largus
largus, abundant, copious, plentiful, large, much
the sun fills up the lands with abundant light
- I In gen. (mostly poet. and in post-Aug. prose): pabula, abundant, Lucr. 5, 869: haustus, id. 1, 412: semen, id. 4, 1238: imbres, id. 1, 282; cf.: undae fluminis, id. 1, 1031: lux, id. 2, 806; cf.: (sol) cum terras larga luce compleverit, Cic. N. D. 2, 19, 49: odores, Ov. M. 4, 758: aër, Lucr. 4, 894—Comp.: largior ignis, Hor. S. 1, 8, 44: largiore vino usus, Liv. 40, 14: largiora stipendia, Tac. A. 1, 31: nec potentem amicum Largiora flagito, Hor. C. 2, 18, 13.—Sup.: munus largissimum edere, Suet. Tit. 7 fin.: vena largissima ferri, Plin. 34, 14, 43, § 149.—
- β With gen., abounding in any thing: largus lacrumarum, Plaut. As. 3, 1, 30 (533): opum, Verg. A. 11, 338: fons largus aquae, Luc. 9, 608: comae, Sil. 7, 601: rapinae, id. 8, 250.—
- γ With abl.: audin' hunc, opera ut largus est nocturna? Plaut. As. 3, 3, 8 (598): folia larga suco, Plin. 25, 13, 102, § 161.—
- II In partic., giving abundantly or much, bountiful, profuse, liberal: justus, injustus: malignus, largus, Plaut. Bacch. 3, 2, 17 (401): duo sunt genera largorum, quorum alteri prodigi, alteri liberales, Cic. Off. 2, 16, 55: largissimus esse, id. Verr. 2, 3, 50, § 118: largus et exundans ingenii fons, Juv. 10, 119: largus animo, of a generous disposition, Tac. H. 2, 59: promissis, liberal in promises, Tac. H. 3, 58: natura, Juv. 10, 301.—Comp.: Quid ego concesso pedibus, linguā largior? Plaut. As. 2, 2, 24 (280). —Poet.: largus animae, prodigal of life, Stat. Th. 3, 603.—With inf.: spes donare novas largus, Hor. C. 4, 12, 19.—Hence, adv. in three forms.
- A largē (class.), abundantly, plentifully, bountifully, liberally: large blandus, Plaut. Aul. 2, 2, 19 (196): large dare, Cic. Mur. 4, 10: large effuseque donare, id. Rosc. Am. 8, 23: large et copiose aliquid comparare, id. N. D. 2, 47, 121: munifice et large dari, id. ib. 3, 27, 69: large atque honorifice promittere, Q. Cic. Petit. Cons. 11, 44: large liberaliterque aestimare, Cic. Verr. 2, 3, 88, § 204: ministrare libertatem alicui, id. Rep. 1, 43, 66: senatus consultum large factum, Tac. A. 6, 15: large florescens, Plin. 21, 10, 31, § 56: large frequentantibus (locum), in great numbers, id. 5, 17, 15, § 73: large amplecti, widely, id. 2, 11, 8, § 50; 17, 19, 30, § 137.—Comp.: dare largius, Ter. Eun. 1078: ne potum largius aequo Rideat, Hor. Ep. 2, 2, 215.—Sup.: copia quam largissime facta, Cic. Verr. 2, 1, 61, § 158 Zumpt N. cr. (Klotz, largissima), Plin. 7, 50, 51, § 167.—
- B largĭter, largely, in abundance, plentifully, much; greatly, far (rare in class. prose; not used by Cic.), Plaut. Truc. 5, 11 (903): peccavisti largiter, id. Most. 2, 2, 9 (439); cf. id. Ep. 3, 4, 49 (485): apud finitimas civitates largiter posse, to have great weight or influence, Caes. B. G. 1, 18: distare, Lucr. 6, 1112: auferre, id. 6, 622; Hor. S. 1, 4, 132: discrepare, Vitr. 6, 1, 8: largius a prisca consuetudine movere, Varr. L. L. 10, p. 583.—
- β Substantively, with gen. (anteand post-class.): credo, illic inesse auri et argenti largiter, Plaut. Rud. 4, 4, 144 (1188); cf.: largiter mercedis indipiscar, id. ib. 5, 2, 28 (1315). —*
- C largĭtus, copiously: quid lacrimas largitus? Afran. ap. Non. 514, 31 (Com. Fragm. v. 212 Rib.).
pauperibus ‥ humilis, benignus et ~us fuit
erat ‥ rex [Alfredus ] ‥ ~issimus distributor elemosinarum
sunt ‥ duo omnino genera ~orum: alteri prodigi, alteri liberales dicuntur
erat ‥ munerum ‥ dator ~issimus
dat largus danda, retinet que sunt retinenda; / prodigus effundit que sunt sua
rex avarus sibi et ~us subditis
Christo ‥, / fercula qui dapibus largus complevit opimis
~us largitor omnium bonorum Deus
Deus qui est ‥, ut habeantur bona desiderata, ~issimus administrator
cogitare debes quam sit ~us et munificus [sc. Deus ]
quidquid habebat, / distribuit larga mente in donaria Christi
sit ‥ nostra manus miseris largissima semper
larga salutiferi ‥ pectora Christi
militibus ‥ ~a manu stipendia data sunt
quam ~a manu ‥ pauperum necessaria procurabat
larga manus, pietas, animi prudencia, notum / gratum discretum reddit
inceptum ~ae institutionis beneficium ‥ comple(
terram ‥ ~a mentis benevolentia donans concedo
benedicto Christi / ‥ largissima
~a munificentia regum
ejus [sc. archiepiscopi ] benigna largitate et ~a benignitate sustentor
~a ‥ laudabilique liberalitate
tu ‥ insularis draco ‥, multis ‥ ~ior in dando, profusior in peccato
[Osuui ] fuerat ‥ / ‥ donorum largus miseris
in victu sibi parcus aliisque ~us
meditare quam ~us sit Deus in ‥ virtutibus tribuendis
vide qualiter [Deus ] est ~us de bonis temporalibus ‥, deinde vide quomodo est ~us ad ‥ dimittendum peccata
liberalis, ~us
prodigus, profusus, ~us
~us vel dapsilis,cystig
prodigus ‥, i. ultra modum ~us
munerosus, ~us ‥
dapes lautas et munera larga ciborum
rex confert ‥ ~a lucra lictoribus
largas ‥ / inpensas eleis palmis fundebat apertis
multa flagitia commisit, sed postea ‥ eleemosynis ~issimis ‥ quedam delevit
nobiles ~as faciunt elemosinas [ME: ]makeð large relef
ego Athelhardus ~a ‥ Dei gratia annuente metropolitanus(
ego Oswald ~o Christi carismate praesul dicatus
Cunctitonans ‥ / respexit hominis beneficia larga
invitatus ‥ ut ‥ ~am clementiam Anglorum experiretur
nos tui servi tua larga, Christe, / corde rogamus
convivia larga puellae / ‥ ferunt
complentur valles, et larga fluenta redundant
quis ‥ numero conclusit ‥ / ‥ pluvie largas ‥ guttas?
populus ‥ ~o et luxurianti superbus sanguine
[aemulus hostis ] largissima lucra ministrat
comes ‥ ~is sumptibus milites suos continebat
princeps ‥ suo infert erario ~as opes
capiunt ~iorem custumam [Scot.: ] quam concessum estmar custom
in caput sancti peditat benedictio larga
[rex ] nihil tale hostem ausurum timens ~e quieti indulsisset
dicta episcoporum ~is suspiriis excipiens
~ior profectus
grande ‥ intervallum et ~a spatiosae intercapidinis differentia
otium ‥ et remotio ‥ ~am scribendi materiam ‥ conferunt
~a benedictionis tuae ubertas
Egfridus imperii largas retinebat habenas
sibi ‥ predia ejus et ~os honores [] adipisci cupiebant estates
[sunt equis ] pectora larga, jacens parvus ubique pilus
unam ~am viam continentem quatuor perticas in latitudine(
~iorem marginem
ecce fores large, quas servat janitor arte
nunc curtis, nunc longis, nunc ~is utuntur vestibus
quemdam ‥ decollaverunt in ~a terra ante januas abbathie
xij disci largi de argento
~iorem meatum
[Wokyhole ] est ita ~us sicut Westminsterhalle
vestes ‥ cum manicis longis latis et ~is
aurum ‥ ~um ad dilatationem(v.
onerat se ‥ de xxxiij s. iiij d. de firmis de duabus ~is terrarum jacentibus infra vicecomitatum de Invernes
in illo sermone dulcissimo ac ~issimo quem ‥ ultimum ante passionem habuit [Christus ]
ut ad largum in dicta indentura ‥ patet
ex maxima quadrata solum una species [sc. notarum ] constat, que ~a vocatur
illa nota que vocatur ~a bene ‥ posset appellari longior ‥, et ‥ illa que ~issima vocatur ‥ longissima posset appellari proprie
sunt octo species figurarum, sc. ~a, duplex longa, longa, brevis, semibrevis, minor, semiminor, minima
~a aliquando valet novem longas, aliquando octo ‥, aliquando quatuor
duplex longa ‥ a quibusdam ~a vocatur
potest ‥ pausa ~e perfici, ut pausa ante ~am vel ante largam pausam
prima [nota ] dicitur ~issima, secunda ~a, tercia longa, quarta brevis, quinta semibrevis, sexta minuta, septima minima sive simpla sive crocheta, secundum diversitatem loquencium
~issima perfecta est figura quadrangularis ‥
ante ~am pausam
ponenda est figura ‥ Johannis de Torkesey cum addicione ~issime pause
corruit in terram, largus [v. l. lapsus ] aberrat equus
ita quod ‥ habeant liberum et ~um ingressum et regressum
~am liberam et racionabilem viam
nunquam aliquem habere ~um suum ‥ rasuram fecisse permisit nisi solomodo predictum W.
J. ad ~a jam se spaciatur infra civitatem predictam
J. fuit ad ~um et extra quamlibet prisonam
ipsum N. cum vinis suis ‥ ad ~um posuimus
quod canes non circumvagent in civitate ad ~um
tibi precipimus quod prefatum J. a prisona ‥ deliberari facias et ad ~um, quocunque voluerit, transire permittas
permiserunt porcos suos euntes ad ~um in regia strata non anulatos(
omnes illi qui aliquas assignaciones ‥ habent ‥ sint ad ~um ad novas assignaciones ‥ prosequendas
- 1. vrijgevig, graag gevend of schenkend; ➤ vir ~ animo met een gul karakter; large donare;
- 2. rijkelijk [pabulum; imber]; ➤ sol terras -ā luce complet; vino largiore uti;
- 3. rijk aan (m. gen.; abl.) [lacrimarum]; ➤ homo ~ linguā praatziek.
豐盛。大方者。— lacrymarum 甚哭。— promissis 多許者。Donat largus 大方施捨。
Suggest a Translation
See an image
Quod sepulchrum gloriosum, etiam a Gregorio Turonensi episcopo, miraculorum scriptore egregio, inter Largissima scripta celebratum.Confirm. privil. episc. Mimat. ann. 1372. tom. 5. Ordinat. reg. Franc. pag. 604 :
Quod ratione libertatum antiquarum dictæ ecclesiæ bullæque aureæ et pariagii, de quibus supra fit mentio, dicta declaratio fieri non potuit ; quin ymo Largior erat et magis ampla, quam essent dicta pariagium et bulla super quibus fundabatur.
Syllaba Larga, in Donat. provinc. pag. 171. et alibi.
Largus, genuino sensu, nostri
Large, pro
Liberal, dixerunt. Hinc Henricus comes Campaniæ
le Largecognominatus est ; cujus appellationis rationem ita subdit Joinvilla in Hist. S. Ludov. edit. reg. pag. 20 :
Ce Henri desus dit fust conte de Champaingne et de Brie, etLe Doctrinal Ms. :fu appelé le conte Henri le Large ; et dut ainsi estre appelé, cur il fu Large à Dieu et au siecle.
Se vous estes cortois, et Larges et métans.
Cum sit res mali exempli, quod homo accusatus de morte duorum hominum, ita vadat ad Largum, etc.
- with comp.and sup, abundant, copious, plentiful, large, much: viaticum: odores, O.: largiore vino usus, L.: amicum Largiora flagito, more, H.: fletus, floods of tears, V.: opum, abounding in, V.—Giving abundantly, bountiful, profuse, liberal: duo genera largorum, quorum alteri prodigi, alteri liberales: largissimus esse: ingenii fons, Iu.: Spes donare novas largus, H.
-
…turbine raptant, nec ratione fluunt alia stragemque propagant et cum mollis aquae fertur natura repente flumine abundanti, quam largis imbribus auget montibus ex altis magnus decursus aquai fragmina coniciens silvarum arbustaque tota, nec validi possunt pontes venientis aquai…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…His amicis sociisque confisus Catilina, simul quod aes alienum per omnis terras ingens erat et quod plerique Sullani milites largius suo usi rapinarum et victoriae veteris memores civile bellum exoptabant, opprimundae rei publicae consilium cepit. In Italia nullus…
Sallust, Catilina
-
…, spoliari rem publicam propugnatoribus arbitrabantur. frumentariam legem C. Gracchus ferebat iucunda res plebei, victus enim suppeditabatur large sine labore ; repugnabant boni, quod et ab industria plebem ad desidiam avocari putabant et aerarium exhauriri videbant .…
Cicero, pro Sestio
-
…et stellarum rutundi ambitus cognoscuntur. Primusque sol, qui astrorum tenet principatum, ita movetur ut, cum terras larga luce compleverit, easdem modo his modo illis ex partibus opacet ; ipsa enim umbra terrae soli officiens noctem efficit…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…insolens in aliena ; multa palam domum suam auferebat, plura clam de medio removebat, non pauca suis adiutoribus large effuseque donabat, reliqua constituta auctione vendebat. quod Amerinis usque eo visum est indignum ut urbe tota fletus gemitusque…
Cicero, pro S. Roscio Amerino
-
…noceat. Scr. Romae in. m. Dec. a. . CICERO CAECINAE. Cum esset mecum Largus, homo tui studiosus, locutus K. Ianuarias tibi praefinitas esse, quod omnibus rebus perspexeram, quae Balbus…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…regnum ac manus venerat is quem iste et audierat multa secum praeclara habere et suspicabatur. mittit homini munera satis large haec ad usum domesticum, olei, vini quod visum est, etiam tritici quod satis esset, de suis…
Cicero, in Verrem
-
…quo id iure atque adeo quo id more fecisti nummos dabat arator. quo modo aut unde qui, si largissimus esse vellet, cumulatiore mensura uteretur, ut antea solebant facere in decumis, cum aequa lege et condicione venibant…
Cicero, in Verrem
-
…L. M. M. ; cum quaereres id quid esset, senem tibi quendam oppidanum dixisse lacerat lacertum Largi mordax Memmius. Perspicitis genus hoc quam sit facetum, quam elegans, quam oratorium, sive habeas vere quod…
Cicero, de Oratore
-
…ego nisi vi populi atque hominum clamore atque convicio restitissem, ex hac decuria vestra, cuius mihi copiam quam largissime factam oportebat, quos iste adnuerat in suum consilium sine causa subsortiebatur .…
Cicero, in Verrem