intitulare

intitulare [LL] 1 to engrave or inscribe. b to dedicate, address (book or letter). [candelas] martiris nomine ~atas armario seorsum reposueram T. Mon. Will. III 12 p. 140; s1253 de tumba lapidea ‥ quam ‥ cupiebant ~are nomine Thome M. Par. Maj. V 384; s1262 sepultus est apud T; de cujus virtute ac morum prerogativa, sic de eo illic heroice ~atur, ‘hic pudor Ypoliti ‥’ Flor. Hist. II 475; 1295 psalterium H. decani glosatum, ~atum suo nomine Vis. S. Paul. 324.  b auctor alicujus doctrine sepe licet alicui ‥ specialiter librum suum ~et, non tamen vult alios doctrina sua carere Ockham Pol. II 797; epistolas ~atas Jeronymo Bradw. CD 312C (v. epistolarius 1b); 1414 item lego domino meo duci Ebor’ unum parvum librum de Gallico et de historia Britonum sibi ~atum Reg. Cant. II 38; conventui Hereford’ ‥ lego libros et quaternos meos illi conventui ~atos extra de manu propria Ib. 39; s1122 cui ‥ Bernardus ‥ illam solemnem misit epistolam que ~atur ad Henricum Senonensem Capgr. Hen. 160 (unless referred to 2d infra); pro juvenum sensibus in lepida facundia [? sc. imbuendis] presens industria ~atur Regina Rhet. 183. 2 to name, call, entitle: a (var.); b (person or group); c (refl.); d (literary work). a 1230 ~atur illud scutagium ‘de dono’ (v. donum 3a).  b s1240 vocatum est nomen ejus Margareta ‥ quia soror ipsius regine ‥ ipso nomine ~atur Flor. Hist. II 240; s1216 [Henricus] dictus Tertius quia sicut [? l. sic] ~atur in chronicis Oxnead Chr. 137; hic ‥ in catalogo Romanorum pontificum in plerisque chronicis non ponitur, sed sequens Leo ~atur in decretis Eul. Hist. I 229; aliquos status de ordinibus mendicancium approbavit, ‥ alios reprobavit ut Saxinos [v. l. Saccinos] qui ~antur [Trevisa:were y-cleped] de penitentia sive de valle viridi Higd. VII 37.  c s1223 Bartholemeus ‥ se in primo salutationis alloquio ~at in hunc modum: ‘Bartholomeus, servus servorum sancte fidei ‥’ Wend. II 272; 1439 stupore ‥ concutior, quod tam supercilioso stilo ‥ te ~as ut correctorem ‥ te appelles Bekynton I 116; s1470 non aliter se ~ans nisi ducem Croyl. Cont. C 554.  d [Anselmus] insigne volumen edidit quod ‘cur Deus homo’ ~avit Eadmer V. Anselmi II 30; [liber] sextus de gloria justorum ~atur P. Waltham Remed. prol. 28; 1245 omelyarium quod ~atur parvum (v. homiliarius b); s883 [Johannes Scottus] composuit ‥ librum, quem περὶ φυσικῶν μερισμοῦ, id est de nature divisione, ~avit M. Par. Maj. I 416 (cf. W. Malm. GP V 240: titulavit); scripsit trinas lamentationes, que sic ~antur ‘quomodo sedet sola civitas’ Eul. Hist. I 53. 3 to set down in writing, record. intitulata patent papalia jura Garl. Tri. Eccl. 3; 1280 compotus H. de Y., ballivi de S., de anno infra istum rotulum ~ato Ac. Stratton 116; sub pena excommunicacionis inferius ~ate Fleta 91; s1274 multa ‥ scripsit que diligens lector invenire poterit ~ata in chronicis Nicholai Triveth Rish. 82; 1330 scrutato quodam libro ‥ in quo ~antur carte ‥ et alia munimenta Cl 149 m. 18; 1336 (v. intitulatio 3a); 1412 volo ‥ quod ‥ dies obitus mei ‥ in ‥ calendariis ‥ scribatur et ~etur Reg. Cant. (Chichele) II 34; 1415 lego ‥ omnes libros meos ~atos in quibusdam indenturis Ib. 81; s1478 prioratui de T. de quo prior factus fuit, ut perantea ~atur Reg. Whet. II 182. 4 (esp. eccl. & mon.): a to enter (person, name) on list or roster, to assign or appoint to duty or office. b to prescribe, appoint (time, for an activity). a 1237 capellano ‥ qui per episcopum ‥ cum approbatione decani ‥ et capituli idoneus officio tali ~abitur E. Ch. S. Paul. 71; [prenotarii] ad brevia scribenda secundum diversitates querelarum ‥ ~ati Fleta 77; 1296 [precentor] singulis sabbatis cantores ebdomodarios misse majoris ‥ mense lectorem ‥ et coquine servitorem debet ~are Obs. Barnwell 60; 1448 dicit ‥ nomen ‥ suum ~atum fuisse per registrarium ‥ inter nomina aliorum ad ‥ subdiaconatus ordinem promovendorum Eng. Clergy 222.  b festis et profestis spirituali officio ~atis Gir. GE II 24 p. 284. 5 (leg.) to entitle: a to assign (property etc. to person) in rightful possession; b to establish (person) in rightful possession. a non ‥ possunt habere communia mobilia vel immobilia communitati sue immobiliter ~ata Peckham Paup. 10 p. 36; 1294 de vadiis sibi ~atis et assignatis RGasc III 173a; s1324 maneria et feoda domine Isabelle regine Anglie pro hospitio tenenda et ~ata Ann. Paul. 307; 14‥ x cassatos ‥ ~at (v. intitulatio 4a).  b s1461 regem Edwardum quartum ‥ regem rectum, rectissimeque in regio jure ~atum Reg. Whet. I 419; ne ‥ contra jura ‥ Anglie aliquem per mulierem ad jus corone Anglie ~arent Fortescue Tit. Edw. 4; cum domina regina ‥ ~ata existat habere et gaudere ‥ omnes et singulas mineras Entries 410. 6 (eccl.): a to provide (person to a benefice); b to assign (benefice or church to a person). a nepotum turba pullulat, / quos variis / ecclesiis / intitulat P. Blois Contra Clericos 1131C; c1360 capellani ‥ in cantariis suis quibus ~ati existunt ‥ instituti Eng. Clergy 146n; 1439 nomina et cognomina omnium graduatorum et beneficiorum in quibus ‥ sunt ~ati Reg. Cant. III 281; 1526 sacerdotes non ~ati ‥ ter in ebdomada ad minus celebrare seipsos disponant Vis. Thame 714.  b s962 Dunstanus Lundoniensem ecclesiam commendatam habuit et ~atam Diceto Chr. 150; 1276 quod dominus W. R. predictam prebendam de Y. teneat ~atam Reg. Heref. I 87; viri ecclesiastici utuntur quibusdam ecclesiasticis beneficiis ~atis, quibusdam immobiliter tantummodo commendatis Peckham Paup. 10 p. 36; 1285 parrochialem Kavendisse Norwicensis ~atam [ecclesiam] Mon. Hib. & Scot. 129; in quibus patet expresse quod licet unam ecclesiam habere ~atam et aliam commendatam Lyndw. 137i. 7 to lay claim to (in quots., fig.). omnia finis habet: aderat sic vespere tandem / cum solet occasus intitulare diem Gower VC I 126; Gallica peccata, nuper quibus hii ceciderunt, / clamant jam nostras intitulare domos Ib. VII 158. 8 to make famous or glorious, celebrate, honour (also fig.). gloria ne pereat que laudibus intitulatur Nig. Poems f. 43v; s1242 inter omnes Francos gloriosus, et gestis magnificis ~atus Flor. Hist. II 258 (cf. M. Par. Maj. IV 225: spectabilis); jussu cujus pratum flos infulat, / ramus virens nemus intitulat J. Howd. Ph. 875. 9 to accuse , or ? f. l. Alfredus ‥ hundredos et titingas instituit, ut si quis alicujus delicti ~aretur, ad hundredum exhiberet qui eum vadiarent Silgrave 46 (cf. W. Malm. GR II 122 p. 130: insimularetur).