmus ‥ ecclesie minister ~is
Johanna regina Francie virtuosa et ~lima et pie creditur sancta
mitem Christum et ~em et caritatem que ipse est habet in perpetuum
igne caelesti centum superbos exurens, quinquaginta ~es servans
suffert ista [sc. terra ] humiles dum devorat illa [sc. gurges ] superbos
~ibus mitior columba
due beate virtutes ‥ pertinentes ad anachoritam: paciencia in prima parte, humilitas in altera, quia paciens est qui pacienter fert injuriam sibi illatam, ~is, qui pacienter sustinet opprobria
in ~i et paupere vita
concedo meo fideli ministro, Ealdhere, pro ejus ~i oboedientia
sui devoti ‥ episcopi [faciunt ] ~em sui commendacionem et reverenciam ‥
~i voce
respondens ‥ voce ~lima
~i voce
~lima ‥ instantia(v.
~lima ‥ instancia
hŭmĭlis, (8) e (humus), ¶ 1 bas, près du sol, peu élevé : ea quæ sunt humiliora neque se tollere a terra altius possunt Cic. Tusc. 5, 37, les plantes un peu basses et qui ne peuvent sʼélever sensiblement au-dessus du sol ; turris humilis et parva Cæs. C. 2, 8, 1, une tour basse et petite ; humilis volat Virg. En. 4, 255, il vole en rasant le sol ; brevi atque humili corpore homines Gell. 19, 13, 3, hommes de taille courte et rapetissée ¶ 2 [fig.] humble : homines humiliores Cic. Br. 62, des gens de plus basse naissance ; parentes humiles Cic. Læl. 70, parents obscurs, cf. Cic. Div. 1, 88 ; civitas ignobilis atque humilis Cæs. G. 5, 28, 1, cité obscure et modeste ; ex humili loco ad summam dignitatem perducere aliquem Cæs. G. 7, 39, 1, amener qqn de la situation la plus basse à la plus haute dignité || faible : potentiores humiliores expellunt Cæs. G. 6, 22, 4, les plus puissants chassent les plus faibles, cf. Cæs. G. 7, 54, 4, etc. || de caractère humble, effacé, modeste : ut ille humilis, ut demissus erat ! Cic. Att. 2, 21, 3, comme il était humble ! comme il était rabaissé ! || abattu, sans ressort : Cic. Planc. 50 ; Fin. 1, 49 || [péjor.] rampant, bas : Cic. Phil. 2, 82 ¶ 3 [rhét.] style qui ne sʼélève pas, qui rase la terre, simple, modeste : Cic. Or. 76 ; 192 ; 196 || -millimus Liv. 3, 19, 9.
- 1. laag, klein [munitio; casae; arbores; statura];
- 2. (poët.; postklass.) (v. plaatsen) laag of diep gelegen [Myconos];
- 3. (poët.; postklass.) ondiep [fossa];
- 4. (metaf.) (v. stand, aanzien, macht) laag, alledaags, onbeduidend, gering, zwak [civitas; manūs slavenhanden]; ➤ humili fortunā (loco) ortus van lage afkomst; alqm humiliorem redigere vernederen;
- 5. (v. gemoedsgesteldheid) (a) moedeloos, laf(hartig) [mens]; (b) nederig, onderdanig [preces]; ➤ humiliter servire, sentire;
- 6. (v. karakter) bekrompen, kleinzielig [animus; apparitor];
- 7. (v. taal) eenvoudig, niet verheven [sermo; genus dicendi]; ➤ humilia atque vulgaria verba;
- 8. (v. zaken) alledaags, gewoon, armoedig [vestitus].
humilis , e. adj. c. s.
矮者。低。卑賤。謙遜者。— fossa 不深之坑。— precatur 叩求。— sermo 淺文之言。— homo 卑人。Domus humilis 低屋。Humili loco natus 卑家子。
Suggest a Translation
See an image
矮者。低。卑賤。謙遜者。— fossa 不深之坑。— precatur 叩求。— sermo 淺文之言。— homo 卑人。Domus humilis 低屋。Humili loco natus 卑家子。
Suggest a Translation
See an image
In nomine sanctæ et individuæ Trinitatis, Henricus divina favente clementia Humilis Romanorum Rex.Quæ tandem penes Monachos tantum remansit.
Alienor Dei gratia Humilis regina Angliæ, ducissa Normanniæ, Acquitaniæ et comitissa Andegavensis, etc. Humeles,pro
Humble, in Serm. Maurit. episc. Paris. tom. 17. Comment. Acad. Inscript. pag. 722 :
Si doit estre (li prestres) Humeles, benignes, larges, etc.
humilis e, adj.with comp.and sup.
- humus, low, lowly, small, slight: casae, V.: salictum, Iu.: ea quae sunt humiliora: humilior munitio, Cs.: (naves) humiliores quam, etc., Cs.: domus, H.: Forentum, in the plain, H.: (avis) humilis volat, flies low, V.: fossa, shallow, V.—Fig., low, base, mean, humble, obscure, poor, needy, insignificant: homines: humillimus homo de plebe, L.: humiliores possessionibus expellere, Cs.: satis superque, L.: Cleonae, O.: ex humili loco ad dignitatem perducere, Cs.: res: ars: vestitus, N.: agna, poor, H.: domus, Iu.—As substn.: ex humili potens, obscurity, H.: Quales ex humili Extollit fortuna, Iu.—Of language, low, common, colloquial: sermo: verbum: humili modo loqui, H.—Of character, low, lowly, mean, base, abject: apparitor: Non humilis mulier, H.: obsecratio: pavor, V.
-
…iacere situ ; et frustra cupies mollem componere versum, nec tibi subiciet carmina serus Amor. tum me non humilem mirabere saepe poetam, tunc ego Romanis praeferar ingeniis ; nec poterunt iuvenes nostro reticere sepulcro Ardoris nostri magne poeta…
Propertius, Elegies
-
…verba benigna cadant. irritata venit, quando contemnitur illa, nec meminit iustas ponere laesa minas at quo sis humilis magis et subiectus amori, hoc magis effectu saepe fruare bono. is poterit felix una remanere puella, qui…
Propertius, Elegies
-
…externa, quae ducantur a genere ; quo breviter modiceque laudato aut, si erit infame, praetermisso, si humile, vel praeterito vel ad augendam eius quem laudes gloriam tacto, deinceps, si res patietur, de fortunis…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…iudicat heroum numerum grandiorem quam desideret soluta oratio, iambum autem nimis e vul gari esse sermone. Ita neque humilem et abiectam oratio nem nec nimis altam et exaggeratam probat, plenam tamen eam vult esse gravitatis, ut eos…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…dicuntur sine coniunctione, ut plura videantur. augent etiam relata verba iterata duplicata et ea quae ascendunt gradatim ab humilioribus verbis ad superiora, omninoque semper est quasi naturalis et non explanata oratio, sed gravibus referta verbis, ad…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…quae facta non sunt falsi triumphi, plures consulatus, genera etiam falsa et ad plebem transitiones, cum homines humiliores in alienum eiusdem nominis infunderentur genus ; ut si ego me a M. Tullio esse dicerem, qui patricius…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…niteretur, in suo quidque genere perfectum esse voluit. itaque et arbores et vites et ea, quae sunt humiliora neque se tollere a terra altius possunt, alia semper virent, alia hieme nudata verno tempore tepefacta frondescunt ,…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…exilia, orbitates magnam vim habere ad male misereque vivendum, non est ausus elate et ample loqui, cum humiliter demisseque sentiret. quam bene, non quaeritur, constanter quidem certe. itaque mihi placere non solet consequentia reprehendere…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…Africam contulerunt, aut quem ad modum nos victori sese crediderunt. medium quoddam tuum consilium fuit qui hoc fortasse humilis animi duceres, illud pertinacis. fateor a plerisque vel dicam ab omnibus sapiens tuum consilium, a multis etiam…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…es non idem quod dicturus ; sentiam enim omnia facienda ne armis decertetur dicam idem quod Pompeius neque id faciam humili animo. sed rursus hoc permagnum rei publicae malum est et quodam modo mihi praeter ceteros non rectum me in…
Cicero, Epistulae ad Atticum