ingerere

ingerere [CL] 1 to carry, convey (to or into); b to thrust (into); c to serve (food or drink). in latebrosum lautumiae latibulum, ubi cloacarum cuniculi putores stercorum ingesserunt Aldh. VirgP 35; c1022 (12c) plures diversarum terrarum cartas eidem aecclesiae ingessit CD 733; pretiosas crustas sinibus ~ens W. Malm. GP V 255; regales ministri ‥ monachis victum et vestitum cum parcitate erogabant, cetera vero regiis thesauris ~ebant Ord. Vit. X 2 p. 11; corpus suum totum in ipsis [sc. aquis] ingessit Gir. GE II 10 p. 214 (v. dolium 1a); Walt. Wimb. Sim. 142 (v. fetura 2a).  b cui primo obviavit, lanceam suam ingessit infra gulam G. Mon. X 4.  c Mir. Nin. 472 (v. ferculum 2a); vir ‥ quicquid uxor gratanter ingesserat gratius suscepit Latin Stories 87. 2 to ingest, take into the body (also fig., of learning); b (p. ppl. as sb. n. pl.). [grus] tam igneum jecur habet, ut ferrum forte ingestum transire nequeat indigestum Gir. TH I 14; studiose adhuc illas [sc. litteras] agis ut memoriter pene omnia ab evo ingesta contineas Chaundler Apol. f. 10.  b c1250 ut venter ‥ coactas ructationes emittat, indigestionem denuncians ingestorum J. Godard Ep. 222. 3 to inflict (upon), bring about (something unpleasant); b (violence, slaughter, or sim.; also fig.); c (annoyance, boredom, or sim.); d (reproach or insult). praestigias, quas ‥ fraudulenta aemulorum factio ‥ audacter ~ebat Aldh. VirgP 26; quanta [diabolus] sibi [sc. Dunstano] temptamentorum luctamina ingesserit B. V. Dunst. 7; 1094 de quadam calumnia quam quidam coepiscopus noster ‥ ~it mihi, vestrum quaero consilium Anselm (Ep. 170) IV 51; [Brennii] exitum ‥ nequaquam tractare curavi, cum nimiam prolixitatem huic operi ingessissem G. Mon. III 10; dum ‥ timores mentibus multorum ~erentur Ord. Vit. IV 12 p. 257; vis acusare, reatum / ingeris (Vers.) M. Rievaulx 45. 29; ? c1280 hiis vindictam ingere, Deus ulcionum! (De temporibus 32) Pol. Songs 136; genus humanum egrum infirmitate quam quinque sensus ingesserunt [ME: hefden awakned] AncrR 34; 1316 tale crimen ‥ quod penam ~at corporalem RGasc IV 1626 p. 472b.  b †833 (15c) [ecclesia] orationibus ‥ fortissimam violentiam regno caelorum ~it CS 409; c1101 gaudeo quia nulla violentia vobis violentiam ~entibus restitistis Anselm (Ep. 252) IV 163; ingens guerra ‥ exoritur et multis luctuosa mors ~itur Ord. Vit. X 5 p. 20; duplicem necem ipsis ingestam esse letatur G. Mon. I 5; Julius ‥ mare ingressus est optatam stragem populo ‥ inferre affectans; quam proculdubio ingessisset, si ‥ Ib. IV 7.  c cetera opera juventutis ‥ silentio praetereo, ne fastidium lectori ~erem V. Cuthb. I 7; ne prolixitas ‥ epistolae fastidium ~eret lectoris ignaviae Abbo QG 23 (50); nolite suadentes michi fastidium ~ere quod nolo penitus Ord. Vit. VI 9 p. 80; si ampullosis dictionibus paginam illinissem tedium legentibus ~erem G. Mon. I 1.  d convitia ‥ unus pontifici foedo sic ingerit ore ‥ Frith. 790; hii probra et verba turpia in Offam irreverenter ingesserunt V. II Off. f. 3b. 4 to wage (war, battle, or sim.; also w. ref. to spiritual struggle). ut ‥ occultum impetum urbi ~erent G. Mon. IV 9; proceres ‥ dissuaserunt Conano ‥ bellum ~ere Ib. V 10; compatriotae mei sepe solent ~ere impetus hujusmodi Ord. Vit. X 20 p. 125; [Christus] ei subditos ad summa sublimat / prelium ingerens ut palma conetur J. Howd. Cant. 295; istos quibus ~it bellum justum Ockham Pol. I 132 (cf. ib.: gerit). 5 to impose (a person on others). p1100 [abbas quidam] juvenem quendam ‥ ingessit in ecclesiam sancti Eadmundi cum armis, monachis ‥ recusantibus Anselm (Ep. 266) IV 181; miseremini orphanis et viduae ecclesiae, quibus pro patre ~itur privignus Ib. (Ep. 269) IV 184. 6 to bestow (upon), bring about (something good or neutral). si scire et praescire Dei necessitatem ~it omnibus quae scit et praescit ‥ Anselm (Praesc. I 4) II 252; Jesus Francis animositatem ~ens W. Malm. GR IV 384 p. 450; patriam terram exeundi patris ira adolescenti occasionem ingessit Id. GP I 45; ut [Hengistus] omnibus unam audatiam pungnandi ~eret G. Mon. VIII 5; parvipendebat cui quocumque modo partae res ~erentur Ord. Vit. V 19 p. 445; laici loquacis laudes ingestas ‥ contempsisti Lucian Chester 39. 7 to bring to (someone’s) notice, present for consideration, suggest. si talis ‥ coemptionis condicio ab impudentibus istis ‥ cuilibet sancto sacerdoti ‥ ingesta fuisset ‥ Gildas EB 67; verborum Dei lectionem vel tenuiter auribus ingestam Ib. 98; 796 aliquid novi ‥ quod sermone tibi ~erem Alcuin Ep. 102; [miracula Aldhelmi] que Fortunatus ‥ nostre ingessit notitie W. Malm. GP V 247; sacramentum ‥ suum excusatorium, quod in capitulo Lincolniensi optulit instanter et ingessit Gir. SD 110; item, signum est res que, preter speciem visibilem quam ~it sensibus, facit aliud in cognitionem venire S. Langton Quaest. 364; oculis liber cordium ingeretur [at the Last Judgment] J. Howd. Cant. 130. 8 a (w. dir. speech) to say; b to advance (a claim); c to infer, assert; d to add (to other concerns of the addressee). a hi, se Dei nuntios praefati, talia ingessere: ‘quoniam ‥’ W. Malm. GR II 226.  b Rodbertus dux calumniam quam in regno Angliae ingesserat fratri dimisit Ord. Vit. X 19 p. 114; proprie nam venditor artis / detitulat titulos quos ingerit J. Exon. BT II 349.  c a dispositione siderum eventuum necessitatem ~it [Mandrogerus in the comedy ‘Querolus’] J. Sal. Pol. 458c.  d negotiorum importunitatibus ‥ humiles deprecatus ~ere Ad. Marsh Ep. 112 (v. deprecatus). 9 (refl., also pass. in middle sense) to betake oneself, travel, move. b to attach oneself (to a group of people). c to thrust, hurl oneself (upon, into, etc.). d to attack, fall upon; e (transf.) to place oneself (in a spec. situation). [Simoniaci] sese nova quaedam plasmata, immo diabolica organa ‥ patriae ~unt Gildas EB 67; [diabolus] Eduini regis se ~it palatio Adel. Blandin. Dunst. 6; ex insperato filius intra crura patris se ingessit P. Cornw. Rev. I 6 f. 26vb; Gir. TH I 14 (v. grus 1a); Itin. Ric. VI 31 (v. 1 ducatus 1a); ursus ‥ nititur se cominus ~ere repugnanti M. Par. Min. I 96.  b 1347 dictus Laurencius super inquisicionibus ‥ ingessit se et ~it quandoque pro turpi ‥ lucro SelCKB VI 58; famulatui adversariorum ‥ se ingessit Strecche Hen. V 180 (v. famulatus 1b).  c Turci ‥ Francos audacter aggredi, ultro se congressibus ~ere Ord. Vit. IX 10 p. 550; quidam [patres et heremitae] noxie titillationis hora se vepribus et spinis ‥ ~ebant, alii in aquam glacialem se mittebant Gir. GE II 2 p. 176; Mir. Hen. VI II 33 (v. fax 1a).  d innumerabiles muscae ‥ oculis ac naribus et cibis ac potibus inclusorum horribiliter ~ebantur Ord. Vit. VIII 2 p. 274; alii ‥ qui prius cum rege ‥ confoederabantur nunc ‥ effrenate in eum ~ebantur G. Steph. 42 p. 90; s1378 dum duo fratres ‥ se nimis indiscrete paucas naves hostium ingesserunt, ‥ supervenit ‥ classis Hispannica V. Ric. II 6.  e p1093 in hoc habitu [moniali] redi ad benignitatem ejus [sc. Christi], ~e te importune in conspectu ejus Anselm (Ep. 364) V 307; ministri sese supplicando inportunos ~untur. Dei voluntatem referunt: [rex] non diffidat set credat, operetur et faciat Osb. Clar. V. Ed. Conf. 14; puer ‥ in tanta turba ‥ ad sedendum propius et audiendum ‥ laudabili in puero prudencia se ingessit Gir. SD 52; ibi [sc. in torneamento] ‥ Willelmus ‥ se animosa presumtione ‥ ingessit M. Par. Maj. V 18. 10 (refl.) to present oneself, come forward. longa pompa euntium et redeuntium, magnaque constipatio se ~entium, dum semel visum juvat iterum iterumque videre W. Malm. GP III 134; nil intactum preterit; / quod se prius ingerit / prius occupatur P. Blois Carm. 25. 9. 53. 11 to apply oneself to, concern oneself with. c800 forte quislibet dicit ‘quid ille homo alienis se ~it rebus? ’ Alcuin Ep. 211; si ‥ testator nullos [executores] ad hoc nominaverit, possunt propinqui ‥ ad id faciendum se ~ere Glanv. VII 6; se curis secularibus et curiis ~endum Gir. Symb. I 1 p. 207 (v. gyrovagari 2a); 1427 (v. deflenter). 12 to assume (privilege or office). 1516 decrevit universitas quod ‥ nullus officiarius universitatis ‥ censeat se realiter sive ‥ ~at in libertates ville predicte StatOx 332; 1549 ne quis officio procurandi sese ~at Conc. Scot. II 126 (v. describere 4a). 13 (of idea, matter for consideration) to come to mind, become established (in one’s mind); b (w. quia); c (w. pred. expr.) to appear (to someone in a certain light). c1091 subito se ingessit cordi meo grave pondus rei Anselm (Ep. 137) III 282; [illa cogitatio] se coepit cum importunitate quadam ~ere Ib. (Prosl. prooem) I 93; vetus etymologia ita sese ~it his qui callent Hybernice, ut hoc solum verum esse credatur Ferr. Kinloss 13.  b ~ebat se etiam hoc menti meae, quia saepe Deus magis operatur per vitam illitteratorum ‥ Anselm (Ep. 127) III 270.  c quatenus vita tua ‥ admirantium te voces lasset se simul totam probabilem ~endo Anselm (Ep. 7) III 109; 1165 cum ‥ Saresberiensis ecclesia velut orbata suo sole se menti ~it J. Sal. Ep. 162 (137). 14 (of var. abstr.): a (of an opportunity) to arise, present itself; b (of sin) to impose itself (on someone); c (of mention) to be made. a 596 quia ‥ aptum scribendi se tempus ingessit (Lit. Papae) Bede HE I 24 p. 44; 1086 amicitiam ‥ re ipsa, cum opportunitas se ingessit, semper demonstrare studuisti Lanfr. Ep. 54 (56); s1139 illorum, que proceres suaserant, effectum non distulit, cum primum volenti se occasio ingessit W. Malm. HN 468 p. 26.  b c1094 tanto vigilantius a minimis excessibus debemus cavere, quanto eos frequentius cognoscimus se nobis ~ere Anselm (Ep. 185) IV 70.  c quia hujus viri Bonifatii ‥ totiens se ingessit mentio ‥ W. Malm. GP I 6.