incurvare

incurvare [CL] 1 to make curved, bent or crooked, to bend, flex, (in pass. also) to be or become curved, bent; b (part of one’s own body); c (fig., w. ref. to abstr.; also w. implication of overcoming, subduing). dicitur quod aquile senescenti cornu oris in tantum ~etur ut etiam usu edendi privetur Hon. Spec. Eccl. 842B; possunt ‥ articuli singuli [cadaveris S. Cuthberti] ‥ movendo plicari, ~ando relegari R. Cold. Cuthb. 42 p. 88; ave, verbi casula, / in qua Deus incurvatur, / ut ansatus teneatur / nostre carnis ansula Walt. Wimb. Virgo 75; vovebat confidenter visitare capellam sancti Edmundi apud Waynfleet, unum denarium ~ans super capud filii sui NLA II 680.  b ex ipso quod aliquis est erectus, ita quod tibie non ~antur nec partes tibiarum approximantur, dicitur homo vel animal stare; quando autem partes curvantur, dicitur sedere Ockham Quodl. 724; exemplum habemus in Salomone rege qui femora sua ~avit mulieribus Holcot Wisd. 80.  c modo pius depravatur, / modo rectum incurvatur, / premitur simplicitas Walt. Wimb. Van. 114 (unless referred to a supra); per quem ‥ / ‥ infernus frangitur, / vis est hostis incurvata J. Howd. Sal. 39. 10; 1284 vos, regule linea ~ata, ‥ ultra predictam quantitatem non modicum occupastis Peckham Ep. 889 p. 813. 2 to cause (person, or animal, part of body) to bend down, bow or stoop, (in pass. also) to be bowed down; b (fig., w. ref. to soul). [Christus] pauperi parcit, erigit incurvatum J. Howd. Cant. 127; rumpe jugum quod verticem incurvavit Ib. 332; ave, cujus natus / gemit incurvatus / ligni pondere Id. Sal. 3. 2; tam stricte ligabatur inferius quod ‥ spinam dorsi curvare vix potuit vel semetipsum erigere ~atus V. Edm. Rich P 1785B; ponendo ‥ Thomam dextra sua manu ~antem ‥ aliquem Scotum Bradw. AM 233.  b ‘et dixerunt anime nostre, incurvare [3c infra] ut transeamus’ [Is. li 23]; igitur ~atur [anima] per cogitatum, appetitum, affectum Ad. Scot OP 448B. 3 to bow, bend down, stoop, prostrate oneself, (fig.) abase oneself (also w. dat.): a (refl.); b (intr.); c (pass.). a super sepulchrum se ~ando ut potuit, extendit, extensus dormivit ‥ J. Furness Walth. 114; non ‥ possunt transire [sc. maligni spiritus; v.Is. li 23] nisi homo se ~et et faciat eis viam S. Langton Quaest. 365; aper silvester se ~are [ME: buhen] non potest ad percuciendum illum qui deorsum cecidit AncrR 105; incurvantes cum hiis verbis ad terram et surgentes adjungent inclinando, “et non confundas me ‥” . ‥ et interim abbas ~abit se super scabellum ante altare Cust. Cant. 385.  b cum ‥ ecclesiam intrasset et flexis genibus ante altare ~aret Asser Alf. 97; en Sunamitis natum super est Elyseus / incurvans parvum [cf. IV Reg. iv 34] Vers. Peterb. Psalter 78; incurvantes Cust. Cant. 385 (v. a supra).  c ~ati eant Lanfr. Const. 144 (v. inclinare 4a); fideles ‥ regis et filii sui pedibus ~ati V. II Off. 2. 4 (intr.): a to bend down (in quot., fig.). b to bend one’s course, deviate from a straight course. a oculi sublimis hominis humiliabuntur et ~abit [v. l. incurvabitur = Vulg.] altitudo virorum (Is. ii 11) Gildas EB 43.  b s1305 cogens quamplures viros ac mulieres Anglicos mixtim karolare nudos ‥ ante se, constitutis a tergo tortoribus cum scorpionibus et aculeis, flagellantibus ~antes et pungentibus, ut incederent in directum Flor. Hist. III 321 (cf. Rish. 226: flagellantes in chorea ut incederent in directum). 5 a (w. dat. or ad) to subject, subdue, bend (person etc. to another, another’s will, etc.). b (w. ad; in quot., foll. by gdv.) to incline, persuade (person to spec. action). a s1250 misit dominus rex nuntios ‥ qui bene norunt tam papam quam cardinales ad suum ~are propositum M. Par. Maj. V 184; s1251 ut conventum suum sue ~aret voluntati Ib. V 238; s1215 rex ‥ multos de Quinque Portubus sibi ~avit enervatos Oxnead 133; s1251 Wallia legibus Anglie ~atur Flor. Hist. III 244.  b [mater] secundum quod dicit Ecclesiasticus [Sirach xxx 12] ‘cervicem infantis curva ‥’ ‥ proposito ‥ exemplo proprie sanctitatis ad consimilia sponte gerenda volens subtiliter ~are [sc. pueros] ‥ V. Edm. Rich C 592.