insinuare

1 insinuare [CL] 1 to insert in insinuous fashion, introduce. me ‥ praesente nunquam ‥ laqueos tuos ei ~abis Adel. ED 9; in causis, actionibus, et foro civili, ~ando, inveniendo ‥ et confirmando, nullas penitus naturalis rhetorice partes omittunt Gir. DK I 12. 2 to introduce (into the custody of), entrust, hand over. illi eum [puerum] secum duxere ‥ et eum ~averunt regi Nen. HB 41; 1232 abbatis et prioris procuraciones ~ate in ede sacra, sc. in custodia prioris S. Eadmundi, sunt deposite Ch. Chester 431 p. 429. 3 (pass.) to work one’s way into favour, insinuate or ingratiate oneself. episcopus Salesberie ‥ ~atus est primo comiti H., qui postmodum rex fuit, pro prudentia res domesticas administrandi et luxum familie cohibendi W. Malm. HN 481. 4 to suggest, imply, indicate. b (pr. ppl. as sb. m.) one who indicates (by example). duo alii [sc. circuli] victoriam ‥ ~ant Bede Tab. 403C; septem oculi Agni septem dona Sancti Spiritus ~are possunt Ib. 419D; ~ans figurate quod, si quis scribendi peritia careat, predicandi penitentiam officium non presumat R. Bury Phil. 6. 98; adducunt angeli justos ad Deum. / cum transformares te Christe quid insinuares / veste decorati declarant clarificati Vers. Cant. 20; sic et Cherubyn qui plenitudo sciencie interpretatur, nomine suo ~at angelos angelis preesse scientie magnitudine, quo inferiores illuminare merentur Fortescue NLN II 61; mihi ‥ modum et materiam ‥ ~averat Eul. Hist. I 2.  b ergo quos ratio directa nequit revocare / a vitiis revocat insinuantis opus, / nam sicut verbi, sic insinuatio vite / sepe reluctantes ad sua vota trahit J. Sal. Enth. Phil. 1476. 5 to instil (idea or notion in a person). 801 Johannem ‥ narrantem ‥ ea ‥ quae Trinitatis unitatem et vitae aeternae felicitatem ~arent Alcuin Ep. 213; c952 archana quae nostis meis studuit auribus ~are CS 897; fidem catholicam vel simbolum apostolorum vel Athanasii testimonium tibi ~abit Pull. CM 222. 6 to make known, tell, inform, teach: a (w. acc.); b (w. dat. of pers.); c (w. ace. & inf.); d (w. rel. cl. or indir. qu.). a ? 693 ~amus vobis quod ‥ frater noster B. ‥ a nobis ‥ illic demandatus est (Lit. Papae) Eadmer HN 317; quod pulchre versibus heroicis Prosper ‥ ~at Bede HE I 10 p. 24; satis esse ista existimo ‥ ad ~andos temporales sancti viri labores Osb. Mir. Dunst. 160; hujus sacramenti effectum Jacobus apostolus ~at Gir. GE I 4 p. 15; s1320 omnia dolosa ‥ rex Francie ~avit Ann. Paul. 289.  b 747 ut presbyteri ‥ quae sibi ab episcopis provinciae ~ata et injuncta sunt ‥ studeant explere (Clovesho) Conc. HS 365; c1221 prefato ‥ episcopo L. palam et publice intimetis et ~etis Reg. Paisley 154; procuravit ‥ ut hec domino abbati congrue et rationabiliter ~arentur Brakelond f. 147v; 1232 ut eum [sc. valetudinis mee statum] literis tibi ~em Gros. Ep. 8; voluit Dominus apostolis ~are ut intelligant naturam Bacon Min. 357; querelas parati exercitus regiis decernunt auribus ~are Ælnoth Cnut 32.  c se ~ans ‥ crucis subisse patibulum Bede Hom. II 7. 133; 1073 ~avit nobis venerabilis frater noster ‥ advenisse de Orchadum insulis ad se quendam clericum Lanfr. Ep. 12 (13); viro Dei se ‥ infirmari ‥ ~avit Eadmer V. Osw. 27.  d misit litteras in quibus ‥ ~at qualiter episcopos ‥ constituere debuisset Bede HE I 29 p. 63; dignum duximus serenitati vestre ~are quantum Deus in finibus nostris ‥ suam extulerit ecclesiam Canon. G. Sempr. 117; Arturus quis esset causamque adventus ~at Arthur & Gorlagon 5; ~ans ei, quod proditione traderetur Blakman Hen. VI 20; s687 quod a pueritia in Meldunensi coenobio fuerit Aldhelmus alitus et doctus, Eleutherius episcopus ‥ ~at in privilegiis ‥ et in cartis Eul. Hist. I 226; quae audierant a justitiariis archiepiscopo ~averunt Croyl. Cont. B 462. 7 to indicate, make clear (wish, intention, statement, or sim.). b to demonstrate, show. prudenti facile causa ~atur Prov. Durh. 16; istud, rogo, michi, quod dicis, ~es Petrus Dial. 68; alius signo facto ad cibum et potum, ~ando quod illa emere vellet, debuit venditoribus dicere ‥ Latin Stories 128; nulla ~atur nec explicite nec implicite inter imperium et regnum Romanorum distinccio Ockham Pol. I 124; ex quibus verbis ‥ ~atur aperte quod ‥ Ib. 298; lupus terque quaterque pede percussit, ut sibi aperiretur ~ando Arthur & Gorlagon 16.  b c620 vobis patenter ~et quam nihil erat quod eatenus colebatis (Lit. Papae) Bede HE II 10 p. 102; si ex marcis libras efficis, totum marcarum numerum in iij divide partes, et tercia numeri parte sublata, duarum numerus relictarum partium ~at numerum earum quas queris librarum Thurkill Li.; demostrer, ‥ sumare et in- [? l. sinuare et insinuare] Gl. AN Ox. f. 154r; multa signa ‥ in mundo visa sunt ‥ ad ~andum Magni Regis eventum Eul. Hist. I 68. 8 to enter in a register, to register (esp. will). 1313 renunciantes ‥ juri ~andi ‥ et omni alii juris ‥ beneficio per que premissa ‥ aliquatenus impugnari valerent RGasc IV 826; 1322 probatum fuit presens testamentum ‥ approbatum, ~atum, legitimeque pronunciatum FormA 432; 1337 consulatis ‥ executoribus quod veniant ~are et probare ‥ testamentum Lit. Cant. II 171; 1388 nos officialis Londiniensis ‥ testamentum ‥ ~avimus et pro eodem seu eadem legitime pronunciavimus FormA 429; 1449 †insumatum [l. insinuatum] (v. 1 approbare 4); 1469 probatum erat presens testamentum coram nobis ‥ et per nos ~atum et approbatum Wills Dublin 8; 1535 vos licentiandos esse decrevimus ad probandum ‥ approbandum et ~andum testamenta Mem. Ripon I 107.

2 insinuare [LL] , (intr.) to bend, curve. in muliere os vulve ~at M. Scot Phys. 24 f. 16.