laus
laus, praise, commendation, glory, fame, renown, esteem
they exalted him with the highest praise
- I Lit.: in laude vivere, Cic. Fam. 15, 6, 1: ut is cum populo Romano et in laude et in gratia esse possit, id. Verr. 1, 17, 51: cum te (omnes) summis laudibus ad caelum extulerunt, id. Fam. 9, 14, 1: divinis laudibus ornare aliquem, id. ib. 2, 15, 1: Bruti nostri cotidianis assiduisque laudibus, quas ab eo de nobis haberi permulti mihi renuntiaverunt, commotum istum aliquando scripsisse ad me credo, id. Att. 13, 38, 1: laude afficere aliquem, id. Off. 2, 13, 47: omni laude cumulare, id. de Or. 1, 26, 118: summam alicui laudem tribuere, id. Fam. 5, 2, 10: illustri laude celebrari, id. Mur. 7, 16: maximam laudem ex re aliqua sibi parere, id. Off. 2, 13, 47: ornare aliquem suis laudibus et onerare alienis, id. Phil. 2, 11, 25: aliquem laudibus efferre, Juv. 6, 182: neque ego hoc in tua laude pono, Cic. Verr. 2, 3, 91, § 212. Fabio laudi datum est, quod pingeret, id. Tusc. 1, 2, 3: eloquentiae, humanitatis, id. de Or. 1, 23, 106: brevitas laus est interdum in aliqua parte dicendi, in universa eloquentia laudem non habet, id. Brut. 13, 50: laudis titulique cupido, Juv. 10, 143: supremae laudes, i. e. a funeral oration, Plin. 7, 43, 45, § 159: vitiatam memoriam funebribus laudibus reor, Liv. 8, 40. —
- II Transf.
- A A praiseworthy thing, a ground for praise, a laudable or glorious action, a laudable enterprise; a merit, desert, Cic. Fam. 2, 4, 2: abundans bellicis laudibus, id. Off. 1, 22, 78: nostras laudes in astra sustulit, id. Att. 2, 25, 1: summa laus tua et Bruti est, quod exercitum praeter spem existimamini comparasse, id. Fam. 12, 4, 2: cum ceteris tuis laudibus, hanc esse vel maximam, quod, etc., id. de Or. 2, 73, 296: magna laus, et grata hominibus, unum hominem elaborare, etc., id. Mur. 9, 19: Suevi maximam putant esse laudem, vacare agros, etc., Caes. B. G. 4, 3, 1: Pericles hac laude (dicendi) clarissimus fuit, Cic. Brut. 7, 28; Verg. A. 5, 355; 1, 461: conferre nostris tu potes te laudibus? Phaedr. 4, 23, 3: conscientia laudis, worth, desert, id. 2, epil. 11: te censeri laude tuorum noluerim, Juv. 8, 74.—
- B Of things, estimation, worth, value, repute (post-Aug.): Cois amphoris laus est maxima, Plin. 35, 12, 46, § 161: coccum Galatiae in maxima laude est, id. 9, 41, 65, § 141: peculiaris laus ejus, quod fatigato corpori succurrit, id. 22, 22, 38, § 81: Creticae cotes diu maximam laudem habuere, id. 36, 22, 47, § 164.
B) meton.: a) die löbliche Handlung od. Tat, das Verdienst, die ruhmvolle Wirksamkeit, laus Thesea, Ov.: hae tantae summis in rebus laudes. so r. W., Cic.: aberat tertia laus, Cic.: cuius laudis ut memoria maneret, Nep.: sunt hic etiam sua praemia laudi, Verg. – b) Plur. laudes = löbliche, rühmliche Eigenschaften, Vorzüge, conferre se alcis laudibus, Phaedr. 4, 24 (23), 4: quarum laudum gloriam adamaris, quibus artibus eae laudes comparantur, in iis esse laborandum, Cic. ep. 2, 4, 2: Ggstz., est enim (signum Corinthium) nudum nec aut vitia, si qua sunt, celat aut laudes parum ostentat, Plin. ep. 3, 6, 2: quorum operum et laudes et culpae (Mängel, Gebrechen) aeternae solent permanere, Vitr. 3, 1, 4.
II) übtr., der Wert einer Sache, coccum in laude est, Plin.: Cois amphoris laus maxima, Plin.: Creticae cotes diu maximam laudem habuere, Plin. – ➳ Genet. Plur. gew. laudum; doch auch laudium, wie Cic. Phil. 2, 28 cod. Vat. Sidon. carm. 23, 31. Itin. Alex. 53 (119).
et laus almorum mulcatur fraude malorum
cujus fidei et saluti congaudens, quamque digna ~de commendans
laudis munera dat dictanti scansio lucens
qui largitur dona sua non indigentibus nullam acquirit ~dem [] : qui bona sua dat ‥ Quadr. Reg. Spec. 31
de ~de hostium ex toto non sileam
quis valet urbane laudes sermone polito / fari sanctorum
coepit cantare in ~dem Dei Conditoris versus
si ausus est aliquis confirmationem istam infringere, deletur de ~de Dei si non satisfactione emendaverit
explicit ~s de Domino Salvatore vel meditacio que Cythara nominatur
~dis Deo persolvimus acciones
Trinitati laus et honor, virtus et potencia, / Patri, Proli, Flaminique Sacro sit per secula(
nunc video (~s sit Deo!) quod volicio eterna eternaliter est causata ab effectu ‥ temporaliter existente
unum mesuagium et una carucata terre ‥ in Hertrugg’ in dicto comitatu Berk’ causa ~dis vocate manerium de Hertrugg’
cum horrende magnitudinis sint, ~s artificis in his apparet
tanquam nardus redolet laus regis Anglorum(
multi modum habent sic peccata dicendi quod equipollet secrete jactancie, venationi ~dis [ME: ] majoris sanctitatishereword
~dis sue gloriam merito cumulavit
quorum [sc. monachorum ] ~s est omnia temperanter agere et religiose vivere
omnia in promptu habere, studiosis animis non ultima ~s est
post hoc sequantur diei ~des [AS: ]lofsangas
canantur ymni dominicis diebus usque ad adventum Domini, ad nocturna ‘Primo dierum omnium’, ad ~des ‘Aeterne rerum conditor’
ita horam matutinarum temperant, ut ante ~des lucescat . ‥ statim post ~des primam canunt
percantatis ~ibus, omnes accessimus ad disciplinas suscipiendas
habeantur candele ardentes, dum ‥ divinum officium celebratur viz. ‥ ad nocturnos, et ad ~es, et ad missas
post Dei ~des et missas auditas
sub ordine nocturnae ~dis dicebant psalmum quinquagesimum
a tempore matutinae ~dis ‥ ad diem usque
fratres ‥ / evigilant in honore viri, celebrantque beati / cantica psalmorum, nocturnae laudis et ymnos / laetitiae et jubilum matuta laude canendum
decantatis matutinalibus ~dibus
tribus psalmis totidemque lectionibus cum responsoriis agitur nocturna ~s
signum nocturnalium ~dum
visus est a duobus presbyteris et totidem clericis apud Herefordiam a ~ibus nocturnis exeuntibus splendor insolitus
miraculum ‥ quotidie in eorum representatur ecclesia ante ~des matutinales
qualiter estatis tempore agatur nocturna ~s
post quas eundum est ad matutinales ~des de omnibus sanctis [AS: ]to uhtlicum lofsangum be eallum halgum
post quas ~des pro defunctis [AS: ]lofsangum for forþfarendum
ea die rex beatus divinis ~dibus devotus assistebat
[doctores Judei ] dixerunt Deum ‥ in cesarie pixidem gestare ligatam corrigia, ipsiusque corrigie nodum a postera capitis parte sub cerebro firmatum, intra pixidem vero quatuor esse cartulas Judeorum ~des continentes ‥ cartamque ibi esse continentem omnes ~des que in predictis quattuor scripte dicuntur
respondebat omnes herbam [sc. narcissum ] vocari ~s tibi, nec aliud nomen potui ab illis expiscari
Edverdus ‥ / licet ante suis repetitum regna sonabat / se venisse, tamen ‥ nunc ‥ / Eboracenses tantum se poscere laudes / predicant. heredis debent que jura teneri / ex Eboracensi quia sit genitore creatus
➳ gén. pl. laudum ; qqf. laudium Cic. Phil. 2, 28 (ms V ) ; Sid. Carm. 23, 31.
- 1. lof, roem, verheerlijking [maxima; falsa; Pompeiana verheerlijking v. Pompeius; imperatoria]; ➤ laudis cupidus; laus dicendi; laus patriae in libertatem vindicandae; cum ego ab ista laude non absim (Cic.) aangezien die eretitel voor mij ook niet onterecht is; affingere alci falsam laudem; laude dignus; laudem adipisci behalen; afferre alci laudem; laude affici lof oogsten; capere ex alqa re laudem lof oogsten; communicare bellicas laudes cum multis aan velen een aandeel in de oorlogsroem toestaan; conferre laudem in medium allen in de lof laten meedelen; vera laus detrahitur (wordt afbreuk gedaan) alci oratione alcis; laudi est het strekt tot eer, is eervol;
- 2. plur. lofprijzingen, lofrede [meritae; funebres]; ➤ alqm, alqd laudibus (ef)ferre, extollere prijzen; habere laudes de alqo een lofrede op iem. houden;
- 3. reputatie, goede naam, aanzien [liberalitatis wegens]; ➤ laudem habere; in laude esse; ~ est (m. inf.; ut; quod; si) het valt te prijzen;
- 4. roemrijke daad, verdienste [liberatarum Thebarum Thebe te hebben bevrijd; bellica].
讚美。尊。美行。— olei 油之好。— caseo Romae ex hac provincia 人于羅瑪城重此省之油。Armatae laudes 武之能幹。Hoc illi laudi datum 人以此為功。Laudibus bellicis abundans 其武功盛名。
Suggest a Translation
See an image
Nec permittemus ædificari a nobis seu ab aliquo alio aliquod molendinum batiffol seu Laus seu malleos infra confines superius nominatos.
Los, Piscariæ species. Lit. ann. 1295. in Memor. E. Cam. Comput. Paris. fol. 302. r°. :
Une maniere de pescheries, que l'en appelle Los, qui prenent toute maniere de petits poisson, doivent estre abatues.
Laudes matutinæ noctis partem sibi vendicant ultimam, quartam videlicet vigiliam, quæ ad solis ortum usque protenditur, etc.Durandus lib. 5. Ration. cap. 4 :
Dicuntur autem Laudes, quod illud officium laudem præcipue sonat divinam, quam ei facimus pro eo quod a tenebris erroris nos ad lucem, seu viam veritatis, reduxit, etc.
Alleluiaquod post Epistolam decantatur. Concil. Toletanum IV. can. 12 :
Laudes post Apostolum decantari, priusquam Evangelium prædicetur, dum canones præcipiunt post Apostolum, non Laudes, sed Evangelium annuntiari.Ubi
Alleluiasignificari probat Mabillonius lib. 1. De Liturg. Gall. cap. 4. ex Isidoro qui de divinis officiis cap. 13. scribit :
Laudes, hoc est, Alleluia canere ;et ex Walafrido Strabo, quem vide loco Liturg. Gall. citato.
Responsoriaquæ in nocturno officio decantant Mozarabes ; teste Mabillonio in disquisitione de cursu Gallicano num. 16.
Excepto quod aut lectio, aut Laus sibi vendicabat divina.Vide Acæmeti, ubi
de laude perenni.
Fausta acclamantes, i. Laudes de felicitate et prosperis successibus decantantes.Ammianus lib. 17. extremo :
Post hunc dicendi finemCorripus l. 2. de Justini jun. Imper. inauguratione v. 167 :(Constantii ad milites orationem) concio omnis alacrior solito aucta spe potiorum et lucris, vocibus festis in Laudes Imperatoris assurgens, denique ex usu testata, non posse Constantium vinci, tentoria repetit læta.
Laudibus innumeris Regnantum nomina tollunt, Justino vitam ter centum vocibus optant, Augustæ totidem Sophiæ plebs tota reclamat, Mille canunt Laudes, vocum discrimina mille.
Paulus Diaconus de Gestis Longobard. lib. 3. cap. 15 :Tunc oratorum geminæ facundia linguæ Egregias cecinit solenni munere Laudes.
Mauricius indutus purpura, redimitus diademate, ad Circum processit, acclamatisque sibi Laudibus, largitus populo munera, primus ex Græcorum genere in Imperio confirmatus est.Gregorius Turon. lib. 6. cap. 11 :
Ingrediuntur utrique civitatem, Dux scilicet et Episcopus, cum signis et Laudibus, diversisque honorum vexillis.Versus Hadriani PP. ad Carolum M. :
Nimis Laudibus hymnisque populo celebratur ab omni.Eginhardus de Carolo M. ann. 801 :
Leo Papa coronam capiti ejus imposuit, cuncto Romano populo acclamante, Karolo Augusto a Deo coronato magno et pacifico Imperatori Romanorum vita et victoria. Post quas Laudes a Pontifice more antiquorum Principum adoratus est.Chronicon Francicum editum a Lambecio lib. 1. Comment. de Bibl. Cæsarea pag. 372. de eodem Carolo :
Rex vero alia die cum hymnis et Laudibus ingrediensAnastasius in Hormisda :(Papiam) thesauros Regis ibidem repertos dedit exercitui suo.
Occurrerunt... cum gloria et Laudibus.In Adriano pag. 107. de Carolo M. :
Et dum appropinquasset fere unius milliario a Romana urbe, direxit universas scholas militiæ, una cum patronis,... deportantes omnes ramos palmarum atque olivarum, Laudesque omnes canentes, cum acclamationum earumdem vocibus ipsum Francorum susceperunt Regem.Infra :
Laudem Deo et ejus excellentiæ decantantes.Ibidem pag. 108 :
Pontifex Missarum solennia celebrans Deo omnipotenti, et præfato Carolo excellentissimo Regi Francorum et Patricio Romanorum Laudes reddere fecit.Adde pag. 59. 176. Concilium Triburiense ann. 821. c. ult. :
Omnes Galliæ et Germaniæ Principes,.... et Ecclesiasticus Ordo, Deo et Principibus Laudes referentes, hymnum Te Deum laudamus decantabant.Theganus cap. 16. de Ludovico Pio :
Qui cum diu oraverunt, erexit se Pontifex, et excelsa voce cum Clero suo fecit ei Laudes regales.Annales Francorum Fuldenses de Arnulfo Imp. :
Regem honorifice cum Laudibus et hymnis suscipientes ad urbem perduxerunt.Luithprandus lib. 3. cap. 7 :
Ad Palatium autem minime transfretavit, Laudesque juxta consuetudinem Porphyrogenito minime decantavit.Idem in Legatione, de Nicephori Phocæ Imp. patre cap. 28 :
Cui itidem et filio Græci in Laudibus, immo in ventis suis, Deus annos ut multiplicet, conclamant.
Ubi...... Carolum sic advenientem Suscepit, Laudum modulamina dulcia cantans.
Laudesnon fuere carmina in Laudem Principis composita, quod volunt viri docti, sed meræ acclamationes. Guillelmus Apuliensis lib. 4. de Gestis Normannorum pag. 40 :
Paulus Diac. lib. 4. Chron. Casin. cap. 39. de Imp. :...... Laus personat Imperialis.
Qui cum equo delapsum ad sancti Petri Gradus, cum Laudibus deduxerunt.Ditmarus lib. 4.
Hac in festivitate a suis publice Rex appellatur, Laudibus divinis attollitur. Infra :
Romuleas pervenit ad arces ubi ab Apostolico cæterisque Coepiscopis, magnis Laudibus suscipitur.Et lib. 6 :
Et a primis regionis illius susceptus, cum admirabili Laude ad Ecclesiam ducitur.Eckehardus junior
Sonatur continuo ad concursum et Laudes Cæsaris abituri.Leo IX. PP. Epist. 1. cap. 23. ad Patr. CP :
Ad quid vestro Imperatori Latinæ Laudes, et in Ecclesia Græcis recitantur Latinæ lectiones ?Gesta Innocentii III. PP. de ejusdem electione in Summum Pontificem :
Et publicata electione, cum Laudibus ductus est a multitudine Cleri ac populi.... ad Constantinianam Basilicam.Infra :
Factaque Laude tam in Ecclesia S. Petri, quam ante Lateranense Palatium, etc.Ceremoniale Cencii Cardinalis :
Notandum quod Laudes ab Archidiacono cum Cardinalibus, subdiaconis et scriniariis dicuntur,in coronatione Papæ. Sententia Innocentii IV. lata in Concilio Lugdunensi contra Fridericum II. Imp. :
Et nuper nuncios Soldani Babyloniæ... fecit per regnum Siciliæ cum Laudibus ad ejusdem Soldani extollentiam, et sicut fertur, honorifice suscipi, et magnifice procurari.Laurentius Leodiensis in Episcopis Virdunensibus :
Metasque ductus de manu Regis baculum Pontificii suscepit, et rediens cum Trevirorum Archiepiscopo susceptus est cum Laudibus.Acta Concilii Lugdunensis ann. 1274 :
Quo symbolo finito, idem Patriarcha, Archiepiscopi, et Logotheta cum aliis cantaverunt Laudes solennes in lingua Græca domino Papæ.Adde Ottonem a S. Blasio cap. 40.
Laudesistæ, seu acclamationes ex verbis Corippi, Eginhardi et Luithprandi supra laudatis percipitur : victoriæ scilicet vel vitæ diuturnioris adprecationes, quas
Eodem tempore Joannes Episcopus Portuensis Dominicorum die octava Paschæ in Ecclesia sanctæ Sophiæ publicas Missas coram Principe et Patriarchis Latine celebravit, et unanimiter in Laudes et victorias piissimorum Imperatorum Latinis vocibus omnes acclamaverunt.
Laudesdicerentur, et iis acclamaretur, quod etiamnum in Dalmaticis Ecclesiis obtinere observat Joannes Lucius lib. 2. de Regno Dalmat. cap. 6. Charta Petri Ziani Ducis Venetiar. ann. 1211. de Venetis Cretensibus, apud Georgium Pilonum in Histor. Bellunensi pag. 109 :
Laudes nobis et successoribus nostris in Archiepiscopatu et Episcopatibus decantare facietis quater in anno, in Nativitate Domini, in Pascha Resurrectionis, in festo S. Marci, et in festo majoris Ecclesiæ Cretensis.Andr. Dandulus in Chron. MSS. ann. 998 :
Insuper Episcopi eisdem sacris confirmaverunt, quod feriatis diebus, quibus Laudis pompam in Ecclesia depromere solebant, istius principis nomen post Imperatorem Laudis præconiis glorificarent.
Christus vincit, ut et Clerus ; Tum
pro summo Pontifice Nicolao, Ludovico Rege, Hemma Regina, prole regia, judicibus, id est, Comitibus,
et exercitu Francorum et Alemannorum, etc. Sancti ac Sanctæ invocantur, ut ab eorum precibus adjuventur. Antiquissimam aliam hic describemus ex Codice MS. Ecclesiæ Arelatensis, argenteis et eburneis laminis tecto :
Exaudi Christe, Ecclesiæ sanctæ Dei salus et defensio perpetua. Christe Redemptor mundi, tu illam adjuva. S. Maria, tu illam adjuva. S. Michael, tu illam adjuva. S. Petre, tu illam adjuva.Cetera fere ut in Litaniis hic exhibitis, excepto
Christe audi nos, quod omnino prætermittitur usque ad finem.
Kyrieet
Gloriadecantatas docet Pontificale MS. ecclesiæ Elnensis :
Laudes sive rogationes sequentes dicuntur in præcipuis sollempnitatibus, videlicet in diebus sollempnibus, vel in quibus pontifex sedet post altare ; quod fit hoc modo. Præcentor cum quatuor bonis cantoribus et cum totidem pueris bene cantantibus, immediate postKyrie eleyson.
incipit post altare, Christus vincit, Christus regnat, Christus imperat.
Et chorus respondet idem in eodem tono. Et cantores, Gloria nostra.
Chorus, Christus vincit.
Cantores, Hunc diem.
Chorus, Læti ducamus.
Cantores, Summo pontifici N. integritatem fidei.
Chorus, Deus conservet.
Cantores, Istam sedem.
Chorus, Deus conservet.
Cantores, Populum Christianum.
Chorus, Feliciter, feliciter, feliciter.
Cantores, Tempora bona habeant,
ter. Chorus simpliciter respondet, Feliciter, etc.
ut supra. Cantores, Multos annos.
Chorus, Christus in eis regnet.
Cantores, In Christo semper vivant.
Chorus, Amen.
Et immediate pontifex incipit, Gloria in excelsis Deo.
Missa,. Kyrie eleisonPuer natus est , cum tropis
quom volueris et Laudem similiter. Dicantur regiæ Laudes.
Laudisnomine significantur, adhibitas fuisse testatur Charta Frider. II. imper. ann. 1211. apud Cencium inter Cens. eccl. Rom. :
Antequam assensus regius requiratur, non intronizetur electus, nec decantetur Laudis sollempnitas, quæ intronizationi videtur annexa.
Laudesseu acclamationes Romæ fieri solitas exhibet Codex MS. ecclesiæ Cameracensis sæculo
- CLV-, praise, commendation, glory, fame, renown, esteem: recte factorum: laudem capere, T.: te summis laudibus ad caelum extulerunt: sibi ipse peperit maximam laudem ex illā accusatione: neque ego hoc in tuā laude pono: rei militaris, Cs.: laudis titulique cupido, Iu.: vitiata memoria funebribus laudibus, L.—A title to praise, merit, superiority, achievement, excellence: Fabio laudi datum est, quod, etc., regarded as a merit in, etc.: magna est laus, si superiores consilio vicisti: sunt hic sua praemia laudi, V.: maximam putant esse laudem, vacare agros, etc., Cs.: Conferre nostris tu potes te laudibus? Ph.: conscientia laudis, worth, Ph.: pedum, i. e. swiftness, O.
-
…feceris, vix molem istius invidiae, si in exsilium iussu consulis iveris, sustinebo. sin autem servire meae laudi et gloriae mavis, egredere cum importuna sceleratorum manu, confer te ad Manlium, concita perditos civis, secerne…
Cicero, in Catilinam
-
…desperarent Factum eius hostis periculum patrum nostrorum memoria Cimbris et Teutonis a C. ; Mario pulsis cum non minorem laudem exercitus quam ipse imperator meritus videbatur ; factum etiam nuper in Italia servili tumultu, quos tamen aliquid usus ac…
Julius Caesar, Gallic War
-
…si ex urbe exierint desperatorum hominum flagitiosi greges, o nos beatos, o rem publicam fortunatam, o praeclaram laudem consulatus mei non enim iam sunt mediocres hominum libidines, non humanae et tolerandae audaciae ; nihil cogitant nisi caedem…
Cicero, in Catilinam
-
…iugera ventre prementem stravimus innumeris tumidum Pythona sagittis. Tu face nescio quos esto contentus amores inritare tua, nec laudes adsere nostras. Filius huic Veneris figat tuus omnia, Phoebe, te meus arcus ait quantoque animalia cedunt cuncta…
Ovid, Metamorphoses
-
…nequitiae. multi longinquo periere in amore libenter, in quorum numero me quoque terra tegat. non ego sum laudi, non natus idoneus armis hanc me militiam fata subire volunt. at tu seu mollis qua tendit Ionia ,…
Propertius, Elegies
-
…, conspici, dum tale facinus faceret, properabat. Eas divitias, eam bonam famam magnamque nobilitatem putabant. Laudis avidi, pecuniae liberales erant, gloriam ingentem, divitias honestas volebant. Memorare possum, quibus in locis maxumas…
Sallust, Catilina
-
…non pateris vitae quodcumque sequetur hoc magis assueto ducere servitio tu licet Antiopae formam Nycteidos, et tu Spartanae referas laudibus Hermionae, et quascumque tulit formosi temporis aetas ; Cynthia non illas nomen habere sinat nedum, si levibus fuerit…
Propertius, Elegies
-
…; cum Pompeio datum sit, id se pro dignitate hominis ornare et tueri solere. Horum ego sententiam ne laudem impedior Cn. Pompei triumphis, quibus ille, cum esset extra ordinem ad patriam defendendam vocatus, auxit nomen…
Cicero, de Domo sua
-
…loquendi planeque dicendi ; reliquae sunt magnae, implicatae, variae, graves, quibus omnis admiratio ingeni, omnis laus eloquentiae continetur ; nemo enim umquam est oratorem, quod Latine loqueretur, admiratus ; si est aliter, inrident…
Cicero, de Oratore
-
…populus Romanus de pecuniis repetundis optimis iudiciis severissimisque iudicibus usus est. circumstant te summae auctoritates, quae te oblivisci laudis domesticae non sinant, quae te noctes diesque commoneant fortissimum tibi patrem, sapientissimum avum, gravissimum socerum fuisse .…
Cicero, in Verrem