merus
merus, pure, unmixed, unadulterated
merus , a, um: (adj.), pure, unmixed, 5.77; subst. n., merum (sc. vīnum), unmixed wine; wine, 1.729.
mĕrus, a, um, adj. [root mar-, to gleam; cf.: μάρμαρος, marmor, mare; hence, bright, pure], pure, unmixed, unadulterated, esp. of wine not mixed with water: merum antiqui dicebant solum: at nunc merum purum appellamus, Paul. ex Fest. p. 124 Müll.
- I Lit.: vinum merum, Varr. ap. Non. 4, 295: vina, Ov. M. 15, 331.—Of other things: argentum merum, Plaut. As. 1, 3, 3 (155): undae, Ov. M. 15, 323: lac, id. F. 4, 369: gustus, Col. 3, 21: claror, clear, unclouded, Plaut. Most. 3, 1, 111 (642): mero meridie, Petr. 37.—Hence,
- 2 Subst.: mĕrum, i, n., pure, unmixed wine, wine not mixed with water (poet. and in post-Aug. prose): ingurgitare se in merum, Plaut. Curc. 1, 2, 35 (130); Hor. Ep. 1, 19, 11; id. C. 1, 36, 13: objecturus Antonio Cicero merum et vomitum, Quint. 8, 4, 16: meri veteris torrens, Juv. 6, 319; 3, 283; Val. Fl. 5, 595: ad merum pronior, Plin. 14, 22, 28, § 145; 23, 1, 23, § 43.—
- B Transf.
- 1 Bare, naked, uncovered (poet.): pes, Juv. 6, 158: stabat calce merā, Prud. στεφ. 6, 91.—
- 2 In gen., bare, nothing but, only, mere (class.): meri bellatores gignuntur, Plaut. Mil. 4, 2, 85 (1075): in medio (foro) ostentatores meri (ambulant), id. Curc. 4, 1, 15 (476): Diogenem postea pallium solum habuisse, et habere Ulixem meram tunicam, nothing but, only, Varr. ap. Non. 344, 10: nihil, nisi spem meram, Ter. Phorm. 145: mera monstra nuntiare, Cic. Att. 4, 7, 1: proscriptiones, meri Sullae, id. ib. 9, 11, 3: scelera loquuntur, id. ib. 9, 13, 1: bellum, id. ib. 9, 13, 8: nugae, id. ib. 6, 3, 5: adfectus, Quint. 11, 1, 52.—
- II Trop., pure, true, real, genuine, unadulterated: meri principes, Cic. de Or. 2, 22, 94: velut ex diutinā siti nimis avide meram haurientes libertatem, immoderate, excessive, Liv. 39, 26; cf. Cic. Rep. 1, 43, 66; but mera libertas, in Horace, signifies true, genuine freedom, Hor. Ep. 1, 18, 8: Achaia, illa vera et mera Graecia, Plin. Ep. 8, 24, 2: Cecropis, a real Athenian, Juv. 6, 187.—Hence, adv.: mĕrē, purely, without mixture, wholly, entirely (ante-class. and post-Aug.): si semel amoris poculum accepit mere, Plaut. Truc. 1, 1, 22 (43).
merus, a, um (zu griech. μαρμαίρω, μαρμαρίζω, schimmere), lauter, I) im engeren Sinne, unvermischt, rein (Ggstz. mixtus), v. Flüssigkeiten, vinum, Plaut. u. Ov., u. subst. bl. merum, ī, n., Hor., Ov., Curt. u. Plin., nicht mit Wasser vermischter, reiner Wein (den nur Unmäßige zu trinken pflegten): a mero, nach verrauchtem Wein, Ov.: Plur. mera, Ven. Fort. vit. S. Mart. 4, 574. – undae, reines (nicht mit Wein vermischtes) Wasser, Ov.: lac, Ov. – im Bilde, velut ex diutina siti nimis avide meram haurientes libertatem, d.i. die volle (nicht durch Gesetze in Schranken gehaltene, gemäßigte) Fr. = die Fr. in vollen Zügen trinkend, Liv. 39, 26, 7 (vgl. Cic. de rep. 1, 66 cum populus non modice temperatam, sed nimis meracam libertatem sitiens hauserit). – II) im weiteren Sinne, A) eig.: 1) im allg., mit nichts Fremdartigem versehen, unvermischt, rein, unverfälscht, natürlich, gustum cuiusque generis non mistum sed vere merum condere, Colum.: nec recte quae in nos dicis, aurum atque argentum merum est, Plaut. asin. 155. – 2) insbes.: a) rein = ungetrübt, unverdunkelt, hell, mero meridie, Petron. 37, 5. – b) bloß, unbedeckt, pes, Iuven.: calx, Prud. – B) übtr.: 1) lauter, a) = bloß, weiter nichts als usw., agnae, Varro: segnities, reines Nichtstun, bloße Zeitverschwendung, Plaut.: spes, Ter.: scelera, Cic.: monstra, Cic.: merum bellum loqui, von nichts als von Kr. sprechen, Cic.: mera mendacia narrare, Sen.: vineta crepare mera, Hor. – b) rein = bloß, genau, im strengen Sinne genommen, imperium aut merum aut mixtum est, ICt.: non meram donationem esse, ICt. – 2) rein = echt, unverfälscht, meri principes, Cic. de or. 2, 94: libertas mera veraque virtus, Hor. ep. 1, 18, 8 (versch. bei Liv., s. ob. no. I): illa vera et mera Graecia, Plin. ep. 8, 24, 2.
non ‥ splendida ~i argenti species turpiter deformatur
argentique meri compensant pondera multa
xl ~i argenti libras
sic enim ipsum [sc. es ] durum et album in speciem ~on te invenisse letaberis
ut fortunatos felix devenit ad Anglos / ‥ / insolito potus mēro necnon hydromello
vinum ~um quod in hac die offertur eis gustare recusant
merum ‥ i. vinum, inde ~us, -a, -um, i. clarus
~on purum idem. inde vinum meraticum et meratim
item imeron id est purum
~i Hibernici(v.
sed tamen hanc sociam sanctam servare memento, / quae tibi cum mēro copulatur corpore virgo
~um, sincerum
Varro tres tantum esse Musas commemorat ‥ tertiam, quae ~a tantum voce consistit
si esset ~us laicus(
proventus de jure pertinent ad conventum nisi ex ~o dono conventus abbati vel alicui alteri forte concedantur
de ~o debito(v.
jam, mera Clio, sona; jam sis ad carmina prona
~a est misericordia ejus ‥ vinum ire ‥ merum est
Domino teste quod mendosa non fingimus, sed ~am sicut est loquimur veritatem ‥
~e pietatis intuitu
vera humilitate et ~a caritate
ecclesie de P. ‥ ad nostram ~am collacionem spectantis
de vj d. de incremento redditus ejusdem ex ~a voluntate
de gracia nostra speciali ac ex certa sciencia et ~o motu nostris
sive inquisitores cum jurisdiccione vel sine, vel executores ~os vel mixtos, constat per inspeccionem dicti procuratorii quod in omnibus est provisum
de jure ~o(v. 2
territorium ‥ in quo ‥ rex habet ~um et mixtum imperium
de permutacione medietatis jurediccionis, mixti et ~i imperii, justicie alte et basse ‥ prioratus de M.
quod ista sunt ~i et mixti imperii atque jurisdiccionis, est textus expressus
ita ‥ quod iidem ‥ procedere valea[n ]t summarie et de plano ex officio ~o vel promoto
ex officio ~o ipsius reverendi patris episcopi Lincoln(
in ‥ causis et negociis ex officio ~o, mixto, seu promoto ‥ in ‥ causis et negociis ‥ tam ad partis instanciam quam ex officio ~o seu promoto ‥
tam ad instantiam et petitionem partium, quam ex officio ~o, mixto, vel promoto, ‥. de et super quibuscumque criminibus, ‥ tam ex officio ~o, mixto, quam promoto, inquirere(
duo dolia vini de recco in excambium pro duobus doliis vini super ~am
capi faciatis ad opus nostrum xx dolia boni vini super ~am; videlicet xv de Wasconia et v de Andegavia
panis ~ique libamina ‥ obtulit
ni mero madidus nesciret jura tororum
hujus te calicis ~o inebriare exopto
in celario sint ‥ ~a, vina ‥
ebrius efficitur citius potans mera nigra
ante merum mutus est post mera multa locutus;/ provenit ergo frasis exuberis ubere vasis
hoc ~um,wyn, cler wyne
hoc ~um, A.mede
~um, G.pure de peis
valet manerium in ~o lxxxviij li. et vj s. j d. ob.
quod ‥ canonicus ‥ manus porrexerit adjutrices de suo ~o et conquestu
quadrumeron, i. de iiij miris, speciebus
1 mĕrus, (11) a, um, ¶ 1 pur, sans mélange : Ov. M. 15, 331 ; Col. Rust. 3, 21 ; mero meridie Petr. 37, 5, en plein midi || [poét.] nu, dépouillé : Juv. 6, 158 ; Prud. Perist. 6, 91 ¶ 2 [fig.] a) seul, unique, rien que : merum bellum loqui Cic. Att. 9, 13, 8, ne parler que de la guerre ; meri principes Cic. de Or. 2, 94, rien que des maîtres, des chefs ; amicos habet meras nugas Cic. Att. 6, 3, 5, il a pour amis des farceurs uniquement, cf. Att. 4, 7, 1 ; Hor. Ep. 1, 7, 84 ; Quint. 11, 1, 52 ; b) pur, vrai, sans mélange : Hor. Ep. 1, 18, 8 ; Liv. 39, 26, 7 ; Plin. Min. Ep. 8, 24, 2.
- 1. (poët.) onvermengd, zuiver [vinum; lac];
- 2. (metaf.) onbeperkt [libertas];
- 3. onvervalst, echt [virtus];
- 4. niets anders dan, slechts, puur [sermo louter spreektaal; spes; scelera]; ➤ -um bellum loqui over niets dan oorlog spreken; -a mendacia narrare;
- 5. (Juv.) bloot, onbedekt [pes].
Mixtum. Regula Magistri cap. 27 :
Mox cum sederint ad mensas Fratres, antequam comedant, singulos Meros accipiant, quos Meros accipientes, singuli porrigant Abbati sibi signandos... in quibus omnibus mensis in suos Meros quisquis Frater de suo pane ternas sibi, non amplius, buccellas intinguant,.... post ergo primos Meros æstivo tempore ad refectionem tam Sextæ quam Nonæ, caldi omnibus quaterni sufficiant, extra illum Merum.Cap. 53 :
Ab ipso die Quadragesimæ usque in tricesimum, propter laborem, binas ad diem Fratres, non amplius, accipiant potiones, id est, unum Merum et unum caldum.Regula S. Cæsarii ad Virgines cap. 12 :
Quæ coquent, singulis illis Meri pro labore addantur.Vide Mericulum.
Illi autem denarii, qui modo monetati sunt, si pensantes et Meri fuerint, habeantur.Lib. 4. Capit. cap. 32. et Edictum in Carisiaco Caroli C. :
Ne aliquis bonum denarium, id est, Merum et bene pensantem rejicere audeat.Edictum Pistense ejusdem cap. 8. et 10 :
Denarii Meri ac bene pensantes :quibus opponuntur
mixticap. 13. 16. id est, alia viliori materia. Ita
aurum argento miscerevetitum ibidem cap. 23. cui perinde opponitur
aurum merum, quod nostri
Ormiervocabant. Le Roman
de GarinMS. :
Grant fu l'offrande del Baron Chevalier, Gerbert offrit quatre bésans d'Ormier.
Passim ibi. L'OrdeneNe sai ô prendre ne argent ne Ormier.
Chronicon Bertrandi Guesclini MS. :Car en mon tresor seront pris Li treze mil besant d'Ormier.
Vide Exmerare. Sed etCar il tant avoit argent et Ormier.
Lormiersnostri vocabant aurifices. Regestum Censuum et Feodor. Carnoti :
Item le Lormier qui fait euvres dorées... et celui qui fait euvre qui n'est pas dorée, ou blanche, etc.
merumaurum adhibere licebat, unde ephippiorum, calcarium et clavorum opifices, quod hæc inaurari solitum erat,
Lormiersnuncupati : neque enim cum
Furetiere, qui eos olim, nescio quo vade,
Lorimiersappellatos asserit, a loris faciendis sic dictos opinari possum. Vide Lormarius.
merus
adj.
- 3 MAR-, pure, unmixed, unadulterated: vina, O.: lac, O.—Bare, naked, uncovered: pes, Iu.—Bare, nothing but, only, mere: nil nisi spem meram, T.: mera monstra nuntiare: proscriptiones: nugae.—Fig., pure, true, real, genuine: principes: sermo, plain prose, H.: Cecropis, a real Athenian, Iu.—Undiluted, strong, excessive. meram haurientes libertatem, L.
-
…deponunt et candens lacteus umor uberibus manat distentis, hinc nova proles artubus infirmis teneras lasciva per herbas ludit lacte mero mentes perculsa novellas. haud igitur penitus pereunt quaecumque videntur, quando alid ex alio reficit natura nec ullam rem…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…Crassipes qui ; pro ; prudentia potuit attendere, sermones minacis, inimicos optimatium, municipiorum hostis, meras proscriptiones, meros Sullas ; quae Lucceium loqui, quae totam Graeciam, quae vero Theophanem et tamen omnis spes…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…laetatus sum felicitate navigationis tuae, opportunitate Piliae, etiam hercule sermone eiusdem de coniugio Tulliae meae. Batonius autem meros terrores ad me attulit Caesarianos, cum Lepta etiam plura locutus est, spero falsa, sed certe horribilia ,…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…uberiore filo. Ecce tibi est exortus Isocrates, magister istorum omnium, cuius e ludo tamquam ex equo Troiano meri principes exierunt ; sed eorum partim in pompa, partim in acie inlustres esse voluerunt. Atque et illi ,…
Cicero, de Oratore
-
…numeris nec dissoluta nec tota numerosa, paeane maxime, quoniam optimus auctor ita censet, sed reliquis etiam nu meris, quos ille praeterit, temperata. quos autem numeros cum quibus tamquam purpuram misceri oporteat nunc dicendum est atque…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…ad Crassipedem non scripseram. atque haec de rebus forensibus ; redeamus domum. diiungere me ab illo volo. merus est φυρατής germanus Lartidius. ἀλλὰ τὰ μὲν προτετύχθαι ἐάσομεν ἀχνύμενοί περ. reliqua expediamus, hoc primum quod accessit…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…tua quae me sollicitum de Quinto nostro, puero optimo, valde levavit. venerat horis duabus ante Chaerippus, mera monstra nuntiarat. de Apollonio quod scribis, qui illi di irati homini Graeco qui conturbat atque idem putat sibi…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…esse eumque primo vento navigaturum quod valde discrepat ab iis epistulis quarum exempla antea ad te misi. hic quidem mera scelera loquuntur ; sed non erat nec recentior auctor nec huius quidem rei melior Dolabella. tuas xi K .…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…cc. iam in Appi negotio quantum tribuerim Bruto dici vix potest. quid est igitur quod laborem amicos habet meras nugas, Matinium, Scaptium. qui quia non habuit a me turmas equitum quibus Cyprum vexaret, ut ante…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…obtegam. abest enim frater ἀφελέστατος et amantissimus. Metellus non homo sed litus atque a er et so litudo mera. tu autem qui saepissime curam et angorem animi mei sermone et consilio levasti tuo, qui mihi et in…
Cicero, Epistulae ad Atticum